جوان و پشتکار:

 

شرایط همیشه برای موفقیت و کسب کمالات و رسیدن به مقاصد عالی آماده نیست. دهها عامل باید دست به دست هم دهد تا فرصتی برای انجام کاری پیش آید. اگر عاقل از فرصت ها استفاده نکند، ممکن است دیگر برای هیچ وقت آن شرایط پیش نیاید و پشیمانی هم سود نخواهد داشت. بنابراین، جوان باید همیشه در کمین فرصت ها بنشیند و در اولین برخورد با آن، بهره مطلوب را ببرد.

پیامبر صلي الله عليه و آله می فرماید:

«انّ لله فی ایّام دهرکم نفحات الا فترصّدوا لها»[۱]

در ایام زندگی شما نسیم های روح بخش الهی می ورزد. پس زنهار که آن ها را از دست ندهید و در کمین آنها باشید.

بهره گیری از شرایط مناسب، نشانه عقل و خرد آدمی است، چنان که حضرت علی عليه السلام می فرماید: «لو صحّ العقل لاغتنم کلّ امر مهله»[۲]

اگر عقل انسان کامل باشد، هر فرصتی را برای پیشبرد آن مغتنم می شمارد. بزرگ ترین اندوه از آن کسی است که فرصت ها را بدون نتیجه از دست بدهد.

حضرت علی عليه السلام می فرماید:

«اضاعة الفرصة غصّة»[۳]

از دست دادن فرصت ها، مایه غصه و اندوه است.

نیز می فرماید:

«اشدّ الغصص فوت الفرص»[۴]

سخت ترین اندوه ها از دست دادن فرصت ها است.

رسول خدا صلي الله عليه و آله می فرماید:

«من فتح له باب خیر فلینتهزه فانّه لا یدری متی یغلق علیه»[۵]

آن که راه خیری به رویش گشوده شد، غنیمت بشمارد و از فرصت استفاده کند، زیرا نمی داند چه وقت آن در به رویش بسته می شود.

نیز می فرماید: «بر مرد با ایمان لازم است که از نیروی خود به نفع خویش استفاده نماید. از دنیای خود برای آخرت خویش، و در جوانی خود پیش از فرا رسیدن ایام پیری و در زندگی پیش از مرگ (بهره جوید)[۶].

نیز به اباذر می فرماید: «پنج چیز را پیش از پنج چیز غنیمت بشمار: جوانی را قبل از پیری، سلامتی را پیش از بیماری، دارایی را قبل از تهیدستی، فراغت را پیش از گرفتاری و زندگانی را قبل از مرگ.»[۷]

حضرت علی عليه السلام می فرماید:

«الفرصة تمرّ مرّ السّحاب فانتهزوا فرص الخیر»[۸]

فرصت ها مانند ابر بهار زود می گذرند. هرگاه فرصت خیری پیش آمد آن را مغتنم بشمارید.

نیز می فرماید:

«الفرصة سریعة الفوت و بطیئة العود»[۹]

فرصت زود می گذرد و دیر بر می گردد.

بنابراین، استفاده بهینه و به موقع از شرایط و فرصت ها، در سرنوشت و موفقیت جوان اثر به سزایی دارد. یکی از عوامل بهره نگرفتن از شرایط مناسب، عادت به تنبلی، پرخوابی و تن پروری است که خداوند از چنین آدمی بیزار است.

امام صادق عليه السلام می فرماید:

«ابغض الخلق الی الله جیفة بالّیل و بطّال بالنّهار»[۱۰]

مبغوض ترین افراد نزد خداوند کسی است که شب ها مانند مرداری به خواب می رود و روزها را به تنبلی سپری می کند.

سرگرم شدن به مسائل کم اهمیت و بی ارزش، شرایط گرانبهایی را از دست انسان می رباید. حضرت علی عليه السلام می فرماید:

«شرّ ما شغل به المرء وقته الفضول»[۱۱]

بدترین چیزی که مرد وقت خود را صرف آن می کند کارهای کم ارزش و بی بها است (که او را از رسیدن و پرداختن به امور مهم و مقاصد بالاتر باز می دارد).

از این رو، در اسلام از لهو و امور بی ارزش و سرگرم کننده نهی شده است).

حضرت علی عليه السلام می فرماید:

«لا تفن عمرک فی الملاهی فتخرج من الدّنیا بلا امل»[۱۲]

هرگز سرگرم لهویات مشو که با دست خالی از دنیا خواهی رفت.

بدون شک، هر چیزی که انسان را از یاد خدا غافل سازد و او را از رسیدن به مقاصد عالی باز دارد، لهو است.

پیامبر اکرم صلي الله عليه و آله می فرماید:

«انّ اهل الجنة لا یندمون علی شیء من امور الدنیا الّا ساعة مرّت علیهم لم یذکروا الله تعالی فیها»[۱۳]

اهل بهشت بر هیچ یک از کارهای دنیا پشیمان نیستند مگر بر ساعتی که بر آنها گذشت و در آن به یاد خدا نبودند.

تلاش در معنویات:

امید به زندگی باید همراه امید به خدا باشد و از مسیر خدا و اعتماد به او نباید منحرف شود. رسول خدا صلي الله عليه و آله می فرماید: خداوند متعال فرمود:

«لاقطّعنّ امل کلّ مومن امّل دونی النّاس»[۱]

هر مومنی که امید به مردم داشته باشد نه به من، امیدش را به ناامیدی تبدیل خواهم کرد.

مضمون حدیث فوق در احادیث دیگر نیز آمده است: امید داشتن به خدا و رحمت و کرم بی پایان او اساس تمام امیدها است. لطف او در حق بندگانش آن قدر زیاد است که یکی از گناهان کبیره ناامید  شدن از خداست.

خداوند می فرماید: (و من یقنط من رحمة ربّه الّا الضّالّون)[۲]

فقط گمراهان هستند که از رحمت پروردگارشان ناامید می شوند.

(ولا تیاسوا من روح الله)[۳]

از رحمت خداوند ناامید نشوید.

(قل یا عبادی الّذین اسرفوا علی انفسهم لا تقنطوا من رحمة الله انّ الله یغفر الذّنوب جمیعاً)[۴]

به بندگان من بگو از رحمت خدا ناامید نشوید که او همه گناهان را (با توبه) می آمرزد.

حضرت علی عليه السلام می فرماید:

«لا ترج الّا ربّک»[۵]

جز به خدایت به کس دیگر امید نداشته باش.

نیز می فرماید:

«من ایقن رجا»[۶]

هر که یقین او کامل شد امیدوار می شود.

و نیز می فرماید: «اجعلوا کلّ رجائکم لله سبحانه ولا ترجوا احداً سواه فانّه ما رجی احد غیر الله الّا خاب»[۷] تمام امیدتان به خدای سبحان باشد و جز او به احدی امیدوار مباشید زیرا کسی که به غیر خدا امید پیدا کند ناامید می شود.

جوان و تلاش:

تلاش، رمز موفقیت و پیشرفت است. جوان زمانی موفق خواهد بود که به هر کاری که علاقه دارد دل بدهد و وقت صرف کند و بداند که آینده روشن او، در گرو کار و تلاش است. تن پروری، تن به کار ندادن، دل به تحصیل ندادن، و هدر دادن وقت، نتیجه جز شکست و خواری دوران بزرگسالی و سربار جامعه بودن به همراه نخواهد داشت.

حضرت علی عليه السلام می فرماید:

«لم یمهدوا فی سلامة الابدان ولم یعتبروا فی انف الاوان فهل ینتظرو اهل بضاضة الشّابّ الّا هوانی الهرم[۱]

آنان آن زمانی که بدن ها سالم و استعدادها جوان بود، خود را آماده نساختند! پس آیا کسانی که در جوانی سرگرم خوشگذرانی و تن پروری بودند در پیری جز شکست چیز دیگر انتظار دارند؟

به قول سعدی:

نابرده رنج گنج میسر نمی شود                مزد آن گرفت جان برادر که کار کرد

متاسفانه برخی جوانان نیروی جوانی و استعدادهای سرشار خویش را صرف بیهودگی، وقت گذرانی و تنبلی می کنند، درس را رها می سازند، دنبال کار درستی نمی روند، ثبات و استقامت از خود نشان نمی دهند، بی هدف به وقت گذرانی مشغولند و فردا که وارد اجتماع می شوند نه سواد دارند، نه هنر، نه شغل، نه درآمد، نه وجهه مردمی و نه سرمایه دینی و معنوی، سربار جامعه اند، سر خورده و مفلوک یا مجرمی خطرناک، و سرانجام گوشه زندان یا بر چوبه دار!

حضرت علی عليه السلام می فرماید:

«هیهات من نیل السّعادة السّکون الی الهوینا والبطالة»[۲]

کسی که عمر خود را به سستی و تنبلی صرف کند هرگز به سعادت و خوشبختی نخواهد رسید.

نیز می فرماید:

«من اطاع التّوانی ضیّع الحقوق»[۳]

هر که به تن پروری عادت کند، حقوق اجتماعی خود و دیگران را ضایع ساخت.

نیز می فرماید:

«من اطاع التّوانی احاطت به النّدامة»[۴]

افراد سست و تنبل سراسر زندگیشان پشیمانی است.

نیز می فرماید:

«التّوانی مفتاح البؤس»[۵].

تنبلی و تن پروری کلید مشکلات و مصائب آینده است.

حضرت موسی عليه السلام به خداوند عرض کرد:

از کلام یک از بندگانت بیشترناخشنودی؟

خداوند فرمود: آن که شب همچون مردار می خوابد و روز را به تنبلی و بیکاری به شب می رساند!

مصلحت جوانان عزیز این است که در فصل جوانی از هر گونه اتلاف وقت، سستی و تنبلی بپرهیزید و با کسب سرمایه علم و عمل، خود را عضو مفید جامعه قرار دهند. خوشگذرانی های امروز، تاریکی و پشیمانی فردا را به دنبال خواهد داشت. جوانانی که طالب مقام و منزلت اجتماعی اند و دوست دارند خانواده و جامعه به آنان افتخار کنند و دارای شغل و درآمد آبرومندی باشند، باید امروز زحمت بکشند، بی خوابی و سختی را تحمل نمایند، از هر گونه تنبلی و تن پروری و هدر دادن اوقات تحصیل پرهیز نمایند و شب و روز تلاش نمایند. گریز از مسئولیت، گریز از تلاش و زحمت، روی آوردن به هوس بازی ها و شب نشینی ها و تفریح ها و دنبال دوستان بی لیاقت و تن پرور رفتن، محصولی به جز سرافکندگی در آینده به دنبال نخواهد داشت.[۶]

در این سلسله مقالات به هفت اقدام اشاره می کنیم که با انجام آنها به موفقیت واقعی می‌توان دست یافت:

در این مقاله به بحث نیروهای درونی می پردازیم.

 نیروهای درونی خود را آزاد کنید:

امام علی (ع) می‌فرماید:

آیا می‌پنداری که جسم کوچکی هستی،

در حالی که در درون تو جهان بزرگی نهفته است.

لحظاتی با خود خلوت کنید، در چشمه ی صاف و فراوان اندیشه‌ها، غرق شوید و نیروهای عظیم و حیات‌بخش خود را در نظر آورید!

کاوش‌ها و پژوهش‌های عصر حاضر در مورد انسان حاکی از آن است که برخلاف آنچه تصور می‌کنند، انسان‌ها، کم یا بیش دارای منابع و ذخایر بالقوه و خداداد مشابهی هستند و از این لحاظ تفاوت فاحشی بین آنها وجود ندارد.

 برای رسیدن به موفقیت نکات زیر را رعایت کنید:

  الگو برداری از افراد موفق:

شما با شناخت افراد موفقی که در اطرافتان اند به این پرشس پاسخ دهید که این افراد چگونه و چرا موفق شده اند؟در این صورت با پیروی از الگوهاو روشهای آنان می توانید برای موفقیت خود برنامه ریزی کنید.

تعین اهداف بزرگ:

افراد موفق به این دلیل موفق می شوند که می دانند به کجا می خواهند بروند.شما باید بدانید که می خواهید چه کسی باشید و چه کاری بکنید.بهترین کاری که شما را به مسیر صحیح هدایت می کند تعیین هدف است.مشخص کردن اهداف در تعیین زمان رسیدن به انها یا عقب افتادن از مسیر نیز موثر است.اگرباور داشته باشیم که به هر چیزی که اراده کنیم می رسیم برای خود اهداف بزرگی را انتخاب خواهیم کرد.گرچه هدفهای کوچک و کم ارزش دست یافتنی اند راضی کننده نیستند.به نظر متخصصان برنامه ریزی اهداف بلند مدت ومهم را باید به اهداف کوتاه مدت و ریز تقسیم کرد تا به راحتی بتوان به آنها دست یافت.

حداکثر استفاده از زمان:

وقت موهبتی است که به هر یک از ما ساکنان کره ی خاکی به رایگان داده شده و واحد آن برای همه یکسان است .موفقیت مادر زندگی به چگونگی استفاده از این گوهر گران به بستگی دارد.بررسی آمار ظول عمر مردم کشورهای مختلف جهان و همچنین تحقیقات کارشناسان مدیریت زمان موید این واقعیت است که موفقیت هر کس در تحقق اهداف ارمانها و آرزوهایش تا حدود قابل توجهی به استفاده موثر از وقت وابسته است.وقت عامل فوق العاده موثری در دستیابی به اهداف است.

اشتیاق نقطه شروع همه فعالیتها:

هر کس که می خواهد موفق شود باید آن قدر رسیدن به هدف برایش مهم باشد که در راه آن از هیچ کوشش و فعالیتی دریغ نورزد و تمام فعالیتهایش را معطوف به ان کند.این گونه است که می توان ذهن را درگیر اشتیاق سوزان برای پیروزی کرد و این شرط لازم موفقیت است.

اگر کاری که می خواهید بکنید درست باشد و به آن باور داشته باشید درنگ نکنید قدم پیش بگذارید و رویای خود را جامعه عمل بپوشانید.هرگز به گفته های این و ان توجه نکنید تا مبادا موقتا شکست بخورید.زیرا شاید دیگران ندانند که درهرشکست بذرهایی از موفقیت و پیروزی نهفته است.توجه داشته باشید همه کسانی که موفق می شوند ممکن است در شروع با دشواری روبه رو شوند و مجبور باشند به تلاشهای زیادی دست بزنند.اینان باید با مشکلات دست وچنجه نرم کنند تا به موفقیت برسند.

پشتکار:

 برای موفقیت در کار و دستیابی به خواسته های قلبی باید همه نیروهای خود را صرف اهدافمان کنیم وهمواره به دستاوردهای نهایی تلاشمان بیندیشیم.دراین زمینه ادیسون گفته است)90 درصد نبوغ ناشی از داشتن پشتکاردرکاراست.)داستانهای موفقیت افراد بزرگ نشان میدهد که داشتن پشتکار از مهمترین رموزموفقیت آنان به حساب می آید.

اعتماد به نفس :

باوری مثبت نیروی خلاقانه وسازنده ای است که موجب شکوفایی و پیشروی بی وقفه انسان در مسیر اهدافش می شود.افراد موفق از شکست ترسی ندارند وازهمان ابتدا میدانند که به مواد ومقصود خویش خواهند رسید.شما با فهرست کردن توانایی ها و مهارتهای خویش می توانید اعتماد به نفس لازم را کسب کنید وآن را پرورش دهید.

نهایت استفاده از هوش و استعداد:

اگرهوش واستعدادی سرشار داشته باشیم وان را درست به کار گیریم به یقین راه رسیدن به موفقیت وکامیابی برما هموار خواهد شد.اما اگردرکارها جدیت به خرج ندهیم بی استعدادترین افراد مصمم وبا اراده نیزازما پیشی خواهند گرفت.به راستی آیا تا به حال به توانایی های خود فکرکرده اید؟خداوند نیرویع عظیم به همه ماانسانها داده است که در صورت شناخت آن  نظم واستفاده موثر ازاین نیرو در راه رسیدن به اهدافمان حتما موفق خواهیم شد.

استفاده از فرصتها:

ما ایرانیان سنتها واعتقادات خوبی داریم اما متاسفانه در بعضی موارد نیز ذهنمان به باورهای غلطی آغشته است.یکی از این باورها غلط رایج نسبت دادن موفقیت افراد به شانس است.به عنوان مثال اگر کسی قطعه زمینی بخرد وآن زمین بعدها ازموقعیت خوبی برخوردار شود واوبه ثروتی برسد می گوییم شانس آورده است.در حالی که چنین موفقیتها حاصل استفاده از فرصتهاست.در حقیقت معنی واقعی شانس استفاده درست از فرصتهای پیش آمده است.باید همواره جویای چنین شانس وفرصتی باشیم وبا فراست وتیزبینی به فرصتهایی که دراختیارمان می گذارد پروبال دهیم.

خواستن رمز موفقیت:

خواستن توانستن است.البته باید معنی خواستن را نیز یاد بگیریم.نه هرخواستنی موجب توانستن می شود ونه حتی هرتوانستنی ما را به هدف می رساند.بسیاری از افراد معنای واقعی خواستن را نفهمیده اند.خواستن آن است که به تصمیم قطعی منجر شود وتصمیم قطعی آن است که به عمل منجرشود وتنها عمل صحیح است که ما را به نتیجه وهدف می رساند.دانستن خواستن وتوانستن تنها در سایه عمل معنی ومفهوم پیدا می کند.واقعیت آن است که دروجود هر یک از ما گنجی عظیم نهفته است که دستیابی به آن به کوششی نه چندان زیاد اما آگاهانه نیاز دارد.به خاطر داشته باشیم که طولانی ترین راهها تنها با برداشتن یک قدم آغا می شوند.پس باید قدم بگذاریم وهمین امروز اولین قدم را در راه رسیدن به هدفهای والای خود برداریم.

راضی نبودن به وضع موجود:

موفقیت افراد موفق دستیابی آنان به اهدافشان است.اگر به مسیر زندگی افراد موفق نظری بیندازیم متوجه می شویم که نارضایتی آنان از وضع موجود باعث حرکت وگام برداشتن به سوی موفقیت شده است.

 همان گونه که موفقیت افراد هر گروه کوچک باعث موفقیت آن گروه در مقایسه با دیگر گروها می شود افراد موفق شرکتها و سازمانهای موفق و پیشرفته کشور می شوند.دلایل موفقیت افراد و سازمانها در برنامه ریزی و هدفمندی آنان نهفته است.پس از تعیین اهداف

بلند برای خود باید در راه رسیدن به آن اهداف تلاش کرد.مهم ترین عامل موثر در موفقیت