استحصال خاويار از کوچکترين ماهي خاوياري آب شيرين جهان
خبرگزاري دانشجويان ايران - تهران: محققان انستيتو تحقيقات بينالمللي ماهيان خاوياري دکتر دادمان (وابسته به مؤسسه تحقيقات شيلات ايران) موفق شدند از ماهي «استرلياد» (Acipenser ruthenus) خاويار پرورشي استحصال كنند.
به گزارش سرويس پژوهشي خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا)، اينگونه که بومي آبهاي شيرين رودخانههاي ولگا، اورال، در حاشيه درياي خزر و رودخانه دانوب اروپا ميباشد در سال 1383 از کشور مجارستان خريداري و در وزن يك تا سه گرم به کشور معرفي شد.
از بدو ورود، اينگونه در حوضچههاي بتني و استخرهاي خاکي نگهداري و با غذاي دستي پرورش يافتند. پس از يک دوره چهار ساله بيش از 90 درصد ماهيان ماده به بلوغ جنسي رسيدند.
در اين طرح تحقيقاتي جمعاً تعداد 200 عدد مولد پرورش يافتند که پس از بررسيهاي فيزيولوژيکي و ارزيابي گنادهاي جنسي آنها تعداد 50 نمونه از بهترين ماهيان جداسازي و جهت تکثير و توليد خاويار انتخاب شدند. از اين تعداد، خاويار 18 عدد ماهي ماده استحصال شد.
به گفته محققان، نکته قابل توجه اينکه ماهيان استرلياد ماده در اوزان بسيار پايين حتي کمتر از يک کيلوگرم خاويار توليد كردند، به طوري که حداقل وزن ماهي ماده 640 گرم و حداکثر آن 984 گرم و ميانگين وزني آنها 807 گرم بود و اين ماهيان قادر بودند حداقل 64 گرم و حداکثر 109 گرم و ميانگين 85 گرم خاويار توليد نمايند. به عبارت ديگر ميانگين خاوياردهي ماهي استرلياد در شرايط ايران تقريباً 5/9 درصد وزن کل بدن ميباشد.
در اين بررسي از 18 عدد ماهي جمعاً 268/1 کيلوگرم خاويار دان يک استرلياد عملآوري شد که در قوطيهاي 100 گرمي بسته بندي شدند.
از مهمترين دستاوردهاي طرح توليد خاويار پرورشي ماهي استرلياد اين است که
اولاً در زمان کوتاه حداکثر چهار سال ميتوان به خاويار پرورشي دست يافت و پرورشدهندگان ماهي خاوياري و علاقمندان به توليد خاويار پرورشي نياز به انتظار دوره هشت تا 10 ساله جهت توليد خاويار را ندارند.
ثانياً، ماهيان بالغ در اوزان بسيار پايين (کمتر از يک کيلوگرم) توليد خاويار ميكنند. به عبارت ديگر به جاي پرورش ماهيان 50 تا100 کيلوگرمي ميتوان معادل وزني آنها ماهيان1000-800 گرمي در استخرها پرورش داد که شرايط پرورش و توليد بمراتب کمهزينهتر، آسانتر و سريعالوصولتر خواهد بود.
از سوي ديگر، به منظور افزايش درآمد و ايجاد انگيزه جهت توليد اقتصادي، پرورشدهندگان کپور ماهيان کشور ميتوانند به راحتي اينگونه را جايگزين کپور ماهيان كنند با فروش هر کيلو خاويار پرورشي 800 هزار تومان تا 1 ميليون تومان درآمد قابل توجهي کسب كنند.
به گزارش ايسنا، با حمايت از اين طرح، ترويج يافتههاي آن و توسعه پرورش استرلياد به ويژه در پهنه آبهاي شيرين کشور حتي در استانهاي غيرساحلي، ميتوان ميزان قابل توجهي از گوشت و خاويار اين گونه را هم براي مصارف داخلي و يا با هدف صادرات و عرضه به بازارهاي جهاني توليد كرد.
معرفي تاسماهي استرلياد موجب تنوع بخشي و معرفي گونههاي جديد در صنعت آبزيپروري تاسماهيان کشور ميباشد و بستر مناسبي را براي توليد خاويار پرورشي در زمان کوتاهتر فراهم خواهد كرد.
