در مناطق مختلف سیستان و بلوچستان به ویژه شهرهای زاهدان، زابل، زهک و هیرمند که بیشترین ساکنان آن را شیعیان تشکیل می دهند، تکیه ها و حسینه های متعددی در محله های مختلف پذیرای عزاداران حسینی است. آنها هر شب تعزیه برگزار می کنند و این تعزیه ها در سیستان به صورت روز شمار است. یعنی شبیه خوانان هر روز ماه محرم را به یکی از یاران امام حسین (ع) مثلا حضرت علی اکبر(ع) یا حضرت ابوالفضل (ع) اختصاص می دهند و اجرای خود را بر مبنای روایت های متفاوتی پیش می برند.

در سیستان معمولا تا روز دهم محرم غذاهای نذری مردم یک نوع حلیم سنتی است که به آن "قلور" گفته می شود و در روز عاشورا با قیمه از سوگواران پذیرایی می شود. در این شب مردم به مساجد می روند و چراغ ها را خاموش می کنند و در نور شمع به سوگواری می پردازند و با شله زرد و آش رشته از سایر عزداران پذیرایی می کنند.

پخت انواع غذاهای محلی از قبیل حلوا، خورشت و برنج و همچنین پخش شیر و خرما میان خانواده های کم درآمد از دیگر آیین های روزهای تاسوعا و عاشورا در سیستان است. آنها در تاسوعا و عاشورا روزه می گیرند تا با تحمل تشنگی، مصائب اهل بیت را بیشتر درک کنند.

در دارالولایه سیستان هر محله دسته عزاداری مخصوص به خود را دارد که غالبا به نام همان محله نامگذاری می شود. عزاداران به یاد امام حسین(ع) بر سر و روی خود گل می مالند و در جلوی هر یک از دسته ها پرچم ها و علامت های سیاه و سبز و پارچه نوشته ها پیش برده می شوند.

آنها در مراسم خوانی در حالی که با یک دست مشک آب و با دست دیگر کاسه ای در دست دارند به یاد تشنه لبان کربلا، عزاداران را سیراب می کنند.

در زابل چه می گذرد؟

زابلی ها در ماه محرم از برگزاری مراسم جشن، مراسم مربوط به ازدواج، جشن تولد و خرید لباس نو پرهیز می کنند. آنها ظهر روز تاسوعا و عاشورا بهترین غذای خود را تهیه و آن را پس از قرار دادن در سینی های بزرگ و روی سر می گذارند و به پشت درحسینیه ای که سینه زنان و زنجیرزن ها مشغول برگزاری مراسم هستند، می برند.

ساعت 12 ظهر در حسینیه باز می شود و مردم در صف های طولانی، با سینی هایی بر سر که پر از نذورات است وارد حسینیه می شوند و از عزاداران پذیرایی می کنند.

عزاداری های زنانه

زنان هم در بیشتر نقاط سیستان در ماه محرم از اصلاح سر و صورت خود پرهیز می کنند و تا پایان ماه صفر هم لباس سیاه بر تن دارند. آنها علاوه بر شرکت در مجالس عمومی حسینه ها، مجالس ویژه ای در منازل خود برگزار می کنند و در روضه خوانی های دوره ای شرکت می کنند. زنان سیستانی در این ماه دست از انجام کارهایی مثل حصیربافی و صنایع دستی هم برمی دارند و بیشتر سعی دارند خود را با ذکر و تسبیح و نماز و روزه مانوس کنند. در سیستان مکان زیارتی برای خانم ها به نام "بی بی دوست " وجود دارد که برخی بانوان سیستانی در روز تاسوعا و ظهر عاشورا نذورات خود را در این مکان ادا می کنند.

مردم در شهرستان چابهار با برپایی آیین های نوحه خوانی، تعزیه، روضه خوانی، سخنرانی، سینه زنی و زنجیرزنی همچنان یاد قیام سرور و سالار شهیدان را زنده نگاه می دارند. در ظهر عاشورا مردم محلی در بندر مرزی چابهار با آداب و رسوم خاصی با آتش زدن خیمه ها به یاد اسیران کربلا بر سر و سینه می زنند و با حضرت زینب(س) و اسیران همدردی می کنند.

منبع : بخش گردشگری تبیان ، فراوری: الهام مرادی - برگرفته از ایرنا،