یکی از بخشهای سه گانه جهاد اکبر خودسازی و توسعه ملی انقلابی اسلامی کشور است. پس از حماسه دفاع مقدس و عزتبخش و با بهرهگیری از پیامدهای ثبات تاریخی و آموزههای تاریخ ساز جهادی آن میباشد.
جهاد توسعه اقتصادی، توأمان با جهاد توسعه و تعادل سیاسی ساختاری راهبردی و معطوف به جهاد تعالی فرهنگی؛ معنوی و اخلاقی است. جهاد اقتصاد و اقتصادی توسعه و جهاد توسعه اقتصاد و اقتصادی، جهاد سیاست و سیاسی اقتصادی و جهاد اقتصاد سیاسی و جهاد فرهنگ و فرهنگی اقتصاد و اقتصادی.
راهبرد جهاد و جهادی اقتصاد و اقتصادی همچنین اقتصاد جهادی؛ راهبرد جهش توسعه و توسعه جهشی متعادل و متعالی جمهوری اسلامی ایران در چشم انداز بلندگستر خویش است.
راهبرد جهادی و جهاد راهبردی که با کارایی و کارامدی جهادی و جهاد کارایی و کارامدی؛ بهرهوری و اثربخشی نیروها و نهادهای اقتصادی، حتی سیاسی یا سیاستی یعنی سیاستگذار و بلکه فرهنگی اعم از دولتی، عمومی و خصوصی قابل دستیابی میباشند.
چالشی که هم اینک فراروی همگی نیروها و نهادهای علمی، راهبردی و کاربردی یا اجرایی کشور قرار دارد. در حد دفاع مقدس و بلکه جنگ و مبارزه فراگیر و خستگی ناپذیر با عدم توسعه و موانع توسعه متعالی است.
در تداوم اصلاح الگوی مصرف، پیشرفت و عدالت، همت مضاعف و کارمضاعف، تولید علمی و نظریه پردازی، اجرایی سازی اصل 44 قانون اساسی و تعدیل دولت و اقتصادی، هدفمندی یارانهها، ... . به منظور سوق کشور از اداره با داراییهای بویژه ارزی نفتی به اداره با درآمدهای ناشی از کار مولد با ارتقای هر چه فراتر کارایی و کارامدی؛ بهرهوری و اثر بخشی نیروها و نهادهای کاری و اقتصادی کشور بویژه در فرایند جهانی شدن اقتصاد (گلوبالیتی)و در مقابله با پروژه جهانی سازی(گلوبالیزیشن)؛ اقتصادی سازی جهان، غربی، امریکایی و بازاری سازی جهان با الگوهای فرااستکباری بانک جهانی و صندوق بین مللی پول.
پیش در آمد:
جهاد اقتصادی: راهبرد راهبری راهبردی سال1390 دولت و نظام سیاسی میباشد. راهبرد جهادی توسعه اقتصادی که بایسته تبیین نظری، ترسیم عملی و تحقق عینی است. بویژه راهبرد اقتصاد جهادی و حتی جهاد راهبردی اقتصاد و اقتصادی و توسعه و حتی اشتغال که شایسته تبیین (پژوهش، آموزش و اطلاع رسانی)نظری علمی یا تبیین علمی نظری، ترسیم علمی عملی و عملی علمی و سرانجام تحقق علمی عینی و عینی علمی میباشد.
درآمد:
اول - راهبرد جهاد اقتصادی:
الف- راهبرد جهاد توسعه اقتصادی بوده و توسعه جهادی اقتصاد و اقتصادی است. که اقتصاد جهادی را از طرفی می طلبد. و از طرف دیگر آن را ایجاب کرده و ایجاد می سازد. بلکه یا حداقل بایسته و شایسته است این گونه باشد.
ب- راهبرد جهاد اقتصادی و اقتصاد جهادی؛ البته از سویی مقدمه و لازمه جهاد سیاسی بویژه جهاد ساختاری و ساختار جهادی بخصوص دولت و اقتصاد سیاسی و سیاست اقتصادی است. که بلاتکلیفی ها، ابهامات یا نارسایی و نیز ایهامات یا ناسازواری ها و تداخلات زیادی دارد. به همین سبب هم خود دچار اشکالات بوده و هم قادر به رفع یا کاهش مشکلات موجود و یا خود آفریده و برونرفت از آن ها با جریان عادی و فرایند جاری نمی باشد. اشکالات و مشکلاتی که بسان قلت بهره وری و اثربخشی، قیمت تمام شده کالا و خدمات و گرانی یا تورم، رکود، بیکاری و پایین بودن ضریب کشش نیروهای ورودی به بازار کار و جویای کار،... که جملگی مانع توسعه متعادل، بویژه مخل توسعه همگن و همگون و متعالی می گردد.
از دیگر سوی جهاد و توسعه جهادی و حتی جهاد توسعه اقتصادی و اقتصاد توسعه، می تواند زمینه ساز و مؤثر در توسعه و تعادل سیاسی و ساختار جهادی و جهاد ساختاری آن بوده و به شمار آید. چه در حوزه دولت و دولتی، یا عمومی تا خصوصی.
جهاد سیاسی - اقتصادی یا اقتصادی - سیاسی فراگیر و برامد؛ یکی یا نخست-حضور و مشارکت و بسیج مردمی و همگانی مردم و مردمی در اقتصاد بخصوص از سویی با هدفمندی یارانه و نیز اجرایی سازی اصل 44قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران البته با اولویت اصل43 و با رهیافت ارتقای کارامدی؛ بهره وری و اثربخشی نیروها و نهادها و منابع بخصوص انسانی و کار و سرمایه های اجتماعی همراه با دیگری یا دوم-عدالت اجتماعی اعم از و برامد عدالت اقتصادی و اقتصاد عدالت و عادلانه و متعادل، عدالت سیاسی و عدالت فرهنگی را از طریق و با سوم-تعدیل نقش راهبردی دولت، ارتقای کارامدی و اقتدار و عزت ملی از جمله در عرصه اقتصاد و اقتصادی و توسعه امکان پذیر می باشد.
استقلال و قدرت و بلکه شکوفایی، شکوه و شوکت اقتصادی، سیاسی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران را در پی داشته و خواهد داشت که آن هم معطوف به جهاد فرهنگی؛ معنوی اخلاقی اقتصادی و تعالی فرهنگی؛ معنوی و اخلاقی از جمله با تعالی فرهنگ و اخلاق اقتصاد و اقتصادی و توسعه متعالی. جهاد اقتصادی؛ جهش و حرکت جهشی فرا عادی و متعارف یا طبیعی و جاری است.
دوم- راهبرد جهاد اقتصادی هم با نیروها؛ ارزش ها، بینش و منش درونی و کنش و روش برونی جهادی و به تعبیری با جهادی ارزشی و ارزش ها، بینشی و منشی و نیز جهاد کنشی و روشی یا روش ها یعنی دیگرگونی بنیادین و از بنیاد، جامع و همه جانبه، نظاممند و هدفمند یعنی با کارایی نیروهای جهادی و بلکه یا با کارایی جهادی نیروها از سویی قابل ترسیمند.
همچنین و از سوی دیگر با نهاد و نهادهای نهادین و زیرساخت راهبردی، ساختار راهبردی و راهبرد ساختاری جهادی و به تعبیری با جهاد نهادین و نهادی سازمانی یا سازمان ها و نهادهای اقتصادی، حتی سیاسی و بلکه فرهنگی یعنی با کارامدی نهادهای جهادی و بلکه با کارامدی جهادی نهادها قابل تحقق و قابل دست یابی می باشند.
زیرساخت جهادی یا جهاد زیرساختی(ارزشی-بینشی)، ساختار جهادی یا جهاد ساختاری(حقوقی و قانونی یا قوانین و نظام آن آنها و نیز سازمانی-مدیریتی و یا اداری و ادرات و نظام بوروکراسی تا نظام شبکه مجازی و دولت اطلاعاتی و الکترونیکی سازی آن) و سرانجام راهبرد(سیاست و خط مشی)جهادی و جهاد ساختاری اقتصاد، اقتصادی و توسعه مقدمه و لازمه این فرایند(پروسه)یا فرابرد(پروژه)می باشد.
چه نیروها و چه نهادها، کارایی و کارامدی، ... علمی، راهبردی و کاربردی اقتصادی، سیاسی و فرهنگی دولت و دولتی، عمومی و حتی خصوصی ایران، ایرانی و حتی اسلامی و تا آزاده جهانی که می توانند در این راستا مفید و موثر باشند.
در این صورت با رفع اشکال نارسایی و ناسازواری زیرساختی، ساختاری و راهبردی و در نتیجه اشکال نارسایی و ناسازواری؛ کارایی نیروها یا نیروهای کارا و کارامدی نهادها و نهادهای کارامد؛ بهره وری و اثربخشی و در نتیجه توسعه اقتصادی متعادل و متعالی چشم انداز بلندگستر جمهوری اسلایم ایران را تحقق خواهد بخشید.
کارآمدی؛ بهره وری و اثربخشی و توسعه اقتصادی؛ توسعه و تامین و حداقل تضمین؛ توسعه زیربنایی، عمرانی، مالی، پولی و بانکی و حتی ارزی، توسعه صنعتی، کشاورزی و بازرگانی یا تجارت و خدمات و توسعه سلامت(بهداشت و افزایش طول عمر و امید به زندگی)و رفاه تا سرحد تفریحات سالم همگانی را در بر می گیرد.
جهاد اقتصادی با الهام از آموزه های جهادی اسلامی و انقلابی، سازندگی و حتی دفاعی مقدس، که آمیزه ای از ایمان و ایثار و شهامت نیروها توأمان با ساختار نهادی و نظام توأمان مردمی-مکتبی-راهبری یا دولت با مشارکت مردمی و سیاست هدایت و حمایت دولت به مثابه ستاد و به صورت ستاد هماهنگی و پشتیبانی(آموزش، تجهیز، سازمان و فرماندهی)تا سازمان صرفا دولتی، خودگردانی مردمی سراسری کشور تا متمرکز و مرکزی، بوده و به شمار رفته و می رفت.
برآمد:
الف- رمز زایایی، پویایی و پایایی فرهنگی؛ معنوی-اخلاقی، نهادین و حتی اقتصادی و توسعه جهادی و جهاد توسعه، این چنین کارایی و کارامدی؛ بهره وری-اثربخشی بهینه و بسامان بوده که بسان راه برونرفت، میان بر، جهش و به تعبیر مولای متقیان(ع): بجای«کثیر معونه و قلیل اثر»یعنی هزینه بالا و بازدهی کم، «قلیل معونه و کثیر اثر»یعنی با هزینه و پرت پایین و بازدهی؛ بهره وری و اثربخشی بسیار می باشد. آن هم نهاد زایا، پویا و پایای بالنده و زایش و افزایش، پویش و پایش و بالندگی ساختاری می باشد.
باز آوری آموزههای جهادی اسلامی، انقلابی، سازندگی و دفاعی، تنها و تنها منبع، زایشگاه و پرورشگاه، آزمایشگاه و اموزشگاه و پژوهشگاه و گرینه جایگزین ناگزیر و گریزناپذیر جمهوری اسلایم ایران به منظور ارتقای کارامدی علمی، راهبردی و کاربردی اقتصادی، سیاسی و فرهنگی خویش به منظور تبیین علمی و نظری، به منظور ترسیم عملی و عملیاتی و بخصوص در جهت تحقق عینی و واقعی توسعه متعالی اقتصادی، سیاسی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در چشم انداز فراز روی خویش است. امید که جدی و جهادی سازندگی تلقی شود. انشاء الله!
ب-نهضت ملی اشتغال(آفرینی)نیز؛ بیش و حتی پیشا نیاز به بودجه و سرمایه، نیازمند برنامه، استراتژی و سیاست اشتغال کارامد بوده بویژه در یک نگاه، نظام و جهاد اشتغال و اشتغال جهادی یا راهبرد مربوطه با توسعه و طرح های نیروبر بجای سرمایه بر و بخصوص با کوچک سازی مشاغل از قبیل قطعه سازی، کارآفرینی، خوداشتغالی، مشاغل خانگی، محلی، اشتغال زنان، صنایع دستی، افزایش نوبت های کاری به دو تا سه شیفت بخصوص در صنایع و کارخانجات بزرگ، مهندسی معکوس، مدیریت زمان، افزایش بهره وری، مالیات معکوس(به نسبت افزایش تولید، درآمد و اشتغال)و حتی حق بیمه، .... معکوس، ... در عین ایجاد شبکه های بزرگ و بلکه ملی و سراسری تولید و اشتغال، صادرات خدمات فنی و تخصصی، .... کاملا قابل تحقق است.
تجربه ای که در چین منجر به ایجاد سالی15میلیون شغل و طی 15 سال225میلیون فرصت شغلی مولد گردید. با سرمایه گذاری اندک و تولید ثروت چندین صد میلیارد دلاری.
ج-برترین راهبرد جهاد اقتصادی و اقتصاد جهادی؛ راهبرد نیروی انسانی و ثروت و سرمایه اجتماعی ایران بجای نگاه سخت افزاری و حتی مالی است. به منظور تبدیل دارایی های مادی و معنوی کشور به درآمد و ایجاد ارزش افزوده که معنای آن افزایش اشتغال، تولید و عرضه و صادرات، کیفیت، وفور، ارزانی بوده بجای قیمت افزوده که منجر به کاهش تولید و عرضه و واردات مصرفی، گرانی و تورم، بیکاری و ناهنجاری ها و مفاسد و پیامدهای سوء اقتصادی، فرهنگی-اجتماعی و حتی سیاسی-امنیتی ناشی از آن می گردد.
تکمله:
در دوران دبیرستان دبیر ادبیاتی داشتیم که در تفسیر بیت؛ «میازار موری که دانه کش است» با تکرار آن می گفت یعنی؛ «نیازار موری که دانه می کشد». یکی می گفت خروسی دارم که به تعبیری خیلی تنبل و به تعبیری خیلی زرنگست. چرا که وقتی که خروس همسایه؛ «قوقولو قوقول(اذان)» می گوید، او بجای اذان گفتن صرفا سرش را به نشانه تایید تکان می دهد.
ما ظاهرا عادت کرده ایم که وایسیم هر وقت رهبری سخنی را مطرح کردند. صرفا آن را تکرار یا تایید کنیم. آن هم «تقولون مالا تفعلون»و مالا تعملون، بدون این که توجه کنیم این یک راهبرد و استراتژی بوده که بر همگی نیروها و نهادهای علمی، راهبردی و کاربردی دولت و دولتی، عمومی و حتی خصوصی بوده به تبیین علمی، ترسیم عملی و تحقق عینی آن بپردازند. بویژه اینکه غالبا با برخود شعاری با این گونه راهبردها، هر کاری را که انجام می دهیم، بدون تحول جدی یا حتی با برخی تغییرات چه بسا ناکافی و حتی گاه غیرلازم، ادعا نموده که این شعائر را و یا درصد بالای آن را اجرایی نموده ایم. چنان که راهبرد تهاجم فرهنگی، پیشرفت و عدالت، همت مضاعف و کار مضاعف، ..تا کنون کما بیش این گونه بوده اند.
امید که جهاداقتصادی دستخوش و بلکه گرفتار این شیوه و سرنوشت نشود. قطعا اگر این راهبردها تا کنون و یا درصد بالا یا ح اقل قابل قبولی از آنها در کشور عملی شده بودند، چه بسا وضعیت عمومی و از جمله توسعه اقتصادی، به مراتب برتر از آن بوده که تصور می نماییم. اجرایی سازی اصل 44 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران نیز در این راستاست.
* استادیار علوم سیاسی دانشگاه تهران
