سلطان کربلا

عوامل و زمينه‌هاي نهضت عاشورادر نهضت عاشورا انگيزه‌هايي دخيل بوده است: فزوني ظلم و ستم و اين كه امام‌حسين (ع) نيك مي‌دانست سرانجام بايد شمشير كشد و شهيد شود، مبايعه و بيعت گرفتن ستم گونه و خودخواهانه يزيد بن معاويه، امر به معروف و نهي از منكر، عبرت آموختن به جامعه بشري آن زمان و در خطر افتادن آينده اسلام و مسلمانان و احياي‌سنّت جدش رسول خدا (ص) و مانند آن، همه باعث شد تا آن حضرت رو به سوي كوفه آورد و قبل از رسيدن به آن جا در كربلا، آن سراي ماتم، به طرز فجيع با يارانش به شهادت رسد.

مفهوم شناسي عزت‌مفهوم «عزت» به گفته راغب اصفهاني در كتاب وزين «مفردات القرآن» به معناي آن حالتي است كه انسان را مستحكم و شكست‌ناپذير مي‌سازد و نمي‌گذارد آدمي در پيچ و خم زندگي، مقهور عوامل دروني و بيروني شده و شكست بخورد.به همين جهت، زمين صفت و سختي و به چيزي كه وجودش كمياب باشد كه نفوذ ناپذير است«ارض‌ٌ عِزاز» مي‌گويند، «عزيزالوجود» مي‌گويند؛ مثلاً به گوشت نايابي كه نمي‌توان به آن دست يافت «تعزّز اللّحم» مي‌گويند. و نيز به كسي كه پرصلابت است و هرگز مقهور كسي نمي‌شود «عزيز» مي‌گويند.

اين نوشتار با استفاده از روش پژوهش اكتشافي يا توليد انگاره در پي پاسخ به اين پرسش است كه چرا عكس‌العملي كه شيعيان براي شهادت امام حسين عليه السلام دارند، براي هيچ كس ديگر، حتّي پيامبر صلي الله عليه وآله ندارند.وجود فضايلي چون جق‌طلبي، حماسه آفريني، فداكاري و... در حماسه حسيني و پيام معنوي قيام امام حسين عليه السلام و وجوه جامعه‌شناختي و روان‌شناختي و سياسي قيام برخي از عواملي است كه قيام آن حضرت را جاودانه مي‌سازد، امّا تأثير عزاداري‌ها بر خلق و خوي و فرهنگ مردم و تأثيرپذيري عزاداري‌ها از عوامل ديگر را نمي‌توان ناديده گرفت. اين عوامل همگي دست به دست هم داده و نهضت حسيني را نافذ و ماندگار ساخته است.كليدواژه‌ها: قيام امام حسين عليه السلام، عزاداري، شيعه، بقا و نفوذ نهضت عاشورا، پيام‌ها و اثرات نهضت عاشورا.

عزت واقعي انسان‌

قرآن كريم عزّت را فقط از آن خداوند سبحان مي‌داند و راه رسيدن به آن را براي راهيان كوي الهي باز مي‌بيند:(من كان يريد العزّة فلله العزّة جميعا اليه يصعد الكلم‌ُ الطيّب و العمل الصالح‌ُ يرفعه .

بيان 11ـ اگر كسي عزّت مي‌خواهد معدن عزّت خداست و بايد به سوي معدن عزّت عروج كرد تا از عزّت واقعي طرفي ببندد. عزّت در زمين و طبيعت يافت نمي‌شود. انسان طبيعي از عزّت برخوردار نخواهد بود، براي كسب‌ِ آن بايد ترقي كند و تعالي يابد و در سير تكاملي اعتلاي وجودي پيدا كند. از نظر قرآن كريم تكامل و صعود انسان به بركت علم و عمل صالح است يعني علم و عمل دو جوهر انسان سازند. انسانيّت انسان به اين دو اصل است چه اين كه تكامل و تعالي او هم به همين دو جوهر است البته عمل زمينه‌ساز است نردبان‌ِ عروج است علم و اعتقاد كه همان الكلم الطيب است صعود مي‌كند و عمل صالح او را مدد مي‌كند.

از زيباترين جلوه‌هاي زندگاني‌ِ سيدالشهدا عزت است كه تبلور اين جلوه در واقعه طف بسيار ديدني است.اين عزت كربلاست كه ريشه در همه پيام‌هاي آن دوانيده و تمام تابلوهاي آن چون؛ سخاوت، شهادت، شجاعت، عبادت و... را معطّر و منوّر كرده است.
نصب اين مدال پر افتخار بر سينه اين ايام، جلوه‌اي ديگر از هوشياري و فرزانگي نائب به حق مصلح جهاني است؛ زيرا عزت حسيني، فكرهاي خفته جهانيان را بيدار و بيداري‌شان را حركت و حركتشان را ثمر مي‌دهد.سالي كه مزيّن به عزت و افتخار حسيني است، مي‌تواند، سال زمينه سازي ظهور حضرت حجت(عج) باشد؛ زيرا در دولت كريمه او، اسلام و اهلش عزيز و مخالفان آن ذليل و نابود مي‌شوند، و مهمانان خدا در ضيافت الهي، چنين تمنّا و آرزويي دارند:

با فرارسيدن ماه محرم صفحه تاريخ اسلام و مسلمانان ورق مي‌خورد و جهان اسلام سال ديگري پشت سر نهاده و گامي ديگر به سال نو مي‌گذارد.هلال محرم در هر سال حادثه خونين كربلا، و جانبازي و فداكاري و نهضت پرافتخار بزرگ‌ترين قهرمان تاريخ بشريت را در خاطره‌ها تجديد مي‌نمايد و قلوب مسلمانان جهان ـ بالاخص شيعيان ـ را به بررسي بزرگ‌ترين حادثه تاريخي انسان‌ها كه هزار و سيصد و اندي سال پيش روي داده است متوجه مي‌سازد. شايان توجه اين كه اين‌حادثه نه تنها فراموش نمي‌شود، بلكه هر چه زمان بيش‌تر مي‌گذرد، تاريخ نهضت اين‌فرزند عدالت و كوثر، نوتر و تازه‌تر مي‌گردد.هر حادثه بزرگ و عظيمي كه در جهان روي دهد، طولي نمي‌كشد كه جزر و مدّ زندگي آن را به دست فراموشي مي‌سپارد، مرور زمان از هيجان و فروغ و درخشندگي آن مي‌كاهد، و سرانجام جزو تاريخ گرديده و تنها در صفحات متروك آن نام و نشاني از آن باقي مي‌ماند.

زائر در سفر معنوي زيارت به ديدار آمران به معروف و الگوهاي نهي از منكر مي‌رود و گامهاي بلند آنان در جهت پاسداري از ارزشها را يادآور مي‌شود. از اين مقال به نمونه‌هايي از «معروف‌گرايي و «منكرستيزي از درسهاي «مكتب زيارت آشنا مي‌شويم.امام حسين(ع) در بيان هدف خودش از نهضت الهي و عظيم عاشورا از امر به معروف و نهي از منكر ياد مي‌كند و مي‌فرمايد: و انما خرجت لطلب الاصلاح في امة جدي اريد ان آمر بالمعروف و انهي عن المنكر: من بدين هدف (از مدينه) بيرون آمدم كه امت جد خويش را اصلاح نمايم و تصميم دارم امر به معروف و نهي از منكر كنم.جهت معرفي امر به معروف و نهي از منكر به نمونه‌هايي از آن اشاره مي‌كنيم.