بنام خدا
گلستان سیاهپوش شد - بخش دوم
از مراسم آب فرات تا شبیه خوانی و تعزیه
مراسم عزاداری دسته های مختلف از روز سوم محرم آغاز و تا هشتم محرم یا گاهی بیشتر ادامه می یابد و هر محله در روز مشخص مراسم و نوبت عزاداری دارد. به عنوان نمونه روز چهارم محرم دسته میرکریم، روز پنجم دسته قلعه کهنه (گرگان جدید فعلی)، روز ششم نعلبندان، پاسرو و میخچه گران و به همین ترتیب دیگر محلات.
پدر تاریخ نگاری جامع گرگان خاطر نشان کرد: روز عاشورا نیز تمام محلات به طور مرتب و منظم به چهارراه میدان (سقاخانه حضرت عباس) و امامزاده عبدالله می روند.
وی تصریح کرد: مراسم آب فرات که یکی از مراسم رایج در روضه خوانی های زنانه است که معمولا در روزهای عاشورا برگزار می شود. مراسم چل منبره هم از دیگر رسوم منطقه است و در شب عاشورا منبرهای قدیمی در حیاط گذاشته می شود، صاحب خانه با شربت و قرمه سبزی از عزاداران پذیرایی می کنند و روشن کردن 40 شمع برای برآوره شدن حاجت نیز برپای چهل منبر همچنان رایج است.
وی اظهار کرد: تخت یزید، ذوالجناح، دو طفلان مسلم، حجله گاه عروس قاسم نیز در روزهای مختلف دهه اول شبیه خوانی می شد و هنوز هم شبیه خوانی و تعزیه خوانی در گرگان و دیگر شهرهای استان متداول است.
سیاه پوشان تا شنستکا، آداب سیستانی های مقیم گلستان
از دیگر اقوامی که سال ها است به گلستان مهاجرت کرده اند، سیستانی ها هستند. این قوم نیز همانند سایر اقوام کشور آداب و رسوم خود را دارند و هنوز هم با جدیت این رسم ها را دنبال می کنند. محقق فرهنگ عامه سیستانی ها در گفتگو با خبرنگار مهر درباره آئین های قوم سیستانی گفت: چه وشی یا چاووشی در مراسم عزاداری حضرت اباعبدالله الحسین(ع) یکی از اصول اصلی عزاداری سیستانی ها بوده و هست به گونه ای که در ابتدای هر شب و هر مجلس ابتدا یکی از معتمدین خوش صدا با خواندن اشعاری حزن انگیزدر خصوص حادثه کربلا همگان را به نوعی دعوت به تشکیل صف های سینه زنی وزنجیرزنی می کنند.
محمد آذری تصریح کرد: در ماه محرم زنان سیستانی دست از انجام کارهایی مثل حصیربافی و صنایع دستی برمی دارند و بیشتر سعی دارند خود را با ذکر و تسبیح و نماز و روضه خوانی و برگزاری مراسم رووایی یا ارده که نوعی مرثیه سرایی سوزناک است وشرکت در مجالس عزاداری مانوس کنند.
وی ادامه داد: در رووایی (رباعی) زنان سیستانی حتی در مرگ عزیزانشان با اشاره به مصائب خاندان پیامبر (ص) و به خصوص حضرت زینب (س) به صاحب عزا تسلی داده و یاد وخاطره شهدای کربلا را گرامی می دارند.
وی با اشاره به نقش نوحه در مجلس عزاداری محرم اظهار کرد: سیستانی ها دارای نوع خاصی از سینه زنی هستند که به سینه زنی «شنستکا» یا نشسته یا چهار ضرب معروف است. در این سنت مداح اشعار و مراثی معروف به بحرطویل که حاوی اشعار حماسی و زیبا در بزرگی و جنگاوری و حق بودن لشکر فرزند پیامبر (ص) و یارانش است را می خواند و سینه زنان که روی زانو نشته اند به زانو زده و به حالتی که نشان از افسوس و حسرت از شهادت سالار شهیدان(ع) ویاران با وفایش است عزاداری می کنند.
وی اضافه کرد: در زمان آغاز نوحه با کوبیدن دست روی زمین، به این معنی که عقیده دارند که زمین را به شهادت می گیرند، روی کنده زانو بلند شده و سینه می زنند و در زمان سینه زنی نیز که به سرعت دستها به سینه کوبیده شده و سراسر شور وشعور است.
به واقع گلستان با وجود اقوام مختلف ایران کوچکی است که آن را می توان در ایام محرم به خوبی احساس کرد؛ در این ایام در کنار آنچه بیان شد، مراسم دسته روی و سینه زنی ترک های کفن پوش رامیان و حرکت دسته های عزاداری به سمت میدان امام علی (ع) که قبرستان شهدای مشروطه رامیان نیز در آنجا واقع شده، دسته روی و سینه زنی آذربایجانی های گنبدکاووس، مراسم ذوالجناح و خیمه سوزان شاهرودی های مقیم گلستان، موسیقی مقامی کتول و مراسم عاشیرآیی در بین اقوام ترکمن که هر کدام نشان دهنده عشق و علاقه به خاندان اهل بیت بخصوص سیدالشهدا (ع) نیز همچنان مرسوم است.
منبع : پایگاه خبرگزاری مهر ، زهرا بهرامی
آئین های محرم در ایران - آداب و رسوم مناطق مرزی ایلام
آئین های محرم در ایران - عزاداری در ساحت خورشید هشتم
آئین های محرم در ایران - گرگان در ایام عزای سالار شهیدان
آئین های محرم در ایران - آداب و رسوم عزاداری ماه محرم در قزوین-2
آئین های محرم در ایران - آداب و رسوم عزاداری ماه محرم در قزوین-1
آئین های محرم در ایران - آداب و رسوم عزاداری ماه محرم در ایلام
آئین های محرم در ایران - گلستان سیاهپوش شد - 2
آئین های محرم در ایران - گلستان سیاهپوش شد - 1
آئین های محرم در ایران - آداب و رسوم مردم جنوب خوزستان
آئین های محرم در ایران - محرم در جزایر خلیج فارس
آئین های محرم در ایران - محرم و صفر با رنگ و بوی جنوب
آئین های محرم در ایران - سقا خوانی در همدان به یاد سقای کربلا
آئین های محرم در ایران - مراسم عزاداری محرم ترکهای گریوان
آیین های محرم در ایران - آیین های اهل سنت خراسان شمالی در ماه محرم
آئین های محرم در ایران - محرم در خراسان جنوبی
آئین های محرم در ایران - محرم در خراسان جنوبی
آئین های محرم در ایران - محرم در خراسان رضوی
آئین های محرم در ایران - محرم در اصفهان - 2
آئین های محرم در ایران - محرم در اصفهان - 1
آئین های محرم در ایران - تنوع فرهنگ های آیینی در البرز - 2
آئین های محرم در ایران - تنوع فرهنگ های آیینی در البرز - 1
آئین های محرم در ایران - روزهای سیاهپوشی بهبهان
کربلا و اشکها ( کربلا و الدموع)
تاریخچه تعزیه در ایران
کاشان جایی که عاشورا به اوج می رسد
آئین های محرم در ایران - عزاداری در دوره قاجار
آئین های محرم در ایران - محرم در تهران قدیم
آئین های محرم در ایران - آیین های کتل و کشته برداری در نوش آباد
آئین های محرم در ایران - سوگواری در کنار قامت بر افراشته دنا
آئین های محرم در ایران - عزاداری در بوشهر
آئین های محرم در ایران - عزاداری در زنجان
آئین های محرم در ایران - عزاداری در خوزستان - 2
آئین های محرم در ایران - عزاداری در خوزستان - 1
آئین های محرم در ایران - از شووی خوانی تا پخت غلور
آئین های محرم در ایران - «خره گیری» و «چهل منبر» در لرستان
آئین های محرم در ایران - گلگیران کردها در روز عاشورا
آئین های محرم در ایران - روزهای سیاه پوشی مراغه
آئین های محرم در ایران - از علم بندی تا علم واچینی در گیلان - 2
آئین های محرم در ایران - از علم بندی تا علم واچینی در گیلان - 1
آئین های محرم در ایران - حوضچههای ماتم گرفته لرستان
آئین های محرم در ایران - قلور خوری به جای قیمه نذری!
آئین های محرم در ایران - سقایی همدانیها در روز عاشورا
آئین های محرم در ایران - علم گردانی؛ از ماسوله تا بیرجند
آئین های محرم در ایران - از علم گردانی تا پخت نان لولو عباسی - 2
آئین های محرم در ایران - از علم گردانی تا پخت نان لولو عباسی - 1
آئین های محرم در ایران - مخرم در گیلان
آئین های محرم در ایران - عاشورا به سبک اعراب ایران
آئین های محرم در ایران - عزاداری در شب «چوب و دهل» - 2
آئین های محرم در ایران - عزاداری در شب «چوب و دهل» - 1
آئین های محرم در ایران - بازار تبریز غرق در عزا - 2
آئین های محرم در ایران - بازار تبریز غرق در عزا - 1
آئین های محرم در ایران - شاه حسین گویان در تبریز - 2
آئین های محرم در ایران - شاه حسین گویان در تبریز - 1
آئین های محرم در ایران - "پرس امام (ع)" در کرمان
آئین های محرم در ایران - نغمه های باران در دروازه کربلا
آئین های محرم در ایران - سمنان؛ سرزمین شترهای کجاوه به دوش
آئین های محرم در ایران - شمشیر گردانی و آتش زدن خیمه ها در قم
آیین های محرم در ایران - محرم در جوار کریمه اهل بیت سلام الله علیها
آیین های محرم در ایران - نخل گردانی،علم بندان و بیل زنی
آیین های محرم در ایران - از طبق کشی تا خاک سپاری زنانه
آئین های محرم در ایران - محرم در بین مازندرانی ها
آئین های محرم در ایران - باشکوه ترین آیین های عاشورایی در نوش آباد
آئین های محرم در ایران - چلچلا،طوق بندان و سنگ زنی در سمنان
آئین های محرم در ایران - پرسه زنی و جغجغه زنی در ابیانه
آئین های محرم در ایران - عزاداری در شاهچراغ شیراز
آئین های محرم در ایران - طشت گذاری در اردبیل
شبیه خوانی روز عاشورا در اردبیل
نمایش تصویری آئین طشت گذاری در اردبیل
آيين عزاداري امام حسين(ع) در يزد - نخل برداری و تعزیه خوانی
آيين عزاداري امام حسين(ع) در يزد - 1 

