تفاوت اساسي اقتصاد اسلامي با ساير مكاتب اقتصادي در اين است كه اقتصاد اسلامي بر وحي مبتني است در حالي كه نظريه‌پردازان اقتصاد سرمايه‌داري حول محورهاي مطلوبيت، سود و رفاه مادي مي‌چرخند در نظريه اقتصاد سرمايه‌داري مبناي رفتار انسان در جايگاه مصرف‌كننده، حداكثر سازي مطلوبيت و در جايگاه توليدكننده بهينه‌سازي توليد به هدف حداكثر كردن سود است.
افق زماني در اقتصاد سرمايه‌داري، كوتاه مدت است، از معاد و توجه به آخرت اثري ديده نمي شود نگرش به خالق مبتني برفلسفه رئاليسم و قطع رابطه با مبدأ است. نقش خالق به حدّ سازنده ساعت استراسبورگ كاهش يافته كه پس از ساخت و تنظيم آن را رها كرده است. به رفتارهاي انسان بريده از مبدأ و معاد و به صورت بخشي توجه مي‌شود در حالي كه اقتصاد اسلام در همه مراحل توليد وتوزيع و مصرف، انسان را به مبدأ و معاد متوجه مي‌نمايد و راه تكامل مادي و معنوي را براي بشر هموار مي‌سازد.
سؤالي كه ذهن بسياري از پژوهشگران را به خود واداشته اين است كه آيا قرآن كه تبيان كل شي است آيا در زمينه اقتصاد هم اشارتي دارد يا خير؟
برخي از محققين در پاسخ اين سؤال به آياتي كه از منابع توليد مثل زمين و آب و ... نام برده شده و يا آيات زكات اكتفا نموده‌اند و رابطه قرآن و اقتصاد را در همين مقدار كه قرآن به كلياتي از مسائل اقتصاد اشاره دارد مي‌دانند لكن با تأمل بيشتر، شاهد هدايت قرآن در صحنه فعاليت‌هاي اقتصادي خواهيم بود كه به جهت اعتقاد به ذكر يك آيه در هر مورد بسنده مي‌نمائيم...

ادامه مطلب...

همزمان با نخستین روز از سال 1390، حضرت آیت‌الله خامنه‌ای رهبر معظم انقلاب اسلامی امروز، در جمع دهها هزار نفر از زائران و مجاوران بارگاه ملكوتی حضرت ثامن‌الحجج علی بن موسی‌الرضا علیه‌السلام در شبستان امام خمینی(ره) و دیگر صحن‌ها و رواق‌های رضوی در مشهد مقدس، در سخنان مهمی ضمن ارزیابی حركت كلی كشور در سال 89 بویژه در زمینه تحقق شعار همت مضاعف و كار مضاعف در عرصه‌های مختلف از جمله علم و فناوری، هدفمندسازی یارانه‌ها و برخورد هوشمندانه و قوی با تحریمهای غرب، به تبیین شعار جهاد اقتصادی برای سال 1390 و شاخص و الزامات این حركت عظیم اقتصادی پرداختند و در پایان نیز با بیان موضع جمهوری اسلامی در قبال حركتهای مردمی اخیر در منطقه، اقدامات مزورانه آمریكا و غرب را تشریح كردند.

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در ابتدای سخنان خود ضمن تبریك مجدد عید سعید نوروز به ملت ایران و همه ملتهایی كه این عید را گرامی میدارند، به ارزیابی حركت كلی كشور در سال 89، بویژه در زمینه تحقق شعار همت مضاعف، كار مضاعف پرداختند و خاطر نشان كردند: ملت و مسئولان در سال گذشته حقیقتاً، از خود یك همت والا و بلند نشان دادند و توانستند كار مضاعف انجام دهند كه البته نتایج آن در بلند مدت شناخته خواهد شد ولی درهمین ماههای اخیر و كوتاه مدت نیز آثار آن در بخشهای مختلف مشهود است...

ادامه مطلب...

خیلى خوشحالم که بحمداللَّه بازدید امروز ما از این منطقه‌ى حساس و باارزش در کشور، منتهى شد به این جلسه‌اى که با شما برادران عزیز، خواهران عزیز، کارکنان این مجموعه‌ى صنعتى و فنىِ مهم و بخشى از مردم ساکن در این منطقه دارم؛ که با این دیدار، بازدید ما پایان میپذیرد. از دیدار شما برادران و خواهران عزیز، من خیلى خوشوقتم.

خوشبختانه در همه‌ى گوشه و کنار کشور و در هر بخشى و به نحوى نشانه‌هاى رشد و تعالى فکرى و عملىِ ملت عزیزمان آشکار است. استان بوشهر جزو اصیل‌ترین و کهن‌ترین استانهاى این کشور و داراى مردمِ امتحان داده‌اى است. هر کس با تاریخ این منطقه آشنا باشد، میداند که مردمِ این کرانه‌ى طولانى خلیج فارس، به کشورشان، به استقلال کشور، به عزت ملت ایران خیلى خدمت کرده‌اند. در یک دوره‌اى، مستکبران متجاوز و سلطه‌طلب که اهمیت این منطقه‌ى از عالم را درک کرده بودند، تصمیم داشتند این حوزه‌ى ثروتمند خلیج فارس را به طور کامل قبضه کنند و در اختیار بگیرند. همان استعمارگرانى که شبه‌قاره‌ى هندوستان را به آن روز درآوردند و با حضور خودشان آن ضربه‌هاى جبران‌ناپذیر را به آن مردم زدند، و در شمال آفریقا به نحو دیگر، و در شرق آسیا به نحو دیگر، حاضر نبودند از این منطقه دل بکنند و طمع ببُرند. در آن روز، مردم این کرانه‌ى طولانى، هم بخصوص در استان بوشهر، و هم در استان هرمزگان، خیلى خدمت کردند، ایستادگى کردند، شهامت نشان دادند، عزت و ایستادگى ملت ایران را به اثبات رساندند؛ که این یک سابقه‌ى تاریخى است براى این منطقه، و این چیزها از حافظه‌ى تاریخ هرگز زدوده نخواهد شد...

ادامه مطلب...

 هر کدام از ما تا به حال، بارها و بارها این جمله‌ را شنیده‌ایم که قرآن، آخرین و کامل‌ترین برنامه زندگی، از سوی خدا برای ما انسان‌هاست که به تمام مسائل زندگی ما توجّه داشته و حتّی از جزئی‌ترین آنها هم غافل نبوده است؛ امّا واقعاً تا به حال، چه قدر به این گفته ایمان داشته‌ایم و چه قدر سعی کرده‌ایم که مسائل زندگی خودمان را با استفاده از ایات و راهنمایی‌های قرآن به سرانجام برسانیم؟

اصول حاکم بر اقتصاد جامعه و بررسی روابط اقتصادی شهروندان در عرصه کار و تلاش روزانه، از جمله مسائلی است که می‌توان آنها را در لا‌به‌لای ایات قرآن پی‌گیری نمود و با استفاده از راهنمایی‌ها و رهنمودهای قرآنی، به یک الگو یا دستور العمل ثابت، واقع‌گرا و بدون نقص در این زمینه دست یافت که بتواند راهگشای مشکلات فراوانی که در عصر حاضر، گریبانگیر بشر شده است، باشد و ما را به سوی جامعه آرمانی مورد نظر اسلام راهنمایی کند...

ادامه مطلب...

قرآن کریم برای فقر، واژه هایی مانند فقر، فقیر، فاقره، ضعیف، مستضعف، مسکین و مسکنة؛ و برای غنا، واژه هایی چون غنیّ، اغنیاء، ذامال، ذوعسرة، میسرة، ملاء، مترفین و مستکبرین را به کار برده است.

در معنای کلمه ی مسکین اختلاف وجود دارد. بعضی آن را فقیری دانسته اند که وضعیت بدتری (اَسوَاُ حالاً) دارد و برخی عکس آن را گفته اند. گاهی در قرآن، این کلمه بکار رفته و منظور، بیش تر فقر قدرت است، نه کسی که مال و ثروتی نداشته باشد و به عبارتی فقر مطلق، منظور نیست. "اما کشتی برای مساکین بود"(کهف، ۷۹)شبیه این تعبیر در روایات ائمه نیز وجود دارد. عبارت "مسکینُ ابن آدَم"در نهج البلاغه و روایات فراوان دیده می شود...

ادامه مطلب...

بهترین راه برای تبیین وجوه مشترک اسلام و اقتصاد اسلامی با جهاد اقتصادی بازخوانی تعالیم اسلامی در همه حوزه ها و بالاخص اقتصاد اسلامی است. در این مقاله دیدگاه های کارشناسان به اختصار بررسی می شود. بدهی است که به ذکر نکات مهم این دیدگاه ها در این نوشتار بسنده می کنیم.

بنا بر نظر دکتر پیغامی در باب مفهوم و نسبت دو كلمه جهاد و اقتصاد در عبارت «جهاد اقتصادی» كه نام سال 90 شمسی لقب گرفته است،چند نكته حائز اهمیت است:

"نكته‌ی اول این‌كه مفهوم جهاد اقتصادی و خصوصاً كلمه‌ی جهاد یك تعبیر استعاره‌گونه و دارای معانی و دلالت‌های خاصی است. كلمه‌ی جهاد معمولاً به نوعی تلاش مقدس اطلاق می‌شود و یكی از كلماتی است كه در گفتمان دینی ما معنا پیدا می‌كند و همیشه صبغه‌ی تقدس را در درون خودش دارد. نكته‌ی اول این‌جاست كه رهبر انقلاب ابعاد دنیوی را با ابعاد مقدس اسلامی درهم آمیخته و همگون می‌بینند. برای همین هم كار كردن برای مسائل اقتصادی، پیشرفت و آبادانی و عمران كشور را با مسئله‌ی مقدسی به اسم جهاد تلفیق می‌كنند.

دشمن وقتی در عرصه‌های امنیتی، سیاسی و حتی به نحوی فرهنگی در ایران شكست خورد، تنها برگ برنده‌ای كه در این هفت‌، هشت سال اخیر در دستانش باقی مانده است، ناكارامدی اقتصادی است...

ادامه مطلب...