جهت قبله هنگام نماز

  وَمِنْ حَیْثُ خَرَجْتَ فَوَلِّ وَجْهَکَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ وَ إِنَّهُ لَلْحَقُّ مِنْ رَبِّکَ وَ مَا اللَّهُ بِغافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُونَ [۱]

ازهر کجا (و از هر شهر و نقطه‌ای) خارج شدن (به هنگام نماز) روی خود را به جانب مسجد الحرام کن. این فرمان دستور حقی است از طرف پروردگار تو، و خداوند از کردار شما غافل نیست.

ـ در آیه فوق تغییر قبله و لزوم و توجه به کعبه تکرار شده و به عنوان یک فرمان مذکور و یک امر حق از طرف پروردگار معرفی گردیده است و در آیه بعدش برای سومین بار روی این مسأله تکیه شده است.

این تأکیدات پی در پی همگی حاکی از این حقیقت است که مسأله تغییر قبله و نسخ این حکم در میان مسلمانان گران و سنگین و در میان دشمنان لجوج دستاویزی برای سمپاشی بود.

پیام‌ها و نکته‌ها

۱ـ تغییر قبله موجب کوتاه شدن زبان مخالفان

۲ـ تغییر قبله یک نوع تربیت و تکامل نعمت پروردگار بود.

۳ـ تغییر قبله سبب شد که مسلمانان با انضباط اسلامی آشنا شوند و از تقلید و تعصب دور گردند و هدایت یابند.

۴ـ تغییر قبله همزمان با تشکیل حکومت اسلامی بعد از هجرت پیامبر ـ صلّی الله علیه و آله ـ بود.

۵ـ تغییر قبله و نماز خواندن به سوی مسجد الحرام، زمینه‌ اتمام نعمت خدا بر مؤمنان.

۶ـ تغییر قبله باعث شد که مسلمانان متوجه قدیمی‌ترین خانه‌ توحید شدند و به این ترتیب یک مرحله‌ تکامل و تربیت تحقق یافت.

کعبه، قبله‌ مسلمانان

قبله بودن مسجد الحرام و یا کعبه جلوه‌ای از ربوبیت الهی.

کفایت جهت قبله به هنگام نماز.

نظارت دقیق و همه جانبه خداوند نسبت به اعمال انسان.

تهدید خداوند نسبت به متخلّفین از پیروی پیامبر ـ صلّی الله علیه و آله ـ در مورد قبله.

تعیین مسجد الحرام و یا کعبه به عنوان قبله، حق و از جانب پروردگار است. [۲]

مسلمانان هر جا که باشند هنگام اقامه نماز باید مسجد الحرام و یا کعبه را قبله قرار دهند.

تغییر قبله از مسجد الاقصی به مسجد الحرام از نقاط عطف تاریخ صدر اسلام است.

تغییر قبله و نماز خواندن به سوی مسجد الحرام زمینه‌ هدایت مؤمنان.

خانه‌کعبه که در مکه معظمه می‌باشد قبله است و باید روبروی آن نماز خواند ولی کسی که دور است اگر طوری بایستد که بگویند رو به قبله نماز می‌خواند کافی است.

کارهای دیگری مانند سر بریدن حیوانات باید رو به قبله انجام گیرد.

مسلمانان باید در عبادت رو به کعبه کنند حتی در کارهایی همچون خواب، خوراک، هنگام وضو گرفتن و..

پیام‏ها: [۳]

۱- مسلمانان باید از هر کارى که بهانه به دست دشمن مى‏دهد پرهیز کنند. «لِئَلَّا یَکُونَ لِلنَّاسِ عَلَیْکُمْ حُجَّةٌ»

۲- نفى سلطه‏ى دیگران و رسیدن به استقلال، یک ارزش است. «لِئَلَّا یَکُونَ لِلنَّاسِ عَلَیْکُمْ حُجَّةٌ»

۳- تغییر قبله، عامل خنثى سازى ایرادهاى بى‏جا و بهانه‏تراشى‏هاى اهل کتاب و مشرکان و منافقان مى‏باشد. «لِئَلَّا یَکُونَ لِلنَّاسِ عَلَیْکُمْ حُجَّةٌ»

۴- دشمنان خارجى، بزرگترین خطر براى مسلمانان نیستند، بى‏تقوایى خطر اصلى است. «فَلا تَخْشَوْهُمْ وَ اخْشَوْنِی»

۵- تعیین قبله‏ى مخصوص براى مسلمانان، زمینه‏ى اتمام نعمت خدا بر آنهاست. «وَ لِأُتِمَّ نِعْمَتِی عَلَیْکُمْ»

۶- تعیین قبله و نماز خواندن به سوى مسجدالحرام، زمینه‏ى هدایت مؤمنان است. «لَعَلَّکُمْ تَهْتَدُونَ»

۷- هدایت، داراى مراحلى است. با آنکه مخاطب آیه مسلمانان هستند که هدایت شده‏اند، پس منظور دست‏یابى به مراحل بالاترى از آن است. «لَعَلَّکُمْ تَهْتَدُونَ»
____________________________________
[۱] - بقره /۱۴۹
[۲] - تفسیر راهنما، ج ۱، ص ۳۸۵.
[۳] -  تفسیر نور(۱۰جلدى)، ج‏۱، ص:۲۳۱و ۲۳۲