مراسم عزاداری مخصوص بازار تبریز

از دیگر مراسمات مهم عزاداری مردم استان آذربایجان شرقی عزداری هیئت بازاریان تبریز می باشد که با حضور دسته های مختلف عزاداری برگزار می شود.
بازار مسقف تبریز از دیرباز كانون و میعادگاه عزاداری اصیل و سنتی مردم این شهر در ایام سوگواری حضرت اباعبدالله الحسین(ع) بوده است كه با وجود گذشت سال ها از این موضوع، هنوز با رغبت و استقبال بی نظیر مردم روبروست.

آئین های سوگواری محرم در بازار تبریز به مدت پنج روز از هشتم تا 12 محرم و براساس قرعه كشی نیروی انتظامی براساس نام محلات موجود در این شهر انجام می شود.
در حال حاضر حدود 35 محله در تبریز وجود دارد كه عزاداران حسینی این محلات در قالب دسته های سینه زنی با دو عنوان و شیوه عرب و عجم و زنجیرزنی با بیرق ها و علم های مخصوص به خود كه هر كدام دارای نقوش و شكل های خاصی است در بازار حضور می یابند.
سرخاب، دوچی(شتربان)، خیاوان (خیابان)، نوبار(نوبر)، ورجی باشی، سیلاب، اهراب، قره آغاج، لیلاوا و باغمیشه از جمله محلاتی هستند كه از دیرباز دسته های مختلف حسینی آنها در بازار با شور و شكوه خاصی همراه بوده و اغلب مردم برای مشاهده عزاداری های این محلات تا ساعت ها منتظر آنها می مانند.
روزهای تاسوعا و عاشورا عزاداری در بازار تبریز به قدری با شكوه و با عظمت برگزار می شود كه كمتر كسی را در این شهر می توان یافت كه بعد از ظهر این روزهای خاص در بازار حضور نیابد.
شلوغی بازار مسقف و تاریخی تبریز در این روزها به قدری است كه بارها و بارها برخی از دسته های سیاه پوش حسینی از هم جدا شده و فشار جمعیت مانع از ادامه عزاداری ها می شود.
شیوه عزاداری در بازار تبریز با گذشت زمان های بسیار همچنان شكل سنتی خود را حفظ كرده است كه همین امر یكی از دلایل بسیار مهم رغبت مردم به حضور در این مكان است.
در طول برگزاری پنج روزه آیین های سوگواری در بازار تبریز، اكثریت مغازه های واقع شده در مسیر به روی عزاداران حسینی باز بوده و در آنها با چای، نان و پنیر و ساندویچ از مردم پذیرایی می شود.
عزاداری های بازار تبریز در برخی از روزها از جمله تاسوعا و عاشورا تا پاسی از شب ادامه می یابد كه حضور اقشار مختلف از كودكان خردسال گرفته تا پیرمردان بسیار جالب و قابل توجه است.
حضور محلات مختلف در این مكان به نوعی جنب و جوش خاصی را در میان هیات های عزاداری هر محله به وجود می آورد به گونه ای كه جوانان هر محله از ساعات بعد از ظهر خود را آماده حضور در بازار می كنند.
عزاداران حسینی از در صندوقچی بازار وارد بازار شده، با گذر از قسمت های مختلف بازار از جمله بازار صادقیه، بازار مسگر ها، بازار دلالان، بازار کلاه فروشان و بازار قندفروشان، وارد تیمچه مظفریه شده، در این تیمچه به عزاداری خود پایان می دهند.
مردم استان آذربایجان شرقی همانند سایر استان های ایران اسلامی در حالی به عزاداری و بزرگداشت دهه اول محرم الحرام می پردازند که عشق و ارادت آن ها از روی اخلاص بوده و با علم بر اینکه همین مراسمات اسلام را پایدار کرده است ادامه پیدا می کند.
علم دستمالی متعلق به روستای اسفنجان اسكو، توغ عزاداری روستای خشكناب هریس، توغ عزاداری روستای تازه كند هریس، علم عزاداری روستای لیوارجان جلفا و دو علم موسوم به حضرت عباس روستاهای زاویه و سیه سران شهرستان جلفا تعدادی از توغ وعلم های این موزه را تشكیل می دهند.
علامت عزاداری(بایراق) روستای آرباطان هریس، علامت عزاداری موسوم به حجله قاسم هشترود، علامت عزاداری مراغه و توغ شهر بخشایش شهرستان هریس دیگر توغ وعلم های نگهداری شده در موزه محرم هستند.
علم های این منطقه با پارچه های رنگی كلاغه ای، شال و روسری آذین بندی شده و از دیرباز در تزئین این علم های عزاداری كمتر از پارچه های مشكی استفاده می شده است.

منابع:قم فردا،محرم در ایران،آداب عزاداری در ایران،سیری در ایران

بخش گردشگری تبیان ، رحیمه زرگر