حمل و نقل و فضا 1- محدودیت های فیزیکی جغرافیای حمل و نقل در رابطه با حرکاتی است که در محدوده ی فضا اتفاق می افتد. ویژگی های فیزیکی این فضا تحمیل کننده ی محدودیت های عمده ای بر سیستم های حمل و نقل است، از جمله اینکه چه نوعی باید استفاده شود، گسترش خدمت، هزینه هایش، ظرفیت و قابلیت اتکای آن. سه محدودیت فضایی اصلی را می توان شناسایی کرد: مکان نگاری: ویژگی هایی چون کوهستان ها و دره ها به صورت عمده بر روی ساختار شبکه ها، هزینه و امکان پروژه های حمل و نقل تاثیر می گذارند. زیربناهای حمل و نقل زمینی اصلی معمولاً در مکانهایی هستند که موانع فیزیکی تعدادشان کمتر است، مثلاً در دشت ها، در کنار دره ها، یا از طریق معابر کوهستانی. حمل و نقل آبی توسط عمق آب و موقعیت موانعی چون تپه های دریایی، مورد تاثیر واقع می شود. خطوط ساحلی بر روی موقعیت زیرساخت های بندری تاثیر گذارند. هواپیماها نیازمند فرودگاه ها با اندازه ی قابل توجه می باشند تا بتوانند در آنها فرود بیایند و بلند شوند. مکان نگاری می تواند یک همگرایی طبیعی از راهها را ایجاد کند که درجه ی مشخصی از تمرکز (مرکزیت) ایجاد کرده و به یک مکان در تبدیل شده به عنوان مرکز تجاری که جمع کننده و توزیع کننده ی کالاهاست، کمک کند. مکان نگاری می تواند فعالیت های صنعت حمل و نقل را پیچیده کند و یا به تعویق اندازد و یا از آن جلوگیری نماید. محدودیت های فیزیکی اساساً به عنوان موانع مطلق و نسبی در برابر حرکت، عمل می کنند. شبکه های حمل و نقل زمینی به صورت قابل توجهی از مکان نگاری تاثیر می گیرند، چنانکه از بزرگراهها و خطوط راه آهن به درجات بیشتر از 3% و 1% ممانعت به عمل می آید. در چنین شرایطی حمل و نقل زمینی تمایل دارد تا حجم بیشتری از مناطق مکان نگاری محدود را در اختیار داشته باشد. آب شناسی: ویژگی ها، توزیع و گردش آن نقش مهمی در صنعت حمل و نقل بازی می کند. حمل و نقل دریایی شدیداً از قابلیت دسترسی به کانالهای قابل دریانوردی در رودخانه ها، دریاچه ها و دریاهای کم عمق اثر می گیرد. رودخانه های متعددی چون می سی سی پی، سنت لورنس، راین، مکونگ یا یانگتز معابر قابل کشتیرانی مهمی در قلب کشورها هستند و به صورت تاریخی مرکز فعالیت های انسانی بوده اند که از مزایای موقعیت های حمل و نقلی استفاده می کردند. بندرگاهها نیز از عوامل فیزیکی محل بندر و عوامل طبیعی (سواحل، بندآبهای ماسه ای و آب دره ها) تاثیر می پذیرند. از آنجایی که ترافیک در این تاسیسات ناشی از حمل و نقل با کشتی است، موقعیت بندرها عنصر اصلی در ساختار شبکه های دریایی است. در مکانهایی که محدودیت های چون شکستگی های زمینی وجود دارد، حمل و نقل آبی می تواند بر این مسائل چیره شود، البته با سرمایه گذاری سنگینی در کانالها یا لایروبی معابر آبی. به عکس، راههای آبی نیز برای حمل و نقل زمینی محدودیت هایی ایجاد می کند که باعث ساخت پل ها، تونل ها و انحراف از مسیر اصلی می شود. آب و هوا: عناصر اصلی آن شامل: دما، وزش باد و بارش است. اثرات آنها بر حالتهای حمل و نقل و زیرساخت های آن از ناچیز تا شدید است. حرکت مسافر و بار می تواند به صورت جدی توسط شرایط پرخطری مانند بارش برف، بارش سنگین باران، یخ زدگی و مه با اخلال مواجه شود. جریان های جت نیز یک عنصر فیزیکی عمده می باشد که شرکتهای هوایی بین المللی باید آن را بررسی کنند. برای یک هواپیما، سرعت باد می تواند بر هزینه های سفر تاثیر گذارد. زمانی که وزش باد هواپیما را در حرکت به سوی مقصدش همراهی می کند، می توان مدت سفر را در پروازهای بین قاره ای چندین ساعت کاهش داد. آب و هوا همچنین از طریق تاثیر بر هزینه های ایجاد و نگهداری بر شبکه های حمل و نقل اثر دارد. از دیدگاه هندسی، کرویت زمین فاصله ی بزرگ دایره ای را تعیین می کند؛ حداقل فاصله بین دو نقطه ی یک کره. این ویژگی توسط خطوط هوایی و دریایی بزرگ به کار گرفته می شود.
