هدف از تولید نرم افزار شاهنامه فردوسی را توضیح دهید.
مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی از حدود هیجده سال پیش فعالیت خود را در جهت تهیه و تولید نرم افزارهای اسلامی شروع کرد و توانست در این زمینه در کشور پیشگام شود که به حق کارهای بی نظیری را در عرصه علوم اسلامی ارائه داده است. در کشور ما همیشه یک خلأ تخصصی و علمی وجود دارد و آن این است که بعضی از منابع ریشه در علوم اسلامی دارند و می توان از آنها در حوزه دین یاد کرد، اما می بینیم که در حوزه علوم انسانی قرار گرفته اند به ویژه زبان و ادبیات فارسی و آثار اندیشمندان و بزرگان آن. ما در مقوله شعر و نثر، شاعران و نویسندگان بسیار توانایی داریم که آثار قابل توجهی را خلق کرده اند که خود آنها از پیشگامان حوزه دین مبین و حنیف بوده اند. آثار ادبی آنان بسان آئینه ای است که می توان دین و شریعت اسلام را در آن به تماشا نشست. مثنوی معنوی، دیوان حافظ، شاهنامه فردوسی، بوستان و گلستان سعدی از آن جمله اند.
مرکز برای این که بتواند در ترویج و گسترش عقاید اسلامی این شاعران برجسته و به نام سهیم باشد، تصمیم گرفت به تولید آثار آنان در قالب نرم افزار بپردازد که تا کنون تولید نرم افزار شاهنامه فردوسی و مثنوی معنوی همراه با قابلیت های ویژه حاصل تلاش چند ساله مرکز تحقیقات کامیپوتری علوم اسلامی است. بحمد الله این کارها نیز با استقبال قابل توجهی روبرو شده است که مرکز را بر آن داشته تا در این حوزه مصمم تر گام بردارد.
چرا مرکز باید فکر تولید چنین نرم افزارهایی بیافتد. پس سهم دیگر مؤسسات فرهنگی و آموزشی از جمله دانشگاه ها در این زمینه چیست؟
به نکته خوبی اشاره کردید. شاید نظیر چنین کارهایی را که مرکز انجام می دهد، بر عهده مؤسسه های فرهنگی و دانشگاه ها باشد؛ ولی آنها متأسفانه نسبت به این امر مهم آنطور که باید اهمیت نداده اند، شاید احساس می کنند نمی توانند در این وادی تلاش مستمر و گسترده ای بنمایند. به همین دلیل، مرکز که سال هاست در تولید نرم افزار فعالیت دارد و تجربه های بی شماری را در این زمینه کسب کرده است، تصمیم گرفت تا با همیاری و همکاری اساتید برجسته دانشگاه و حوزه وارد عمل شده و به تولید نرم افزارهایی نظیر شاهنامه فردوسی و مثنوی روی آورد تا خلأ آن در سطح جامعه جبران شود.
طرح تولید برنامه چند رسانه ای شاهنامه به چه نحوی شکل گرفت؟
این طرح ابتدا از طرف مؤسسه خدمات کامپیوتری نور وابسته به مرکز مطرح گردید و در سال 1376توسط همین مؤسسه با همکاری دیگر موسسات کامپیوتری تولید شد. البته نور بیشتر عهده دار ارائه طرح آن بود. در حقیقت مؤسسه ای در اصفهان کار برنامه نویسی آن را برعهده گرفت. مرکز با طرح ارائه شده مؤسسه نور موافقت کرد. چون همانطور که قبلا اشاره کردم این متون ریشه در علوم اسلامی دارند و هدف مرکز چیزی نیست جز اشاعه فرهنگ اصیل اسلامی در قالب نرم افزار. اما متأسفانه نرم افزار شاهنامه ای که توسط مؤسسه نور تولید شد بسیار ضعیف بود و باعث شده بود که عملکرد و نام مرکز را هم تحت الشعاع قرار دهد، چرا که مرکز تولیدات نرم افزاری قوی و خوبی داشت و تولید چنین برنامه یی ضعیف به نام مرکز، به اعتبار آن لطمه وارد می ساخت.
بعد از مدتی مدیر وقت مؤسسه نور جناب آقای نجم آبادی از من دعوت به همکاری کردند و خواستند که پروژه را در دست بگیرم و کارهای مربوط به نرم افزار تولیدی موسسه را اینجانب انجام دهم. ما هم بعد از فرمایشات ایشان، تولید دو شاهکار ادبی ایران (مثنوی معنوی و شاهنامه فردوسی) را آغاز کردیم، که از هر یک از این دو اثر قبلا نسخه ای تولید و ارائه شده بود، اما همان طور که گفتیم متأسفانه خیلی ضعیف بودند. با تمام این اوصاف، مرکز تصمیم گرفت که مجدداً این نرم افزارهای ادبی را تولید کند، ولی با ساختاری جدید و متفاوت که همراه با قابلیت های ویژه ای باشد. ما همزمان شروع به تهیه دیتای هر دو برنامه کردیم و اصرار داشتیم که این نرم افزارها در خود مرکز و با ساختار برنامه نویسی مرکز تولید شود که البته در ابتدا مخالفت شد ولی بعد توانستیم نظر موافق مرکز را جلب کنیم. بالاخره برنامه چند رسانه ای شاهنامه همراه با نرم افزار مثنوی در خود مرکز تولید شد و در اختیار پژوهشگران و علاقمندان به زبان و ادبیات فارسی قرار گرفت.
حالا چرا برای ابتدای کار شاهنامه فردوسی و مثنوی مولوی انتخاب شد؟
در جامعه نسبت به شاهکارهای ادبی نظیر مثنوی، شاهنامه، دیوان حافظ و آثار ماندگار شیخ اجل سعدی، توجه و مراجعه خاصی وجود دارد. این شخصیت های ادبی در بین مردم از قداست و ارزش خاصی برخوردار هستند. به جهت این که واقعا این نوع آثار منحصر بفرد می باشند به همین دلیل ما ابتدا سعی کردیم به سراغ آثاری برویم که در بین مردم از اعتبار و جایگاه خاصی برخوردار باشند.
نرم افزار شاهنامه در چند سی دی به بازار عرضه شده است؟
برنامه شاهنامه فردوسی در دو سی دی تولید و به بازار عرضه شده است.
تولید نرم افزارهایی چون شاهنامه فردوسی و مثنوی چه فوایدی برای جامعه و مراکز آموزشی داشته است؟
تولید و ارائه این برنامه های ادبی توسط مرکز اثرات مثبت زیادی در سطح جامعه به خصوص مؤسسات آموزشی از خود به جای گذاشته است. اول آن که مرکز با این کار خود توانست تا حد زیادی خلأ موجود در زمینه تولید آثار ادبی بزرگان زبان فارسی را پر کند. دوم آنکه مرکز توانست باعث استحکام وحدت بیشتر میان حوزه و دانشگاه شود. امری که سال هاست سیاستمداران، علما و اساتید بر آن اتفاق نظر دارند. چون که در تولید این دو نرم افزار، حوزه و دانشگاه ها با هم مشارکت داشتند. و سوم آن که این کار باعث شد آثار ادبی بزرگان ادب فارسی همراه با جنبش نرم افزاری و همگام با تکنولوژی نوین به صورت دیجیتال در جامعه ارائه شود تا بهتر و راحت تر مورد استفاده همگان قرار گیرد.
در حال حاضر در سطح کشور چقدر در رابطه با تولید نرم افزارهای ادبی کار شده است؟
الحمدالله در حوزه علوم قرآنی و حدیث، نرم افزارهای زیاد و جامعی تولید و به بازار عرضه شده است، ولی متأسفانه در حوزه ادبیات آن طور که باید و شاید کارهای مطلوبی صورت نگرفته است و اگر بعضی از مؤسسات هم تولیدی داشته اند، کار ضعیف و در حد پائینی بوده است، خوشبختانه مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی با ورود به این عرصه توانسته گامی مؤثر و مفید در این راه بردارد و موفق هم بوده است.
برای پربار تر شدن نرم افزارهای ادبی چقدر با مؤسسات، انجمن های ادبی و دانشگاه ها در ارتباط هستید؟
یکی از کارهای مفیدی که انجام شد تا این نرم افزار با محتوای بالا و کاملی در بازار عرضه شود، استفاده از ایده ها و کارهای پژوهشی دیگر مؤسسه های فرهنگی و ادبی بود که انجمن شاعران ایران نیز از آن جمله است. ما با این انجمن که به عنوان مشاور و راهنما در امور ادبی با ما همکاری می کند، قرارداد نیز بسته ایم و این ارتباط می تواند برای کارهای بعدی ما هم مفید باشد. از دیگر مراکز علمی ادبی، مرکز حافظ شناسی شیراز است قرار است در پروژه ای که درباره حافظ ارائه خواهیم کرد با ما همکاری کند و به جرأت می توان گفت این موسسه یکی از بهترین مراکز ادبی ایران است که در زمینه حافظ شناسی خدمات علمی و ادبی شایان ذکری را ارائه داده است. همچنین مرکز فردوسی شناسی مشهد از جمله مراکزی است که آمادگی خود را جهت همکاری با مرکز تحقیقات کامپیوتری علموم اسلامی اعلام کرده است. قرار است بعضی از اساتید علمی و ادبی و همین طور شاعران برجسته کشور نیز با ما در زمینه تحقیقات و تهیه نرم افزارهای ادبی همکاری داشته باشند. ما این تعاملات را در جهت اینکه می تواند کارهای مرکز را بهتر و کامل تر کند، به فال نیک گرفته ایم.
|
از این پس تمام علاقه مندان به شعر و ادب فارسی در سراسر گیتی می توانند به سه زبان مختلف دنیا شاهنامه فردوسی این شاهکار ادبی ایران را همراه با بهره گیری از فناوری اطلاعات و امکانات رایانه ای در اختیار داشته باشند.
