منتخب مردم

علاوه بر اینکه حمل و نقل یک عنصر در سازمان فضایی است، با موقعیت فعالیت های اجتماعی – اقتصادی نیز مرتبط است از جمله خرده فروشی، تولید و خدمات. در یک بازار اقتصادی، مکان خروجی یک گزینه ی ساختاری است که بسیاری از موضوعات در آن بررسی شده که یکی از آنها حمل و نقل است. هدف یافتن یک مکان مناسب است که بازده اقتصادی را برای این فعالیت ها حداکثر نماید. سنت طولانی در جغرافیای اقتصادی در توسعه ی نظریه های مکان وجود دارد که منطق موقعیتی فعالیت های اقتصادی را به وسیله ی ترکیب بازار و بررسی های صنعتی و رفتاری شرح می دهد و پیش بینی می کند. اغلب نظریه های موقعیت نقش واضح یا مبهمی در رابطه با حمل و نقل دارند. از آنجائیکه هیچ قاعده ی ثابتی برای انتخاب های مکانی وجود ندارد، اهمیت حمل و نقل می تواند فقط با درجات متنوع ارزیابی شود. به بیان بهتر، دیدگاه های زیر در رابطه با حالات حمل و نقل و ترمینال ها و اهمیت آنها برای مکان ها هستند:

- بنادر و فرودگاه ها : متمرکز کننده فعالیت های مرتبط در محدوده ی ترمینال ها است، به ویژه برای بنادر از زمانیکه هزینه های توزیع افزایش پیدا کرده اند.

- جاده ها و راه آهن : اثر ساختاری و پوششی که بر حسب سطح قابلیت دسترسی متفاوت است. برای حمل و نقل ریلی، ترمینال ها اثر پوششی دارند.

- ارتباطات : هیچ اثر منطقه ای خاصی ندارد، اما کیفیت سیستم های ارتباطی منطقه ای و ملی به آسان کردن مبادلات کمک می کند.

جهانی سازی با تغییرات عمده در عملیات اقتصادی و بازارها در ارتباط است. مدیریت عملیات در چنین شرایطی بسیار پیچیده تر شده است، به ویژه با افزایش ارضی تولید و مصرف. استراتژی های تولید تمایل به استفاده از مکان های متفاوت برای هر یک از اجزای یک محصول دارند تا مزایای رقابتی را افزایش دهند. الزامات حمل و نقل به صورت متناسب افزایش یافته اند تا جریان های مرتبط را سازمان دهی نمایند. الزامات خدمات حمل و نقل سریعتر فواصل دور، اهمیت حمل و نقل هوایی به ویژه در مورد بار را نشان داده است. ترمینال های هوایی پس از آن به مکان هایی مهم برای فعالیت های جهانی تبدیل شده اند، که تمایل به نزدیکی فعالیت ها دارند. به علاوه موج تجارت با مناطق دورتر ایجاد کننده ی عملکردهای لجستیکی بوده است، که به نام ترمینال های حمل و نقلی و مراکز توزیع نامیده می شوند، در صدر بررسی های مکانی قرار می گیرند. تغییرات تکنولوژیکی نیز با مکان یابی مجدد فعالیت های صنعتی و خدماتی در ارتباط می باشند. تسهیلات ارتباطات جهانی می تواند منابع بیرونی بسیاری از خدمات را به موقعیت هایی با هزینه ی کمتر منتقل کرده، مانند مراکز تلفنی در هندوستان.

- حمل و نقل و ساختار فضایی

مفهوم محل و موقعیت برای جغرافیا و حمل و نقل اساسی هستند. درحالی که محل یک ویژگی جغرافیایی از موقعیت خاصی است، وضعیت آن درباره ی رابطه اش در ارتباط با سایر موقعیت هاست. بنابراین، تمام موقعیت ها نسبت به یکدیگر نسبی هستند اما وضعیت در رابطه با پیشرفت های حمل و نقل که سطوح دسترسی را تغییر می دهند، ثابت نیستند. پیشرفت یک موقعیت نشانگر روابطی است که بین ساختارهای حمل و نقل فعالیت های اقتصادی و ساختار محیطی است. عوامل زیر در شکل دهی ساختار فضایی اهمیت ویژه ای دارند:

Ÿ هزینه ها. توزیع فضایی فعالیت ها مرتبط با عوامل مسافت است، که به نام اصطکاک شناخته می شود. تصمیمات منطقه ای به منظور کاهش هزینه های مرتبط با حمل و نقل ارتباط دارد.

Ÿ قابلیت های دسترسی. تمام موقعیت ها دارای یک سطح قابلیت دسترسی می باشند، اما بعضی از آنها نسبت به دیگران قابل دسترس تر می باشند. بنابراین به دلیل حمل و نقل بعضی از موقعیت ها ارزشمندتر از سایر نقاط لحاظ می شوند.

Ÿ تراکم. گرایش به تجمیع فعالیت ها به منظور کسب مزایای ارزشمند موقعیت های خاص، وجود دارد. هر چقدر یک موقعیت ارزشمند باشد، احتمال بیشتری به اتفاق تراکم (انباشتگی) وجود خواهد داشت. سازمان فعالیت ها ضرورتاً سلسله مراتبی است، و در نتیجه ی روابط بین تراکم و قابلیت دسترسی در سطوح محلی، منطقه ای و جهانی است.

بسیاری از شبکه های حمل و نقل معاصر جانشین گذشتگان هستند، به ویژه زیرساخت های حمل و نقل. حتی اگر در طی دویست سال گذشته با فن آوری های جدیدی در سرعت، ظرفیت و کارایی حمل و نقل انقلابی صورت گرفته است، ساختار فضایی بسیاری از شبکه ها خیلی تغییر نکرده است. این سکون در ساختار فضایی در بعضی از شبکه های حمل و نقل را می توان توسط دو عامل مهم توضیح داد:

- رابطه فضا/ زمان

یکی از روابط اساسی در حمل و نقل این است که چه میزان فضا را می توان در میزان مشخصی از زمان، طی کرد. سریعترین مدل، می تواند بیشترین فاصله را در زمان مشخص طی کند. حمل و نقل رابطه ای بین زمان و فضا را تغییر داده است، به ویژه با پیشرفت در سیستم های حمل و نقل. زمانی که این رابطه شامل دسترسی آسانتر، سریعتر و ارزانتر بین مکانها شود، نتیجه ی آن به عنوان همگرایی زمان/ فضا شناخته می شود، زیرا میزان فضایی که می توان در زمان مشابهی طی شود، به صورت قابل توجهی افزایش پیدا کرده است. مزایای منطقه ای و قاره ای مشخصی در طی قرون 18 و 19 بدست آورد که در نتیجه ی ایجاد سیستم های ریلی ملی  قاره ای به همراه رشد در کشتیرانی بود، روندی که در طی قرن 20 با سیستم های حمل و نقلی هوایی و جاده ای ادامه یافت. نتیجه ی آن به صورت عمده ای تفاوت در رابطه ی زمان/ فضا داشت، به ویژه بین کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه، نشانگر تفاوت در کارایی سیستم های حمل و نقل است.

در سطح بین المللی، روندهای جهانی سازی با توسعه در فن آوری حمل و نقل پشتیبانی شده اند. نتایج بیش از 200 سال پیشرفت تکنولوژی باعث یک همگرایی زمان/ فضا در جهان شده است، به علاوه روندهای منطقی و قاره ای که قبلاً بیان شدند. این امر بهره برداری بیشتر از مزایای بازارهای جهانی را امکان پذیر می سازد، به ویژه در مورد منابع و نیروی کار. کاهش مشخص در هزینه های حمل و نقل و ارتباطات به صورت پیوسته رخ می دهند. بنابراین، رابطه ی بین همگرایی زمان/ مکان و ترکیب یک منطقه در تجارت جهانی وجود دارد. پنج عامل مهم در این روندها وجود دارد:

- غلبه بر محیط فیزیکی

پیشرفت های سریع علمی و تکنولوژی، حمل و نقل را قادر می سازد تا بر محیط فیزیکی، غلبه کند. پیش از قرون وسطی، موقعیت جاده ها نقشه برداری می شد. پس از آن، تلاش هایی برای سنگفرش کردن جاده ها، پل سازی بر روی رودخانه ها و قطع راهها در معابر کوهستانی انجام شد. مهندسین از آرک و طاق هایی که در ساختمان کلیسای بیزانی و گوتیک قرن 12 وجود داشته، برای ساخت پل ها بر روی رودخانه ها با جریان های سهمگین آب و دره های عمیق استفاده کردند. ساخت جاده به مرکز تلاش های تکنولوژیکی برای غلبه بر محیط فیزیکی تبدیل شد. جاده ها همیشه برای مسافرت های محلی و حتی فواصل دور مورد استفاده قرار می گرفتند. به دلیل تلاش ها در مکانیزه کردن حمل و نقل تا توسعه ی بزرگراههای ترکیبی، ساخت جاده محیط را تغییر داده است. حمل و نقل جاده ای علاوه بر این حمل و نقل زمینی با توسعه ی راه حل های تکنیکی تسهیل شده است و از طریق جلوگیری از اختلال در حمل و نقل جاده ای از راههای زمینی محافظت می کند. در 20 سال اخیر، توسعه ی حمل و نقل جاده ای و رشد خدمات به هنگام (Just-in-time) و در- به- در تقاضای ساخت بزرگراههای چند طبقه و سرعت بالا را افزایش داده است.

نوآوری در حمل و نقل دریایی را می توان در همه جای دنیا مشاهده کرد. اولین پیشرفت ها در حمل و نقل دریایی در تبدیل معابر آبی برای اهداف حمل و نقلی از طریق توسعه ی پل های متحرک بر رودخانه ها بوده است. موانع طبیعی که در معابر آبی درون خشکی ها پدید می آید را می توان با استفاده از پل های متحرک از میان برداشت. همچنین توسعه در دریانوردی با ساخت کانالهای آبی حاصل شد. بعضی از اولین مثالها را می توان در کانال آلمان، کانال مارتسنا در لومباردی، کانال دی بریر در فرانسه یا کانال سلطنتی چین پیدا کرد. پیشرفت های بیشتر در تکنولوژی کشتیرانی و ماهیت کشتی ها اجازه داد تا سرعت، بُرد و ظرفیت حمل و نقل اقیانوسی افزایش یابد. اما افزایش اندازه ی کشتی ها باعث شد تا کانالهایی مانند سوئز و پاناما از ارائه ی خدمت به بزرگترین، مدرن ترین و موثرترین حمل کننده های دریایی دنیا، معذور باشند. توجه بیشتری به ایجاد مسیرهای مسافرتی بین مناطق شبه دریایی شد. در کانادا و روسیه رقابت شدیدی بین کریدورهای دریایی و زمینی نه تنها تعرفه ها را کاهش داد و تجارت جهانی را تشویق نمود، بلکه دولت ها را واداشت تا ارتباطات اقیانوسی قدیمی را احیا کند. مسافرت از طریق اقیانوس منجمد شمالی با دیدگاه ایجاد ارتباطات جدید بین المللی مورد تحقیق قرار گرفت. جزایر مصنوعی نیز با دیدگاه ساخت تجهیزات بندری در آبهای عمیق، ساخته شدند. در چین، مشخص شد که لایروبی دلتای رودخانه ی یانگ زی برای اطمینان یافتن از قابلیت رقابتی بندر شانگهای کافی نیست توسعه ی بندر جدید در هانگ ژو و اصلاح جزایر یانگ شان ناگزیر شد.

همان طور که سطح زمین در فواصل دور برای افزایش کارایی خطوط راه آهن مهم است، صنعت حمل و نقل اقدام به اصلاح ویژگی های زمین با استفاده از ساخت پل ها و تونل ها با استفاده از خاک ریزی کردن و زهکشی کرده است. از آلمان قرون وسطی تا قطار فوق سریع TGV فرانسه، قدرت انگیزه امکان داده است تا بر مشکلات فیزیکی غلبه کنیم.

نقش تکنولوژی در پیشرفت بخش حمل و نقل هوایی تعیین کننده است. از تجربه های برادران مونت گلفیر تا هواپیماهای جت پیشرفته، عبور هوایی از روی ناهمواری های زمین امکان پذیر شده است. ابداعات تکنیکی در صنایع هوایی به هواپیماها امکان می دهد تا بر شرایط جوی غلبه کننده، سرعت خود را افزایش دهند، ظرفیت حمل و میزان زمان پروازشان افزایش یابد. با افزایش سریع در حمل و نقل هوایی مسافر و بار، توجه خاصی به ساخت ترمینالهای فرودگاهی و باندهای فرود شده است. هرچه قدر هواپیماها محدوده های بیشتری را به دست می آورند، نقش محیطی آنها نیز مبهم می شود. ساختار فرودگاه چک لپ کوک در هنگ کنگ از مناطق کوهستانی برای ساخت فرودگاه استفاده شده است. فرودگاه کانازی در اوزاکا در یک جزیره ی مصنوعی ساخته شده است.

منبع:http://hajarzadeh49.blogfa.com/8912.aspx