حمل علم

 «علم» بیرقی است که همراه با دسته جات عزاداری حمل می شود . در شهر قم ۵ علم وجود دارد که ساخت آنها مربوط به چند قرن گذشته می باشد و هر کدام متعلق به محله ای قدیمی می باشد اما معروفترین آنها، «تونح سینا» است که به خاندان چهل اخترانی ها و حمله چهل دختران تعلق دارد. بعد از آن «تونح مسجد چهارمردان»، «تونح تکیه آقا سیدحسن»، «تونح میدان میر» و «تونح تکیه عشقعلی» حائز اهمیت می باشند. مردم شهر قم که تونح را مقدس و متبرک می دانند با حمل آن ارادت خود را به خاندان اهل بیت ابراز می کنند. همه ساله در دهه عاشورا دسته های عزاداری این تونح ها را به علامت عرض تسلیت تاحرم مطهر و منازل برخی مراجع تقلید حمل می کنند.

کاروان کربلا تا شام

کاروان نمادین اسرای کربلا و مصائب حضرت زینب کبری سلام الله علیها ، بعد از ورود به حرم حضرت فاطمه معصومه سلام الله علیها در قم با مداحی و سوگواری، به آن بانوی گرامی عرض تسلیت می گویند .این کاروان 10 سال است است که در دهه دوم ماه محرم از خیابان امام خمینی (ره) به سمت حرم حضرت معصومه سلام الله علیها حرکت می کند.

 برداشتن نخل در روستاهای فردو،کهک و وشنوه

برداشتن نخل عبارتست از تابوت یا جنازه ای تشبیهی که برای اقامه عزاداری شکل گرفته و حمل و تشییع می شود. حاملان نخل سپاهپوش هستند و شال عزا برگردن می گذارند. نخل را ابتدا با یک پارچه سیاه که نشانه عزاست می پوشانند و سپس یک نوار قرمز رنگ که حاکی از خون و شهادت است در جلو و عقب نخل می بندند و در نهایت پارچه سبز رنگ را به شکل عمامه و نشانه سیادت شهید و انتسابش به پیغمبر اکرم ص، بر چوبی که بالای نخل است می گردانند. طی سال های اخیر رسم برداشتن نخل بیشتر در روستاهای قم از جمله فردو، کهک و وشنوه انجام می گیرد.

عزاداری در روستای راهجرد

در مراسم عزاداری در روستای راهجرد نخلی استفاده می شود که از چوب ساخته شده است و با پارچه های گران قیمت آن را می پوشانند و با آیینه آن را می آرایند و به آن خنجر و شمشیر به آن می بندند و روز عزاداری به عنوان تابوت امام حسین علیه السلام  به حرکت در می آورند و چون شبیه درخت خرما ساخته می شود به آن نخل محرم ونخل عزا  می گویند . بردن نخل را نخل بران می گویند.

محرم در روستای وسفونجرد

هر سال در ایام محرم در این روستا مجموعه ی غذاهای سنتی پخته می شود که نظیر آن تا به امروز در هیچ یک از مناطق و روستاهای ایران دیده نشده است.
حکایت پخت این غذا در روستای وسفونجرد به این صورت است که در سال های دور در یکی از روزهای ماه محرم، طایفه ای در حال عبور وارد روستا می شوند و چون نزدیک ظهر بوده است و در روستا امکانات لازم برای پذیرایی از آنها وجود نداشته، مردم تصمیم می گیرند با مشارکت هم از میهمانان امام حسین علیه السلام  پذیرایی کنندکه  این سنت تا امروز ادامه دارد.شبیه خوانی و تعزیه در حسینیه روستا پس از صرف نهار از دیگر سنت های این روستا است.

منابع: صدا و سیمای مرکز قم، باشگاه خبرنگاران جوان، ایسنا، شبستان