عزاداری چهارمحال و بختیاری

بنام خدا

عزاداری در شب «چوب و دهل» 

همچون دیگر استانهای ایران،عزاداری در چهارمحال و بختیاری و در بین عشایر بختیاری و اقوام لر مراسم و آیین های خاصی دارد که به آن خواهیم پرداخت.

شب تاسوعای حسینی در بین برخی از ساكنان چهارمحال و بختیاری به شب «چوب و دهل»  معروف است و روز عاشورا در بین بسیاری از بختیاری ها به نام روز « تیخ» یا « تیغ» نامیده می شود. شاید فلسفه این نامگذاری به این دلیل باشد که  بر امام حسین علیه السلام تیغ و شمشیر کشیدند و خونش را ریختند.

 

درروایتی دیگر, در این روز در سوگ و ماتم امام حسین علیه السلام برخی اشخاص که موهای جلوی سر خود را تراشیده بودند با تیغ و نیشتری،, خراش کوچکی بر سر خود می دادند تا کمی خون جاری شود و صحنه خونهای ریخته شده در دشت کربلا را تداعی کنند.

«خیمه سوزان» در شهر طاقانک

با شروع ماه محرم، مردم شهر طاقانک، معمولاً 72 خیمه سبز و سفید رنگ با فرم چهار گوش، فرم گنبدی و مخروطی آماده و در حاشیه كوهی برپا می کنند که تا عصر روز عاشورا و در آستانه شام غریبان شهادت حضرت ابا عبدالله الحسین علیه السلام هم ادامه دارد. این خیمه ها نذر مردمی هستند که هر کدام به نیتی خاص برپا می شود و مراسم نوحه سرایی، قرائت زیارت عاشوراء، سینه زنی و زنجیرزنی در آنها برگزار می شود. در عصر روز عاشورا خیمه های برافراشته شده در طول دهه اول محرم را آتش می زنند. در این زمان جمعی از افراد در هیئت سپاه کوفه، سوار بر اسب در میان خیمه های برپا شده، تعدادی از نوجوانان و جوانان را که پوشش سبز رنگ بر تن دارند تعقیب می کنند و سپس خیمه های برپا شده، یک به یک و بدون در نظر گرفتن ترتیبی خاص به آتش کشیده می شوند و سپس هیئت های عزاداری به سمت بقعه شیخ زید الدین علیه السلام  که در تپه مشرف به محل خیمه گاه قرار دارد، حرکت می کنند. پخت حلیم گندم در ظهر تاسوعا و به ویژه در محل خیمه گاه هم در طاقانک مرسوم است.
برپا کردن دوباره خیمه ای سیاه رنگ با نام خیمه حضرت زینب سلام الله علیها و روشن کردن شمع در کنار این خیمه، از آدابی است که با همراهی هیأت های عزاداری، در محل این خیمه گاه اجراء می شود.

تعزیه حضرت قاسم علیه السلام در شهر طاقانک

این مراسم غالباً در روز هفتم یا نهم ماه محرم برگزار می شود. حمل سینی های بزرگ (طبق) حامل انواع شیرینی و میوه، سجاده، گلاب، قرآن، شمع، آیینه، گل و سبزه گندم به همراه کاروان نمادین اهل بیت علیه السلام در این آیین، مرسوم است.بعد از ورود کاروان، سینی ها داخل میدان برگزاری تعزیه گذاشته شده و تعزیه شروع می شود. در پایان، تمام سینی ها با وسائل و نذورات گذاشته شده به صاحبان آنها تحویل داده می شود

«چاق چاقو» (چک چکو) در شهر سامان

این مراسم در شهرستان سامان و برخی نقاط دیگر استان مثل سورشجان برگزار می شود. برخلاف بسیاری از آیین های عاشورایی، چاق چاقو در نیمه شب (اغلب ساعت ۳ نیمه شب) و فقط در شب عاشورا برگزار می شود. در مراسم چاق چاقو دسته بزرگی از جمعیت با شکلی خاص و اشعاری ویژه در شهر سامان به راه افتاده و هر نفر دو قطعه چوب که اغلب بازمانده از نیاکانشان است را در دست گرفته و  در پاسخ به نوحه خوان ها با نظمی خاص بر هم می کوبند. این آیین مانند سنج به صورت پنج ضربی و هفت ضربی صورت می گیرد و مردان عزادار با لباس های سیاه، دایره وار حلقه می زنند و در یک فاصله یک قدم می گردند. دسته عزاداری تا زمانی که هوا تاریک است باید شهر را دور بزنند که این مراسم با برگزاری نماز جماعت صبح در مسجد جامع شهر پایان می یابد و مردم خود را برای عزاداری روز عاشورا آماده می کنند.

منابع: باشگاه خبرنگاران جوان، شبستان، کوچ نیوز، تاریخ و فرهنگ بختیاری، بام ایران خبر، خبرگزاری صدا وسیما

بخش گردشگری تبیان ، علیرضا عابدینی

 

 



تاريخ : دوشنبه 25 آبان 1394  | 2:51 PM | نویسنده : شیردل شیروانی انارک | نظرات 0
آئین های محرم در ایران - آداب و رسوم مناطق مرزی ایلام
آئین های محرم در ایران - عزاداری در ساحت خورشید هشتم
آئین های محرم در ایران - گرگان در ایام عزای سالار شهیدان
آئین های محرم در ایران - آداب و رسوم عزاداری ماه محرم در قزوین-2
آئین های محرم در ایران - آداب و رسوم عزاداری ماه محرم در قزوین-1
آئین های محرم در ایران - آداب و رسوم عزاداری ماه محرم در ایلام
آئین های محرم در ایران - گلستان سیاهپوش شد - 2
آئین های محرم در ایران - گلستان سیاهپوش شد - 1
آئین های محرم در ایران - آداب و رسوم مردم جنوب خوزستان
آئین های محرم در ایران - محرم در جزایر خلیج فارس
آئین های محرم در ایران - محرم و صفر با رنگ و بوی جنوب
آئین های محرم در ایران - سقا خوانی در همدان به یاد سقای کربلا
آئین های محرم در ایران - مراسم عزاداری محرم ترکهای گریوان
آیین های محرم در ایران - آیین های اهل سنت خراسان شمالی در ماه محرم
آئین های محرم در ایران - محرم در خراسان جنوبی
آئین های محرم در ایران - محرم در خراسان جنوبی
آئین های محرم در ایران - محرم در خراسان رضوی
آئین های محرم در ایران - محرم در اصفهان - 2
آئین های محرم در ایران - محرم در اصفهان - 1
آئین های محرم در ایران - تنوع فرهنگ های آیینی در البرز - 2
آئین های محرم در ایران - تنوع فرهنگ های آیینی در البرز - 1
آئین های محرم در ایران - روزهای سیاهپوشی بهبهان
کربلا و اشکها ( کربلا و الدموع)
تاریخچه تعزیه در ایران
کاشان جایی که عاشورا به اوج می رسد
آئین های محرم در ایران - عزاداری در دوره قاجار
آئین های محرم در ایران - محرم در تهران قدیم
آئین های محرم در ایران - آیین های کتل و کشته برداری در نوش آباد
آئین های محرم در ایران - سوگواری در کنار قامت بر افراشته دنا
آئین های محرم در ایران - عزاداری در بوشهر
آئین های محرم در ایران - عزاداری در زنجان
آئین های محرم در ایران - عزاداری در خوزستان - 2
آئین های محرم در ایران - عزاداری در خوزستان - 1
آئین های محرم در ایران - از شووی خوانی تا پخت غلور
آئین های محرم در ایران - «خره گیری» و «چهل منبر» در لرستان
آئین های محرم در ایران - گل‌گیران کردها در روز عاشورا
آئین های محرم در ایران - روزهای سیاه پوشی مراغه
آئین های محرم در ایران - از علم بندی تا علم واچینی در گیلان - 2
آئین های محرم در ایران - از علم بندی تا علم واچینی در گیلان - 1
آئین های محرم در ایران - حوضچه‌های ماتم گرفته لرستان
آئین های محرم در ایران - قلور خوری به جای قیمه نذری!
آئین های محرم در ایران - سقایی همدانی‌ها در روز عاشورا
آئین های محرم در ایران - علم گردانی؛ از ماسوله تا بیرجند
آئین های محرم در ایران - از علم گردانی تا پخت نان لولو عباسی - 2
آئین های محرم در ایران - از علم گردانی تا پخت نان لولو عباسی - 1
آئین های محرم در ایران - مخرم در گیلان
آئین های محرم در ایران - عاشورا به سبک اعراب ایران
آئین های محرم در ایران - عزاداری در شب «چوب و دهل» - 2
آئین های محرم در ایران - عزاداری در شب «چوب و دهل» - 1
آئین های محرم در ایران - بازار تبریز غرق در عزا - 2
آئین های محرم در ایران - بازار تبریز غرق در عزا - 1
آئین های محرم در ایران - شاه حسین گویان در تبریز - 2
آئین های محرم در ایران - شاه حسین گویان در تبریز - 1
آئین های محرم در ایران - "پرس امام (ع)" در کرمان
آئین های محرم در ایران - نغمه های باران در دروازه کربلا
آئین های محرم در ایران - سمنان؛ سرزمین شترهای کجاوه به دوش
آئین های محرم در ایران - شمشیر گردانی و آتش زدن خیمه ها در قم
آیین های محرم در ایران - محرم در جوار کریمه اهل بیت سلام الله علیها
آیین های محرم در ایران - نخل گردانی،علم بندان و بیل زنی
آیین های محرم در ایران - از طبق کشی تا خاک سپاری زنانه
آئین های محرم در ایران - محرم در بین مازندرانی ها
آئین های محرم در ایران - باشکوه ترین آیین های عاشورایی در نوش آباد
آئین های محرم در ایران - چلچلا،طوق بندان و سنگ زنی در سمنان
آئین های محرم در ایران - پرسه زنی و جغجغه زنی در ابیانه
آئین های محرم در ایران - عزاداری در شاهچراغ شیراز
آئین های محرم در ایران - طشت گذاری در اردبیل
شبیه خوانی روز عاشورا در اردبیل
نمایش تصویری آئین طشت گذاری در اردبیل
آيين عزاداري امام حسين(ع) در يزد - نخل برداری و تعزیه خوانی
آيين عزاداري امام حسين(ع) در يزد - 1
لطفا از دیگر مطالب نیز دیدن فرمایید