كرنا نوازی در سوگواری سالار شهیدان

این سنت مذهبی بیشتر در شهرهای آستانه اشرفیه، رحیم آباد، واجارگاه و كلاچای در شرق استان گیلان پا برجا و به قوت خود باقی است. كرنا آلتی بادی و بلند است كه دارای صدای بم و رسائی است. کرنا معمولا به صورت دسته جمعی و در قالب گروههای ده نفره كرنانواز نواخته می شود كه یك نفر سرگروه بوده و بقیه او را همراهی می كنند. طریقه نواختن كرنا بدین گونه است كه شخص با تجربه ای به عنوان تك نواز گروه، نوایی را در كرنا می دمد و بقیه نفرات پاسخ می دهند. تك نواز گروه، مصیبتی از حضرت امام حسین علیه السلام  را در داخل كرنا دمیده و پس از آن صدای "وای وای" از كرنای وی به گوش می رسد.در این لحظه گروه نوای "حسین وای" را در كرنا می دمند. بدین ترتیب شنوندگان "وای وای، حسین وای" را از تك نواز و گروه او می شنوند.

مراسم دسته قوم بنی اسد در بندرانزلی

در دوازدهمین روز ماه محرم، در برخی نقاط گیلان از جمله بندرانزلی دسته ای به نام دسته قوم بنی اسد به راه می افتد. دسته قوم بنی اسد لباسهای بلند سفید می پوشند و برخی بیل و کلنگ بر دوش می گیرند و چنین می نمایند که برای دفن شهیدان کربلا می روند.

«کرپ زنی » در لاهیجان

در این عزاداری، افراد دو قطعه چوب (کرپ) در دست دارند و با وزن مرثیه خاصی که مرثیه خوان آن را می خواند آنها را به هم می کوبند و قسمتی از مرثیه را به عنوان جواب خواننده مرثیه، تکرار می کنند. کرپ، تکه چوبی استوانه ای به سنگینی 400 تا 600 گرم است که از میان به دو قسمت تقسیم شده و هر پاره تسمه ای چرمی بر پیکر خود دارد و دست کرپ زن در میان آن قرار می گیرد و کرپ زن می تواند به آسانی آن را بر هم بکوبد.

"ککه" یا "کشته" نذری گیلانی ها

از جمله آیین های رایج در ماه محرم پخت نوعی شیرینی به نام "ککه" یا "کشته" است که بین عزاداران توزیع می شود.

«طشت گذاری» در تالش و آستارا

در آیین 300ساله طشت گذاری با گذاشتن نمادین طشتی مسی یا نقره ای پر از آب، به یاد سقای دشت کربلا عزاداری انجام می گیرد و در پایان سوگواران نیز مقداری از آب طشت را به عنوان تبرک برمی دارند.

محرم در آستارا

در شهرستان آستارا پس از اقامه نماز ظهر تاسوعا عزاداران با پای پیاده به در ۱۲ مسجد رفته و در مقابل تشت های بزرگ آب ۱۲ شمع را به نیت برآورده شدن حاجات روشن می کنند.

حمل و گرداندن گهواره (بئشیک)در دسته های عزاداری آستارا

حمل و گرداندن گهواره در دسته های عزاداری یکی از نمادهایی است که در روز عاشورا صورت می گیرد. «بئشیک» گهواره کوچکی پوشانده شده با پارچه های سبز و مشکی است که حمل آن در جلوی دسته های عزاداری بیشتر بر عهده دختران کوچک و نوجوان است و با قرائت اشعاری در ارتباط با حضرت علی اصغرعلیه السلام  همراه است و حزن و اندوه خاصی را در بین عزاداران ایجاد می کند و مردم نذرهای خود را به داخل گهواره برای گرفتن حاجات  می اندازند.

منابع:ایسنا،باشگاه خبرنگاران جوان،مهرنیوز، ایرنا، صدا و سیمای گیلان، سیری در ایران، قرارگاه فرهنگی سراج

بخش گردشگری تبیان ،  علیرضا عابدینی