بنام خدا
شاه حسین گویان در تبریز - بخش دوم
و ...
این تركیب تا شب های اول محرم به این شكل صورت می گیرد و از شب های پنجم به بعد دسته گردانی به صورت گردشی در محلات شروع می شود.
زمان شروع هیات ها زمانی است كه چندین هیات به هم برخورد می نمایند و با فریادهای بلند ٜیا حسین ، وای حسین ، حیدر-صفدر ، حسینم وای حسینم وای شنیده می شود.
البته امروزه برای تهیج بیشتر گروه های شاه حسین گویان از ادوات موسیقی نظیر طبل و سنج نیز استفاده می شود.این مراسم از آنجایی مهم جلوه می كند كه در هیچ كجا دنیا به غیر از استان های آذری نشین كشور از جمله آذربایجان شرقی برگزار نمی شود.
از مهمترین اشعاری كه در این آئین به گوش می رسد، صدای دلنشین مردمانی است كه یك صدا فریاد می زنند:
حسین یئرلر آغلار گویلر آغلار
رسول مصطفی پیغمبر آغلار
الم آغلار، شر آغلار، لشكر آغلار
سوآغلار، قاتل آغلار خنجر آغلار
معنی:
به حال حسین زمین ها و آسمان ها گریه می كند
رسول مصطفی حضرت پیغمبر گریه می كند
علم و شیر و لشكر گریه می كند
آب و قاتل و خنجر گریه می كند.
علم بندی
آئین سنتی علم بندی به صورت كاملا سنتی در استان آذربایجان شرقی در سومین روز محرم و در شهر مراغه واقع در محله دروازه مراغه برپا می شود كه هر سال بازدیدكنندگان مخصوص خود را دارد.
علم مراغه تقریبا 50 متر است كه توسط سرپرست هیات های مراغه با انواع پارچه ها و روسری ها نصب می گردد. بعد از نصب پارچه ها و استحكام بخشی علم توسط سپرها، چند نفر از بالا بر استفاده كرده و مابقی دستمال ها را بر روی آن نصب می كنند، در حین نصب علم ها هزاران راس گوسفند زیر پای علم قربانی می شود و هركس نذری داشته باشد در این روز و در بین اهالی حاضر پخش می کند.
فرق نمی كند چه چیزی نذر كرده باشند، هر چه كه است نذر امام حسین(ع) است، از چای و خرما گرفته تا نان و پنیر.این رسم از آئین های كهن شهرستان مراغه است و تقریبا این علم تا اربعین حسینی به همان صورت باقیمانده و 28 ماه صفر با سینه زنی و نوحه خوانی هیات ها واچیده می شود.
مراسم حجله حضرت قاسم(ع)
این مراسم در روستای نرج آباد شهرستان مراغه برگزار می شود. در شب پنجم ماه محرم به كمك اهالی روستا، حجله ای از پارچه های رنگین و گل و شیرینی آراسته می شود و در خانه فردی كه هر ساله میزبان حجله قاسم(ع) است گذاشته می شود و اهالی محل هر كدام با خلعت و كادویی كه برای تزیین حجله می آوردند، جمع می شوند.
این حجله در آن شب با حضور حاضران سینه زن و زنجیرزنان آماده می گردد و بعد از آن شب برای گردش درمحلات تا شب عاشورا می گردانند.
مراسم شمع پای لاماخ (توزیع شمع)
این مراسم در غروب روز نهم محرم (تاسوعا) در اكثر نقاط آذربایجان شرقی برگزار می شود.
براساس آئین عزاداری هر كسی كه در طول سال برای گشودن بخت و گرفتن حاجت نذر كرده است در چنین شبی به درب 41 مسجد می رود و در هر كدام یك شمع روشن می كند.
معمولا صاحبان هیات ها از قبل جایگاهی را به این منظور مشخص می كنند كه محل افروختن شمع است. در این آئین رسم است كه حاجت مندان با پای برهنه این رسم را انجام می دهند.
معمولا جایگاهی كه محل افروختن شمع است بعد از نماز مغرب و عشا محل سینه زدن هیات است و شاید این كار به دلیل روشنایی باشد كه در گرو شمع بوده است، چرا كه در سابق روشنایی هیات ها به این طریق تامین می شده است.
مراسم خیمه سوزانی
این رسم در اكثر نقاط آذربایجان شرقی و در ظهر روز عاشورا قبل از نماز ظهر و عصر برگزار می شود.
این آئین برگرفته از آتش زدن خیمه های امام حسین (ع) در روز عاشورا است.
بعد از اجرای این آئین حاضرین با صدای بلند و گریه فریاد می زنند: قتیل كسیلدی (مقتول بریده شد).
اكثرا در نقاطی كه شبیه خوانی برگزار می شود، مراسم سوزاندن خیمه با تعزیه این مراسم توام می گردد و برای تهیج بیشتر مردم و حاضرین تعدادی شبیه خوان كودك را در صحنه نمایش در حال فرار و شیون قرار می دهند تا تاثیر آن ملموس تر گردد.
گرداندن اسب ذوالجناح
بازگشت اسب بی سرنشین در دشت کربلا یکی از غم انگیزترین صحنه هایی عاشورا است که به صورت نمادین در شهرهای مختلف آذربایجان شرقی بازآفرینی می شود.
برای این منظور اسب سفید رنگی که مجهز به پارچه های سبز و سفید است در حالیکه آغشته به خون کرده اند به آن تیرو پیکان های چوبی نیز متصل می نمایند و بعضا کبوترهای خونین بال را هم سوار بر اسب کرده و در بین دسته ی عزاداران می گردانند.
مردان و زنان به احترام ذوالجناح دور این اسب جمع شده و پارچه های سبز رنگی که به آن وصل کرده بودند را به عنوان تبرک به خانه می برند.
منابع:
قم فردا،محرم در ایران،آداب عزاداری در ایران،سیری در ایران
بخش گردشگری تبیان ، رحیمه زرگر
آئین های محرم در ایران - آداب و رسوم مناطق مرزی ایلام
آئین های محرم در ایران - عزاداری در ساحت خورشید هشتم
آئین های محرم در ایران - گرگان در ایام عزای سالار شهیدان
آئین های محرم در ایران - آداب و رسوم عزاداری ماه محرم در قزوین-2
آئین های محرم در ایران - آداب و رسوم عزاداری ماه محرم در قزوین-1
آئین های محرم در ایران - آداب و رسوم عزاداری ماه محرم در ایلام
آئین های محرم در ایران - گلستان سیاهپوش شد - 2
آئین های محرم در ایران - گلستان سیاهپوش شد - 1
آئین های محرم در ایران - آداب و رسوم مردم جنوب خوزستان
آئین های محرم در ایران - محرم در جزایر خلیج فارس
آئین های محرم در ایران - محرم و صفر با رنگ و بوی جنوب
آئین های محرم در ایران - سقا خوانی در همدان به یاد سقای کربلا
آئین های محرم در ایران - مراسم عزاداری محرم ترکهای گریوان
آیین های محرم در ایران - آیین های اهل سنت خراسان شمالی در ماه محرم
آئین های محرم در ایران - محرم در خراسان جنوبی
آئین های محرم در ایران - محرم در خراسان جنوبی
آئین های محرم در ایران - محرم در خراسان رضوی
آئین های محرم در ایران - محرم در اصفهان - 2
آئین های محرم در ایران - محرم در اصفهان - 1
آئین های محرم در ایران - تنوع فرهنگ های آیینی در البرز - 2
آئین های محرم در ایران - تنوع فرهنگ های آیینی در البرز - 1
آئین های محرم در ایران - روزهای سیاهپوشی بهبهان
کربلا و اشکها ( کربلا و الدموع)
تاریخچه تعزیه در ایران
کاشان جایی که عاشورا به اوج می رسد
آئین های محرم در ایران - عزاداری در دوره قاجار
آئین های محرم در ایران - محرم در تهران قدیم
آئین های محرم در ایران - آیین های کتل و کشته برداری در نوش آباد
آئین های محرم در ایران - سوگواری در کنار قامت بر افراشته دنا
آئین های محرم در ایران - عزاداری در بوشهر
آئین های محرم در ایران - عزاداری در زنجان
آئین های محرم در ایران - عزاداری در خوزستان - 2
آئین های محرم در ایران - عزاداری در خوزستان - 1
آئین های محرم در ایران - از شووی خوانی تا پخت غلور
آئین های محرم در ایران - «خره گیری» و «چهل منبر» در لرستان
آئین های محرم در ایران - گلگیران کردها در روز عاشورا
آئین های محرم در ایران - روزهای سیاه پوشی مراغه
آئین های محرم در ایران - از علم بندی تا علم واچینی در گیلان - 2
آئین های محرم در ایران - از علم بندی تا علم واچینی در گیلان - 1
آئین های محرم در ایران - حوضچههای ماتم گرفته لرستان
آئین های محرم در ایران - قلور خوری به جای قیمه نذری!
آئین های محرم در ایران - سقایی همدانیها در روز عاشورا
آئین های محرم در ایران - علم گردانی؛ از ماسوله تا بیرجند
آئین های محرم در ایران - از علم گردانی تا پخت نان لولو عباسی - 2
آئین های محرم در ایران - از علم گردانی تا پخت نان لولو عباسی - 1
آئین های محرم در ایران - مخرم در گیلان
آئین های محرم در ایران - عاشورا به سبک اعراب ایران
آئین های محرم در ایران - عزاداری در شب «چوب و دهل» - 2
آئین های محرم در ایران - عزاداری در شب «چوب و دهل» - 1
آئین های محرم در ایران - بازار تبریز غرق در عزا - 2
آئین های محرم در ایران - بازار تبریز غرق در عزا - 1
آئین های محرم در ایران - شاه حسین گویان در تبریز - 2
آئین های محرم در ایران - شاه حسین گویان در تبریز - 1
آئین های محرم در ایران - "پرس امام (ع)" در کرمان
آئین های محرم در ایران - نغمه های باران در دروازه کربلا
آئین های محرم در ایران - سمنان؛ سرزمین شترهای کجاوه به دوش
آئین های محرم در ایران - شمشیر گردانی و آتش زدن خیمه ها در قم
آیین های محرم در ایران - محرم در جوار کریمه اهل بیت سلام الله علیها
آیین های محرم در ایران - نخل گردانی،علم بندان و بیل زنی
آیین های محرم در ایران - از طبق کشی تا خاک سپاری زنانه
آئین های محرم در ایران - محرم در بین مازندرانی ها
آئین های محرم در ایران - باشکوه ترین آیین های عاشورایی در نوش آباد
آئین های محرم در ایران - چلچلا،طوق بندان و سنگ زنی در سمنان
آئین های محرم در ایران - پرسه زنی و جغجغه زنی در ابیانه
آئین های محرم در ایران - عزاداری در شاهچراغ شیراز
آئین های محرم در ایران - طشت گذاری در اردبیل
شبیه خوانی روز عاشورا در اردبیل
نمایش تصویری آئین طشت گذاری در اردبیل
آيين عزاداري امام حسين(ع) در يزد - نخل برداری و تعزیه خوانی
آيين عزاداري امام حسين(ع) در يزد - 1 

