نماز و بازار

رجال لا تلهیهم تجارة و لا بیع عن ذکر الله و اقام الصّلوة و ایتاء الزّکوة یخافون یوماً تتقلّب فیه القلوب و الابصار.

مردانی که نه تجارت و نه معامله آنها را از یاد خدا و برپا داشتن نماز و ادای زکات غافل نمی کند.« نور ، 37»

ذکراین نکته نیز لازم است که در این آیه هم (تجارت) آمده است و هم (بیع) با این که به نظر می رسد هر دو یک معنی داشته باشد، ولی ممکن است تفاوت این دواز این نظر باشد که تجارت اشاره به یک کار مستمر و مداوم است. ولی بیع برای یک مرحله و به صورت گذرا است.

 آنها پیوسته از روز قیامت و دادگاه عدل پروردگار که از شدّت وحشتش دلها و چشمها در آن دگرگون می شود بیمناکند (توجّه داشته باشید جمله (یخافون) دارد خوف و ترسی که آنان را به انجام مسؤولیتها و رسالتها وادار می کند).

در حدیث دیگری نقل شده که درباره این گروه از مردان الهی که پاسدار وحی و هدایتند فرمود:«هم التجار الذین لا تلهیهم تجارة و لا بیع عن ذکر الله اذا دخل مواقیت الصلوة وا الی الله حقّه فیها»:آنها تاجرانی هستند که تجارت و بیع آنان را از یاد خدا غافل نمی سازد، هنگامی که وقت نماز داخل می شود حقّ آن را اداء می کنند.[1]

مرادبه اقامه نماز و ایتاء زکاة آوردن همه اعمال صالحه است که خدای تعالی بندگان را بدانها مأمور کرده، که در زندگی دنیایشان انجام دهند، اقامه نمازوظایف عبودیّت برای خدا سبحان را ممثل می کند، و ایتاء زکات وظایف او را نسبت به خلق ممثل می سازد، چون نماز و زکات هر یک در باب خود رکنی هستند.

دراین خانه ها مردمی که تجارت و بیع، آنها را از یاد خدا و اقامه نماز و دادن زکات ، یا پاک ساختن عمل ، باز نمی دارد، صبح و شام خدا را تسبیح می کنند. گفته اند: مقصود از تسبیح کردن، نماز خواندن است، زیرا هر تسبیحی در قرآن نماز است.

برخی گفته اند: مقصود از تسبیح کردن، تنزیه و پاک شمردن خداست، در ذات و افعالش از همه نقایص.

ازامام صادق و پدرش ـ علیهما السّلام ـ روایت است که: اینها مردمی هستند که وقت نماز تجارت را ترک کرده، به نماز روی می آورند و اجر آنها از کسی که تجارت کند، بزرگتر است.[2]

پی نوشت ها:

[1] . نمونه، ج 14، ص 486 ـ 483.

[2] . مجمع البیان، ج 7، ص 224.