دنیا محل گذر است و همگان راهی سفر آخرتند و اراده انسان ها اثری در رفتن یا نرفتن آنها ندارد. انسان با اندکی تامل در سرگذشت پیشینیان به این نتیجه خواهد رسید که خود نیز باید به فکر زندگی جاودان و جهان آخرت باشد و باید لذّات و خوشی های زودگذر را بر سعادت جاودان ترجیح ندهد و همواره در جهت آباد ساختن آخرت خویش بکوشد. حالات و نیز سخنان حکیمانه حضرت علیعلیهالسلام و ناله های شبانه وی عظمت روز قیامت را یادآوری می کند. حضرت می فرمایند: «به راستی که تو در راهی هستی که پیشینیان قرار داشتند. پس تلاش خود را در راه آخرت مصروف دار و به کار دنیا اهمیتی مده».

نامه امام على ـ عليه‏السلام ـ به والى شايسته خود، مالك اشتر را مى‏توان منشور حكومت و تبيين ديدگاه‏هاى آن حضرت در مسائل گوناگون حياتى جامعه دانست. در ابتداى اين منشور، اهداف كلى آن و آن‏گاه راهكارهاى تحقق آنها را بيان فرموده‏اند.

اين اهداف عبارتند از: جباية خراجها، وجهاد عدوها، واستصلاح اهلها، وعمارة بلادها. ⁽²⁹⁾ فرايند «عمارت بلاد» بدون «استصلاح مردم» و تربيت و تعليم افراد جامعه ممكن نيست؛ همچنان‏كه تربيت و تعليم در جامعه بدون تأمين امنيت (جهاد عدو) و تأمين مخارج اين اهداف (جباية خراج) امكان ندارد.

جا دارد ارتباط منطقى و واقعى و نظامدار بين هريك از اين اهداف را با يكديگر از يك طرف، و ارتباط آنها را با راهكارهاى آنها از طرف ديگر، مورد توجه قرار داد؛ زيرا در يك ساختار و چينش خاص، اين اهداف و راهكارها زمينه پيدايش و ظهور دارند؛ مثلا آبادانى شهرها، در هر مرحله تاريخى يك پديده اجتماعى است كه در سايه اشتغال تحقق مى‏يابد. اشتغال يعنى تأمين تقاضاى كار از طريق نيروى انسانى كه در جانب عرضه، جوياى كار است.

در صورتى كه توليد كالا و خدمت در سطح جامعه پويايى لازم را نداشته باشد، تقاضاى مؤثر براى عامل كار شكل نمى‏گيرد و درنتيجه جامعه با پديده بيكارى مواجه مى‏گردد. همچنين اگر توليدكننده، نيروى كار مورد نياز خود را نتواند تأمين كند، به‏طور طبيعى ـ تا آن‏جا كه توليد وابسته به نيروى كار است ـ مواجه با ركود مى‏گردد و درنتيجه نه اشتغال تحقق مى‏يابد، نه عمارت و آبادانى. بنابراين «عمارت بلاد» اشتغال را مى‏طلبد و اشتغال در سايه تعادل دو عنصر اساسى زير شكل مى‏گيرد: .1 توليد (تقاضاى كار)؛ .2 نيروى انسانى مناسب توليد (عرضه كار).

بى‏شك هم توليد و هم تأمين نيروى انسانى مناسب، دو پديده اجتماعى است كه مناسبات و شرايط اجتماعى هماهنگ را مى‏طلبد. چرخه توليد كالا و خدمت و تأمين نيروى انسانى ماهر و كارآزموده، نه در خلأ اجتماعى شكل مى‏گيرد و نه در سايه روابط ناهنجار اجتماعى. از اين رو مى‏كوشيم ساختار كلى و اصول و شرايط ضرورى اشتغال و توليد، به عنوان زيرساخت اجتماعى ـ اقتصادى «عمارت بلاد» از ديدگاه امام على ـ عليه‏السلام ـ به تصوير كشيده شود. طبيعى است كه با پيدايش اين اصول كلى و اساسى، مسير اشتغال ـ توليد، در جامعه هموار مى‏گردد.

پديده بيكارى يكى از مشكلات جدى جوامع امروزى، و مهم‏تر از آن بيكارى پنهان است كه در واقع روى ديگر سكه كاهش بهره‏ورى كار به حساب مى‏آيد. جامعه ما نيز در كنار بيكارى حاد و فراگير، مشكل كاهش بهره‏ورى را نيز رنج دارد. ⁽²⁵⁾ اين كاهش بهره‏ورى عوامل گوناگون دارد كه بايد در جاى مناسب خود بررسى علمى شود. آنچه در اين‏جا بايد بدان توجه شود، اين است كه امام على ـ عليه‏السلام ـ سفارش مى‏فرمايد كه هر كارى را بايد با علم و مهارت لازم پيش برد. كار با دانش و مهارت همانند گام برداشتن در طريق روشن است. ⁽²⁶⁾ ارزش هر فردى به اندازه حسن و درستكارى او است. ⁽²⁷⁾ طبيعى است كه با كاربردى كردن دو عنصر مهارت و درستكارى مى‏توان بهره‏ورى كار را افزايش و در نتيجه بيكارى پنهان جامعه را كاهش داد.

کار از سنگ نان استخراج می کند  آلمانی

 

کار پر زحمت ، نان شیرین  لاتویایی

 

کار جوهر انسان است  ایرانی

کار خوب است به شرطی که زندگی کردن را فراموش نکنی   ...

کار خود را دوست بدار هرچند کوچک باشد فلسطینی

کار را خوب شروع کن و از پایانش نترس  اسلواکیایی

کار عبادت است  فرانسوی

کار ، کار یاد می دهد  فلسطینی

کار کردن هرگز خسته کننده نیست استونیایی

کار کشته ، کار را آسان میداند  ایرانی

کار کن و کمرت محکم ببند  استونیایی

کار مادر زندگی است اسلواکیایی

کار نیک امروز ،شادکامی اش را فردا خواهیم دید هندی

کار نیکو کردن از پر کردن است ایرانی