عزاداری در شاهچراغ

بنام خدا

عزاداری در شاهچراغ شیراز

ﻋﺰاداری ﻣﺮدم ﺷﯿﺮاز ﺑﺮای اﻣﺎم ﺣﺴﯿﻦ علیه السلام  در اﯾﺎم ﻣﺤﺮم همواره در ﺳﻄﺢ ﮐﺸﻮر زﺑﺎﻧﺰد ﻋﺎم و ﺧﺎص ﺑﻮده اﺳﺖ.

ﻣﻘﺼﺪ ﺗﻤﺎم ﮔﺮوه ھﺎی ﺳﯿﻨﻪ زﻧﯽ در ﺷﯿﺮاز ﺷﺎھﭽﺮاغ علیه السلام  اﺳﺖ اﻣﺎ ﮔﺮوه ﺳﯿﻨﻪ زﻧﺎن در ﺷﯿﺮاز ﺑﻪ دو ﮔﺮوه ﺗﻘﺴﯿﻢ ﻣﯽ ﺷوﻧﺪ و ھﺮ ﮔﺮوھﯽ ﮐﻪ زودﺗﺮ ﺑﻪ ﻣﺤﻮطﻪ ﺳﯿﺪ ﻣﯿﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﻣﯽ رﺳﺪ وارد ﺑﺎزار آﻗﺎ و ﺳﭙﺲ وارد ﺻﺤﻦ ﺷﺎھﭽﺮاغ ﻣﯽ ﺷوﺪ، ﺳﭙﺲ ﮔﺮوه ﺳﯿﻨﻪ زﻧﺎن در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺣﺮم ﺷﺎھﭽﺮاغ ﻣﯽ اﯾﺴﺘﻧﺪ و ﻧﻮﺣﻪﺧﻮان آن دﺳﺘﻪ ﺑﺮای ﺳﺎﯾﺮﯾﻦ ﻧﻮﺣﻪ ﻣﯽ ﺧﻮاﻧﺪ. ھﻤﭽﻨﯿﻦ در ﭘﺎﯾﺎن ﻧﯿﺰ ھﯿﺌﺖ از در دﯾﮕﺮ ﺷﺎھﭽﺮاغ ﺧﺎرج ﻣﯽ ﺷوﺪ ﺗﺎ ﻧﻮﺑﺖ ﺑﻪ ﮔﺮوه ھﺎی دﯾﮕﺮ ﺑﺮﺳﺪ.

 

ﮔﻞ اﻧﺪود ﮐﺮدن ﺗﻤﺎم ﯾﺎ ﺑﺨﺸﯽ از ﺑﺪن و ﺗﺮاﺷﯿﺪن ﻣﻮی ﺳﺮ از دﯾﮕﺮ ﻣﺮاﺳﻢ و آﯾﯿﻦ ﺧﺎص ﺷﯿﺮازی ھﺎ در اﯾﻦ اﯾﺎم اﺳﺖ ﮐﻪ در آن از ﺳﺎزھﺎی طﺒﻞ، دھﻞ و ﺳﺮﻧﺎ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﯽﺷﻮد.
ﺳﯿﻨﻪزﻧﯽ ﻣﺨﺼﻮص ﺷﯿﺮاز ﺑﻪ طﺮﯾﻘﻪ ای ﺧﺎص ﺻﻮرت ﻣﯽگیرد ﺑﻪ طﻮری ﮐﻪ در ﺣﺠﻢ ھﺎﯾﯽ ﮐﻮﭼﮏ و ﺑﺎ ﺑﺎﻻ و ﭘﺎﯾﯿﻦ رﻓﺘﻦ ﺑﺎﻻ ﺗﻨﻪ ﺑﺮ ﺳﯿﻨﻪ ﺧﻮد ﻣﯽزنند و اﺷﻌﺎری ﺑﺴﯿﺎر کهن را ﺗﮑﺮار ﻣﯽﮐنند.
ﺗﻌﺰﯾﻪ ﺧﻮاﻧﯽ و ﭘﺮده ﺧﻮاﻧﯽ، ﭼﺎوﺷﯽ ﺧﻮاﻧﯽ(ﺷﻌﺮ ﺧﻮاﻧﯽ در ﻣﻮرد ﮐﺮﺑﻼ و ﺟﻤﻊ ﮐﺮدن ﻣﺴﺎﻓﺮ ﺑﺮای ﺳﻔﺮ ﺑﺎ اﺳﺐ ﺑﻪ ﮐﺮﺑﻼ ) از دﯾﮕﺮ ﻣﺮاﺳﻢ دھﻪ اول ﻣﺤﺮم در ﺷﯿﺮاز است ﮐﻪ ﺑﻪ ﺷﮑﻠﯽ ﻣﺘﻔﺎوت ﺑﺎ اﺟﺮاھﺎی اﻣﺮوزی اﻧﺠﺎم ﻣﯽ شود.
یک هنرمند عرصه تعزیه در استان فارس در مورد آئین ها ورسوم دهه اول محرم در شیراز معتقد است در گذشته مردم شیراز آئین ها و رسوم بسیاری در دهه اول محرم داشتند که امروزه با گذشت زمان بیشتر آنها رنگ فراموشی به خود گرفته اند.

در گذشته مردم هر محله در شهر شیراز تلاش می کردند تعداد سینه زنان آن محله بیشتر از سایر نقاط شهر باشد و علاوه بر آن برای زیباتر شدن علم ها و پرچم های هیئت محل نیز بسیار تلاش می کردند.روسای محلات و هیئت ها،تکیه ها و مساجد را محل جمع شدن سینه زنان قرار می دادند و افرادی که نذرکرده بودند برای امام حسین علیه السلام  علم و پرچم بسازند نیز در این مکانها آن را به بزرگان هیئت ها تقدیم می کردند.مردان قدرتمند هر محله طبق هایی را که مملو از چراغ و آیینه بود برسر می گذاشتند و سر چهارراه ها به دور خود می چرخیدند، مردم نیز در این مواقع صلوات می فرستادند. علاوه بر حمل طبق، مردان قدرتمند پایه علامت که از جنس فلز و بسیار سنگین بود را بر روی شال خود که بر کمر بسته بودند می گذاشتند و با دیدن شاهچراغ علیه السلام  به گونه ای خم می شدند که فنر بالای علامت که دارای زنگی بزرگ بود نیز به حرم مطهر تعظیم می کرد.
مسیر حرکت سینه زنان شیرازی در شیراز شاهچراغ علیه السلام  است اما گروه سینه زنان در شیراز به دو گروه تقسیم می شوند و هرگروهی که زودتر به محوطه سید میر محمد برسد،وارد بازار آقا و سپس وارد صحن شاهچراغ می شود،سپس گروه سینه زنان در مقابل حرم شاهچراغ می ایستند و نوحه خوان آن دسته برای سایرین نوحه می خواند،در پایان نیز هیئت از در دیگر شاهچراغ خارج می شود تا نوبت به گروه های دیگر برسد.
تعزیه خوانی و پرده خوانی، چاوش خوانی(شعر خوانی در مورد کربلا و جمع کردن مسافر برای سفر با اسب به کربلا) از دیگر مراسم دهه اول محرم در شیراز است که به شکلی متفاوت با اجراهای امروزی انجام می شود.
مراسم تعزیه در گذشته به گونه ای بوده است  که 10 گروه برای اجرای تعزیه در هیئت های عزاداری حرکت می کردند ولی هر گروه فقط یک قسمت مشخص شده از تعزیه را برای افراد حاضر می خواند و سپس برای اجرا همین قسمت به سمت هیئت بعدی حرکت می کردند.گروه های تعزیه به ترتیب و پشت سرهم به هیئت ها وارد می شدند و بدین وسیله یک تعزیه با همکاری 10 گروه تعزیه خوان برای هیئت ها اجرا می شد و افراد حاضر در این مکان ها بیش از یک هزار تعزیه خوان رادر هنگام اجرای تعزیه می دیدند.
حضور مردم در دارالرحمه و جوانان آبادی به منظور دیدار با اهل قبور،حمل کوزه آب توسط پیران و کودکان در روز تاسوعا و سر دادن شعار"روز تاسوعا ست امروز کربلا غوغاست امروز" از دیگر مراسم اجرا شده توسط مردم شیراز در دهه اول محرم بوده است.
در شیراز قدیم افرادی خاص اسبی با لباس های مخصوص به اسم اسب ذوالجنان را تزئین می کردند و آن را در کوچه ها می چرخانند ، کسانی که تمایل داشتند این اسب را به منزل خود دعوت می کردند و سپس مراسم عزاداری برپا می گردید.
بسیاری از مردم شیراز اعتقاد داشتند اگر کودکان و مریض های خود را از زیر شکم اسب ذوالجنان عبوردهند فرد بیمه امام حسین علیه السلام  می شود و بیمار شفا می یابد و در بسیاری مواقع به خاطر خلوص نیت مردم این اتفاق می افتاد.
درشیراز مردم تمایل دارند غذا به طور حتم در منزل شخص نذرکننده پخته شود زیرا که به اعتقاد آنها جوشیدن دیگ غذایی امام حسین علیه السلام  در داخل منزل باعث برکت و رفع مشکلات می شود.
از غذاهای مرسوم در شیراز برای محرم، پلو و خورشت سبزی، شکر پلو و قیمه، پلو وخورشت بادنجان ، حلوای کاسه ، شوربای ماست ، و میوهای مربوط به آن فصل است.
نوشیدنی های که مردم شیراز برای پذیرایی از هیئت های عزاداری استفاده می کنند شامل گلاب، عرق نسترن ، عرق بیدمشک است که در برخی موارد افراد علاقمندان برای پذیرای به همراه هیئت ها تا شاهچراغ علیه السلام  نیز می روند.

منابع:خبرگزاری مهر،محرم در ایران، بخش گردشگری تبیان ( رحیمه زرگر)



تاريخ : شنبه 16 آبان 1394  | 2:41 PM | نویسنده : شیردل شیروانی انارک | نظرات 0
آئین های محرم در ایران - آداب و رسوم مناطق مرزی ایلام
آئین های محرم در ایران - عزاداری در ساحت خورشید هشتم
آئین های محرم در ایران - گرگان در ایام عزای سالار شهیدان
آئین های محرم در ایران - آداب و رسوم عزاداری ماه محرم در قزوین-2
آئین های محرم در ایران - آداب و رسوم عزاداری ماه محرم در قزوین-1
آئین های محرم در ایران - آداب و رسوم عزاداری ماه محرم در ایلام
آئین های محرم در ایران - گلستان سیاهپوش شد - 2
آئین های محرم در ایران - گلستان سیاهپوش شد - 1
آئین های محرم در ایران - آداب و رسوم مردم جنوب خوزستان
آئین های محرم در ایران - محرم در جزایر خلیج فارس
آئین های محرم در ایران - محرم و صفر با رنگ و بوی جنوب
آئین های محرم در ایران - سقا خوانی در همدان به یاد سقای کربلا
آئین های محرم در ایران - مراسم عزاداری محرم ترکهای گریوان
آیین های محرم در ایران - آیین های اهل سنت خراسان شمالی در ماه محرم
آئین های محرم در ایران - محرم در خراسان جنوبی
آئین های محرم در ایران - محرم در خراسان جنوبی
آئین های محرم در ایران - محرم در خراسان رضوی
آئین های محرم در ایران - محرم در اصفهان - 2
آئین های محرم در ایران - محرم در اصفهان - 1
آئین های محرم در ایران - تنوع فرهنگ های آیینی در البرز - 2
آئین های محرم در ایران - تنوع فرهنگ های آیینی در البرز - 1
آئین های محرم در ایران - روزهای سیاهپوشی بهبهان
کربلا و اشکها ( کربلا و الدموع)
تاریخچه تعزیه در ایران
کاشان جایی که عاشورا به اوج می رسد
آئین های محرم در ایران - عزاداری در دوره قاجار
آئین های محرم در ایران - محرم در تهران قدیم
آئین های محرم در ایران - آیین های کتل و کشته برداری در نوش آباد
آئین های محرم در ایران - سوگواری در کنار قامت بر افراشته دنا
آئین های محرم در ایران - عزاداری در بوشهر
آئین های محرم در ایران - عزاداری در زنجان
آئین های محرم در ایران - عزاداری در خوزستان - 2
آئین های محرم در ایران - عزاداری در خوزستان - 1
آئین های محرم در ایران - از شووی خوانی تا پخت غلور
آئین های محرم در ایران - «خره گیری» و «چهل منبر» در لرستان
آئین های محرم در ایران - گل‌گیران کردها در روز عاشورا
آئین های محرم در ایران - روزهای سیاه پوشی مراغه
آئین های محرم در ایران - از علم بندی تا علم واچینی در گیلان - 2
آئین های محرم در ایران - از علم بندی تا علم واچینی در گیلان - 1
آئین های محرم در ایران - حوضچه‌های ماتم گرفته لرستان
آئین های محرم در ایران - قلور خوری به جای قیمه نذری!
آئین های محرم در ایران - سقایی همدانی‌ها در روز عاشورا
آئین های محرم در ایران - علم گردانی؛ از ماسوله تا بیرجند
آئین های محرم در ایران - از علم گردانی تا پخت نان لولو عباسی - 2
آئین های محرم در ایران - از علم گردانی تا پخت نان لولو عباسی - 1
آئین های محرم در ایران - مخرم در گیلان
آئین های محرم در ایران - عاشورا به سبک اعراب ایران
آئین های محرم در ایران - عزاداری در شب «چوب و دهل» - 2
آئین های محرم در ایران - عزاداری در شب «چوب و دهل» - 1
آئین های محرم در ایران - بازار تبریز غرق در عزا - 2
آئین های محرم در ایران - بازار تبریز غرق در عزا - 1
آئین های محرم در ایران - شاه حسین گویان در تبریز - 2
آئین های محرم در ایران - شاه حسین گویان در تبریز - 1
آئین های محرم در ایران - "پرس امام (ع)" در کرمان
آئین های محرم در ایران - نغمه های باران در دروازه کربلا
آئین های محرم در ایران - سمنان؛ سرزمین شترهای کجاوه به دوش
آئین های محرم در ایران - شمشیر گردانی و آتش زدن خیمه ها در قم
آیین های محرم در ایران - محرم در جوار کریمه اهل بیت سلام الله علیها
آیین های محرم در ایران - نخل گردانی،علم بندان و بیل زنی
آیین های محرم در ایران - از طبق کشی تا خاک سپاری زنانه
آئین های محرم در ایران - محرم در بین مازندرانی ها
آئین های محرم در ایران - باشکوه ترین آیین های عاشورایی در نوش آباد
آئین های محرم در ایران - چلچلا،طوق بندان و سنگ زنی در سمنان
آئین های محرم در ایران - پرسه زنی و جغجغه زنی در ابیانه
آئین های محرم در ایران - عزاداری در شاهچراغ شیراز
آئین های محرم در ایران - طشت گذاری در اردبیل
شبیه خوانی روز عاشورا در اردبیل
نمایش تصویری آئین طشت گذاری در اردبیل
آيين عزاداري امام حسين(ع) در يزد - نخل برداری و تعزیه خوانی
آيين عزاداري امام حسين(ع) در يزد - 1
لطفا از دیگر مطالب نیز دیدن فرمایید