خدا را براى خدا بخوانیم

  مىگویند: سلطان محمود غزنوى براى آزمایش درباریانش که چقدر به او وفادارند، کاروانى به راه انداخت و صندوق جواهرى را بر شترى نهاد اما در آنرا قفل نکرد. در مسیر راه به درّه اى رسیدند او شتر را رَم داد، صندوق برگشت و جواهرات به درّه سرازیر شد. سلطان گفت : هر کس هر جواهرى به دستش رسید از آنِ او باشد، اطرافیان شاه را رها کردند و به سراغ جمع کردنِ درّ و گوهر رفتند.

دراین میان دید که اَیاز جواهرات را رها کرده و به دنبال سلطان آمده است . از او پرسید تو چرا به سراغ جواهرات نرفتى ؟ ایاز در جواب گفت :

منم در قفاى تو مى تاختم

زخدمت به نعمت نپرداختم

آنگاه مولوى از این ماجرا نتیجه گیرى کرده و مى گوید:

گر از دوست چشمت به احسان اوست

تو در بند خویشى نه در بند دوست

خلاف طریقت بود کاولیاء

تمنا کنند از خدا جز خدا

قرآناز کسانى که خدا را بخاطر خود مى خوانند و فقط در مشکلات به سراغ او مى روند و در غیر آن خدا را فراموش و یا حتى انکار مى کنند، به شدت انتقاد کرده است :

(فَاِذا رَکِبوُا فِى الْفُلْک دَعَوُا اللّهَ مُخْلِصینَ لَهُ الدّین فَلمّا نَجّاهُمْ اِلىَ الْبرِّاِذاهُمْ یُشْرِکوُن ) [12]

هرگاهبر کشتى سوار و در آستانه غرق شدن قرار گیرند، با اخلاص خدا را مى خوانند،اما همین که به خشکى پا گذاشتند و نجات یافتند مشرک مى شوند.

به هرحال ، کار براى خود، نفس پرستى است .

کار براى مردم ، بت پرستى است .

کار براى خدا و خلق ، دوگانه پرستى است .

و کارِ خود و خلق را براى خدا کردن ، خداپرستى است .

در مناجات مى خوانیم : ((اِلهى ما عَبَدْتُک خَوْفاً مِنْ نارِک وَ لا طَمَعاً فى جَنَّتِک بَلْ وَجَدْتُک اَهْلاً لِلْعِبادَة فَعَبْدتُک )) [13]خداوندا! عبادتِ من نه از ترس دوزخ و نه به طمع بهشت توست ، بلکه بخاطر آنست که تو را شایسته عبادت و بندگى یافتم پس تو را عبادت کردم .

آرى، این تجّارند که به طمع سود کار مى کنند و این بردگانند که از روى ترس ‍ کار مى کنند، آزادگان و اَحرار بخاطر شکر نعمتهاى الهى او را عبادت مى کنند. چنانکه در کلمات معصومین آمده است :

((اِنَّقَوماً عَبَدوُا اللّهَ رَغْبَةً فَتِلْک عِبادَةُ التُّجارِ وَ اِنَّ قَوْماً عَبَدوُا اللّهَ رَهْبَةًفَتِلْک عِبادَةُ الْعَبیدِ و اِنَّ قَوماً عَبَدوُاللّهَ شُکْراً فَتِلْک عِبادَةُ الاَْحْرارِ)) [14]

به قول حافظ:

در ضمیر ما نمى گنجد بغیر از دوست کس

هردو عالم را به دشمن دِه که ما را دوست بس

درعشق مادى انسان معشوق را براى خود مى خواهد، اما در عشق معنوى ، انسان خودرا براى معشوق . على علیه السلام در دعاى کمیل مى گوید: ((وَاجْعَلْ قَلْبى بِحُبِّک مُتَیَّماً)) خداوندا! قلبم را از محبّت خود لبریز کن .

[12] - سوره عنکبوت ، آیه 65.

[13] - بحار، ج 70، ص 186.

[14] - بحار، ج 41، ص 14.

منبع : کتاب تفسیر نماز استاد محسن قرائتى