کتاب حاضر، گذری شتابناک و چشم اندازانه ای است بر پاره هایی از رفتار و سیره امام(ع) در ایام خلافت و حکومتش. این کتاب در ظاهر ارتباط مستقیمی با غدیر ندارد اما در واقع، پیوند وثیق و ارگانیکی با غدیر و خطابه غدیر داراست.
در بخشی از این اثر آمده است:«غدیر، محل تلاقی رودخانه به دریاست. غدیر، پیوند نبوت به امامت است. غدیر، قله شکوهنده دستگیری و دلالت پیوسته آدمیان در جاری صلابت اعصار است.
خطابه غدیر، منشور راهبردی تشیع است؛ تشیع نه به عنوان یک فرقه و اقلیت، بلکه به عنوان شیوع انسانی و همگرایی کلی.
خطابه غدیر، ریز برنامه و ریز پردازنده عملکرد آدمی است، در اینجا و آنجا، دنیا و آخرت.
خطابه غدیر، رژیم است، یک برنامه سلوک، رژیم فربهی روح و صیقل خوردگی جان، سلوک انسان است به سمت خودش، آدم شدنش، خدایی شدنش.»
تاکنون از واقعه غدیر و خطابه غدیر بسیار گفته شده است. حجم فراوانی از نگارش ها و گزارش های مکتوب و غیر مکتوب موجود، درباره غدیر است. غدیر، مقوله ای نیست که اهل خرد و دغدغه، از آن بگذرند و بررسی اش نکنند. تاکنون از دریچه های گونه گونی بر غدیر و خطابه غدیر نگریسته شده است؛ نظیر تاریخ غدیر؛ سند خطبه غدیر؛ راویان حدیث غدیر؛ محتوای خطبه غدیر و بسیاری دیگر. البته از غدیر گفتن، بی اذن و اجازه صاحب غدیر ممکن نیست.
در پیش نوشت کتاب حاضر آمده است: «گمان می رود که کاری هنوز باقی است. بخشی از خطابه غدیر، دست ناخورده باقی مانده است. منظورم از بخش، قسمت یا پاراگراف نیست، افق و سمت و سوست. بعد و منظری از خطابه غدیر، چندان مورد توجه قرار نگرفته است، با آنکه از مهمترین بخش هاست.
غدیر، برای آدمیست، همه آدمی، همه آدمیان. کاربرد و کارکرد غدیر، برای هر که انسان است و یا در پی این است که انسان باشد. محدود کردن غدیر، به یک مکتب، مذهب یا زاویه خاص، خلاف مبنا و دیدگاه خود غدیر است.
پیام غدیر، حقوق شهروندی است، حقوق تمام شهروندانی که در شهر خدا زندگی می کنند.
خطابه غدیر، آدمیان را به انسان برتر و انسان بربر تقسیم نکرده است. تقسیم غدیرانه، تقسیمی این چنین است: انسان و غیر انسان.
مخاطب غدیر، همه انسان هایند، حتی نا مسلمانان.
روز غدیر، روز انسان هاست، روز انسانیت.
روز غدیر، عید است، عیدی بر تمام آدمیان، برای برگشت و بازسازی آدمیت.»
محدود کردن غدیر، به رنگ و نژاد و زبان و آیین، به کنار کشیدن و میراندن برکه غدیر است. غدیر، نامش برکه است، اما وسعتش به فراخنای تعدد و تلون گونه های آدمی است. در حقیقت غدیر مدرسه است با شاگردانی به گستردگی عالم؛ برای ساختن انسان، انسانی برای این دنیا، انسانی برای آن دنیا، انسانی دو دنیایی، خالد و پرکشیده تا جاودانگی.
رسول غدیر، در تمام گفت وگوی خودش با مردم در روز غدیر، سخن از مسلمانان یا مومنان نمی راند، سخن از انسان می گوید.
پیامبر(ص) با آنکه حجم مشخصی(120 هزار نفر) را در مقابل دارد، اما خطابه غدیر را برای تمام تاریخ می خواند.
پیام غدیر، خورشیدی است که تاریخ را در می نوردد و عبور می کند، عبور نور از زمان و مکان و جاگذاردن زمان و مکان.
پیامبر(ص) را منزه از هوی و هوس می دانیم و فکر و سخنش را بارش وحی. پیامبری که نمی اندیشد و نمی گوید جز از وحی و جز به وحی. پیامبری این چنینی، انتخاب واژگانش هم از سلیقه و عادت نیست، از وحی است. بر این اساس، باید فقه الحدیث را در حدیث غدیر که آن را خطابه غدیر می خوانیم، به کار ببندیم.
باید بدانیم واژگانی که معصوم(ع) در کلامش استفاده می کند، انتخاب و گزینش شده اند. خودش مصطفاست و واژگان را اصطفاء می کند. چنین است که باید بر واژه ها و ترکیب های استفاده شده در خطابه غدیر حساس باشیم و آنها را عادی و خنثی نبینیم.
در سراسر این خطبه، رسول خدا(ص) با مخاطبان به شکل «معاشرالناس» و «ایها الناس» سخن می گوید. این دو ترکیب، توسط رسول خداوند که «ما ینطق عن الهوی» است، انتخاب و چیده شده است. ام به راستی چرا «معاشرالناس» و نه «معاشرالمومنین» و چرا «یا ایهاالناس» و نه «یا ایهاالذین آمنوا»؟ غدیر، برای انسان هاست، تمام انسان ها؛ پس خطابش هم به انسان هاست، تمام انسان ها. همه سخنان رسول اکرم(ص) در روز غدیر بر این مبنا و در این معنا آمده است.
و مهدی(عج) تحقق حقیقی غدیر است و ظهورش تمدن حقیقی خطابه غدیر. مهدویت تفصیل اجمال غدیر بازگشایی و بازیابی قوانین و برنامه غدیر است. خطاب عصر ظهور هم به تمامی انسان ها و بلکه تمام خلائق است، اعم از انسان ها.
امام صادق(ع) فرمودند: «مهدی در تمام خلایق محبوب است.» امام مهدی(عج) آغازین سرود منظومه ظهورش چنین است: «انا بقیةالله فی ارضه؛ (ای زمینیان)! من اندوخته خدایم در زمین.» لذا بر عهده ماست که غدیر و مهدویت را جهانی کنیم، یعنی جهانی معرفی اش کنیم برای جهانیان. این که پیامبر(ص) فرمود: «پیام غدیر را حاضران به غایبان برسانند» غایب بودن، به معنی غیبت در حضور و جسم نیست، غیبت در شعور و فهم است. آن کس که علی(ع) را نمی شناسد و غدیر را نمی شناسد، باید با آن آشنا شود.
پیام غدیر، پیامی جهانی و همه جایی است که نباید آن را در زمان و مکان و رنگ و نژاد و آیین، حبسش کنیم.
این مطالب در کتاب «بعد انسانی- اجتماعی غدیر» با شیوای بیان شده اند.
چاپ نخست کتاب «بعد انسانی- اجتماعی غدیر» در شمارگان 3000 نسخه، 144 صفحه و بهای 17000 ریال راهی بازار نشر شد.

منبع خبر: www.ibna.ir