دستاوردهاي انقلاب اسلامي در حوزه اجتماعي را مي توان در چند مقوله مورد بحث قرار داد؛
1- محروميت زدايي از روستاها
به جرات مي توان گفت که « محروميت زدايي از روستاها» يکي از دستاوردهاي مهم انقلاب اسلامي در حوزه اجتماعي بوده است؛ پيش از پيروزي انقلاب اسلامي، روستاها يكي از مناطق محروم كشور بودند. بيشتر روستاهاي كشور در دوران پهلوي، فاقد امكانات رفاهي بودند و مردم روستايي از لحاظ معيشت در سختي و مشقت بسر مي بردند پس از پيروزي انقلاب اسلامي و بدنبال تاكيدات بنيانگذار کبير انقلاب اسلامي، حضرت امام خميني (ره ) مبني بر بسيج امكانات مادي و معنوي براي عمران و آباداني روستاها،  مسئولان نظام جمهوري اسلامي ايران درصدد زدودن فقر و محروميت از چهره روستاهاي كشور برآمدند تا امکانات رفاهي شهرها و روستاهاي کشور را به يک سطح يکسان برسانند.
به دنبال پيروزي انقلاب اسلامي و فرمان امام خميني (ره ) مبني بر كمك به روستائيان و آباداني روستاها، نهاد جهاد سازندگي شكل گرفت در اين نهاد كه بعدها به دليل عملكرد مثبت و قابل توجه آن به وزارتخانه جهاد كشاورزي تبديل شد ،  جوانان متخصص و انقلابي در مناطق روستايي كشور حضور پيدا كرده و به ارائه خدمات زيربنايي نظير آبرساني، راهسازي،  برق رساني و غيره در روستاها پرداختند.
از ديگر اقدامات انجام شده براي روستائيان پس از پيروزي انقلاب اسلامي، برخوردار شدن روستاها از امكانات برقراري ارتباط مخابراتي با دنياي خارج از روستاهاست، اقدامات صورت گرفته در اين خصوص به اندازه اي است که ايران بدليل فعاليتهاي گسترده براي برخوردار نمودن مناطق محروم روستايي از ارتباطات مخابراتي، از سوي يونسكو لوح تقدير دريافت کرده است.
به منظور افزايش سطح بهداشت در روستاها،احدات اماكن بهداشتي در روستاها پس از انقلاب اسلامي روند رو به رشدي داشته است. در زمينه تعليم و آموزش روستائيان نيز كارنامه انقلاب اسلامي درخشان است.
2- توجه به اقشار محروم و نيازمند جامعه
 در سالهاي پس از پيروزي انقلاب اسلامي يكي از دغدغه هاي مسئولين نظام، توجه به اقشار محروم و نيازمند جامعه بوده است. در اين راستا سازمانها و نهادهـاي مختلفي در ايران اسلامي براي تامين اجتماعي فعاليت مي كنند که به چند مورد از آنها اشاره مي کنيم؛
الف-  كميته امداد امام خميني (ره ): كميته امداد امام خميني (ره ) پس از انقلاب اسلامي در 14 اسفند 1357 ( 4 مارس 1979 ) تشكيل شد هدف اصلي كميته امداد امام (ره )، اشتغال زايي براي محرومين و رفع مشكلات اساسي آنهاست همچنين ارتقاء آموزشهاي علمي، فرهنگي و اجتماعي افراد تحت پوشش و ايجاد تسهيلات در امر ازدواج و تحكيم خانواده از جمله فعاليتهاي كميته امداد امام است كه تاكنون نتايج موثري به همراه داشته است تلاش مسئولين كميته امداد امام (ره ) بيشتر متمركز بر افراد روستايي و عشاير است طرح شهيد رجايي ازجمله طرحهاي موفق اين كميته است كه به منظور كمك بـه افراد سالمند كه بالاي 60 سال سن دارند، پي ريزي شده است ؛ در اين طرح، ماهانه مبلغي مستمري به صورت نقد يا كالا در اختيار مددجويان قرار داده مي شود.
كميته امداد امام (ره ) با در اختيار گذاشتن سرمايه اوليه به صورت وام يا ساير كمكهاي مالي به افراد بي بضاعت يا بيكار، زمينه اشتغال آنها را فراهم مي كند و نيروي كار مثبت آنها را در كارگاههاي توليدي نظير صنايع دستي، دامداري و كشاورزي بكار مي گيرد خدمات درماني و بهداشتي و اجراي بيمه خانواده هاي تحت پوشش اين نهاد، از ديگر كارهاي كميته امداد امام (ره ) است در سال گذشته بيش از يك ميليون نفر از خدمات اين نهاد بهره برده اند از ديگر اقدامات كميته امداد امام (ره )- خدمات فرهنگي و آموزشي است در همين زمينه دانش آموزان و دانشجويان در خانواده هاي بي بضاعت مورد حمايت قرار مي گيرند بسياري از آنها در زمينه هاي مختلف تحصيلي به تخصصهاي گوناگون در رشته هايي نظير پزشكي، علوم مهندسي و غيره دست يافته اند كه بعضا از مهارتهاي خود در ياري رساندن به ساير نيازمندان استفاده مي كنند.
ب-  جمعيت هلال احمر جمهوري اسلامي ايران:  جمعيت هلال احمر از ديگر نهادهاي مسئول در قبال اقشار مختلف مردم، هنگام بروز حوادت و سوانح غير مترقبه نظير زلزله، سيل، آتش سوزي و غيره است. جمعيت هلال احمر كمكهاي خود را به صورت نقدي و غيرنقدي و با ارسال دارو، كادر پزشكي و كالاهاي ضروري زندگي به مناطق آسيب ديده انجام مي دهد.
ج- سازمان بهزيستي
چ- بنياد مستضعفان و جانبازان
ه-  بنياد شهيد
د- برخي نهادها ديگر نظير سازمان تامين اجتماعي، سازمان بيمه خدمات درماني وسازمان بازنشستگي كشور نيز در ايران اسلامي به ارائه خدمات بيمه اي مشغول هستند.
3- ارتقاي جايگاه واقعي زنان
قبل از انقلاب اسلامي زنان، اكثر بيسوادان جامعه را تشكيل مي دادند؛حكومت پهلوي به بهانه تجددگرايي، ديدگاه ابزاري نسبت به زن را ترويج مي كرد با شكل گيري انقلاب اسلامي، زن به عنوان عنصري سرنوشت ساز و موثر به عرصه هاي مختلف راه يافت.
 پس از انقلاب اسلامي، براي زنان اين امكان فراهم شد تا جايگاه فردي و اجتماعي خود را بهتر بشناسند و با استفاده از توانمنديها و استعدادهاي خود، حضوري فعال در صحنه هاي مختلف اقتصادي، اجتماعي، فرهنگي و علمي داشته باشند.
امروزه در عرصه اقتصاد نيمي از نيروي كار در ايران را زنان تشكيل مي دهند كه در مشاغل مختلف نظير پزشكي، دندانپزشكي، داروسازي، پرستاري، مهندسي، معلمي و … حضور دارند.  همچنين زنان در حوزه مديريت، بخشهاي علمي و پژوهشي و عرصه فعاليت هاي سياسي حضور و مشارکت فعال دارند.
دستاوردهاي فرهنگي انقلاب اسلامي
انقلاب اسلامي ايران، انقلابي ارزشي و معنوي است انقلابي براي خدا ومعنويت كه تحول روحي و فرهنگي عظيمي در آحاد ملت ايران به وجود آورد. اداره جامعه براساس دين و ارزشهاي اصيل آن، افزايش سطح آگاهي و مشاركت مردم در فعاليتهاي مختلف سياسي، اجتماعي و فرهنگي و نيز تغيير الگوهاي رفتاري مردم با جهت گيري خصلتهاي اخلاقي و انساني ازجمله اين تحولات است. در ادامه به برخي از دستاوردهاي فرهنگي انقلاب اسلامي مي پردازيم.
از تحولات چشمگير در جامعه ايران پس از انقلاب اسلامي، تغيير در نگرش و نحوه زندگي مردم است.  در دوران پهلوي،  سياست آن رژيم،  تبليغ غربزدگي و تبعيت از فرهنك غرب بدون توجه به ارزشهاي ديني و ملي مردم ايران بود؛ تجمل پرستي و پوچ گرايي تشويق مي شد و در تعيين منزلتهاي اجتماعي از سوي رژيم،  ميزان غربزدگي و خودباختگي افراد در برابر فرهنك بيگانه،  نقش مهمي داشت انقلاب اسلامي دريچه جديدي را بر روي مردم ايران گشود ارزشهايي چون خودباوري، آزاديخواهي، فداكاري، پايداري و استقامت و پس از سالها دوباره در روح جامعه ايران دميده شد.
جايگزيني ارزشهاي اصيل اسلامي به جاي معيارهاي مبتذل گذشته،  تحول فرهنگي و اخلاقي نسل جوان، افزايش روحيه تلاش و اعتماد به نفس در مردم و اقشارجوان و تحصيلكرده جامعه،  ازجمله دستاوردهاي فرهنگي انقلاب اسلامي به شمار مي روند.
تحول فرهنگي و اخلاقي نسل جوان از ره آوردهاي انقلاب اسلامي است جوانان مسلمان به عنوان بخش فعال جامعه، در تمام رويدادهاي انقلاب اسلامي حضوري چشمگير داشتند انقلاب اسلامي از اين جوانان، نسلي مسئوليت پذير، سرشار از ايمان و خودباور ساخت كه در صحنه ها و نهادهاي مختلف جامعه، مشاركتي سازنده دارند. پس از انقلاب اسلامي، اين جوانان مومن و بااخلاص بودند كه در برابر انواع توطئه هاي داخلي و خارجي ايستادند و از كيان انقلاب اسلامي و آرمانهاي آن دفاع كردند. صحنه هاي هشت سال دفاع سلحشورانه ملت ايران در برابر تجاوز رژيم بعت عراق كه با حمايت گسترده دولتهاي غربي صورت گرفت،  بيانگر عمق دلبستگي و ايمان اين جوانان به ارزشهاي مقدس انقلاب اسلامي است جوانان انقلابي ايران با شجاعت فوق العاده در جبهه هاي جنك تحميلي عراق عليه ايران حضور يافتند و صحنه هايي زيبا و با شكوه از رشادت، گذشت و انسانيت را در صفحات تاريخ به ثبت رساندند.
دستاوردهاي انقلاب اسلامي در حوزه بهداشت و درمان
يکي از اهداف انقلاب اسلامي، بالا بردن سطح سلامت و ايجاد شرايط لازم براي دسترسي عادلانه و فراگير آحاد مردم به خدمات بهداشتي درماني مناسب بود. به همين منظور از آغاز انقلاب اسلامي وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکي از جمله وزارتخانه هاي فعال ايران سعي در حفظ تامين و ارتقاء سلامت مردم جامعه داشت و براي رسيدن به اهداف خود اقدام به تامين نيروي انساني ورزيده، تاسيس مراکز درماني و ساخت بيمارستان ها، ارتقاء سطح كيفيت تجهيزات پزشكي و نيز دادن آموزش و بالا بردن سطح آگاهي مردم نسبت به بيماريها و آموختن روشهاي پيشگيري ازآنها، کرد. 
پس از انقلاب اسلامي تعداد دانشكده هاي گروه علوم پزشكي و نيز اعضاي هيات علمي اين دانشكده ها روند رو به رشدي يافت درنتيجه بر ظرفيت پذيرش دانشجو در رشته هاي مختلف پزشكي به طور چشمگيري افزوده شد تا نياز کشور به پزشک برآورده شود.
يكي از دستاوردهاي بزرگ انقلاب اسلامي در زمينه بهداشت،  تاسيس شبكه هاي بهداشتي- درماني به منظور كمك رساني به مردم است كه از كوچكترين روستاها تا شهرهاي بزرك كشور را تحت پوشش درماني قرار مي دهند اين شبكه ها همراه با بيمارستانها و پلي كلينيك هاي تخصصي و بيمارستانهاي دانشگاهي با خدمات فوق تخصصي، مراكز بهداشتي- درماني كشور را تشكيل مي دهند.
يكي از امور مهم و حساس در وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشكي، دارو و مسائل مربوط به آن است . مروزه بيش از 95 درصد از نياز دارويي كشور، در داخل كشور توليد مي شود درحاليكه اين رقم قبل از انقلاب اسلامي تنها 25 درصد بوده است.
بهداشت يكي از شاخص هاي توسعه كشورها به شمار مي رود و امروزه پيشگيري بيش از درمان مورد توجه قرار دارد ازاين رو مسئولان بهداشت ايران پس ازپيروزي انقلاب اسلامي، طي طرحهاي گسترده واكسيناسيون نظير واكسيناسيون فلج اطفال، ديفتري،  كزاز و از بسياري از بيماريهاي مسري پيشگيري كرده اند.
در جهت تحقق اصول 3 - 29 و 43 قانون اساسي مبني بر محوري شناختن سلامت انسان و مكلف بودن دولت در بسيج تمامي امكاناتش جهت سلامت افراد كشور، امروزه بيش از 92 درصد جمعت كشور زير پوشش بيمه قرار دارند.

سرزمين ايران داراي مساحتي بالغ بر 164 ميليون هكتار است كه بيش از 51ميليون هكتار آن از اراضي خوب و با استعداد براي توليد محصولات كشاورزي است تا پيش از پيروزي انقلاب اسلامي بدليل سياستهاي نادرست رژيم پهلوي، كشاورزي كشور با ورشكستگي روبرو بود بسياري از محصولات استراتژيك كشاورزي نظير گندم و برنج از خارج وارد مي شد و كسري فزاينده مواد غذايي به تورم قيمت اين مواد در داخل كشور منجر شده بود.
پس از پيروزي انقلاب اسلامي، عليرغم مشكلات بسياري كه كشور در سالهاي نخست با آن روبرو بود ـ نظير آشوبهاي گروههاي ضد انقلاب، تحريم هاي اقتصادي ايران توسط غرب و نيز جنك تحميلي هشت ساله عراق عليه ايران،بخش كشاورزي همواره يكي از بخشهاي اقتصادي مورد توجه دولتمردان جمهوري اسلامي ايران بوده است به گونه اي كه امروزه بالغ بر 90 درصد از نياز كشور به محصولات كشاورزي در داخل تامين مي شود پس از پيروزي انقلاب اسلامي و به دنبال تاكيدات بنيانگذار کبير انقلاب اسلامي، حضرت امام خميني (ره )، مبني بر ضرورت خودكفايي كشور در زمينه محصولات استراتژيك نظير گندم،  برنج و جو، حركتهاي قابل توجهي در راستاي توليد اين محصولات صورت گرفته است مثلا در زمينه گندم،  با سرمايه گذاريهاي مناسب انجام شده،  ميزان توليد آن نسبت به قبل از انقلاب اسلامي 3 برابر شده و بالغ بر 13 ميليون تن مي باشد. توليد برنج، دومين محصول استراتژيك و پرمصرف كشور ( پس از گندم )، رشدي بالغ بر 52 درصد نسبت به قبل از انقلاب اسلامي داشته است كه تا حد بسيار قابل توجهي از واردات آن كاسته شده است.
طي سالهاي پس از انقلاب اسلامي، عليرغم دو برابر شدن جمعيت ايران و افزايش مصرف سرانه، با خودكفايي كشور در بخش دام و تامين مواد غذايي، واردات اقلامي نظير گوشت قرمز، مرغ،  تخم مرغ و شير قطع شده است.
يکي از دستاوردهاي مهم انقلاب اسلامي در بخش کشاورزي، خودکفايي در توليد محصولات باغي بوده است.  امروزه مركبات، انار، كيوي، انبه، خرمالو و يا محصولاتي همانند پسته، زعفران، كشمش، همچنين ميوه هايي همچون هلو، شليل، زردآلو و سيب و انواع سبزيجات از ايران به كشورهاي مختلف صادر مي شود. شايان ذكر است ايران نخستين توليدكننده محصولاتي نظير پسته، زعفران و انار در جهان است.
در سالهاي اخير نيز با توجه به توانمنديهاي بالقوه ايران براي توليد ارزان، قيمت و نزديكي به بسياري از بازارهاي مصرف، صنعت گل و گياه مورد توجه بخش دولتي و خصوصي كشور قرار گرفته است در اين راستا مسئولين كشور برآن هستند با استفاده از فن آوري جديد، توليدكنندگان اين بخش را ياري دهند.
همچنين در زمينه جنگل و مرتع ، سطح جنگل كاري و احياي جنگلها نسبت به قبل ازانقلاب اسلامي 2 برابر شده است.
امروزه دولتمردان جمهوري اسلامي ايران با در پيش گرفتن سياستهاي حمايتي ازجمله تامين به موقع تسهيلات، خريدهاي تضميني، حمايت از خسارت ديدگان خشكسالي و گسترش بيمه محصولات كشاورزي و دامي، سعي در حمايت هرچه بيشتراز توليد كنندگان بخش كشاورزي دارند.

دستاوردهاي انقلاب اسلامي در حوزه اقتصاد
براي آنکه به دستاوردهاي انقلاب اسلامي در عرصه اقتصاد واقف شويم، در ابتدا بايد شرايط حاكم بر اقتصاد کشور را در آخرين سالهاي حکومت پهلوي با سالهاي پس از پيروزي انقلاب اسلامي مقايسه کنيم؛
رژيم پهلوي در دهه 40 (دهه 60 ميلادي) با استراتژي نادرست خود که تحت عنوان اصلاحات ارضي از آن ياد مي شد، باعث بيمار شدن اقتصاد ايران شد.
برنامه هاي عمراني رژيم شاه ، بر صنايع وابسته بويژه صنايع مربوط به كالاهاي مصرفي اتكا داشت و نتيجه آن عدم توازني فزاينده بين بخش كشاورزي و بخشهاي ديگر اقتصادي بود به گونه اي كه در بخش كشاورزي، توليد محصولات كشاورزي از 29/1 درصد توليد ناخالص ملي در سال 1339 به 9/1 درصد در سال 1356 ،  يك سال قبل از فروپاشي حكومت پهلوي،  تنزل يافت در بخش صنعت نيز باتوجه به بيگانگي صنايع مورد حمايت حكومت پهلوي با اقتصاد ملي و عدم توجه به نيازهاي داخلي كشور، وابستگي اقتصاد كشور به غرب روز به روز افزوده شد براساس برخي برآوردها،  تا سال 1357 ، سي درصد جمعيت كشور را خانوارهاي ثروتمند تشكيل مي دادند كه معادل 90 درصد كل درآمد كشور را به خود اختصاص داده بودند و 70 درصد بقيه تنها 10 درصد درآمد كشور را در اختيار داشتند.
 با اجراي استراتژي هاي نادرست رژيم پهلوي،  بخش کشاورزي فراموش شد و بيشترين سرمايه گذاري و امکانات کشور در بخش صنعت و صنايع متکي به واردات صورت گرفت که همين امر باعث فاصله گرفتن امکانات شهري و روستايي بود که پيامد آن مهاجرت روزافزون روستائيان به شهرها بود. بنابراين در سال 1357، سال پيروزي انقلاب اسلامي، کشور با يک اقتصاد «بيمار» که با تورم بيش از 16 درصد ، استقراض خارجي، كسري بودجه و كاهش توليد ناخالص ملي روبرو بود.
حال که تا حدودي با وضعيت اقتصاد کشور در آخرين سالهاي حکومت رژيم پهلوي آشنا شديم، بهتر مي توانيم به دستاوردهايي که انقلاب اسلامي در حوزه اقتصاد داشته است، بپردازيم؛
يک از اهداف مهم انقلاب اسلامي در حوزه اقتصاد، توجه به قشر نيازمند جامعه بويژه مردم محروم روستا، تامين استقلال اقتصادي، رفع بيکاري و تامين اجتماعي بود. انقلاب اسلامي در سالهاي اوليه به اهدافي که اشاره شد، پرداخت. در سالهاي بعد انقلاب اسلامي اهدافي از جمله رشد و توسعه پايدار اقتصادي با محوريت بخش كشاورزي ، تربيت نيروي انساني، استفاده بهينه از منابع طبيعي ، كشور و تلاش در جهت تحقق عدالت اجتماعي را دنبال کرد و توانست در پايان برنامه هاي پيش بيني شده، به رشد قابل توجهي در برنامه هاي توسعه خود دست يابد.
انقلاب اسلامي در ادامه برنامه هاي توسعه اقتصادي خود، تلاش خود را براي مهار تورم، اصلاح نظام مالياتي، توسعه عمران روستايي، اشتغال زايي و آموزش نيروي انساني متمرکز کرد. بايد واقعيت را پذيرفت که امروز با وجود همه کاستي ها و ضعف هايي که در حوزه اقتصاد کشور وجود دارد، اما دولتمردان جمهوري اسلامي ايران طي سالهاي پس از پيروي انقلاب اسلامي به موفقيت هاي مختلفي دست يافته اند و اقتصاد «بيمار» سال 57 را امروز به يک اقتصاد «پويا» و در حال رشد تبديل کرده اند.
اکنون ايران اسلامي، با درايت رهبر معظم انقلاب اسلامي و با کوشش دولتمردان، کارشناسان اقتصادي و نخبگان کشور سعي دارد با پرداختن به «چشم اندازه 20 ساله» ، کشور را به جايگاه اول اقتصاد در منطقه ارتقا دهد. 
براي آنکه به دستاوردهاي انقلاب اسلامي در حوزه اقتصاد واقف شويم،

*بهداشت و درمان

بخش بهداشت و درمان استان همدان طي سي سال بعد از پيروزي انقلاب شاهد تحول و دگرگوني بوده است بطوريكه تعداد بيمارستانهاي استان از 10 بيمارستان در ابتداي پيروزي انقلاب به 25 بيمارستان تعداد مراكز بهداشتي و درماني شهري و روستايي از 60 واحد به 152 واحد تعداد تخت بيمارستاني فعال از 859 تخت به بيش از 3 هزار تخت تعداد خانه بهداشت فعال از 29 خانه به 573 خانه بهداشت روستاهاي تحت پوشش خانه بهداشت از 50 روستا به 1043 روستا سرانه پزشك عمومي به ازا هر 100 نفر جمعيت از 13 9 درصد به 16 4 درصد سرانه پزشك متخصص به ازا هر 100 هزار نفر از 5 7 به 14 2 درصد و اميد به زندگي در بدو تولد از 51 3 به 68 5 درصد در سي امين سالگرد پيروزي انقلاب اسلامي ارتقا و بهبود يافته است . به زبان ديگر تعداد مراكز بهداشتي و درماني شهري بعد از انقلاب تاكنون حدود 2 برابر شده است .

تعداد بيمارستان هاي استان بعد از انقلاب تاكنون بيش از 2 برابر افزايش يافته است . تعداد مراكز بهداشتي و درماني روستايي بعد از انقلاب تاكنون تقريبا 3 برابر افزايش يافته است . سرانه تخت بيمارستاني بعد از انقلاب تاكنون عليرغم رشد جمعيت بالا بيش از 2 برابر افزايش داشته است . سرانه پزشك متخصص بعد از انقلاب تاكنون عليرغم رشد جمعيت بالا حدود 1 5 برابر افزايش يافته است . تعداد خانه هاي بهداشت روستايي بعد از انقلاب 20 برابر شده است . تعداد خانه هاي بهداشت بعد از انقلاب حدود 3 برابر شده است . تعداد 7 بيمارستان با 985 تخت بيمارستاني هم اكنون در دست ساخت مي باشد . و اين در حالي است كه تقريبا جمعيت تحت پوشش كل بيمه هاي تامين اجتماعي و خدمات بهداشتي و درماني در استان همدان در سي امين سال پيروزي انقلاب بيش از 34 برابر گرديده است يعني افراد تحت پوشش اين بيمه ها از 43900 نفر در سال 57 به يك ميليون و 517 هزار و 431 نفر در پايان سال 86 رسيده است .

*بخش تربيت بدني

آمارهاي موجود در اين بخش نيز مبين رشد شاخص ها در بخش هاي مختلف است بطوريكه تعداد استاديوم هاي ورزشي از 4 استاديوم در سال 57 به 11 استاديوم تعداد سالن هاي سرپوشيده از 21 سالن به 131 سالن تعداد استخرهاي سرپوشيده از صفر به 8 استخر تعداد هيئت هاي ورزشي از 15 هيئت به 47 هيئت تعداد زمين هاي ورزشي از 8 زمين به 37 زمين و سرانه فضاهاي ورزشي استان از 6 سانتي مترمربع به 60 سانتي مترمربع رسيده است . به عبارت ديگر : ١ تعداد استاديوم هاي ورزشي استان بعد از انقلاب حدود 3 برابر شده است . ٢ تعداد سالنهاي ورزشي سرپوشيده بعد از انقلاب بيش از 6 برابر شده است . ٣ تعداد زمينهاي ورزشي بعد از انقلاب حدود 4 برابر افزايش يافته است . ٤ سرانه فضاي ورزشي سالنهاي سرپوشيده بعد از انقلاب 10 برابر شده است . ٥ با توجه به پروژه هاي شروع شده سرانه فضاي ورزش استان در سال 88 به يك مترمربع خواهد رسيد . ٦ هم اكنون بيش از 38 سالن و 18 استخر سرپوشيده در دست اجرا مي باشد .

*حوزه انرژي (برق گاز)

اين بخش نيز پس از پيروزي انقلاب شاهد تحول چشم گيري بوده است . احداث نيروگاه يكهزار مگاواتي شهيد مفتح كه بيش از 2 برابر انرژي برق مورد نياز استان را تامين مي كند . در اين زمينه ميزان برق توليدي خالص استان از حدود 2 هزار كيلووات در ابتداي پيروزي انقلاب به حدود 6 ميليون كيلووات ساعت سرانه مصرف برق در مقياس هزار كيلووات ساعت از 1 7 در سال 57 به 4 9 در سال 87 رسيده است. روستاهاي داراي برق استان از 94 روستا در سال 57 به 1081 روستا و تعداد پست هاي 400 كيلوولت از صفر به يك ايستگاه پست هاي 230 كيلوولت از صفر به 6 ايستگاه و پست 63 كيلوولت از 11 به 38 پست در سي امين سالگرد انقلاب افزايش يافته است . در دولت نهم با افزايش ظرفيت پست هاي فوق توزيع به ميزان 41 درصد كل عملكرد عمر 80 ساله صنعت برق استان همدان اقدام شده است. به بياني ديگر تعداد مشتركين خانگي شهري بعد از انقلاب تاكنون بيش از 5 برابر و مشتركين روستايي حدود 7 برابر افزايش داشته است .

مصرف سرانه برق بعد از انقلاب تاكنون 3 برابر افزايش داشته است . تعداد روستاهاي داراي برق بعد از انقلاب تاكنون حدود 12 برابر شده است . در اوايل انقلاب حدود 8 درصد از روستاها داراي برق بودند و اينك در سي امين سال پيروزي انقلاب 100 درصد روستاهاي استان داراي برق مي باشند. در زمينه انرژي گاز گازرساني به 28 شهر انجام و تمامي آنها به بهره برداري رسيده و مطالعه گاز رساني به 577 روستا آغاز شده كه تاكنون 367 روستاي آن مورد بهره برداري قرار گرفته است . اين در حالي است كه در ابتداي انقلاب اسلامي هيچ شهر و روستايي در استان از نعمت گاز طبيعي برخوردار نبوده است و اينك در سي امين سال پيروزي انقلاب اسلامي تقريبا " تمامي شهرهاي استان داراي شبكه گاز مي باشند. همچنين با طرحهاي در دست اجرا حدود 80 درصد جمعيت روستايي استان از نعمت گاز برخوردار خواهند شد . ١جمعيت تحت پوشش گاز شهري از سال 83 تاكنون حدود 22 درصد افزايش داشته است . ٢ جمعيت تحت پوشش گاز روستايي از سال 83 تاكنون حدود 38 درصد افزايش داشته است. ٣ تعداد روستاهاي داراي گاز در دولت نهم بيش از 3 برابر افزايش داشته است . ٤ با طرحهاي در دست اجرا حدود 80 درصد جمعيت روستايي استان از نعمت گاز برخوردار خواهند شد . ٥ ـدر دولت نهم مصوب گرديده است كه 577 روستا گاز رساني شود كه تاكنون 250 روستاي آن انجام شده است .

*حوزه آب (آب بهداشتي شهري و روستايي)

در حالي كه در ابتداي انقلاب تنها يك سد در استان همدان وجود داشت اينك در سي امين سال پيروزي انقلاب اسلامي مطالعه احداث 13 سد در استان انجام شده كه 3 سد آن به بهره برداري رسيده و عمليات اجرايي 7 سد ديگر آغاز گرديده همچنين اجراي طرح آبرساني از حوزه هاي ديگر برخورداري 99 درصد جمعيت استان از آب شرب بهداشتي افزايش سطح زيركشت آبياري تحت فشار به ميزان 100 هزار هكتار از جمله اقدامات در اين بخش بوده است . توجه به انتقال آب سالم و بهداشتي به روستاها از دست آوردهاي انقلاب به اين مناطق بوده است بطوريكه تعداد روستاهاي برخوردار از آب بهداشتي از 180 روستا در سال 57 به 819 روستا در سي امين سال پيروزي انقلاب رسيده است . به عبارت ديگر بيش از 75 درصد روستاهاي استان در حال حاضر داراي آب آشاميدني سالم مي باشند و اين در حاليست كه 27 مجتمع آبرساني روستايي نيز در حال اجراست . همچنين در نيم نگاهي ديگر به دست آوردهاي بخش آب استان اين امر روشن مي شود كه :

ميزان استفاده از آبهاي زيرزميني جهت مصارف بخش كشاورزي بعد از انقلاب تاكنون 2 برابر و ميزان مصرف جهت شرب حدود 2 5 برابر افزايش داشته است . ميزان استفاده از آبهاي سطحي جهت مصارف بخش كشاورزي بعد از انقلاب تاكنون حدود 2 برابر و ميزان مصرف از آبهاي سطحي جهت شرب حدود 6 برابر افزايش را نشان مي دهد . ظرفيت آب ذخيره شده در پشت سدهاي استان بعد از انقلاب بيش از 3 برابر شده است كه با بهره برداري از سدهاي دردست اجرا به 12 برابر افزايش مي يابد . ١ تعداد سدهاي در دست اجرا 7 سد با ظرفيت 178 ميليون مترمكعب مي باشد . ٢ تعداد سدهاي در دست مطالعه در حال حاضر 6 سد مي باشد . ٣ با بهره برداري از سدهاي در دست اجرا هر شهرستان حداقل داراي يك سد خواهد بود. ٤ با بهره برداري از سدهاي در دست اجرا ظرفيت كل سدهاي استان به حدود 230 ميليون مترمكعب مي رسد .

*حوزه كشاورزي و امور دام

از آنجائيكه اقتصاد استان همدان متكي به بخش كشاورزي است اين بخش بعد از انقلاب از رشد كمي و كيفي قابل توجهي برخوردار گرديده است . ايجاد نوآوري در صنايع تبديلي و امنيت غذايي توليد سالانه 3 5 ميليون تن محصولات اين بخش خودكفايي در توليد بعضي محصولات از جمله پنير گوشت حبوبات و ايجاد تحول در ساختار سنتي به صنعتي در بخش كشاورزي و امور دامي را مي توان از تحولات ايجاد شده در اين بخش نام برد. 30 سال وضعيت سطح زير كشت و توليدات كشاورزي استان همدان در يك نگاه در نگاهي ديگر به اين جدول (آمارها) روشن مي شود. ميزان توليد انگور و گردو بعد از انقلاب تاكنون بيش از 9 برابر افزايش داشته است. ميزان توليد گندم بعد از انقلاب تاكنون حدود 2 برابر بيشتر شده است . ميزان توليد محصولات زراعي بعد از انقلاب تاكنون بيش از 5 برابر شده است . ميزان توليد سيب زميني بعد از انقلاب تاكنون بيش از 31 برابر شده است . استان همدان در اجراي آبياري تحت فشار با 64 هزار هكتار رتبه اول را در كشور دارد . استان 5 شهرك گلخانه اي دارد كه در آن 610 هزار مترمربع محصولات مختلف كشت مي شود. در زمينه امور دام نيز ميزان توليد شير در استان از 93 هزارو 658 تن در سال 65 به 360 هزارو 552 تن ميزان گوشت قرمز از 22 هزار و 126 تن به 29 هزارو 819 تن گوشت مرغ از 5977 تن به 5917 تن و تخم مرغ از 3325 تن به 19 هزارو 78 تن در سي امين سالگرد پيروزي انقلاب رسيده است به زبان گوياتر : ١ ميزان توليد شير استان از سال 65 تاكنون حدود 4 برابر افزايش داشته است . ٢ ميزان توليد گوشت قرمز از سال 65 تاكنون حدود 1 5 برابر شده است . ٣ ميزان توليد گوشت مرغ از سال 65 تاكنون حدود 10 برابر بيشتر شده است .

*حوزه صنعت

هر چند پس از انقلاب اسلامي استان همدان به دليل پشتيباني استانهاي درگير در جنگ نتوانست در زمينه صنعت گامهاي بلندي بردارد اما در يك دهه اخير نيز مسئولان توجه ويژه اي را معطوف اين بخش كرده اند. اجرا و تصويب سي شهرك صنعتي و ناحيه صنعتي مراكز فناوري و ايجاد واحدهاي بزرگ توليدي از جمله فولاد با ظرفيت 750 هزار تن در سال سيمان با ظرفيت 2150 هزار تن پتروشيمي با تكنولوژي بالا صنايع تبديلي و صدها طرح توليدي ديگر از جمله اقدامات انجام شده در اين زمينه است بطوريكه تعداد جواز تاسيس صادره اين استان از 41 مورد در سال 57 به 8829 مورد در سال 87 رسيده است كه ميزان اشتغالزايي حاصله بعد از انقلاب تا سال جاري حدود 192 برابر شده است . در خصوص پروانه بهره برداري در حالي كه تعداد پروانه بهره برداري صادره در سال 57 از 13 مورد تجاوز نمي كرد اين ميزان در سال 87 به 1914 مورد رسيده است بعبارت ديگر اين ميزان 147 برابر سال شروع انقلاب بوده است . در اين زمينه ارزش سرمايه گذاري حاصل از بهره برداري كارگاههاي صنعتي استان بعد از پيروزي انقلاب حدود 638 برابر و ميزان اشتغالزايي حاصله نيز بيش از 28580 نفر بوده كه 78 برابر ميزان اشتغال سال 57 است . در زمينه شهركهاي صنعتي شهركها و نواحي صنعتي از يك يا دو مورد در سال 57 به 18 مورد در سال جاري تعداد كارگاههاي صنعتي از 61 واحد در ابتداي پيروزي انقلاب به 284 واحد در سي امين سال پيروزي انقلاب رسيده است .

*ارتباطات و مخابرات

شاخص هاي ارتباطات و مخابرات در استان همدان پس از انقلاب اسلامي رشد چشم گيري داشته است بطوريكه در اين استان طي ماههاي اخير شهرستان رزن دارا شدن تمامي ساكنين روستاهايش از تلفن خانگي را جشن گرفت و اينك واگذاري تلفن ثابت در اين استان به روز شده است . بررسي هاي آماري مبين اين است كه تعداد تلفن هاي منصوبه اين استان از 14 هزار شماره در سال 57 به 626810 شماره تلفن هاي مشغول به كار از 12818 شماره به بيش از 541800 شماره ضريب نفوذ تلفن ثابت از 3 1 درصد به 31 7 درصد شماره تلفن هاي همگاني شهري و بين شهري از 83 به 4532 دستگاه روستاهاي داراي ارتباط خانگي از صفر به 1050 روستا تعداد كل مراكز تلفن از روستايي از صفر به 301 دفتر تلفن امداد ICT 2 مركز به 509 مركز تعداد تلفن هاي همراه از صفر به 513706 شماره تعداد دفاتر جاده اي از صفر به 200 تلفن تعداد مشتركين ديتا از صفر به 773 مشترك و اجراي فيبرنوري از صفر به 3274 كيلومتر در سي امين سال پيروزي انقلاب اسلامي رسيده است . به زبان ديگر تعداد تلفن هاي منصوبه بعد از انقلاب تاكنون بيش از 44 برابر و تعداد تلفنهاي مشغول به كار بيش از 42 برابر افزايش داشته است . ضريب نفوذ تلفن ثابت بعد از انقلاب تاكنون حدود 31 برابر افزايش داشته است . تعداد تلفن هاي همگاني شهري و بين شهري بعد از انقلاب تاكنون بيش از 54 برابر بيشتر شده است . همه روستاهاي استان همدان براي اولين بار در كشور داراي تلفن خانگي گرديده اند. در حال حاضر 100 درصد روستاهاي استان داراي ارتباط خانگي از طريق مخابرات مي باشند. ضريب نفوذ تلفن همراه در بين سالهاي 83 تا 87 10 برابر افزايش داشته است .

*عمران روستايي

توجه به مناطق روستايي كه همواره مورد تاكيد بنيانگذار نظام جمهوري اسلامي بود به يمن انقلاب اسلامي در استان همدان نيز از جايگاه خوبي برخوردار شده است بطوريكه تهيه طرح هادي روستايي از صفر در سال 57 به 982 طرح در سال جاري اجراي طرحهاي هادي (بهسازي روستاها) از صفر به 145 طرح اسناد صادره براي واحدهاي مسكوني روستايي با هدف ايجاد ارزش افزوده و كاركردهاي چندمنظور از صفر در سال 57 به 87 هزارو 798 سند و اجراي طرح مقاوم سازي از صفر به 41 هزارو 640 واحد در سي امين سال پيروزي انقلاب رسيده است . به بيان ديگر تمام روستاهاي بالاي 20 خانوار استان تا پايان سال 1387 داراي طرح هادي خواهند بود و 440 طرح هادي روستايي در چهار سال گذشته تهيه شده است . تا پايان سال 1387 عمليات بهسازي 29 درصد از روستاهاي بالاي 100 خانوار استان به اتمام رسيده است . در 92 روستاي استان نيز عمليات بهسازي در دست اجراست . تاكنون بيش از 41 هزار واحد مسكوني روستايي با تسهيلات اعطايي دولت مقاوم سازي شده اند كه حدود 77 درصد آن در برنامه چهارم بوده است .

*صادرات

در زمينه صادرات استان همدان در دو دهه اول انقلاب بدليل مواجه بودن با جنگ تحميلي نتوانست شاخص هاي چشمگيري داشته باشد اما با فارغ شدن از جنگ و توجه دولت و مسئولان به اين مهم توانسته است سير صعودي را در اين زمينه شاهد باشد. براساس اعلام مراجع ذيربط ارزش ريالي حجم صادرات استان از تمامي گمركات كشور از 124 ميليون دلار در سال 83 به بالغ بر 700 ميليون دلار در سال جاري رسيده است كه اين امر بيانگر رشد 6 برابر ارزش صادرات است . عليهذا نظر به اينكه يكي از پارامترهاي عمده در اقتصاد رقابتي و پويا صادرات و سهم آن در بازارهاي جهاني است كه متكي بر مزيت هاي نسبي و تكنولوژي برتر است اين رويكرد در برنامه هاي اولويت دار مسئولان در استان قرار دارد.

*توليد ناخالص داخلي

توليد ناخالص داخلي استان برايند كاركرد كليه فعاليت هاي اقتصادي توليدي و خدماتي استان طي سال است و شاخص مناسبي براي ارزيابي عملكرد استان در عرصه هاي توليدي مي باشد و مبالغ سهم و رشد توليد ناخالص داخلي استان گواه بر روند بهبودي عملكردهاي اقتصادي استان در عرصه هاي مختلف است . متاسفانه در اين راستا آمار دقيقي از سالهاي 57 لغايت 83 در دسترس نيست . اما آمارهاي موجود در سالهاي بعد نيز بيانگر آن است كه توليد ناخالص داخلي استان از 22 هزارو 69 ميليارد ريال در سال 83 به 32 هزارو 659 ميليارد ريال در سال 85 ارتقا يافته است كه بيانگر رشد 5 1 5 برابري آن نسبت به برنامه سوم توسعه است .

*درآمدهاي استان

درآمدهاي استاني نيز يكي از شاخص هاي توان و قدرت توليدي استان است كه نقش بسزايي در روند توسعه استان ايفا مي كند. روند وصول درآمدهاي استاني نيز نشان از وضعيت روبه بهبود داشته و از علائم بهبود اوضاع اقتصادي و توليدي جامعه است . البته اطلاعات دقيق و قابل اتكايي از سال 57 تا سال 83 در اين زمينه وجود ندارد اما آمارهاي موجود بيانگر اين است كه در طول برنامه چهارم درآمدهاي استاني از 361 ميليارد ريال در سال 83 به 950 ميليارد ريال در سي امين سال پيروزي انقلاب افزايش داشته است. به عبارتي درآمدهاي وصولي در سال جاري بيش از 2 5 برابر سال 83 گرديده است . آنچه از منظر شما خواننده گرامي گذشت بخشهايي از روند رو به رشد وضعيت استان همدان در عرصه هاي مختلف بود كه به بركت پيروزي انقلاب اسلامي به بار نشسته است . ترديدي نيست دست آوردهاي حاصل شده در حالي به منصه ظهور رسيده كه انقلاب اسلامي هر روز درگير رخدادها دشمني ها و توطئه هايي بود كه نيازي به يادآوري آنها نيست . واضع است كه به ياري خداوند منان رهبري داعيانه و هنرمندانه امام راحل و مقام معظم رهبري و همچنين حس استقلال خواهي و روحيه خودباوري مردم باعث شد كه جامعه اسلاميمان هر روز شاهد طي كردن پله هاي ترقي و شكوفايي باشد. والسلام