عبادت به انگیزه شکرگزاری
عبادت به انگیزه شکرگزاری
![]()
خداوندنعمت های زیادی در اختیار انسان گزارده است؛ نعمت های مادی و معنوی فراوانی که هیچ کس قادر به شمارش آنها نبوده و نخواهد بود. بهره گیری از داده های بی پایان خداوند، لزوم تشکر و قدردانی از منعم را به دنبال دارد که این کار بر اساس ادراک فطری و حکم عقل لازم است.(1) خداوند، هم بارها بهشکرگزاری دستور داده و می فرماید:«أن أشکرلله؛(2) خدا را سپاس بگزار» و نیز فرموده است: «أن أشکر لی و لوالدیک؛(3) برای من و برای پدر و مادرت شکربه جای آر»، عبادت خدا، مناسب ترین راه قدردانی از نعمت های الهی است. از این رو، پیامبر(صلی الله علیه و آله) و اهل بیت(علیهم السلام) برای شکرگزاری، خدا را عبادت می کردند.
درباره پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله) نقل شده است: آن قدر عبادت و گریه می کرد تا بی هوش می شد؛ به ایشان می گفتند: مگر خداوند گناهان گذشته و آینده شما را نبخشیده است، چرا این قدر خود را به زحمت می اندازید؟ در پاسخ می فرمود: «أفلا أکون عبداً شکوراً؟! آیا بنده شاکر خدا نباشم!» «وکذلک کان غشیات علی بن ابی طالب(علیهم السلام) وصیه فی مقاماته؛(4) حالت بی هوشی های امیرالمومنین علی(علیه السلام)، وصی آن حضرت نیز این گونه بوده است». آن حضرت همانند رسول خدا(صلی الله علیه و آله) برای شکر و سپاس گزاری از خدا، عبادت می کردو گاه از هوش می رفت.
پی نوشت ها:
1. باب حادی عشر، ص216.
2. لقمان، آیه ی 12.
3. همان، آیه ی 13.
4. سنن النبی، ص86.
ادامه مطلب
کمک گرفتن از نماز
کمک گرفتن از نماز
![]()
انساندر زندگی مادی بدون تردید در تنگنا قرار میگیرد، امکانات و توان انسان محدود است و مشکلات بسیار، بدون پشتوانه نمیتوان زندگی کرد . آنان که مادیمیاندیشند، فقط به پشتوانههای مادی فکر میکنند، ولی آنان که الهی فکر میکنند پیوسته با پشتوانههای معنوی خود را از بن بست میرهانند . از این دست پشتوانهها نماز است . نماز، جلوه برجسته یاد خداست و «دل آرام گیرد ز یاد خدای «الا بذکر الله تطمئن القلوب» . (1)
«واستعینوا بالصبر والصلوة و انها لکبیرة الا علی الخاشعین; (2) از صبر و نماز یاری جویید (و با استقامت و کنترل هوسهای درونی و توجه به پروردگار نیرو بگیرید) و این کار جز برای خاشعان سنگین است» .
بر این اساس است که در روایات فراوانی آمده است که وقتی پیامبر (ص) یا امام علی (علیه السلام) با مشکلی رو به رو میشدند به نماز روی میآوردند . (3) امام صادق (علیه السلام) فرمود: مستند این کار همین آیه شریفه است . (4)
از حضرت امام صادق (علیه السلام) نقل شده است که فرمود: چه مانعی دارد وقتی که با غمی از غمهای دنیا رو به رو میشوید وضو گرفته به مسجد بروید، دو رکعت نماز بخوانید و در نماز دعا کنید، زیرا خداوند دستور داده: «واستعینوا بالصبر والصلوة» . (5)
و بیتردید استوارترین پشتوانه در زندگی همین است و بس، دیگر پشتوانهها سست است و غیر قابل اعتماد: «مثل الذین اتخذوا من دون الله اولیاء کمثل العنکبوت اتخذت بیتا و ان اوهن البیوت لبیت العنکبوت لو کانوا یعلمون; (6) کسانی که غیر از خدا را اولیا خود برگزیدند، همچون عنکبوتاند که خانهای برای خود انتخاب کرده و سستترین خانهها خانه عنکبوت است; اگر میدانستند!»
«هر حیوان و حشرهای برای خود خانه و لانهای دارد اما هیچ یک از این خانهها به سستی خانه عنکبوت نیست . اصولا خانه باید دیوار، سقف، و دری داشته باشد و صاحب آن را از حوادث حفظ کند، طعمه و غذا و نیازهای او را در خود نگه دارد، بعضی خانهها سقف ندارند، امالااقل دیواری دارند یا اگر دیوار ندارند سقف دارند، اما لانه عنکبوت که ازتعدادی تارهای بسیار نازک ساخته شده نه دیواری دارد، نه سقفی، نه حیاطی و نه دری . اینها همه از یک سو .
از سوی دیگر مصالح آن به قدری سست و بیدوام است که در برابر هیچ حادثهای مقاومت نمیکند، اگر نسیم ملایمی بوزد تار و پودش را درهم میریزد . اگر چند قطره باران بر آن ببارد آن را متلاشی میکند . کمترین شعله آتش به آن برسد، نابودش میسازد، حتی اگر گرد وغبار بر آن بنشیند، پاره پاره میشود و از سقف خانه آویزان میگردد . معبودهای دروغین این گروه نه سودی دارد و نه زیانی نه مشکلی را حل میکند ونه در روز بیچارگی پناهگاه کسی هستند» . (7)
آری فقط او پناهگاه است و بس!
پی نوشت ها:
1) رعد (13) آیه28 .
2) بقره (2) آیه 45 .
3) مجمع البیان، ج1 - 2، ص217 .
4) فروع کافی، ج3، ص480 .
5) تفسیر مجمع البیان، ج1 - 2، ص217 .
6) عنکبوت ( آیه 41 )
7) تفسیر نمونه، ج16، ص277 و 288 .
ادامه مطلب
امر به نماز
امر به نماز
![]()
دیگر وظیفه در قبال نماز «امر» به آن است . امر به معروف از فرایض بزرگ مکتب ماست و برترین معروفها نماز است . معروفی که اگر در جامعه آن گونه کهدین خواسته مطرح باشد، ریشه بسیاری از منکرات خشکانده میشود از ویژگیهایمردان خدا آن است که «امر» به نماز دارند . قرآن کریم در مورد حضرت اسماعیل صادق الوعد (که این غیر از اسماعیل فرزند حضرت ابراهیم است (1) ) میفرماید:
«. . . و کان یامر اهله بالصلوة والزکوة . . . ; (2) و این پیامبر پیوسته خاندان خود را امر به نماز و زکات میکرد . . .» .
و در مورد دیگر خطاب به پیامبر (ص) میخوانیم:
«و امر اهلک بالصلوة واصطبر علیها . . . ؛ (3) و خانواده خود را به نماز دستور ده و بر انجام آن شکیبا باش . . .» .
در این دو آیه بر «امر» اهل به نماز تاکید ویژه است، چرا که اصلاح بنیان خانواده زیربنای سایر اصلاحات است . اگر خانوادهها، الهی شدند جامعه الهی خواهد شد . بر این اساس است که در دو آیه فوق سخن از امر کردن خانواده به نماز است و این در حقیقت راهی برجسته برای نجات خانواده از آتش است همان کهدر آیه شش سوره تحریم آمده است:
«یا ایها الذین آمنوا قوا انفسکم و اهلیکم نارا وقودها الناس والحجارة . . . ; ای کسانی که ایمان آوردهاید خود و خانواده خویش را از آتشی که هیزم آن انسانها و سنگهاست نگه دارید» .
از این آیه میتوان رسالتسنگین پدر و مادر را در تربیت معنوی فرزندان استفاده کرد .
در روایتی از پیامبر گرامی اسلام میخوانیم:
«الا کلکم راع و کلکم مسؤول عن رعیته فالامیر علی الناس راع و هو مسؤول عنرعیته والرجل راع علی اهل بیته و هو مسؤول عنهم فالمرئة راعیة علی اهل بیتبعلها و ولده و هی مسؤولة عنهم الا فکلکم راع و کلکم مسؤول عن رعیته; (4) بدانید همه شما نگهبانید و همه در برابر کسانی که مامور نگهبانی آنها هستید مسؤولید . امیر و رئیس حکومت اسلامی نگهبان مردم است و در برابر آنهامسؤول است مرد نگهبان خانواده خویش است و در مقابل آنها مسؤول، زن نیز نگهبان خانواده شوهر و فرزندان است و در برابر آنها مسؤول میباشد . بدانیدهمه شما نگهبانید و همه شما در برابر کسانی که مامور نگهبانی آنها هستید مسؤولید» .
اینها برخی از وظایفی بود که ما در قبال نماز - این امانتبزرگ الهی - داریم امید که امانتداری شایسته باشیم و در انجام وظایفخویش کوتاهی نکنیم .
پی نوشت ها:
1) تفسیر البرهان، ج3، ص15 .
2) مریم (19) آیه 55 .
3) طه (20) آیه 132 .
4) مجموعه ورام، ج1، ص6
ادامه مطلب
دوام در نماز
دوام در نماز
![]()
از مصادیق اقامه نماز «دوام نماز» است .
در سوره معارج پس از آن که خداوند برخی صفات ناشایست انسانها را مورد تذکر قرار میدهد، اوصاف شایسته آنها را هم ذکر میکند که از جمله آن: «الاالمصلین الذین هم علی صلاتهم دائمون; (1) مگر نمازگزارانی که بر نماز خود تداوم دارند» . ظاهر آیه دوام است; یعنی هم به وقت نماز میخوانند و هم همیشه نماز میخوانند، این گونه نیست که نماز خواندن آنها مقطعی باشد و چنین نمازی است که اگر جزو برنامه زندگی شد و با حدود آن به جای آورده شد انسان را از فحشا و منکر باز میدارد . و اصولا برنامههای تربیتی جز با تداوم کارآیی لازم را ندارند، لذا در حدیثی از پیغمبر اکرم (ص) میخوانیم: «ان احب الاعمال الی الله مادام و ان قل; (2) محبوبترین اعمال نزد خداوند کاری است که انسان بر آن مداومت داشته باشد هر چند کم باشد» .
پی نوشت ها:
1) معارج (70) آیه22 .
2) اصول کافی، ج2، ص82، (چاپ آخوندی) .
ادامه مطلب
