نماز بیشترین حضور در برابر خداوند
نماز بیشترین حضور در برابر خداوند
نمازکه سراسر آن گفتگو با معبود وراز وعرض نیاز است ، سراسر آن توجه وحضور ، آن هم نه جسمی بلکه قلبی وروحی است ، تنها عبادتی است که از این منظر مورد توجه قرار گرفته زیرا که نماز ، ازابتدا تا انتها حضور انسان دربرابر خداست، حضور عبد درمحضر ربوبی مولی ، قیام و قعود واذکارش همه در محضر خداست ،
درهیچ یک از عبادات اسلامی همانند نماز ، بنده ، تمام وکمال ، در محضر او قرار ندارد ، در نماز اگر صورت نماز گزار کمی به چپ یا راست منحرف شود نمازباطل می گردد(1)و در بین آن حرف هم نمی تواند بزند حتی اگر حرفی بزند که از دو قسمت تشکیل شده باشد نمازش باطل می شود(2)، در حالی که روزه وطواف حجو... اینگونه نیست(3)و حضور قلبی که در نماز خواسته شده ،مؤید این کلام است.
به هر حال چون نماز رسیدن به بارگاه انس و قرب الهی است ، در محضر مولی و آقا وسید قرار گرفتن شرایط خاصی دارد ،
بهعنوان مثال ؛ اگر بنده حقیری اجازه این را بیابد که در محضر انسان جلیل القدری حضور یابد آیا مدام این سو وآن سو را می نگرد ویا بادیگران حرف و بحث وگفتگو می کند یا اینکه سرش را ازشدت هیبت اوبه زیر می افکند به خصوص اگر گناهکار هم باشد
واز این رو امام صادق - علیه السلام - می فرماید: « انّ طاعة َ اللهِ عزّوجَلَّ خِدْمَتُهُ فِی الأرض فَلَیْسَ شیءٌ مِنْ خِدمتِهِ یَعْدِلُ الصلوةَ(4)» «همانا طاعت خدا به خدمت کردن اودر روی زمین است وهیچ خدمتی بهاوبا نماز برابری نمی کند(5).»
پی نوشت ها:
1.پنجم از مبطلات نمازآن است که عمداً یا از روی فراموشی پشت به قبله کندیا به طرف راست یا چپ قبله بر گردد بلکه اگر عمداً به قدری بر گردد که نگوید روبه قبله است گرچه به طرف راست یا چپ نرسد، مازش باطل است.مؤسسه منتظران موعود ، توضیح المسائل مراجع ، فتوای امام خمینی ، ص 419.
2. ششم از مبطلات نماز آن است که عماداً کلمه ای بگوید که از آن کلمه قصد معنی کند،گرچه معنی هم نداشته باشد و یک حرف هم باشد بلکه اگر قصد هم نکند بنابراحتیاط واجب باید نماز را دوباره بخواند در صورتیکه دوحرف یا بیشتر باشدولی سهواً بگوید ،نمازش باطل نمی شود . مؤسسه منتظران موعود، همان ، ص 420.
3. ستاد اقامه نماز ، نماز بهشت خلوت انس ، ص18 ، سخنان حجة الاسلام نورمفیدی .
4. حسین نوری طبرسی ، همان، ج 3 ص 39 ، ح2964/1.
5. محمد محمدی ری شهری ،همان، ج 7ص3094 حدیث 10542.
ادامه مطلب
نماز برترین عمل، بهترین عبادت
نماز برترین عمل، بهترین عبادت
درقرآن کریم ، علاوه بر ایمان که یک فضیلت بزرگ و ارزش والایی در حیات انسانی دانسته شده ، همواره از عمل صالح ، برونیکی وانجام کارهای خیر و شایسته در پرتو ایمان سخن به میان آمده است.
یکی از این اعمال خیر که برترین آنها نیز می باشد نماز است
چنانچهقرآن درمعرفی رسولان وفرستادگان حق تعالی چنین می فرماید: « وَجَعَلْناهُمْ أئِمة ًیَهْدُونَ بِأمرنا وَأوحَینا اِلَیْهِم فِعْلَ الخیراتِ وَاقامَ الصلوة وَایتاءَ الزَّکوةِ وَکانُوا لَنا عابِدین.( 1)»
«وآنانراپیشوای مردم ساختیم تاخلق را به امر ، هدایت کنند وهر کار نیکو را خصوص اقامه نماز واداء زکات را به آنها وحی کردیم وانها هم به عبادت ما پرداختند.»
دراینآیه عطف اقامه نماز به جمله « فعل الخیرات» ازباب عطف خاص به عام است که دلیل افضلیت(2)اقامه نماز وپرداخت زکات به عنوان خصوص اعمال خیر می باشدوچنین چیزی رمز عبودیت وبندگی است(3).
وازسوی دیگر هر روز چندین مرتبه طنین شکوهمند اذان واقامه درگوشمان می پیچد که « حیّ علی خیر العمل» واین تنها بدین معنا نیست که بهترین عمل نماز است بلکه مبین آن است نماز زادگاه همه اعمال خوب و پسندیده نیز هست ،وقتی دل ازاغیار شسته و به یار سپرده شود جز مهبط ومنزل خوبیها نخواهد شد(4)
ازامام صادق- علیه السلام - :« لَمَّا سُئِلَ عَنْ اَفضَلَ الأَعْمالِ بعد الْمَعْرِفَةِ: قال مامِن شَیءٍ بَعْدَ الْمَعْرِفَةِ تَعْدِل هذِهِ الصَّلاةِ(5)» در پاسخ به سوال از بهترین اعمال بعد از معرفت خدا امام صادق-علیه السلام - فرموند: «بعد از معرفت خدا هیچ چیز با این نماز برابری نمیکند(6) ».
ازابوذر ( رحمة الله علیه ) روایت شده است که گفت: بر فرستاده صلی الله علیهو آله خدا وارد شدم ، دراین هنگام او در مسجد تنها نشسته بود به من فرمود: ای اباذر ! برای مسجد سلام و درود است.
گفتم: سلام و درود بر مسجد چیست ؟
فرمود:دو رکعت نماز که آن را به جای آوری ، گفتم: ای فرستاده خدا ، مرا به خواندن نماز سفارش کردی ، اکنون بیان فرماکه نماز چیست ؟ [ چه رتبه دارد ].
فرمود: خیرُ موضوعٍ ، فَمَن شاءَ أقَلَّ وَمَن شاءَ أکثَر. بهترین چیزی که مقرر شده است و نیکوترین کار از کارهای پرستشی است. هرکه
می خواهد آن راکمتر بخواند [ یعنی به واجبات عمل کند] وهرکه میل دارد زیادبخواند [ به نوافل نیز عمل کند.] (7)با توجه به آنکه ابوذر ( علیه الرحمة )با نماز آشنا بوده وبا عنایت به پاسخ پیامبرصلی الله علیه و آله روشن می شودکه پرسش ابوذر درباره حقیقت رتبه نماز، درمیان عبادتها بوده نه سؤال از حقیقت خودنماز(8) با این وصف نماز بهترین کارهاست چون همه کارهای خوب از آنآغاز می شود ویا بهتر بگوئیم نماز ، تمرین وتمهید خوب شدن وخوب ماندن است ونزد خداوند باری تعالی که همواره خیر بندگان وسعادت ایشان را مدنظر داشته محبوبترین کارها نماز می باشد چنانچهپیامبراکرم– صلی الله علیه و آله – فرموده اند:«أحَبُّ الاَعمالِ اِلَی اللهِ الصلوةُ لِوَقتها(9)»« محبوبتریناعمال نزدخدای تعالی نماز در وقت خاص خودش می باشد.»امیر المومنین - علیه السلام - : آمده است که فرموده اند:« لیسَ عَمَلٌ أحَبَّ اِلی اللهِ عَزَّوَجَلَّ مِنَ الصلاةَ(10) .» « هیچ کرداری درپیشگاهخداوندگرامی وبزرگپسندیده ترومحبوبتر ازنماز نیست.»
پی نوشت ها:
1. انبیاء /73.
2. عبدالله شبر، همان، ص 319 ، ( عطف الخاص الی العام لِلأفضلیة )
3. سید ابراهیم سیدعلوی ، نماز درقرآن ، ص 50 - 49 .
4. جمعی از نویسندگان ،خانواده و نماز ، ص 114 .
5. دیلمی ، ارشاد القلوب ، ج 1ص 145. شیخ طوسی ،امالی ، ج 2 ص 305
6. محمدمحمدی ری شهری ، میزان الحکمه، ترجمه حمید رضا شیخی ، ج 7 ، ص 3094 ح 10544 .
7. شیخ صدوق ، خصال ، ترجمه صادق حسن زاده ، ج 2 ص 787- 786 و شیخ صدوق ، معانی الأخبار ، ج 2 ص 282 و دیلمی ،همان ، ج 1 و2 ص 139 ، حسن بن فضل طبرسی، مکارم الاخلاق ، ترجمه سید ابراهیم میر باقری ، ج 2 ، ص 487 .
8. حسن راشدی ،همان ،ج 1 ، ص 162.
9. علاء الدین هندی ، همان ، ج7 ، ص 285 ، ح 18897.
10. شیخ صدوق ، خصال ، ج 2 ص 950.
ادامه مطلب
نماز بهترین وزیباترین الگوی پرستش وبندگی
نماز بهترین وزیباترین الگوی پرستش وبندگی
![]()
آنزمان که خداوندمتعال اراده فرمود ، انسان را خلق کند فرشتگان ازاو پرسیدند:« خدایا برای چه می خواهی موجودی را که بر روی زمین فساد به پا می کند وخون می ریزد بیافرینی ؟
در حالیکه ما فرشتگان پیوسته تو را تسبیح و تقدیس می نماییم(1) .»
خداوند – جل واعلی – از راه علم و معرفت ایشان را قانع نمود که انسان از آنها داناتر وآگاه تر است.
یکیاز امتیازات انسان بر آنها وجمیع مخلوقات این است که از قدرت فهم و تفکر وشناخت برخوردار است و امتیاز دیگر انسان بر فرشتگان این است که انجام عبادات گوناگون ، کار و هنر انسان می باشد یعنی اوتوانایی عبادت وبندگی خدارا به شیوه ها وصورتهای مختلف دارا می باشد .
درست است که موجودات هستی همه در حال تسبیح ونمازند اما تسبیح ونماز انسان با دیگران فرق می کند.
رمزعظمت وشرافت او بر ملائکه آن است که فرشته تنوع عبادت ندارد ،(2) درواقع هر یک از فرشتگان با حالت خاصی درحال عبادت خدای عزوجل می باشند ، گروهی ازفرشتگان پیوسته در حال قیام اند وگروهی دیگر در حال رکوع وبرخی دیگر مدام در حال سجده اند و این تنها هنر وامتیاز انسان است که در میدان عبادت ، قادر به انجام و ارائه جلوه های متنوع عبادت می باشد.(3)
ازاین رونماز نه یک گل که گلزار عبادت است ،چرا که تکبیر وتحمید وتعظیم ، تسبیح وتهلیل وتسلیم ، رکوع وسجود وقنوت و تشهد وقیام گلهای این بوستانند که با در آمدن به این گلزار،روح وجان معطر شده وازعصاره شفا بخشآن دلهامداوا می گردد.
ولذا بهترین الگوی عبادت وپرستش که در کمال حسنوخیرمی باشد فقط مخصوص انسانهاست.(4)
پی نوشت ها:
1. بقره /30
2.خَلَقَهم الله کَیفَ شاء ووضع وجوههم کیف شاء.... ان الملک منهم الی جنبصاحبه ماکَلَّمَه قط و لا رفعوا رووسهم الا ما فَوْقَها ولا خفضوها الی ماتحتها خوفاً من الله وخشوعاً له» ، محمدباقر مجلسی ، بحار الانوار ، ج 18، ص 324. و عبد علی بن جمعه عروسی ،نور الثقلین ، ج 3 ، ص 107 .
3. غلامعلی نعیم آبادی ، نماز زیباترین الگوی پرستش ، ص 27 .
4. محمد رضا اکبری ،تفسیر ( روایی ، عرفانی ، اخلاقی ، ادبی واجتماعی) نماز ،ص 4 .
ادامه مطلب
نماز به سایر اعمال انسان ارزش و روح می دهد
نماز به سایر اعمال انسان ارزش و روح می دهد
![]()
نمازبه سایر اعمال انسان ارزش و روح می دهد ـ چرا که نماز روح اخلاص را زنده می کند, زیرا نماز مجموعه ای است از نیت خالص و گفتار پاک و اعمال خالصانه,تکرار این مجموع در شبانه روز بذر سایر اعمال نیک را در جان انسان می پاشدو روح اخلاص را تقویت می کند.
لذا در حدیثی معروفی می خوانیم که امیرمؤمنان علی ـ علیه السّلام ـ در وصایای خود بعد ازآن که فرق مبارکش با شمشیر ابن ملجم جنایتکار شکافته شد فرمود: الله الله فی الصلوة فانها عمود دینکم : « خدا را خدا دربارة نماز , چرا که ستون دین شما است».[1] می دانیمهنگامی که عمود خیمه در هم بشکند یا سقوط کند هر قدر طنابها و میخهای اطراف محکم باشد اثریندارد, همچنین هنگامی که ارتباط بندگان با خدا از طریقنماز از میان برود اعمال دیگر اثر خود را از دست خواهد داد. در حدیثی از امام صادق ـ علیه السّلام ـ می خوانیم: اول ما یحاسب به العبد الصلوة فان قبلت قبلا سائل عمله, و ان ردت رد علیه سائل عمله: « نخستین چیزی که در قیامت از بندگان حساب می شود نماز است اگر مقبول افتاد سائر اعمالشان قبول می شود, و اگر مردود شد سائر اعمال نیز مردود می شود»!
شاید دلیل این سخن آن باشد که نماز رمز ارتباط خلق و خالق است, اگر به طور صحیح انجام گردد قصد قربت و اخلاص که وسیله قبولی سائر اعمال است در او زنده می شود, وگرنه بقیة اعمال او مشوب و آلوده می گردد و از درجه اعتبار ساقط می شود.
پی نوشت:
[1] . نهج البلاغه, نامه ها ( وصیت ) 47.
ادامه مطلب
