آزادى پدیده اى شریف و ارزشمند است که وقتى نیست و احساس نمى شود، فایده هاى آن نیز پنهان مى ماند. اما وقتى هواى جامعه اى را آزادى پر کند و افراد آن را در همه گوشه و کنارهاى زندگى خود احساس کنند و در شرایط آزادى کار کنند و بیندیشند، فایده هاى شگفت آور آن هویدا شده و جامعه و افراد آن را در جاده ترقى قرار مى دهند. آزادى را اگر چه نمى توان تکه _ پاره کرد و گفت خوب است که آزادى سیاسى باشد، آزادى اجتماعى باشد، اما آزادى اقتصادى نباشد، اما واقعیت این است که آزادى سیاسى و اجتماعى شناخته شده تر از آزادى اقتصادى اند. به همین ترتیب در همه جامعه ها، افرادى که براى آزادتر کردن فضاى سیاسى و اجتماعى فعالیت مى کنند در تز و افکار عمومى و حتى گروه هاى مرجع محبوب تر و شناخته تر شده اند. آزادى اقتصادى در بسیارى از جامعه ها از جمله جامعه ایرانى به دلیل نفوذ فوق العاده روشنفکرانى که خود آن را نشناخته اند، پدیده اى ناشناخته و حتى در برخى عقاید پدیده اى نازیبا جلوه مى کند. اقتصاددانان آزادیخواه ایرانى نیز به همین دلیل شاید در افکار عمومى جایى ندارند و حتى با مخالفت هاى جدى از سوى گروه هاى مرجع فکرى مواجه مى شوند. دقت در تاریخ ۱۰ سال اخیر ایران و به ویژه پس از دوم خرداد ۱۳۷۶ این ادعا را به خوبى اثبات مى کند. به طور مثال مى توان به پرآوازه شدن نام افرادى مثل اکبر گنجى، عطاءالله مهاجرانى و عبدالله نورى و... اشاره کرد که مردم ایران آنها را خوب مى شناسند، اما نام اقتصاددانان آزادیخواه در نزد افکار عمومى چندان آشنا نیست. این اتفاق در حالى رخ داده و احتمالاً ادامه خواهد داشت که آزادیخواهى اقتصادى شاید اصیل تر از آزادیخواهى سیاسى باشد، اما اعتراف مى کنم که دشوار است. جامعه ایرانى _ مثل هر جامعه دیگرى _ تمایل شدیدى دارد که دولت و سایر نهادهاى حکومت در علاقه هاى اجتماعى و سیاسى و فرهنگى او دخالت نکند، اما حتماً علاقه دارد که «دولت» سبک و کار و معیشت او را فراهم کند و اصولاً توجه ندارد که این خواست او در نهایت به بردگى سیاسى نیز منجر خواهد شد. آزادیخواهى اقتصادى در ایران سابقه اندکى دارد و طرفداران آن نیز ناآشنا و به ظاهر اندکند. مسعود نیلى به همراه محمد طبیبیان، موسى غنى نژاد و چند اقتصاددان دیگر از جمله افرادى اند که آزادیخواهى اقتصادى آنها در نهایت موجب شده است که دست کم در محافل سیاسى و دانشگاهى به مرور جا باز کنند و البته مخالفان جدى نیز در میان سیاسیون دارند. این چند نفر به اضافه تعدادى از استادان دانشگاه که البته هنوز شرایط را براى حضور جدى در صحنه ناآماده مى بینند، علاوه بر اینکه در اجرا و برنامه ریزى و تفکر راه را براى آزادیخواهى اقتصادى هموار کرده اند، تلاش مى کنند تا با سخنرانى و نوشتن کتاب و مقاله این پدیده را دست کم در میان روشنفکران از تاریکى بیرون بیاورند.وقتى که مسعود نیلى برخلاف تمایلش ناچار شد که سازمان برنامه و بودجه را ترک کند و شاهد آن باشد که برنامه تنظیم شده اش به دست کسان دیگرى اجرا مى شود، به سراغش رفتم و از او خواستم که افکار و عقایدش را در قالب یک ستون هفتگى در روزنامه همشهرى درج کند. این کارى ناشناس براى یک اقتصاددان بود و به همین دلیل در چندین نشست و برخاست، آقاى نیلى موافقت خود را اعلام کرد. کار شروع شد و البته دشوار بود، اما آنچه انتشار یافت و تحت عنوان «اقتصاد ایران و معماى توسعه نیافتگى» به مدت چند ماه در صفحه ۴ روزنامه همشهرى درج شد بازتاب گسترده اى داشت. آن سلسله از مقالات اکنون در یک کتاب کوچک به نام «اقتصاد ایران و معماى توسعه نیافتگى» از سوى «موسسه انتشارات علمى دانشگاه شریف» منتشر شده است. کتاب کوچک یاد شده دربرگیرنده نکات و مقوله هاى بسیار مهمى است که روشنفکر، سیاستمدار، صنعتگر، بازرگان و مدیران ارشد و میانى رشته هاى دیگر نیز به آن علاقه مند و نیازمندند. نثر این کتاب که با توجه براى درج در روزنامه به کار گرفته شده است سلیس و آرام است و موضوع هاى آن هرگز پیر نمى شوند.