منتخب مردم

تكنولوژي هاي جديد در دو دهه اخير تاثيرات بسياري بر زندگي ما داشته اند و تا حد زيادي سبك زندگي را تغيير داده اند. این کالاهای اقتصادی پدیده های مدرنیت متاخر هستند به این معنی که درجه باز اندیشی شان بالا است. ( باز اندیشی اجتماعی به جامعه ای اشاره دارد که شرایط زندگی ما در آن به نحو روز افزون محصول کنش های خود ماست و متقابلا کنش های ما به نحو روز افزونی معطوف به مدیریت یا چالش با خطرات و فرصتهایی است که خود خلق کرده ایم.در این مرد در دو بحث نظریه ساخت یابی و نیز مولفه های جهانی شدن بحث مبسوط می کنیم) . از جمله این کالاها تلفن موبايل است كه تقريبا به همه جا راه يافته ، انواع مختلف يافته و اينك بازار منتظر ورود نوع ” نسل سوم“ (Third Generation) آن است كه سمعي و بصري است و ممكن است تاثير آن از ورود تلويزبون به زندگي ما هم بيشتر باشد.

در سال 1985 كه ارني وايز اولين مكالمه را با تلفن موبايل در بريتانيا انجام داد كسي فكر نمي كرد كه اين پديده چقدر بر زندگي و طرز و سبك رفتار ما بعد از دو دهه تاثير بگذارد. الان در دنيا ازهر6 نفر يك نفر تلفن موبايل دارد و در بريتانيا تقريبا همه تلفن موبايل دارند. آيا اين نوع ارتباط انساني كه بشدت رشد كرده است يك نوع ارتباط ضروري بود؟

ظهور این کالا موجب نمایان شدن گروهی شد که به نام تازه بدوران رسیده yapee که نوعا جوان ، عضو طبقه متوسط شهری هستند . بعد این کالا همه گیر شد و به مصرف انبوه رسید . یعنی همان پروسه ای که کالاها نخست اول توسط طبقه متوسط تولید می شود بعد توده ای میشود و همان کالا با نوع جدیدی به بازار می آید که باز نخست طبقه متوط مصرف کننده اولش است. ( این فرایند را در بحث مصرف دنبال کنید )

ما همگي روزانه شاهد اين تغييرات هستيم. به كرات مي بينيم كه در صف قطار يا اتوبوس زنان يا مردان با تلفن موبايل بدون توجه به ديگران بلند صحبت مي كنند . بقيه هم ناخواسته به مكالمه آنها گوش مي دهند.بعضي وقتها صدايشان آنقدر بلند است كه گويي مي خواهند براي جمعي سخنراني كنند. اگر قرار بود با دوست بغل دستشان صحبت كنند قطعا آهسته تر حرف مي زدند. برخي آنقدر غرق حرف زدن مي شوند كه فراموش مي كنند كه در ميان مردم هستند. آيا اين نوع ارتباطات و مكالمه ها بي پايه نيستند؟ بيشتر مكالمه هاي بعد از ظهرها تنها به چند كلمه ختم نمي شود. كجايي؟ توي ترن هستم . نزديك فلان ايستگاه و ... چند دقيقه ديگر مي رسم.
برخی آنقدر در مورد خود جزییات می دهند که می توانید بیوگرافی شان را بنویسید.

برخي موقع ها كه در اتوبوس و ترن توي حال خودتان هستيد اين زنگ هاي تلفن موبايل چقدر آزار دهنده است. تا صداي تلفن موبايل در مي آيد همه دست به جيب و كيف مي برند. شايد نا خوداگاه مي خواهند بگويند كه ماهم داريم! اگر تا اخر مسير زنگ تلفن موبايل كسي بصدا در نيايد چقدر احساس بدبختي به او دست مي دهد كه كسي به ياد او نيست. يا كسي را ندارد كه منتظرش باشد.

حالا در جهان خيلي ها تلفن موبايل دارند. نزديك يك ميليارد و 400 هزار تلفن موبايل در جهان است. اين تقريبا ارتباطات تازه اي را ايجاد كرده است. حتي در كشورهاي افريقايي . مثلا در اتيوپي كه تنها 20 هزار خط تلفن ثابت دارد 150 هزار نفر تلفن موبايل دارند.

قبل از تاسیس فروشگاه های بزرگ:
خرید االزامی : تنها نگاه کردن ممکن نيست
تخصیصی شدن زیاد: هر فروشگاه تنها یک قلم یا چندقلم می فروشد
خرده فروشی تحت نظارت نظام صنفی؛ تعداد محدود کالا در هرصنف
عدم رقابتی در اعضا صنف بین فروشگاه ها رقابت است
عدم قیمت ثابت: چانه زنی الزامی است
نیاز محوری: کالا نه آگهی می شود و نه نمایش داده می شود
گردش خرید غیر ممکن
تنها کالا فروش بفروش گذاشته می شود
تعویض یا پس دادن جنس غیر ممکن

خريد بعد از تاسيس فروشگاه هاب بزرگ
خرید اختیاری: نگاه کردن به تنهایی ممکن است
عمومی شدن زیاد: هر فروشگاه تعداد زیادی اقلام می فروشد
خرده فروشی در فروشگاه پاسخ تولیدات فراوان در دسترس است
قیمتهای ثابت: چانه زنی غیر ممکن است
سلیقه محوری :نمایش کالا و آگهی برای خرده فروشی حیاتی است
گردش خرید ممکن است
تعویض یا پس دادن اجناس ممکن است

منبع:www.aa-saeidi.com

 مهم ترین موضوع: مصرف کنندگان و اشیا موقعیت ها را در جهان اجتماعی بهم مرتبط می کند
 Douglas and Isherwood : مصرف کنندگان، کالاها را برای ساختن یک دنیای هوشمند و ایجاد و نگهداری روابط اجتماعی استفاده می کنند
 Baudrillard: مصرف هم با فرد و هم با نظام اقتصادی مرتبط است. مصرف بخشی از یک نظام ارتباطی است نه چیزی تنها مرتبط به افراد
 تمرکز بر حوزه خاصی از ارتباط یعنی کوشش در نشان دادن تمایز اجتماعی از طریق استفاده از کالاها ( نمونه کارهای وبلن ، بوردیو)

خلاصه نظر وبلن
 اساس شهرت قدرت پول است
 هرچه فرد ریشه دار تر باشد ثروتش بیشتر است. لذا ثروت به ارث رسیده اثرش بیشتر از ثروت رسیده از کار است
 فرد از دو راه موقعیت مالی و پولی را نشان می دهد:
 اوقات فراغت تظاهری conspicuous leisure
 مصرف تظاهری conspicuous
 مصرف تظاهری مربوط به شهر بزرگ است . geselschaft شهری که کمتر افراد همدیگر را می شناسند. مصرف راه ایده آلی برای جلوه گر ساختن قدرت پولی شخص به کسانی است که غیر از آنچه می بینند چیزی از او نمی دانند
 اوقات فراغت تظاهری مربوط به gemeinschaft است. افراد بهتر همدیگر را می شناسند.
 نظریه وبلن بیشتر cynical است یعنی همه چیز را به خودپرستی نسبت می دهد

بوردیو
Bourdieu
 کالاها اشیایی هستند که چیزی را بیان می کنند.
 طبقات مختلف کالاهای مختلف می خرند تا جایگاه خود را در ساخت اجتماعی نشان دهند
 طبقات در رقابت اند و کالاها اسلحه این رقابت است
 لذا تنشی دائمی بین استفاده از کالاهای خاص، و عمومی شدن استفاده از آن که موقعیت تمایز یافته آنان را به خطر می اندازد وجود دارد
 لذا کالاها درگیر بی پایان تعریف و باز تعریف موقعیت اجتماعی اند
ماری دوگلاس و بارون ایش وود

 برای چه مصرف می کنیم؟
 بر خلاف مدل مصرفی اقتصادی، کالاها برای مشخص کردن مقولات فرهنگی لازمند. لذا کالاها تنها برای ارضا نیازها نیستند
 کالاها می توانند نشان دهند که :
 یک مقوله اجتماعی به یک فرهنگ خاص مرتبط شده
 کالاها بطور مشخص این مقولات را تثبیت می کنند
 تمام مواد مصرفی معنای اجتماعی را با خود حمل می کنند
 کالاها هم رابطه اجتماعی درست می کنند و هم آن را حفظ می کنند
 کالا ها برای ارضا نیازها نیست بلکه برای مفهوم سازی و معنا سازی است
 کالا برای خوردن نیست برای فکر کردن است
 نخوردن برخی کالاها نیز برای عدم سود مصرفی شان نیست بلکه نخوردن آن حاوی پیامی است ( نمونه : تحریم ها)
 مصرف فرایندی است که مفهوم سازی کارکرد اصلی اش است. طبقات مختلف هم با کنترل مصرف کالاهای خاص مفهوم و معنی طبقه خود را دارند

حاکميت مصرف کننده يا توليد کننده؟

 فرهنگ مصرفي پديده مهمي است
 محور اين فرهنگ فرد Self است.
 پيروزي "خود" بيان نهايي دموکراسي است. چرا؟
 چون در دموکراسي قدرت در نهايت به مردم داده مي شود.
 آیا واقعا مردم در قدرت هستند؟

خود self و مصرف

 تاريخ تطور "خود" = داستان رشد مصرف توده اي
 اما اين مصرف تمام عيار توسط "خود" چطور ايجاد شد؟
 به دست چه کسي ايجاد شد؟
 و به نفع چه کسي بود ؟
 به نفع مصرف کننده است یا تولید کننده؟
 دوران حاکمیت مصرف کننده یا تولید کننده؟
 حق مصرف کننده حق واقعی است که ادا می شود یا حقه تولید کننده است؟

فروید و مصرف

 زيگموند فرويد و نظریه ضمیر ناخودآگاه انسان
 اين ذهن ناخودآگاه چگونه تحريک می شود؟
 تحریک ضمیر ناخود آگاه راز تمايلات توده هاست
 فرويد: پيگيري رضايتمندي و سعادت فرد نهايت هدف اوست.
 تحریک ناخوآگاه حرفه هايي مانند مشاورين سياستمداران، بازارياب ها و ... را رونق داد.
 شعار آنان : باید بتوان تمایلات افراد را ترغيب، تحريک و دستکاري کرد. هدف از این کار؟
 افراد حس می کنند به نهايت هدف خود رسيده اند.

تحریک مصرف کننده یا تشویق مصرف کننده

 نوه فرويد ادوارد برنايز(Edward Bernays) در دهه 1920 و موسسه روابط عمومي حرفه اي
 بر قرار کردن ارتباط سيستماتيک کالاهاي با توليد انبوه با خواسته هاي نا خوداگاه
 معمار اصلي تکنيک هاي مدرن یا تکنیک ترغيب مصرف توده اي
 مثال : ارتباط سيگار کشيدن زنان با رشد استقلال آنان از طریق آگهی و فیلم.
 استفاده سیاستمداران و تجار و صاحبان صنايع و سازمان جاسوسي (CIA) از اين تکنيک ها
 رد ايده هاي فرويد بوسيله روانکاوان راديکالِ طرفدار ويلهم رايچ (Wilhelm Reich)
 رایچ: درون فرد نبايد مورد سرکوب و کنترل قرار گيرد.
 رایچ: بايد تشويق کرد فرد خود را بيان کند.

حق مصرف کننده یا حقه تولیدکننده

 چه بر فرهنگ مصرفی حاکم است؟

 تحریک مصرف کننده یا آزادی مصرف کننده (برای بیان خود از طریق مصرف)؟ یا ترکیبی از این دو

 آیا دنیای مصرفی جدید به طرف ارضاء تمايلات فرد گرايانه معطوف است؟

 آیا ماهیت کالاهای جدید قدرت انتخاب مصرف کننده را بالا برده است؟

 آیا مصرف کننده توسط توليد کننده دستکاري می شود؟

 يا مصرف کننده است که نحوه و ماهيت توليد را تعيين مي کند

 کدام حاکم بر فرهنگ مصرفی اند؟ مصرف کننده یا تولید کننده