اشاره:
جهان در سال‌های اخیر شاهد انقلاب اطلاعات وارتباطات بوده و تحولات اجتماعی عظیمی در آن به وجود آمده است، به طوری که در اثر این تحولات، قرن جاری به نام فناوری اطلاعات و ارتباطات به ثبت رسیده است. در عصر اطلاعات و ارتباطات سطح بینش و آگاهی مردم افزایش یافته وکلیة فعالیت‌های مردم دنیا، در قالب شبکه‌های ارتباطی به تعادل رسیده و کنترل شده است.
در این عصر دنیا دهکده‌ای متصل است که افراد آن در هر لحظه که بخواهند به هر گوشه آن می‌توانند مسافرت کنند، از اخبار آن مطلع شوند و یا بدان جا پیغام بفرستند. فناوری اطلاعات و ارتباطات بر کلیه فعالیت‌های اجتماعی از جمله کارآفرینی اثرگذاشته و در بسیاری از آنها تحولات اساسی بوجود آورده است. امروزه کارآفرینی به شدت به بسترهای فناوری اطلاعات وابسته است و از آن بهره زیادی می‌گیرد.
از سوی دیگر توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات خود مرهون کارآفرینی است. فعالیت‌های کارآفرینانه باعث شناخت نیازها، خلق ایده‌ها و تولد فناوری‌‌ها می‌شوند. در هر حال تحولات تکنولوژی همه‌چیز را متحول کرده است و حتی اشتغال نیز از این تحولات مصون نمانده‌ است.
در حالیکه یک معضل اساسی کشورهای در حال توسعه ازجمله ایران بیکاری است، کشورهای پیشرفته بطور فزاینده‌ا‌ی نیروی کار فنی از سایر کشورها جذب می‌کنند. چه دلیلی در فراوانی کار و کمبود نیروی کار در کشورهای پیشرفته و در مقابل بیکاری در کشورهای درحال توسعه وجود دارد؟ مسلماًً مهمترین دلیل در ماهیت کار است. نیروی کاری که در آمریکا مورد نیاز است، یک نیروی مجرب تحصیل کرده است، در حالیکه خیل بیکاران کشور ما از تحصیلات عالیه برخوردار نیستند.
همچنین آن‌ها نیاز خود را بحدی رسانده‌اند که نیروی کارشان برای پاسخگویی آن کافی نباشد، در حالیکه نیاز به تکنولوژی‌های نو در بازار داخل کشور ما ضعیف است. بنابراین حل معضل بیکاری در شرایط دنیای روز، به دو مؤلفة بازار و آموزش وابسته است.
صنعت اطلاعات نقش اساسی در ایجاد اشتغال دارد. علاوه بر بسیاری از مشاغل که خود ایجاد می‌کند، به صنعت IT نیز رونق می‌دهد و در آنجا نیز باعث اشتغال فراوان می‌گردد. مشاغلی چون مدیریت، مشاوره، تحلیل‌گری، اطلاع‌رسانی و بسیاری از خدمات مختلف، نمونه‌هایی از مشاغل صنعت اطلاعات می‌باشند. برنامه‌نویسی، تحلیل و طراحی سیستم و مهندسی نرم‌افزار یا سخت‌افزار نیز نمونه‌هایی از مشاغل صنعت IT می‌باشند.
 نقش کار آفرینان در توسعه تکنولوژی
کارآفرینی اصطلاحی است که در طول 300 سال گذشته توسط دانشمندان و صاحبنظران به‌ صورت‌های مختلفی تعریف شده است. به طور خلاصه کارآفرینی فعالیتی است مخاطره‌آمیز که فردی در پی اجرای یک ایده معمولاً اقتصادی توجه نهادهای سرمایه‌گذاری، علمی، صنعتی و غیره را جلب نموده و نیروی آنها را به سمت عملی نمودن ایده هدایت می‌کند. بنابراین یک ایده که بر اساس یک نیاز اجتماعی شکل گرفته از ملزومات کارآفرینی است.
نتیجه کارآفرینی علاوه بر نوآوری در محصولات جدید، حل نیازهای اجتماعی، ایجاد اشتغال برای دیگران، افزایش سودآوری شرکت‌ها و افراد و توسعه تکنولوژی است. کارآفرینی باعث رفع نیازها به کمک تکنولوژی‌های جدید می‌گردد. بسیاری از محصولات تکنولوژی‌های جدید خصوصاً در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات، در اثر فعالیت‌های کارآفرینانه بوجود آمده‌اند. اکثر شرکت‌های فعّال در حوزه تکنولوژی مخصوصاً شرکت‌های مبتنی بر خلاقیت و نوآوری که فناوری‌های جدید را خلق می‌کنند و اصطلاحاً درلبة فناوری فعّالند، شرکتهایی کارآفرین هستند.
افراد کارآفرین از ویژگی‌های شخصیتی خاصی برخوردارند. مخاطره‌پذیری، نوآوری و خلاقیت، مسؤولیت‌پذیری و اعتماد به نفس، توانایی ارتباطات قوی، واقعگرائی، هدفگرایی، تهاجمی بودن، تحمل ابهام و عدم قطعیت، خوشبینی و تعّهد و اعتقاد به مرکز کنترل درونی بخشی از ویژگی‌های این افراد است. هر فرد کارآفرین ممکن است تعدادی از این ویژگی‌ها را داشته باشد و با شخصیت منحصر به فردی به کارآفرینی بپردازد. شخصیت از ملزومات کارآفرینی است توسعه کار آفرینی نیازمند تربیت افراد کار آفرین می‌باشد.
در سرتاسر دنیا مراکز مختلفی برای آموزش و کارآفرینی وجود دارد اگرچه برخی از افراد روحیة کارآفرینی بیشتر را وابسته به تحولات زندگی افراد در طول سالیان مختلف می‌دانند ولی این تناقضی با آموزش کارآفرینی ندارد. در آموزش کارآفرینی بایستی افرادی که بصورت بالقوه از روحیه کارآفرینی برخوردارند انتخاب شده و سپس شخصیت‌شان به فعلّیت برسد. علاوه بر این روش‌های دیگری مثل انکوباتورها، برای تحریک کارآفرینی وجود دارد که افراد عملاً تا سطحی از کارآفرینی هدایت می‌شوند و یکباره به خارج پرتاب می‌گردند و با حمایت‌ها و راهنمای‌های بعدی از آنها استفاده می‌نمایند.
نقش دولت در توسعه کارآفرینی، علاوه بر ایجاد بسترهای سخت‌افزاری، نرم‌افزاری و حمایتی از کارآفرینی، شناسایی، آموزش و هدایت فعالیت‌های کارآفرینانه است. توسعه تکنولوژی بسیار وابسته به کارآفرینی است و نباید از آن غافل ماند.
فناوری اطلاعات و ارتباطات در کارآفرینی
اطلاعات و ارتباطات دو ابزار اساسی مورد نیاز هر فعّالیت کارآفرینی است. کارآفرینی در انزوا و بدون حمایت نهادها، سازمان‌ها و انسان‌ها امکان‌پذیر نیست. کارآفرینی مستلزم کشف یک نیاز اجتماعی است. و کشف نیازهای اجتماعی به شناخت اجتماع، نیازهای آن و بافت فرهنگی و اجتماعی و اقتصادی آن وابسته می‌باشد.
در شناسایی نیاز هر فعّالیت کارآفرینانه، ایده‌پرداز یا تئوریسین می‌بایست نسبت به محیط بینش و بصیرت داشته باشد و بداند چه راه‌حل‌هایی برای رفع‌آن نیاز، در نقاط دیگری از دنیا ارائه شده است. مطمئناً شناسایی نیازها و ارائه راحل‌ها بدون اطلاعات امکان‌پذیر نخواهد بود. بنابراین اطلاعات و دانش مانند ارتباطات از ملزومات هر فعّالیت کارآفرینی است.
فناوری اطلاعات و ارتباطات جدید تحولات شگرفی در دستیابی به اطلاعات بوجود آورده و بسترهای ارتباطی قویتری را فراهم کرده است. این فناوری‌ها اهّمیت و ارزش اطلاعات و ارتباطات را بالا برده‌اند. در نتیجه کارآفرینی نیز مانند سایر امور از مزیت‌های این فناوری بهره برده‌ است).
توسعة فناوری اطلاعات و ارتباطات باعث ایجاد شبکه‌ای عظیم با مقیاس جهانی، (اینترنت) شده است و بنابراین علاوه بر افزایش و ارزش ویژگی‌های مورد ذکر در نظریه شبکه‌های اجتماعی، قابلیت‌های ارتباطی جدیدی مانند کنفرانس از راه دور و یا فعالیت‌های توزیع ‌شده را بوجود آورده و دسترسی آسان‌تر و سریع‌تر به اطلاعات را امکان‌پذیر ساخته‌اند.
در کشورهای پیشرفته اینترنت، یکی از مهمترین ابزراهای کارآفرینان است و این افراد از طریق این شبکه بر قابلیت‌های خود افروده و از مزایای آن بهره می‌گیرند.در آینده انواع نرم‌افزارها، خصوصاً نرم‌افزارهای هوشمند نیز مورد استفاده کارآفرینان قرار خواهند گرفت. و این افراد به کمک این نرم‌افزارها فعّال خواهند بود، فرصت‌ها را بهتر شناسایی خواهند کرد و اطلاعات دقیق‌تر و مناسب‌تری را جمع‌آوری خواهند نمود. دانش و مفاهیم بهتری را درک خواهند کرد و ارتباطات ساده‌تر و گسترده‌تری را برقرار خواهند نمود.
 کارآفرینی در فناوری اطلاعات و ارتباطات
تحولاتی که در سال‌های اخیر در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات بوجود آمده است و عصر اطلاعات را شکل داده و همچنان پیش می‌تازد و در جوامع و فرهنگ‌ها دگرگونی ایجاد، مرهون تلاش افراد بسیاری از جمله کارآفرینان است. کارآفرینان اطلاعات، شرایط عصر اطلاعات را شناخته و با کارآفرینی خود ملزومات این عصر را پیدا کرده و با شیوه‌های خاص خود آن را ایجاد می‌کنند حتی بروز عصر اطلاعات هم از نتایج کارآفرینی است. اینترنت بزرگترین و قویترین شبکه ارتباطی دنیا، نمونه‌ای روشن از کارآفرینی است.
در طول تاریخ کدام یک از کارآفرینان توانسته‌اند نیازی را کشف کنند که پس از رفع آن تحوّلی در کل دنیا داده و بستری برای کارآفرینی سایر افراد ایجاد نمایند. در سالهای اخیر نمونه‌‌های بسیاری از کارآفرینی در اینترنت به ثبت رسیده است، از آنجایکه تاکنون چنین شبکه عظیمی در تاریخ بشر وجود نداشته است. زمینه‌های فعالیت در آن بکر بوده و فرصت برای نوآوری و خلاقیت بسیار است. شرکت‌های اینترنتی و شرکت‌های Com در چند سال اخیر ایجاد، و به سرعت رشد کردند.
شرکت‌هایی مانند Yahoo ، ebay ، Amazon و دیگران در مدت کوتاهی توانسته‌اند ارزش بسیاری را کسب نمایند. آمارها نشان می‌دهد که در طی 5 سال آخر قرن گذشته ارزش برخی از این شرکت‌ها بیش از 200 برابر شده است درحالیکه میزان رشد سودآوری آنها کمتر از 10 برابر بوده است. کارآفرینی در اینترنت به این موارد خلاصه نمی‌شود و موارد بسیاری خصوصاً در زمینه نرم‌افزارهای مبتنی بر شبکه و همچنین محتویات شبکه وجود دارد. کارآفرینی در شیوه‌های جذب مشتریان اینترنتی، بازاریابی اینترنتی، همکاری‌ها و شبکه‌های مجازی، الکترونیک، واقعیت مجازی، آموزش و کار از راه دور و … همه و همه گستردگی کارآفرینی در عصر اطلاعات را نشان می‌دهند.
«کار آفرینی موتور توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات است» با کارآفرینی است که نیازها شناخته می‌شود و با رفع نیازها پیشرفت حاصل می‌شود. کشورهای پیشرفته به این دلیل پیشرفته‌اند که در فناوری پیشرفت کرده‌اند و توسط آن، هم اقتصاد جهان را در اختیار گرفته، هم قدرت نظامی شده‌اند و هم فرهنگ جهان را به سوی خواسته‌های خود هدایت می‌کنند. کارآفرینی اطلاعات در سطوح مختلف الف- سخت‌افزار ب- نرم‌افزار ج- اطلاعات د-ارتباطات هـ- کاربرد، انجام‌پذیر است.
در هریک از این سطوح فرصت‌های بسیاری برای کارآفرینی وجود دارد. که نیازمند حمایت مراکز سرمایه‌گذاری و تلاش‌های کارآفرینانه است. کارآفرینی در حوزه اطلاعات بسیار راحت‌تر و عملی‌تر از کارآفرینی در سایر حوزه‌هاست. به عنوان مثال در حوزه نیروگاه هسته‌ای به دلیل کاربرد محدود، ایده‌های کمتری وجود دارد و به علاوه سرمایه‌گذاری فوق‌العاده زیاد و درصد امکان‌پذیری کم، مانع هر فعّالیت کارآفرینانه است و درحالیکه در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات که درهمه جا گسترده شده است، ایده‌های بسیاری خلق می‌شود و میزان سرمایه‌گذاری مورد نیاز که ایده‌ها را به نتیجه برسانند چندان زیاد نیستند. بنابراین کارآفرینی اطلاعات به راحتی انجام می‌شود و این خود دلیلی بر سرعت نمایی رشد فناوری اطلاعات است.
 تأثیر تکنولوژی بر مشاغل
توسعة تکنولوژی و بکارگیری وسیع آن، باعث افزایش بهره‌وری فعالیت‌های اقتصادی شده است. در اثر افزایش بهره‌وری، نیاز به برخی از مشاغل از بین می‌رود. بعنوان مثال، شغلی تحت عنوان "تلفنچی" با پیشرفت در تکنولوژی‌های مخابراتی و پردازش صوت، از لیست مشاغل حذف می‌گردد. بنابراین تکنولوژی از یک نظر، حذف و کاهش مشاغل را به دنبال دارد. اصولاًً خودکارسازی و تولید ماشینی از مهمترین نتایج توسعة تکنولوژی است، که علاوه بر کاهش مشاغل، باعث افزایش کیفیت و سرعت و حتی کاهش هزینه‌های تولید می‌گردد. آیا این نتیجة مستقیم تکنولوژی برای ناامیدی از ایجاد اشتغال به کمک IT کافی نیست؟
مروری بر تاریخ تکنولوژی و تأثیر آن بر مشاغل نشان میدهد که پاسخ به این سؤال منفی است . تکنولوژی ظاهراً برخی از مشاغل را حذف و یا تغییر می‌دهد، اما درواقع بسیار مشاغل جدیدتر، مفیدتر
و متنوع‌تری را ایجاد می‌کند. مثلاً اگرچه تکنولوژی تراکتور باعث کاهش نیاز به نیروی کار کشاورز گردید، ولی به کمک این تکنولوژی انواع و حجم محصولات کشاورزی افزایش یافت، بعلاوه مشاغل جدیدی را به همراه خود ایجاد کرد و نیروهای کار را به انجام آن رهنمون شد. یا اختراع چرخ خیاطی باعث رونق صنعت پوشاک گردید و تمایل مردم به خرید انواع لباس با رنگ‌ها و مدل‌های گوناگون و همچنین کاهش هزینة تولید، باعث شد تا نه تنها دست‌دوزان بیکار نشوند، که بسیاری از افراد دیگر نیز به کار مشغول شوند.
یکی از جنبه‌های مهم تأثیر تکنولوژی در ایجاد مشاغل توسعة بازار است. ارائة محصولات کیفی و همچنین تغییر و تحول فرهنگ مصرف متناسب با تحولات تکنولوژی، بازارها را توسعه می‌دهد. بطوری که حجم تولید پس از توسعة تکنولوژی به مراتب بیشتر از حجم تولید دستی است. بنابراین تکنولوژی از تعداد مشاغل دشوارتر می‌کاهد و بر تعداد مشاغل آسانتر می‌افزاید.
از سوی دیگر، فرصت‌های شغلی متنوع و جدید، نتیجة توسعة تکنولوژی است. با توسعة صنعت در اثر توسعة تکنولوژی، بسیاری مشاغل جدید مرتبط با آن صنعت بوجود می‌آید. تکنولوژی از تعدد مشاغل دشوارتر می‌کاهد و بر تکثر مشاغل آسانتر می‌افزاید. مشاغل جدیدی که توسط تکنولوژی ایجاد می‌شوند، یا تکنولوژی را بکار می‌گیرند و یا آن را توسعه می‌دهند. صنعت اطلاعات و صنعت IT از گروه مشاغلی هستند که توسط تکنولوژی اطلاعات ایجاد می‌شوند. در صنعت اطلاعات، تکنولوژی اطلاعات بکار می‌رود و در مشاغل مختلف بعنوان ابزار مورد استفاده قرار می‌گیرد. شاغلین صنعت IT مسؤولیت توسعة تکنولوژی اطلاعات را بر عهده دارند.
 نتیجه‌گیری
فناوری اطلاعات و ارتباطات تحولات زیادی در کلیه فعالیت‌های اجتماعی ازجمله کارآفرینی بوجود آورده و به عنوان مهمترین ابزار کارآفرینی مدرن مورد توجه قرار گرفته است. کارآفرینی در فناوری اطلاعات پهنه وسیعی برای فعالیت دارد. کارآفرینی لازمة توسعه فناوری و توسعه فناوری بستر کارآفرینی است. براین اساس اهّمیت نقش بسترسازی کارآفرینی و وظیفه دولت مشخص می‌شود. دولت باید بستر کارآفرینی در حوزه فناوری اطلاعات که همان شبکه‌های ارتباطی و اطلاعاتی می‌باشد را توسعه دهد و تقویت کند و امکان دسترسی آسان همگان به این شبکه‌ها را فراهم نماید.
همچنین در ارتباط با اشتغال تکنولوژی از یکسو در اثر افزایش بهره‌وری، نیاز به نیروی انسانی را کاهش می‌دهد و از سوی دیگر تنوع فعالیت‌ها و مشاغل جدید را باعث می‌شود که برای نیروی انسانی بیشتری اشتغال ایجاد می‌نماید. مشاغلی که می‌توان مورد بررسی قرار داد در دو دستة مشاغل مبتنی بر اطلاعات و مشاغل مبتنی بر صنعت اطلاعات طبقه‌بندی می‌شوند. به دستة اول صنعت اطلاعات و دستة دوم صنعت تکنولوژی اطلاعات گوییم.

به نقل از بازار کار

همت مضاعف و كار مضاعف در سرمايه‌گذارى، در كارآفرينى

انگيزه‌هاي مختلفي در كارآفرين شدن مؤثر مي‌باشند كه از جمله آنها: نياز به موفقيت، نياز به كسب درآمد و ثروت، نياز به داشتن شهرت، و مهمتر از همه نيازمندي به احساس مفيد بودن و استقلال طلبي را مي‌توان نام برد.

افراد از ويژگيهاي شخصيتي خاص و گوناگوني برخوردار مي‌باشند طبيعي است كه برخي از ويژگيهاي كارآفرينان متمايز و برجسته از ساير افراد است به طور مثال داشتن خلاقيت و نوآوري، دارا بودن قدرت تحمل ابهام، داشتن اعتماد بنفس و عزت نفس، آينده نگر و عمل گرا بودن، و فرصت شناس بودن. شيوه هاي پرورش اين ويژگيها متفاوت است.مطالعه و بررسي در زمينه اقدامات بعمل آمده در مورد موضوع كارآفريني در كشورهاي مختلف بيانگر آن است كه دانشگاهها در زمينه هاي آموزشي و پژوهشي پيشقدم بوده اند ولي فارغ التحصيلان بدون توجه و قصد بكارگيري آموخته ها و قدرت ابتكار خود در راستاي شروع كار و ارائه محصول و خدمت در بازار كار، چندان موفق نبوده اند.

 براي ترويج روحيه كارآفريني از طريق ايجاد و حمايت از خلاقيتها توسط اساتيد محترم، چند راهكار مي تواند مفيد واقع گردد:

• طرح سوالات و گاهي ايجاد محيط معما گونه در تدريس.
• آموزش نحوه تفكر علمي و چگونگي آزمون فرضيه ها.
• تشويق دانشجويان به مشاركت و ذهن انگيزي در تدريس.
• محترم شمردن سوالات اصيل.
• اجازه دادن براي برقراري ارتباط جهت گفتگو در مورد تجاربي كه كسب كرده اند.
• تشويق به احساس عزت نفس و اعتماد به نفس، و
• تشويق دانشجويان مقاطع تحصيلات تكميلي به اخذ پايان نامه هاي مرتبط با مفاهيم كارآفريني.

با توجه به اينكه يكي از پيامدهاي مثبت كارآفريني اشتغال مولد است طرح كاراد با هدف «ترويج و بهره‌مندي از پيامدهاي مثبت» خود در بين دانشگاهيان و فارغ التحصيلان ارائه شده و بمورد اجرا گذاشته شده است.

2 - كارآفريني چيست؟

 در مورد تعريف كارآفريني ديدگاه هاي مختلفي وجود دارد و درك كامل مفهوم و موضوع \" كارآفريني \" نيازمند اطلاع از ديدگاه هاي بين رشته اي مي باشد. كارآفريني برحسب ماهيت خود و توجه محققان رشته هاي مختلف از نظر روانشناسي، جامعه شناسي، اقتصاد، صنعت و حتي تاريخي تعريف شده است.

واژه كارآفريني از كلمه فرانسوي \"Entrepreneurs\" به معناي \"متعهد شدن\" نشات گرفته است كارآفريني اولين بار مورد توجه اقتصاددانان قرار گرفت و تمامي مكاتب اقتصادي از قرن 16 ميلادي تا كنون به نحوي كارآفريني را در نظريه هاي اقتصادي خويش تشريح نموده اند.

كارآفريني از مباحثي است كه در تمامي ابعاد توسعه اقتصادي و اجتماعي از حدود 20 سال به اين طرف عملاً در دنياي تجارت و كسب و كار مطرح شده است]3[. از جمله تعاريف كارآفريني مي توان به موارد زير اشاره نمود:

 ژوزف شومپيتر( 1934) فرآيند كارآفريني را \" تخريب خلاق\" مي نامد به عبارت ديگر ويژگي تعيين كننده در كارآفريني همانا انجام كارهاي جديد و يا ابداع روشهاي نوين در امور جاري است. روش نوين همان \"تخريب خلاق\" مي باشد. از نظر وي نوآوري در هر يك از زمينه هاي ذيل كار آفريني محسوب مي شود ]1[:

1 – ارائه كالاي جديد.

2 – ارائه روش جديد در فرآيند توليد.

3 – گشايش بازاري جديد.

4 – يافتن منابع جديد.

5 – ايجاد هر گونه تشكيلات جديد در صنعت.

كارآفريني كيفيتي است كه افراد را قادر مي سازد يك فعاليت جديد را شروع كنند يا با قدرت و به طور ناباورانه فعاليت موجود را توسعه دهند.

كارآفريني موتور تحول و توسعه اقتصاد، فرهنگ و جامعه است. رشد و فراگيري اين پديده مي تواند به تحول و دگرگوني اساسي در اقتصاد ملي منجر شود. كارافريني فرآيندي است كه طي ان فرد كارآفرين با ارائه ايده و فكر جديد ايجاد كسب و كار با قبول مخاطره و تحمل ريسك، محصول و خدمت جديد را ارائه ميكند.

اگرچه تعاريف گوناگوني از كارآفريني ارائه شده است، ليكن بيشتر نويسندگان و صاحب نظران در مجموع كارآفريني را \" فرآيند شناسايي فرصتهاي اقتصادي، ايجاد كسب و كار و شركتهاي جديد، نوآور و رشد يابنده براي بهره برداري از فرصتهاي شناسايي شده مي دانند كه در نتيجه آن كالا ها و خدمات جديدي عرضه مي شود\"]1[.

3 – 1 - تعاريف كارآفرين

  ريچارد كانتيلون1 (1730) اولين كسي بود كه اين واژه را در علم اقتصاد ابداع نمود و آن را اينچنين تعريف نمود : كارآفرين فردي است كه ابزار توليد را به منظور تركيب به صورت محصولاتي قابل عرضه به بازار خريداري      مي كند. كارآفرين در هنگام خريد از قيمت نهايي محصولات اطلاع ندارد  ]1[.

جان باپتيست سي2 (1803) كار آفرين را فردي ميداند كه مسووليت توليد و توزيع فعاليت اقتصادي خود را بر عهده دارد ]1[.

فرانك نايت3 (1921) كار آفرينان را كساني ميشناسد كه در شرايط عدم قطعيت4 به اتخاذ تصميم مي پردازند و پيامدهاي كامل آن تصميمات را نيز شخصاً مي پذ يرند ]1[.

طبق نظر كاسون5 (1982) كار آفرين فردي است كه تخصص وي \"تصميم گيري عقلايي و منطقي در مورد ايجاد هماهنگي در منابع كمياب\" ميباشد. وي \"داشتن توان داوري و قضاوت6\"  را عنصري مشترك در تمامي كار آفرينان تشخيص داده است ]1[. از ديدگاه كارلند7 (1984) كار آفرين فردي است كه شركتي را به منظور سود و رشد تاسيس مينمايد  و آنرا مديريت كرده و از آن براي پيشبرد اهداف شخصي استفاده ميكند ]1[.

همچنين به تعاريف زير نيز مي توان اشاره كرد: كارافرين كسي است كه توانايي آن را دارد تا فرصتهاي كسب و كار را ببيند و آنها را ارزيابي كند، منابع لازم را جمع آوري و از آنها بهره برداري نمايد، و سپس عمليات مناسبي را براي رسيدن به موفقيت پي ريزي نمايد ]5[.

كارآفرينان كساني هستند كه با ايجاد محصولات وخدمات نوين مورد نسياز مردم، درآمد خوبي كسب مي كنند. معمولاً گمان مي رود كه كارآفرينان در راه اندازي شركتها تبهر دارند در هر حال، آنها، از هيچ، كسب و كارجديد خلق مي كنند. انها به رغم مخاطرات بسيار، پيشگام كارهاي جديد مي شوند ]4[.

1- ایده‌های خوب به نظر می‌رسد فراوان باشد، روزنامه‌هایی كه پر از داستان‌هایی است راجع به نوجوانانی كه به مراحل بالایی از نظر مالی رسیدند تنها و به سادگی با درك درست مفهوم تجارت. متأسفانه نمونه فعالیت اقتصادی مشابه آنها نیز به طور كامل گیر شما نمی‌افتد در پایین 10 نكته برای انتخاب یك فعالیت خانگی برای شما عرضه شده است .در عوض انتخاب اولین فعالیتی كه به ذهنتان می‌رسد وقت بیشتری را صرف كشف اختیارات معامله كنید. ایده‌ها و نظرات سایر فعالیت‌های تجاری را نیز مورد بررسی قرار دهید. كتاب‌هایی را مطالعه كنید كه نظراتی برای شما در مورد فعالیت‌های تجاری خانگی و یا فعالیت‌های كوچك فراهم كند. همچنین مجله‌ها و مقاله‌های اقتصادی را در مورد چیزهای باب و مد روز و تقاضاهای داد و ستد در بازار بخوانید. برای رشد قابل ملاحظه در اینترنت باید اطلاعات شما تقریباً در تمام وجودتان رخنه كند .

2- كشف كردن این مطلب كه كدام نوع فعالیت اقتصادی گیرایی و جذابیت بیشتری برای شما دارد. اهداف، علایق، خواسته‌ها و ظرفیت‌های خود را تعیین كنید شما می‌توانید شیفتگی و علایق خود را به سمتی مناسب سوق دهید حتی مثلاً با ساختن نوعی كوچك از كفش‌های مینیاتوری و یا مهارت و خبرگی خود را در طراحی گرافیكی به عنوان یك كارآفرین تازه‌كار، به كار ببندید. اغلب كارآفرینان موفق دارای احساسات پرشوری در مورد فعالیتی كه انجام می‌دهند هستند شما نمی‌توانید درباره فعالیتی كه دوست ندارید دارای شور و احساس باشید .

3- فعالیت‌هایی را انتخاب كنید كه به خوبی از تفكر سوددهی و منفعت بتواند شما را شخصاً راضی كند شما زمانی كه در حالت هیجان از انجام یك كار سرگرمی مانند و یا هنری قرار گرفتید آن را بالقوه به عنوان یك فعالیت اقتصادی در نظر بگیرید آیا تا به حال فكر كردید تقاضایی برای آن وجود داشته باشد؟ آیا درآمدتان دوباره برمی‌گردد؟ چطور یك بازار داد و ستد اشباع می‌شود؟ آیا شما دارای سیاست‌های اقتصادی هستید؟ پس یك فعالیت اقتصادی را زمانی شروع كنید كه فكر می‌كنید از لحاظ سوددهی دارای یك نیروی بالقوه محكم هستید .

4- شما به یك منشی جهت برآورد میزان موفقیت فعالیت‌تان نیز احتیاج پیدا خواهید كرد . همچنین موشكافی داد و ستد انجام شده و هدایت زمان تساوی دخل و خرج با برآورد هزینه‌های مالی اولیه و همچنین سود سهامی كه عایدتان می‌شود از وظایف اولیه و نیاز شما محسوب می‌شود. یك منشی باتجربه و خبره را بیاورید چرا كه این كار سخت است و ممكن است سر و صدای تولید شده آنچنان غرش‌كنان باشد كه نتوانید چیز دیگری را بشنوید ولی مرحله مهمی پیش رویتان است تا بفهمید كه آیا فعالیت‌تان می‌تواند تولید پول و سرمایه كند یا نه؟

5- طرحی را پیاده كنید كه محدوده و فضای خانگی شما از نظر فضای اشغالی مناسب فعالیت شما باشد. به خاطر داشته باشید شما فعالیتی را در خانه آغاز كردید كه هزینه‌های خودتان را سرشكن كنید. از هر گوشه و كنار اتاق برای انجام فعالیت‌تان استفاده كنید، اگر شما می‌خواهید یك فعالیت آشپزی و تهیه كیك داشته باشید نیاز به آشپزخانه بزرگ دارید و یا اگر می‌خواهید باشگاه بدنسازی داشته باشید شما به یك آپارتمان بی‌صدا نیاز دارید .

6- مطمئن شوید فعالیت‌تان دارای ضریب ایمنی بالایی باشد به‌ویژه اگر فرزند كوچك در خانه دارید این مورد بسیار ضروری و ویژه است. برای فعالیت‌هایی كه شما با مواد شیمیایی و یا سایر موارد مضر سر و كار دارید، به عنوان مثال موادی را كه برای تمیز كردن فرش و پارچه‌های مبلی استفاده می‌كنید حتماً در انباری پشت حیاط خانه‌تان دور از دسترس فرزندتان نگهداری كنید .

7- نوع پوشش بیمه‌ای را كه برای فعالیت تجارتی مورد نیاز است را با عامل شركت بیمه بررسی كنید. این بسیار خوب است تا خطر سرمایه‌گذاری روی فعالیت‌تان و جلوگیری از آن را تعیین كنید. طبقه‌بندی بیمه‌های تحت پوشش شامل بیمه سرمایه، ضمانت، مسوولیت، سلامت، غرامت، كارگران و بیمه عمر است .

8- از طبقه‌بندی و نوع قوانین و فرامین موجود حقوقی در محدوده خود مطمئن شوید .

با شهرداری و یا سازمان برنامه‌ریزی ملاقاتی داشته باشید و آگاه شوید كه آیا آنها از انتخاب منطقه‌ای خاص جهت فعالیت‌تان جلوگیری نخواهند كرد. به دقت قوانین دولتی كار و نظرات و انواع فعالیت‌های تجاری كه اجازه فعالیت در مناطق مختلف را دارند را یادداشت كنید .هیچ‌گاه شما نمی‌خواهید بعد از آنكه خیلی هزینه صرف دكور و تجهیزات فعالیت خود كردید كه از شهرداری بیایند و از شما درباره نوع فعالیتی كه غیرقانونی است سؤالاتی بكنند .

9- فعالیتی را انتخاب كنید كه از نظر سازماندهی و شخصیت‌سازی كاملاً مطابق شئونات خانوادگی شما باشد. شما فعالیتی را باید انتخاب كنید كه از نظر زمانبندی كاملاً مناسب خانواده‌تان باشد. اگر شما یك كودك تازه متولد شده در خانه دارید و همسرتان تمام وقتش را صرف نگهداری از آن می‌كند باید فعالیتی كه به مراقبت كودك مربوط باشد انتخاب كنید .

10- اعضای خانواده‌تان را نیز درگیر فعالیت‌تان كنید و یك محیط شاد را برای رسیدن موفقیت با یكدیگر ایجاد كنید. هر كار كه در خانه انجام شود رویاهای الحاق اداره و خانه را به حقیقت می‌پیوندد. هر مقام و منصبی در خانه در تلاش برای رسیدن به سعادت با هم هماهنگی خواهند داشت. این همواره ساده نیست ولی شما می‌توانید خانواده‌تان را درگیر فعالیت‌تان كنید. در تابستان می‌توانید از كوچكترها در بسته‌بندی محصولات كمك بگیرید و یا پسران نوجوان بخواهید در طراحی وب‌سایت به شما كمك كنند اما مهمترین چیز برای شما لذت بردن اعضای خانواده از انجام كار باید باشد .

منبع : parsifa.com

از خيلي وقت پيش احساساتي درونم را به چالش وا داشته است. وضعيت موجود را رضايت‌بخش نمي‌بينم و مدام اين فكر مرا به اين امر وا مي‌دارد كه تغييراتي در كارم ايجاد كنم. احساس مي‌كنم نيرويي در وجودم است كه مي‌توانم تحولاتي جدي در شغلم ايجاد كنم و در نتيجه خودم دست به كاري بزنم كه دلخواهم است. فكر مي‌كنم مي‌توانم كارآفرين شوم، اما نمي‌دانم به لحاظ علمي و تجربي شرايطش را دارم يا نه و اگر هم داشته باشم نمي‌دانم چه بايد بكنم.

  در كتاب‌هاي كارآفريني، كارآفرين بودن به معناي در هم آميختن ويژگي‌هاي شخصي، ابزار مالي و منابع موجود در محيط كاراست. دانشمندان علوم از انساني معتقدند بسياري از ويژگي‌هاي شخصي را مي‌توان پرورش داد و به كمك آن در كسب‌وكار به موفقيت دست يافت . كارآفرين بودن يعني،‌ توانا بودن در كشف و ارزيابي فرصت‌ها، جمع‌آوري منابع لازم و عمل كردن به گونه‌اي كه از فرصت بهره‌برداري شود. كارآفرين هدايت‌كننده است و بايد در اجراي اكثر فعاليت‌هاي خود از صفت رهبري برخوردار باشد. او به طرزي حساب شده ريسك مي‌كند و از دست زدن به كارهاي بزرگ و كم‌خطر لذت مي‌برد ولي هيچ‌گاه بي‌گدار به آب نمي‌زند .

اغلب كتاب‌هاي مربوط به كارآفريني، 10مورد زير را از ويژگي‌هاي دروني يك كارآفرين تلقي مي‌كنند: مركز كنترل دروني، استقلال‌طلبي، نياز به كاميابي، مخاطره‌پذيري، آينده‌نگري، خلاقيت و نوآوري، خوش‌بيني، تحمل ابهام، تحمل شكست و توانايي ساخت تيم‌هاي كاري كه در زير به هريك از آنها پرداخته مي‌شود :

1 - مركز كنترل دروني: نگراني مهمي كه اكثر مردم هنگام تشكيل يك فعاليت كارآفرينانه نوپا با آن مواجه مي‌شوند اين است كه آيا انگيزه و توان لازم را نه تنها براي شكل دادن اوليه سازمان جديد، بلكه براي اداره و رشد آن دارا هستند يا خير؟ افراد با مركز كنترل بيروني معتقدند كه وقايع بيروني كه خارج از كنترل آنها است سرنوشت ‌شان را تعيين مي‌كند. به عبارت ديگر، كارآفرينان موفق به خود ايمان دارند و موفقيت يا شكست را به سرنوشت، اقبال يا نيروهاي مشابه نسبت نمي‌دهند. به عقيده آنها شكست‌ها و پيشرفت‌ها تحت كنترل و نفوذ آنها بوده و خود را در نتايج عملكرد‌هايشان موثر مي‌دانند .

2 - استقلال‌طلبي: رييس خود بودن يكي از قوي‌ترين نيازهاي فرد كارآفرين است. او مي‌خواهد كارها را به شيوه خود و براي خود انجام دهد و كاركردن براي ديگران براي او سخت است. در واقع نياز به استقلال، عاملي است كه سبب مي‌شود تا كارآفرينان به اهداف و روياهاي خود دست يابند. بيزاري آنها از نظام خشك ديوان‌سالاري با تعهد خالصانه در قبال ايجاد تغيير، به شخصيت استقلال‌طلب آنها كه مي‌خواهند همه‌چيز را به شيوه خود انجام دهند، اضافه مي‌شود .

3 - نياز به كاميابي: كارآفرينان با انگيزه و مهارت خود دست به رقابت مي‌زنند و سعي مي‌كنند از عهده كاري كه بر روي آن وقت و انرژي خود را متمركز كرده‌اند به درستي برآيند. تمايل به انجام كار در استانداردهاي مالي جهت پيشي گرفتن از رقبا را دارند و حتي مي‌كوشند كه استانداردها را خود تعيين كنند. زيرا افرادي كه استانداردها را در هر حرفه‌اي تعيين مي‌كنند هميشه بر بازار حاكم و مسلط هستند .

4 - مخاطره‌پذيري: از ويژگي‌هاي بارز كارآفرين خطر كردن و ريسك‌پذيري است. خطري كه ممكن است مالي، رواني و حتي اجتماعي باشد. البته برخلاف مردم عادي، كارآفرين خطر قمارگونه نمي‌كند، بلكه با ارزيابي دقيق و حساب شده از ميزان مخاطره تصميم مي‌گيرد و پس از آن براي دستيابي به نتيجه مطلوب از هيچ كاري فروگذار نمي‌كند. افراد كارآفرين با اختصاص انرژي و زمان زياد هميشه از موضوع بزرگ بعدي حمايت و پشتيباني مي‌كنند، در صورتي كه افراد ديگر از باقي ماندن در شهرت و افتخار خرسند مي‌شوند . « هاينر» در سال 1990 نشان داد كه كارآفرينان موفق كمتر از مديران از مخاطره پرهيز مي‌كنند، فرق آنها با مديران در اين است كه مديران خانه‌اي مي‌سازند و سعي در نگهداري آن خانه دارند و به همين دليل تهديدگرا و محافظه‌كارند و تلاش مي‌كنند وضعيت موجود را حفظ كنند، اما كارآفرينان همواره در پي ساختن خانه‌اي جديد هستند و به همين جهت فرصت‌گرا، انعطاف‌پذير و اهل ريسك هستند .

5 - آينده‌نگري : كارآفرينان مي‌دانند به كجا مي‌خواهند بروند. آنها تصور و ديدگاهي از آينده سازمان خود دارند. البته بسياري اوقات اين تصور از ابتدا وجود ندارد و در طي زمان شكل مي‌گيرد كه شركت چه است و چه مي‌تواند باشد، گرچه كارآفرين ممكن است مجبور به برنامه‌ريزي‌هاي كوتاه‌مدت و مقطعي باشد، ولي داشتن چنين ديدگاهي مي‌تواند اين برنامه‌ هاي كوتاه‌مدت را در يك جهت براي رسيدن به هدف هماهنگ سازد .

6 - خلاقيت و نوآوري: بدون شك نوآوري مهم‌ترين ويژگي كارآفرين است. خلاقيت، توانايي گسترش ايده‌هاي جديد و كشف راه‌هاي جديد با نگاه به مسائل و مشكلات و فرصت‌ها است . خلاقيت اغلب قرار دادن چيزهاي قديمي در كنار يكديگر براي راه‌هاي جديد و حذف زوايد نظر و خلق چيزي ساده‌تر و بهتر است. نوآوري توانايي به كار بردن راه‌حل‌هاي خلاق براي مسائل، مشكلات و فرصت‌ها است. به تعبيري ديگر نوآوري، عملي ساختن محصول يا خدمت از ايده‌اي خلاق است. كارآفريني نتيجه فرآيند سازمان يافته و منظمي است كه خلاقيت و نوآوري را به نيازمندي‌ها و فرصت‌ها در بازار پيوند مي‌دهد يا به عبارت ديگر با به‌كارگيري استراتژي متمركز براي يك ايده جديد، سعي مي‌كند كه يك محصول يا يك سري خدمات را خلق كند كه هدفي جز رضايت مشتريان ندارد و درنهايت به سوددهي مي‌رسد .

7. خوش‌بيني: كارآفرين اغلب با مشكلاتي روبه‌رو مي‌شود و ممكن است كه در ادامه كار خود دچار ترديد و تزلزل شود، ولي در طول اين دوره آنان با اعتمادي كه به خود دارد در حل اين مشكل تلاش مي‌كند. اين حس باعث مي‌شود كه ديگران نسبت به خلاقيت و نوآوري خوش‌بين باشند و حس اطمينان در گروه پديد آيد .

8. تحمل ابهام: قدرت تحمل ابهام يعني پذيرفتن عدم قطعيت به عنوان بخشي از زندگي. كارآفرينان بدون اينكه احساس تهديد يا ناراحتي كنند، قادرند به طور اثربخش با شرايط و اطلاعات مبهم، ناقص و غيرقطعي، سازمان نيافته و غيرشفاف روبه‌رو شوند و ضمن رفع ابهامات، آنها را به نفع خود تغيير دهند .

9. تحمل شكست: براي كارآفرين، شكست يك تجربه جديد است. اشتباه و تكرار آزمايش، انسان را به موفقيت‌هاي بزرگ نزديك‌تر مي‌كند . فرد كارآفرين، با واقع‌بيني شكست را تحمل مي‌كند، نااميد، دلسرد و افسرده نمي‌شود . اغلب كارآفرينان معتقدند كه از شكست‌هاي خود بيشتر از موفقيت‌هاي خود درس آموخته‌‌اند .

10. توانايي ساخت تيم‌هاي كاري: ميل به استقلال، رغبت كارآفرين را نسبت به ايجاد ساختار كارگروهي مسدود نمي‌كند. بسياري از كارآفرينان توانايي بالايي دارند. آنها مي‌توانند انگيزه تيم را به شدت قوي كرده تا به خوبي رشد كند و افراد تيم بتوانند افكار خود را توسعه دهند. روح يگانگي، ارزش‌ها، باورهاي مشترك و اميدي كه كارآفرين در تيم ايجاد مي‌كند، باعث مي‌شود، تيم توانايي آن را پيدا كند كه بتواند به تنهايي وارد چالش‌هاي كاري شود .

راهكارهاي موفقيت در كارآفريني

مي‌بينيم كه كارآفرين بودن و افرادي كه در طول تاريخ كارهاي بزرگي آفريده‌‌اند، شخصيت‌هايي شبيه ما داشته‌اند با اين تفاوت كه آنها اين جسارت را داشته‌اند كه تغييرات جدي در وضعيت موجود ايجاد كنند. در زير راهكارهاي موفقيت در كارآفريني مطرح شده است :

اهداف خود را تعيين كنيد

عادت كنيد كه هدف مشخص داشته باشيد. وقتي بدانيد چه مي‌خواهيد، زودتر به آن چيز مي‌رسيد و به ياد داشته باشيد كه زندگيتان را خود بسازيد. در تعيين اهداف نكات زير را رعايت كنيد : واقع‌بين باشيد، نقاط ضعف و قوت خود را بدانيد و از حمايت‌ها و موانع موجود در محيط آگاه باشيد. متكي به خود باشيد. هدف خود را چيزي قرار ندهيد كه براي دستيابي به آن به افراد بسيار و شرايط خاص وابسته باشيد. اهدافي را كه به نظرتان مهم است و مي‌توانيد به بهترين شكل اجرا كنيد، انتخاب كنيد. بر اهداف مثبت تمركز داشته باشيد و سعي كنيد به فكر اهدافي باشيد كه به جاي توقف و خودداري از انجام كارها، شما را به جايي رسانده و موجب دستيابي به چيزي شوند .

پس از تعيين اهداف اين نكات را به ياد داشته باشيد :

1- عملكرد خود را همواره بازبيني كنيد و اين كه آيا طبق برنامه‌ زماني به سمت هدف پيش مي‌رويد. 2- از اشتباه‌هاي خود درس بگيريد و سعي كنيد در عرصه‌هاي شكست خورده، وضعيت خود را بهبود بخشيد و چنانچه در اين وضعيت نتايج مطلوبي به دست نياوريد، به آغاز برگرديد و اهداف خود را مورد مطالعه قرار دهيد و سعي كنيد، در عقايد خود واقع‌بين‌تر باشيد. 3- اگر بهره‌وري نداريد، تغييرات را قبول كنيد. از تغييرات نترسيد و از آن براي رسيدن به اهداف مشخص‌تر استفاده كنيد. 4- اگر محيط اطراف را عامل موفق نبودن خود مي‌دانيد، آن را تغيير دهيد و اگر قابل تعويض نيست، سعي كنيد محيطي را انتخاب كنيد كه مطلوب‌تر باشد .

به خود ايمان داشته باشيد

باور كنيد كه مي‌توانيد به اهداف خود برسيد. براي توانايي در انجام كارها بايد اعتقاد داشته باشيد كه هيچ كس جز شما قادر به انجام آن كار نيست. برخي روش‌ها كه اعتماد به نفس شما را افزايش مي‌دهند، عبارتند از الف- خود را دقيق‌تر بشناسيد و نقاط قوت و ضعف خود را ارزيابي كنيد .

ب: به طور واقع‌بينانه ويژگي‌هاي خود را بنگريد. توانايي‌هاي خود را دست كم نگيريد و نظرتان را با ديگران مقايسه كنيد .

پ:از دوستان و آشنايان نظرخواهي كنيد و جويا شويد، چرا برخي از افراد تمايل به دوستي و كار با شما ندارند. نقاط قوت خود را مشخص كرده و با انتخاب فعاليت‌ها و اهدافي كه به سود شما باشند نقاط ضعف خود را پنهان كنيد. شما مي‌توانيد پروژه‌هايي را انتخاب كنيد كه براي خلاقيت به شما آزادي عمل مي‌دهند. از ظرفيت خود تا جاي امكان استفاده كنيد .

از نظر جسماني مراقب خود باشيد تا در انظار خوب ديده شويد. اگر ظاهر خوبي داشته باشيد درباره خودتان احساس خوبي خواهيد داشت. يكي از لازمه‌هاي اعتماد به نفس در رسيدن به اهداف، همين است .

از وقت خود خوب استفاده كنيد

عادت كنيد از وقت خود به طور موثر استفاده كنيد. نكات زير براي استفاده بهينه از زمان، بايد مورد توجه قرار گيرد :

1 - كار و زمان را تجزيه و تحليل كنيد. به مدت يك هفته چگونگي استفاده از وقت خود را ثبت كنيد. با پركردن يك جدول ساده مي‌توانيد زماني را كه صرف فعاليت‌هاي خود نظير مطالعه، استحمام، گفت‌وگوي تلفني يا تماشاي تلويزيون كنيد .

2 - اولويت‌ها را بشناسيد و بدانيد چه كاري مي‌خواهيد انجام دهيد از اين رو، وقتتان صرف فعاليت‌هاي غيرضروري نخواهد شد .

3 - كار خود را طبق يك برنامه تنظيم شده روزانه انجام دهيد و برنامه‌هاي هر روز را مشخص كنيد. بهترين زمان براي انجام اين كار، قبل از خواب است .

4 - درباره كارهايتان از قبل فكر كنيد تا سر موقع از خواب بيدار شده و كارهاي خود را روي برنامه انجام دهيد .

5 - كارهايي كه بايد انجام شود در سررسيد خود يادداشت كنيد. كارها را يكي يكي انجام داده و روي آن تمركز كنيد. وقت خود را تلف نكنيد و سعي كنيد وقفه‌اي در كارتان ايجاد نشود .

6 - متكي بر خود باشيد. هيچ كس جز شما براي اتفاقاتي كه در زندگي شما مي‌افتد، مسوول نيست.كار را به خاطر لذت بردن از آن انجام ندهيد، بلكه سعي كنيد لذت بردن از كار را در خود تقويت كنيد هر كاري كه مي‌خواهد باشد انجام دهيد .

7 - اول كارهاي مشكل را انجام دهيد. چرا كه توانايي شما در آغاز بيشتر است .

8 - اهل عمل باشيد و تا مي‌توانيد به ميزان زيادي از فشار روحي موجود بكاهيد و تمركز خود را بر كارهايي كه در حال انجام است هدايت كنيد. مشاهده نتايجي كه از تلاش خود به دست آورده‌ايد. نيروي مضاعفي براي اتمام كار به شما مي‌دهد .

9 - ميز تحرير خود را منظم نگه داريد، همه چيز را در پرونده‌هاي مرتب قرار داده و وسايل اضافه را دور بريزيد .

10 - وقت خود را بيش از اندازه در جلسات و ملاقات‌ها و با دوستان هدر ندهيد. از شايعه پراكني و گفت‌وگوهاي بيهوده خودداري كنيد .

11 - يك پايان دهنده باشيد. شروع كردن كارها خيلي ساده است اما پايان دادن آنها نيازمند تلاش زيادي است .

12 - در موقع كار آرامش داشته باشيد، با سرعتي مناسب كار كنيد تا مجبور نباشيد با انفجار و پرش‌هاي ناگهاني انرژي كار خود را انجام دهيد .

يك برنده باشيد

افرادي كه شكست مي‌خورند، از انجام بسياري كارها مي‌ترسند، هميشه شكايت مي‌كنند و ناراحت هستند. آنها احساس مي‌كنند قربانيان هميشگي هستند. اما شما بايد متفاوت باشيد. سعي كنيد در طول زندگي يك برنده باشيد. مثبت فكر كنيد و افكار بزرگ در سر داشته باشيد. در مورد اهداف خود اطلاعات كسب كنيد تا بتوانيد به نفع خود از آنها بهره‌برداري كنيد .

يك رهبر باشيد

رهبري را بياموزيد و مسووليت گروه خود را براي انجام اهداف در نظر بگيريد. تصميم‌هاي خود را مصرانه و با اعتماد به نفس بگيريد. صفات و ويژگي‌هاي رهبري مناسب را در خود ايجاد كنيد. كار كردن با افراد را بياموزيد، سعي كنيد شنونده خوبي باشيد و به خوبي ارتباط برقرار كنيد .

خلاق باشيد

اگر از وقت خود عاقلانه استفاده كنيد، زمان بيشتري براي خلاقيت خواهيد داشت. وقتي كارهايتان تمام شد زماني را براي توسعه و اجراي عقايد خود در نظر بگيريد. براي اين كار بايد بر علم خود بيفزاييد، با ديگران تبادل نظر كنيد، در مجامع و جلساتي كه با رشته كاري شما مرتبط است حضور يابيد مهارت‌هاي شنيداري خود را بالا ببريد روياپردازي كنيد و در صدد باشيد ايده‌‌اي نو در زمينه كاري‌تان ايجاد كنيد .

اگر مي‌خواهيد خود كارآفرين باشيد و در واقع دوست داشته باشيد خودتان شغلي را رهبري كنيد و از به اصطلاح «آقا بالاسر» رهايي يابيد، از اين رو بهتر است با آگاهي كامل از شرايط و ضرورت‌هاي كارآفريني، دست به اين اقدام بزنيد .

برگرفته از كتاب «كارآفريني » نوشته دكتر علي شاه‌حسيني

يوسف بهمن‌آبادي

مرجع: روزنامه دنیای اقتصاد

همت مضاعف و كار مضاعف در سرمايه‌گذارى، در كارآفرينى

كلمات و انديشه ها داراي امواجي هستند كه به زندگي و امورمان شكل مي دهند.

اگر يك كارگر بي سواد بتواند يك اصطلاحي را در دنيا شايع كند؛ پس من و تو، ما و شما به طور حتم مي توانيم استفاده از كلمه ها و اصطلاح هاي مثبت را در سطح كل ايران گسترش داده و انرژي مثبت را بين همه پخش كنيم..

امروزه ثابت شده كه كلمات منفي نيروي منفي به سمت شخص مي فرستند و او را به سمت منفي و بيماري سوق مي دهند!

به طور مثال وقتي به ما مي گويند خسته نباشي دراصل خستگي را به يادمان مي آورند و ناخودآگاه احساس خستگي مي كنيم (با خودتان امتحان كنيد) اما اگر به جاي آن از يك عبارت مثبت استفاده شود نه تنها نيروي از دست رفته، ترميم و خستگي جسم را از بين مي برد بلكه نيروي مثبت و سازنده اي را به افراد هديه مي دهيم.

با ما باشید

• مثال:

به جاي پدرم درآمد؛ بگوييم : خيلي راحت نبود

به جاي خسته نباشيد؛ بگوييم : خدا قوت

به جاي دستت درد نكنه ؛ بگوييم : ممنون از محبتت، سلامت باشي

به جاي ببخشيد مزاحمتون شدم؛ بگوييم : از اين كه وقت خود را در اختيار من گذاشتيد متشكرم

به جاي لعنت بر پدر كسي كه اينجا آشغال بريزد ؛ بگوييم: رحمت بر پدر كسي كه اينجا آشغال نمي ريزد

به جاي گرفتارم؛ بگوييم : ‌در فرصت مناسب با شما خواهم بود

به جاي دروغ نگو؛ بگوييم : راست مي گي؟ راستي؟

به جاي خدا بد نده؛ بگوييم : خدا سلامتي بده

به جاي قابل نداره؛ بگوييم : هديه براي شما

به جاي شكست خورده؛ بگوييم : با تجربه

به جاي مگه مشكل داري؛ بگوييم : مگه مسئله اي داري؟

به جاي فقير هستم؛‌بگوييم : ثروت كمي دارم

به جاي بد نيستم؛ بگوييم :‌ خوب هستم

به جاي بدرد من نمي خورد؛ بگوييم : مناسب من نيست

به جاي مشكل دارم؛ بگوييم : مسئله دارم

به جاي جانم به لبم رسيد؛ بگوييم : چندان هم راحت نبود

به جاي فراموش نكني؛ بگوييم : يادت باشه

به جاي داد نزن؛ ‌بگوييم : آرام باش

به جاي من مريض و غمگين نيستم؛‌ بگوييم :‌ من سالم و با نشاط هستم

به جاي غم آخرت باشد؛ بگوييم : شما را در شادي ها ببينم

حسین صرافی: حمید رضا حاجی‌ بابایی، وزیر آموزش و پرورش، امروز، دهم اسفند، در مراسم انعقاد تفاهم‌ نامه همکاری بین وزارت آموزش و پرورش و ستاد مبارزه با مواد مخدر گفت:" به انداز‌ه‌ای که در آموزش و پرورش پاکی و صداقت است به همان اندازه باید مراقبت‌ها افزایش یابد." و در ادامه افزود:" اعتیاد در واقع یک بیماری است و آموزش و پرورش در صورت برخورد با چنین موارد شیوه‌های قانونی و درمانی را پیش می‌گیرد و به هیچ‌وجه به دنبال اخراج نیست."

این در حالی است که افزایش تعداد دانش آموزان معتاد همواره به شدت از سوی مسئولان تکذیب می شود و نهادهای مسئول متفق القول بر این عقیده اند که تنها نیم درصد از جمعیت دانش آموزی کشور به مواد مخدر اعتیاد دارند و آمارهایی که بعضا رسانه ای می شود، میزان دانش آموزان مستعد و در معرض خطر ابتلا را هم دربرمی گیرد، اما بنا به گزارشی که چندی پیش در سایت مجلس شورای اسلامی منتشر شد، نزدیک به ۱۶ درصد از معتادان کشور را جوانان زیر بیست سال تشکیل می دهند.

این در حالی است که طبق آخرین اعلام سازمان ملل در سال ۲۰۰۸ ایران پایین ترین سن آغاز اعتیاد و بیشترین مصرف سرانه مواد مخدر در جهان را دارد و از این رو فعالیت های پیش گیری از اعتیاد در مدارس باید ۱۰ برابر شود.

پیش گیری ضعیف تر از موج اعتیاد

آ ن چه به لحاظ آماری بیش از هر چیز نگران کننده است پدیده کاهش سن اعتیاد در کشور است که به نظر می رسد با ادامه این روند، سن آغاز مصرف مواد به گروه های سنی پایین تر نیز کشیده می شود مگر آن که پیش گیری های لازم صورت گیرد.

دکتر هادی معتمدی، روان پزشک و عضو هیات علمی دانشگاه علوم توانبخشی ایران، ضمن اعلام این که سرعت فعالیت های پیش گیرانه بسیار کمتر از سرعت هجمه اعتیاد به کشور است در این باره می گوید:" در حال حاضر سن اعتیاد در کشور ما در طیف سنی ۲۰ تا ۴۰ سال قرار دارد اما با ادامه روند موجود این امکان وجود دارد که سن اعتیاد و آغاز مصرف مواد به گروه های سنی پایین تر نیز کشیده شود."

او در حالی که این روند را در طول چند سال اخیر، روندی نسبتا ایستا می داند می گوید:" بر اساس تحقیقات به عمل آمده میانگین سن آغاز مصرف مواد و سن اعتیاد طی ۶ سال اخیر یعنی از سال ۱۳۸۲ - ۱۳۸۸ تغییر زیادی نکرده است."

عضو هیات علمی دانشگاه علوم توان بخشی، میانگین سن آغاز مصرف مواد را طبق آخرین آمار به دست آمده ۲۲ سال و سن اعتیاد را ۳۲ سال می داند و اضافه می کند:" با این که میانگین سن معتادان طی ۶ سال اخیر نزدیک به یک سال افزایش پیدا کرده است و این شاخص مثبت و خوبی است اما این موضوع نباید مانع از توجه ما به معضل رو به گسترش مواد مخدر در مدارس شود."

علی رضا سلیمی، عضو کمیسیون آموزش مجلس شورای اسلامی نیزدر گفت و گو با خبر آنلاین معتقد است:" پایین آمدن سن اعتیاد در کشور واقعیت تلخی است که با پنهان کردن و پاک کردن صورت مسئله نمی توان مانع از گسترش تخریب های اعتیاد در نسل جوان شد."

او به مافیای بزرگی که به صورت تشکیلاتی برای گسترش اعتیاد در بین جوانان فعالیت می کند اشاره می کند و می افزاید:" در مناطق تحت کنترل آمریکا در افغانستان، سالانه هزاران تن تریاک، هروئین، شیشه و کریستال تولید و به سوی مرزهای ایران هدایت می شود."

اخراج راهکار نادرست

علی رضا سلیمی، عضو کمیسیون آموزش، در ادامه گفت و گو با خبر آنلاین، ارتباطات دوستانه و عاطفی قوی بین دانش آموزان و معلمان در مدارس را از جمله عوامل مهمی می داند که می تواند رمز موفقیت برنامه های پیش گیرانه اعتیاد باشدو می افزاید:" بی مهری با دانش آموزان معتاد و طرد آنان از سیستم آموزشی هیچ مشکلی را حل نمی کند. ما در واقع با اخراج دانش آموزان معتاد، آن ها را در معرض تبدیل شدن به افراد پر خطر قرار می دهیم. این در حالی است که می توانیم با کمک گرفتن از روش های صحیح پرورشی و تربیتی برای بازیابی این افراد به درون اجتماع گام های موثرتری برداریم."

دکتر غلامحسین معتمدی، روانپزشک، نیز با تایید این مطلب می گوید:" باید مهارت های زندگی و آموزه های پیش گیری از مصرف سیگار و مواد و حتی مصرف خودسرانه دارو از سطوح پایین تر تحصیلی یعنی دوران ابتدایی و راهنمایی شروع شود تا قبل از این که نوجوان از سیستم آموزشی جدا شود مداخلات لازم در آموزش های وی انجام شده باشد."

دکتر هادی معتمدی نیز تصریح می کند:" ما نمی توانیم ادعا کنیم که محیط مدارس مان پاک و سالم است در حالی که با مشاهده کوچکترین بزه در دانش آموزان، اقدام به اخراج آن ها کرده ایم. اگر بعد پرورشی در سیستم آموزش و پرورش رشد یافته بود اجازه نمی داد این قشر از دانش آموزان اخراج و از سیستم کنترلی حذف شوند."

دکتر غلامحسین معتمدی، روان پزشک، در این باره می گوید:" ضریب هوشی یا آی کیوی نسل جدید نسبت به نسل های گذشته افزایش قابل توجهی داشته است، اما به خاطر نبود برنامه های تربیتی و پرورشی این هوش هیجانی و استعداد در مسیرهای نادرست هدایت می شود و نوجوان برای پر کردن خلاءهای هیجانی خود به سمت مصرف موادمخدر و یا هرگونه بزه دیگر می رود."

آموزش مهارت های زندگی

مهارت های زندگی، نقش انکارناپذیری در جلوگیری از گسترش آسیب های اجتماعی دارد.

دکتر حسن عشایری، عصب شناس و روان پزشک، به خبرآنلاین می گوید:" یکی از راه حل های پیشگیری از اعتیاد در مدارس یادگیری مهارت های زندگی در کنار آموزش های اعتیاد است."

او اضافه می کند:" تحقیقات نشان داده، دانش آموزانی که آموزش مهارت های زندگی را دیده اند کمتر به طرف رفتارهای پر خطر رفته اند. توزیع خودآموزهای آموزشی، قراردادن موضوع اعتیاد در سر فصل کتب درسی و ایجاد برنامه های مدرسه محور در حوزه پیشگیری از اعتیاد می تواند موفق باشد."

دکتر غلامحسین معتمدی نقش خانواده را به عنوان یک نهاد اجتماعی در پیش گیری از آسیب های اجتماعی بسیار مهم می داند و می گوید:" متاسفانه در عصر ارتباطات، میزان ارتباط بین اعضای خانواده به شدت کاهش یافته این در حالی است که ارتباط هر چند کوتاه والدین با فرزندان در طول روز، می تواند در کاهش گرایش آن ها به سمت آسیب های اجتماعی اعتیاد موثر باشد."

واکسیناسیون آموزشی

پیشگیری امری مستمر و دائمی است و اطلاع رسانی مستمر، آرام و عمیق مهارت های اجتماعی یکی از مولفه های مصون سازی مدارس در برابر آسیب های اجتماعی است.

دکتر هادی معتمدی می گوید:" آموزش های پیش گیری از اعتیاد باید به صورت مستمر و پیاپی باشد تا نتیجه مطلوب را بدهد. تنها با استمرار و تکرار مداوم این آموزه هاست که می توان جوانان را در برابر خطرات اعتیاد واکسینه کرد."

دكتر عظيم ميرزازاده، دكتر كامران يزداني، دكتر سامان توكلي، دكتر مهشيد تاج

خلاصه مقاله:
در سال­هاي اخير بحث­هاي بسياري در مورد مفهوم اعتباربخشي (accreditation) و چگونگي استقرار ساختارهاي اعتباربخشي در كشور در جريان بوده است. اهميت موضوع زماني بيشتر مي­شود كه در نظر آوريم در موارد متعددي از راهكارهاي برنامه سوم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي نيز به امر تقويت فرآيند اعتباربخشي در آموزش پزشكي اشاره شده است. به­طور خلاصه مي­توان گفت اعتباربخشي عبارت است از اعطاي مجوز يا تأييد صلاحيت يك واحد آموزشي كه بر اساس قضاوت خبرگان حوزه مربوطه، ضوابط از پيش­تعيين شده را رعايت كرده باشد. اعتباربخشي مي­تواند در مورد يك مؤسسه انجام گيرد (institutional accreditation) يا فقط در برگيرنده يكي از سه حوزه آموزش، ارايه خدمات و پژوهش باشد. (Specialized Accreditation) در شاخه پزشكي، اعتباربخشي دوره­هاي آموزشي مشخص مي­كند كه آيا دانشكده پزشكي استانداردهاي ملي در زمينه سازمان، عملكرد و كارآيي دوره آموزشي پزشكي عمومي و يا دوره آموزشي هر يك از رشته­هاي تخصصي را رعايت كرده است يا خير؟ وضعيت آموزش پزشكي كشور ما مشابه آنچه در طي دو دهه آخر قرن بيستم در جهان شاهد آن بوده­ايم با گسترش سريع و بي­رويه آموزش پزشكي (به­ويژه در مقطع پزشكي عمومي) مواجه بوده است. از همين­رو شناخت و به­كارگيري روش­هايي كه بتوانند زمينه­ساز ارتقاي كيفيت در آموزش پزشكي كشور باشند حايز اهميت ويژه مي­باشد. در اين زمينه استقرار ساختارهاي اعتباربخشي از جايگاه ويژه­اي برخوردار هستند و در برنامه سوم توسعه و ملحقات آن توجه ويژه­اي به امر راه­اندازي و كارآمد نمودن نظام ارزشيابي و اعتباربخشي مؤسسات و دوره­هاي آموزشي مشاهده مي­شود.

اعتباربخشي به­عنوان شناخته­شده­ترين الگو در زيرمجموعه رويكرد مبتني بر خبرگان به ارزشيابي برنامه (expertise-oriented program evaluation) مانند هر الگوي ديگري داراي نقاط قوت و ضعفي مي­باشد كه لازم است در هنگام طراحي ساختارهاي اعتباربخشي به آنها توجه شود. يكي از مهمترين موضوعات در مورد اعتباربخشي شناخت صحيح و اجراي دقيق مراحل استقرار آن مي­باشد.

مقدمه
يكي از موضوعاتي كه در سالهاي اخير توجه فراواني را در محافل علمي آموزش پزشكي كشور به خود جلب نموده موضوع اعتباربخشي (accreditation) است. بررسي برنامه سوم توسعه نيز بخوبي بيانگر توجه سياستگزاران كلان كشور به اهميت اين امر در ارتقاي كيفيت آموزش پزشكي مي­باشد. در چند سال گذشته اقداماتي نيز در جهت استقرار ساختارهاي اعتباربخشي در بخش­هايي از آموزش پزشكي كشور در جريان بوده است. بدون شك تحقق صحيح اين مهم جز با شناخت صحيح و جامع مفهوم اعتباربخشي، نقاط قوت و ضعف، مراحل استقرار ساختار متولي، و مراحل انجام اعتباربخشي ميسر نخواهد بود مقاله حاضر تلاش مي­كند تا با ارايه توضيحاتي در ارتباط با مفاهيم پايه در زمينه اعتباربخشي، به تشريح اين موارد بپردازد.

مفهوم اعتباربخشي
با جمع­بندي تعاريفي كه به طور كلاسيك براي اعتباربخشي ارايه شده است، اعتباربخشي عبارت است از اعطاي مجوز يا تأييد صلاحيت يك واحد آموزشي كه بر اساس قضاوت خبرگان حوزه مربوطه، ضوابط از پيش تعيين­شده را رعايت كرده باشد.(1)

Worthen اعتباربخشي را به عنوان شناخته­شده­ترين نوع سيستم­هاي ارزشيابي تخصصي رسمي (formal professional review systems) معرفي مي­كند. در اين چارچوب اعتباربخشي به عنوان يك سيستم ارزشيابي برنامه (program evaluation) داراي عناصر اصلي زير مي­باشد:(2)

هر چند در ابتدا اعتباربخشي منحصرا" در حوزه آموزش انجام مي­گرفت، در حال حاضر اعتباربخشي علاوه بر آموزش، حوزه­هاي ديگري نظير پژوهش و ارايه خدمات را نيز در برمي­گيرد.(3)

اعتباربخشي مي­تواند در مورد كليت يك مؤسسه انجام گيرد (institutional accreditation)، يا فقط در برگيرنده يكي از سه حوزه فوق­الذكر باشد(specialized accreditation). در صورتي كه واحد مورد ارزشيابي در نظام اعتباربخشي، كليت يك مؤسسه باشد كيفيت سازمان و فعاليت­هاي آن مؤسسه شامل امور اداري، بودجه، ساير منابع و امكانات، امور پژوهشي، امكانات آموزشي و مكانيسم­هاي تضمين كيفيت در آن مؤسسه مورد ارزشيابي قرار مي­گيرد. اما اگر واحد مورد ارزشيابي در نظام اعتباربخشي، دوره آموزشي باشد در آن صورت كيفيت دوره در يك حوزه مشخص مورد ارزشيابي قرار مي­گيرد. به عنوان مثال در شاخه پزشكي، اعتباربخشي دوره­هاي آموزشي مشخص مي­كند كه آيا دانشكده پزشكي استانداردهاي ملي در زمينه سازمان، عملكرد و كارآيي دوره آموزشي پزشكي عمومي و يا دوره آموزشي هر يك از رشته­هاي تخصصي را رعايت كرده است يا خير؟(3)

هر چند اكثر ساختارهاي اعتباربخشي به طور سنتي عمدتا" بر كافي بودن امكانات، صلاحيت­هاي كاركنان و مناسب بودن فرايندها متمركز بوده­اند، در حال حاضر برخي از آنها در حال بازنگري در ضوابط و روشهاي خود براي تكيه بيشتر بر پيامد (outcome) و به خصوص ارتباط درون­داد (input) و فرايند (process) با پيامد هستند. در اين زمينه بسياري از ساختارهاي اعتباربخشي تلاش مي­كنند تا استانداردهايي در ارتباط با پيامد نظير درصد فارغ­التحصيلي، درصد يافتن شغل توسط فارغ­التحصيلان، درصد انصراف­دهندگان، و نسبت هزينه­هاي آموزشي به درآمد فارغ­التحصيلان را در مجموعه استانداردهاي خود بگنجانند.(2)

اهميت اعتباربخشي
اهميت توجه به ارتقاي كيفيت آنگاه بيش از پيش مشخص مي­شود كه توجه داشته باشيم بر اساس گزارش فدراسيون بين­المللي آموزش پزشكي (World Federation for Medical Education-WFME) طي دو دهه گذشته در سراسر جهان شاهد گسترش بي­رويه آموزش پزشكي (حداقل در مقطع پزشكي عمومي) بوده­ايم. عامل ديگري كه بر شدت مشكلات مي­افزايد افزايش تعداد واحدهاي آموزشي غير انتفاعي است كه هدف اصلي آنها تربيت سهل و آسان فارغ­التحصيلان مي­باشد. اين واحدهاي آموزشي به خصوص براي متقاضياني كه به دليل بنيه علمي ضعيف­تر توانايي ورود به دانشكده­هاي پزشكي جا افتاده را ندارند اما از طبقات مرفه اجتماعي برخاسته­اند، بسيار جذاب هستند. علاوه بر تأثيري كه اين واحدهاي آموزشي بر كيفيت آموزش پزشكي دارند باعث اختلال در امر برنامه­ريزي صحيح نيروي انساني پزشكي نيز مي­شوند. اين در حالي است كه به دليل افزايش سطح آگاهي جامعه، سطح انتظارات مردم از پزشكان رو به افزايش است.(3)

شايد بتوان گفت وضعيت آموزش پزشكي در كشور ما بخصوص در بخش پزشكي عمومي دقيقا" مشابه وضعيتي است كه در گزارش WFME آمده است و همين نكته ضرورت توجه هر چه بيشتر به امر ارتقاي كيفيت در آموزش پزشكي كشور را نشان مي­دهد. در برنامه سوم توسعه و مصوبات شوراي برنامه­ريزي وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، در جهت اجرايي كردن سياست­هاي كلان نظام توجه ويژه­اي به امر راه­اندازي و كارآمد نمودن نظام ارزشيابي و اعتباربخشي مؤسسات و دوره­هاي آموزشي مشاهده مي­شود، به طوري كه با مروري سريع بر بندهاي مختلف راهكارهاي مصوب، به موارد متعددي از تأكيد بر انجام اعتباربخشي در دانشگاهها و دانشكده­هاي پزشكي و يا امر تدوين معيارها و شاخص­هاي ارزشيابي و اعتباربخشي آموزشي و فراهم كردن شرايط رشد و ارتقاي كيفي واحدهاي آموزشي برمي­خوريم. علاوه بر اين در بند ديگري بر ضرورت كارآمد نمودن نظام ارزشيابي دروني و بيروني مراكز آموزشي تأكيد و به تقويت نهادها و مراجع مستقل در اين زمينه اهميت داده شده است.(11)

نقاط قوت و ضعف اعتباربخشي
براي درك صحيح­تر اهميت اعتباربخشي بهتر است اشاره كوتاهي به نقاط قوت آن داشته باشيم. با جمع­بندي موارد ذكر شده در منابع مختلف مي­توان به نكات زير به عنوان عمده­ترين نقاط قوت اعتباربخشي اشاره نمود:(2و3)

هر چند همانگونه كه در بالا نيز به آن اشاره شد يكي از مهمترين فوايد اعتباربخشي آن است كه با تضمين كيفيت واحد مورد ارزشيابي باعث مي­شود تا دولت، جامعه، مسؤولان اجرايي مؤسسات آموزشي و آموزش­گيرندگان از كيفيت آموزش و در نهايت كيفيت آموزش­گيرندگان اطمينان حاصل نمايند، اما بايد هميشه به خاطر داشته باشيم كه ارزش اعتباربخشي به بعد بازرسي و نظارتي آن منحصر نمي­شود، بلكه تجربه سيستم­هاي اعتباربخشي بخوبي نشان­دهنده اين واقعيت است كه فعاليت اين ساختارها منجر به راه­اندازي و تقويت فرآيند ارزشيابي دروني در مؤسسات آموزشي و در نتيجه يك تلاش درون­زاد براي ارتقاي كيفيت مي­گردد(3) كه متأسفانه معمولا" به اين جنبه اعتباربخشي توجه كافي مبذول نمي­شود. اين در حالي است كه در بسياري از موارد ارزشيابي دروني كه در قالب فرايند اعتباربخشي انجام مي­شود منجر به كشف نكات بسيار مهمي مي­گردد. در واقع ارزشيابي دروني و بيروني در قالب يك ساختار اعتباربخشي سبب مي­شوند اين ساختارها از محسنات هر دو روش بهره­مند شوند.(2و3)

بايد به خاطر داشته باشيم كه هر چند ساختارهاي اعتباربخشي بر اساس مطالب پيشگفت داراي نقاط قوت بسياري مي­باشند اما مانند هر روش ارزشيابي ديگري داراي نقاط ضعف قابل ملاحظه­اي نيز هستند كه لازم است در هنگام استقرار چنين ساختارهايي به دقت مورد توجه قرار گيرند. به اين منظور به چند مورد از مهم­ترين ايراداتي كه براي ساختارهاي اعتباربخشي مطرح شده­اند اشاره مي­كنيم:(2و3)

مراحل اعتباربخشي
اولين قدم در راه انجام اعتباربخشي، تعريف استانداردهاي مربوط به اجزاي مجموعه­اي است كه به عنوان واحد مورد ارزشيابي تعيين­شده است. استانداردهاي اعتباربخشي دوره­هاي آموزشي دربرگيرنده استانداردهاي مربوط به تعداد و مدارج علمي آموزش­دهندگان، شرايط آموزش­گيرندگان، امكانات و تجهيزات آموزشي، برنامه آموزشي شامل محتوا، روش­هاي آموزشي و روش­هاي ارزيابي، و … مي­شود.

همانگونه كه قبلا" اشاره شد در اغلب موارد اين استانداردها بر اساس توافق جمعي آموزش­دهندگان، آموزش­گيرندگان، نهادهاي حرفه­اي، دولت و ساير گروه­هاي ذينفع تعيين مي­شود. از آنجا كه هدف هر سيستم آموزشي بايد تربيت فارغ­التحصيلان توانمند در حيطه كاري مربوطه باشد، لذا منطقي به نظر مي­رسد، با به كارگيري روش­هاي دقيق­تري به ارزيابي توانايي واقعي فارغ­التحصيلان سيستم آموزشي در پاسخگويي به نيازهاي جامعه پرداخته و از نتايج آن در تدوين استانداردهاي آموزشي استفاده شود.(3)

هر چند ساختارهاي اعتباربخشي در جزييات فعاليت خود داراي تفاوت­هايي هستند اما از نظر روش كار داراي اصول مشتركي مي­باشند. فرآيند اعتباربخشي به طور معمول شامل اجزاي زير است:(2و3)

الف- جمع­آوري اطلاعات در مورد واحد مورد ارزشيابي. اين مرحله مي­تواند با استفاده از پرسشنامه­هاي مخصوصي كه به همين منظور تهيه شده­اند، انجام شود
ب- انجام ارزيابي دروني توسط مسؤول آموزشي، اعضاي هيأت علمي، مسؤولان اجرايي مؤسسه و آموزش­گيرندگان
پ- انجام بازديد توسط خبرگاني كه از خارج از مؤسسه اعزام مي­شوند
ت- تهيه گزارش توسط هيأت ارزشيابي­كننده
ث- تصميم­گيري نهايي توسط نهاد مسؤول اعتباربخشي بر اساس كليه اطلاعات جمع­آوري­شده، كه در بسياري از موارد اين تصميم­گيري توسط يك كميته چند رشته­اي (multidisciplinary) صورت مي­گيرد.

طبيعتا" هر يك از ساختارهاي اعتباربخشي بر اساس نيازها و اولويت­هاي خود تغييراتي در اين رويه كلي ايجاد مي­نمايند. به عنوان مثال در برخي از ساختارهاي اعتباربخشي بازديد از محل صرفا" به منظور تأييد صحت اطلاعات ارايه شده انجام مي­شود و لذا ضرورتي به استفاده صرف از خبرگان رشته مربوطه براي بازديد وجود ندارد،(4) يا در بسياري از ساختارهاي اعتباربخشي، ارزيابي دروني در فواصل بين ارزشيابي­هاي بيروني انجام مي­گيرد و نه قبل از هر ارزشيابي بيروني(4،2و5)

نگاهي به ساختارهاي اعتباربخشي در ساير كشورهاي جهان

در حال حاضر در كشورهاي جهان، ساختارهاي اعتباربخشي بسياري در حيطه­هاي مختلف اعم از آموزشي و خدماتي مشغول بكار هستند. آنچه در اين قسمت به آن اشاره مي­شود توضيح مختصري در مورد ساختارهاي اعتباربخشي آموزشي در بعضي از مقاطع آموزش علوم پزشكي است:

الف)آموزش پزشكي عمومي
در كشورهاي آمريكاي شمالي سال­هاست كه اعتباربخشي آموزش پزشكي عمومي (Undergraduate Medical Education-UME) در حال انجام است. در واقع قدمت ساختار اعتباربخشي UME در اين كشورها به اوايل قرن بيستم برمي­گردد. در حال حاضر نيز Liaison Committee on Medical Education كه از سال 1942 به همين عنوان مشغول فعاليت است وظيفه اعتباربخشي در حوزه UME را در ايالات متحده و كانادا (با همكاري کميته اعتبار بخشي دانشکده هاي پزشکي کانادا) بر عهده دارد.( 6) برخي از كشورهاي اروپايي نظير انگلستان، هلند، كشورهاي اسكانديناوي و نيز كشورهاي استراليا و زلاندنو نيز ساختارهايي را به اين منظور راه­اندازي نموده­اند. در سال­هاي اخير تلاش­هايي براي استقرار ساختارهاي اعتباربخشي در مكزيك، آمريكاي لاتين و مالزي انجام شده است. علاوه بر ساختارهاي اعتباربخشي فوق­الذكر، در سال­هاي آخر قرن بيستم WFME نيز فعاليت گسترده­اي را در زمينه استقرار يك ساختار اعتباربخشي بين­المللي براي دوره­هاي آموزشي پزشكي عمومي آغاز نموده است.(3)

ب)آموزش پزشكي تخصصي
آموزش پزشكي تخصصي، مرحله دوم در طيف آموزش پزشكي محسوب مي­شود. در اين زمينه نيز ساختارهاي اعتباربخشي شناخته­شده­اي در كشورهاي صاحب­پيشينه جهان در آموزش پزشكي وجود دارد. اعتباربخشي آموزش پزشكي تخصصي در ايالات متحده به سال 1914 برمي­گردد، يعني زماني كه براي اولين بار صدور مجوز بيمارستان­هاي آموزشي براي آموزش تخصصي آغاز شد. پس از آن در دهه پنجاه قرن بيستم ميلادي بود كه كميته­هاي تخصصي در دو رشته جراحي و داخلي تشكيل گرديد. از آن پس كميته­هاي رشته­هاي ديگر به تدريج راه­اندازي شدند و از حدود 20 سال پيش تمامي اين كميته­ها زير چتر حمايتي و نظارتي واحدي بنام شوراي اعتبار بخشي آموزش پزشکي تخصصي (Accreditation Council for Graduate Medical Education) اداره مي­شوند. در حال حاضر ACGME اعتباربخشي آموزش تخصصي در 26 رشته تخصصي و 74 رشته فوق­تخصصي باليني را بر عهده دارد.(4و7)

در كشور كانادا اعتباربخشي آموزش پزشكي تخصصي از سال 1945 آغاز گرديد و در حال حاضر اعتباربخشي آموزش تخصصي در 55 رشته تخصصي و فوق­تخصصي در سراسر كانادا توسط کالج سلطنتي پزشکان و جراحان کانادا (Royal College of Physicians and Surgeons of Canada)صورت مي­گيرد.(5و7)

در چند سال اخير بر اساس درخواست وزير بهداشت استراليا و پذيرش شوراي پزشكي استراليا (Australian Medical Council) اين شورا مسؤوليت استقرار ساختار اعتباربخشي آموزش تخصصي در كشور استراليا را بر عهده گرفته و تا كنون اقداماتي را نيز در چند رشته آغاز كرده است.(8)

پ)ساير شاخه­هاي علوم پزشكي
علاوه بر موارد فوق، در حال حاضر ساختارهاي اعتباربخشي مستقل در زمينه­هايي نظير آموزش مداوم، دندانپزشكي و تخصص­هاي وابسته، داروسازي، و رشته­هاي Allied Health Medicine در حال فعاليت هستند.(9، 10، 12)

نتيجه­گيري
اعتباربخشي به عنوان يكي از مهم­ترين روشهاي تضمين و ارتقاي كيفيت آموزش پزشكي، وسيله­اي بسيار مناسب براي تضمين ارايه آموزش صحيح به دانشجويان و دستياران در مقاطع مختلف تحصيلي علوم پزشكي و در نهايت ارايه خدمات مناسب به جامعه محسوب مي­شود. با توجه به رويكردهاي جهاني و نيز سياست­هاي كلان نظام در جهت ارتقاي سلامت جامعه و نيز آموزش پزشكي، لازم است با انجام مطالعات كارشناسي و استقرار ساختارهاي اعتباربخشي مناسب در هر يك از حوزه­هاي علوم پزشكي نسبت به انجام اين مهم اقدامات لازم صورت گيرد.

References:

منابع فارسي:

يك مدير براي موفقيت خود و سازماني كه در آن خدمت مي كند بايد در افراد خود ايجاد انگيزه كند. تا افراد در شرايط متفاوت كاري با دلسوزي عمل كنند. در همين راستا نكاتي كاربردي را خدمت مديران ارجمند عرض مي كنيم.

1ــ با كارمندان خود به خوبي رفتار كنيد.

مديران بايد با زير دستان خود به بهترين نحو برخورد كنند. و همانطور كه حريم ها را حفظ مي كند با آنان برخوردي دوستانه داشته باشد. كارمندان هميشه مديري مي خواهند كه آنها را با درايت و درك زير دستان رهبري كند. براي ايجاد چنين حسي كارهاي ساده اي مي توانيد انجام دهيد. مثلاً افراد را با اسم كوچك صدا كنيد. درباره خانواده آنها صحبت كنيد حتي مي توانيد درباره رضايت آنها از وضعيت زندگي و رفاه بپرسيد به طوري كه احساس تعلق را در پرسنل خود افزايش دهيد.

2ــ مانند يك برنده فكر كنيد.

يك مدير بايد بتواند با دو موقعيت برخورد كند اين دو موقعيت عبارتند از «برد» و «باخت». كاري كه بايد بكنيد اين است كه در همه شرايط حتي زمانيكه همه چيز عليه شماست مانند يك برنده فكر كنيد. لازم است كه خود را با همه تجهيزاتي كه يك برنده  دارد مجهز كنيد. هميشه به ياد داشته باشيد كه برد و باخت در داخل يك سيكل قرار دارند. اگر مدت زيادي است كه شكست خورده ايد اكنون وقت بردن شماست!

3ــ تفاوت ها را دريابيد.

كارمندان در يك سازمان با يكديگر تفاوتهاي مختلفي دارند. يك رفتار شما ممكن است براي كارمندي انگيزاننده و براي كارمند ديگر دلسرد كننده باشد. طبيعت افراد را دريابيد تا در ايجاد انگيزه در تك تك افراد موفق باشيد.

4ــ اهداف و پروژه هاي واقع گرايانه تعريف كنيد.

اهداف و پروژه هاي متوسطي ايجاد كنيد. اگر پروژه اي كه براي كارمندان تعريف مي كنيد سخت و دشوار يا بسيار عظيم باشد از همان ابتدا در آنها احساس غير قابل اجرا بودن را در آنها ايجاد مي كنيد. هدف شما بايد به گونه اي ايجاد يا به اهداف كوچكتر تقسيم شود كه از نظر پرسنل انجام شدني به نظر برسد. بعد از دست يافتن به هدف اكنون پروژه اي كمي بزرگتر تعريف كنيد.

5ــ از بي انگيزگي جلوگيري كنيد.

يكي از وظايف مديران ايجاد انگيزه براي زير دستان است. با توجه به شغل مدير گاهي مجبور مي شود افرادي را تنبيه يا جريمه كند. اين عمل ممكن است باعث رنجش كارمند شده، كه مي تواند در كارايي نيروي كار تأثير منفي بگذارد. بنابراين بايد بسيار دقت شود كه جريمه و تنبيه به عنوان يك تكنيك كنترلي استفاده مي شود و نبايد سبب ايجاد بي انگيزگي در نيروي كار شود.

6ــ افزايش دستمزد و تغييرات كوچك در كار

براي اينكه افراد را در انجام امور محوله مؤثرتر به كار گيريد روال يكنواخت كار را بشكنيد مي توانيد كمي به وظايف فرد اضافه كنيد يا تغييرات كوچكي در سيستم كاري او ايجاد كنيد. حتي پيشنهادات بسيار كوچك مدير مي تواند ارزشمند واقع شود. يكي ديگر از كارهايي كه مي توانيد بكنيد افزودن دستمزد كاركنان است.

7ــ پاداش غير مالي بدهيد.