در جامعه شناسي اقتصادي در مورد ارزش مانند حوزه اقتصاد نظريه هاي مختلفي مطرح شده است. اولين نظريه مهم شايد مربوط به مارکس باشد. اولین بررسی و تحلیل جامعه شناختی کاراکتر اجتماعی اشیا توسط مارکس در کتاب سرمایه مطرح شده است ک
 مارکس و بحث fetishism of commodities یعنی بت کالاها
 بت کالاها یعنی چه ؟
 کالاها به مثابه بتواره : کالاها به نحو منحصر بفردی با یکدیگر رابطه دارند .
 اشیا این واقعیت را مخفی می کنند که آنها در واقع محصول کار انسانی هستند و لذا انسان را در یک مورد بهم مرتبط می سازد

تفاوت اشیا و کالاها در شیوه های مختلف تولیدی

 در فئودالیسم روابط شخصی زیر شکل روابط اجتماعی بین محصولات کار ( یا نیروی کارگر) مخفی نمی شود
 اما در سرمایه داری روابط اجتماعی شکل رابطه بین چیزها را بخود می گیرد.
 چیزها را می توان در بازار مبادله کرد چون تمامی آنها مظاهر مختلفی از یک چیز هستند یعنی جلوه های مختلف قدرت نیروی کار هستند.

ارزش

 از نظر مارکس "واقعیت" یک شی در ارزش مبادله exchange – value است
 ارزش مبادله بر اساس قدرت نیروی کار است.
 تاکید بر ارزش مبادله چه پیش می آورد؟
 کمی توجهی به ارزش استفاده use- value یک شی
 از نظر مصرف چه نوع ارزشی مهم تر است؟
 از نقطه نظر مصرف ارزش – استفاده خاص یک کالا مورد علاقه است
 تاکید مارکسیستها بر ارزش مبادله توسعه جامعه شناسی مصرف را کند می سازد.

 مارکسیستها : اشیا قدرت انتزاعی نیروی کارند که آن را در خود پنهان کرده اند
 Corrigan : کالاهااغلب در بازار هستند اما بعد از مبادله به حوزه های مختلفی وارد می شوند
 Kopytoff: ویژگی همه کالاها در بازار بودن و قدرت مبادله است لذا کالاها برابرند و بنابر این
 هیچ کالای برتر و مقدس وجود ندارد
 اما برخی کالاها بعد از مبادله از حوزه مبادله مجددشان محدود می شود ماند پاتینا
 مک کراکن : همیشه در کالاها نیروی کار پنهان نیست . نمونه: پاتینا یعنی خانواده های که انبار و خانه شان پر از اشیای نمایشی است که با تاریخ خانواده و تاریخ فامیل گره خورده اند
 مک کراکن : پاتینا مربوط به گذشته و قبل از خلق بازارها بوده و اینک افراد بجای آنکه اقلام را به ارث ببرند در بازار می خرند.


ادامه مطلب

 

بخشي زيادي از وقت ما روزانه صرف تماشاي آگهي هاي تجاري مي شود. چه بخواهيم چه نخواهيم در جامعه مصرفي آگهي هاي نقش مهمي بازي مي كنند. برخي توليدكنندگان جامعه نگرش درستي به اگهي ندارند. آنها گمان مي كنند بايد با هر وسيله اجناس خود را بفروش برسانند. اين انديشه مربوط به گذشته بود. اما اينك اگهي در جماعه مدرن كاركرد ديگري دارد كه اگر توليدكنندگان به آن توجه نكنند منافعشان در بلند مدت تامين نمي شود.
در دنیای جدید یکی از ابزارهایی که به رشد جامعه مصرفی کمک رسانده است تولید آگهی است . یکی از هدف های تولید اگهی که با آگهی های سنتی متمایز است ایجاد مصرف کننده کاراست. منظور از مصرف کننده کارا مصرف کننده ای است که برای مصرف کالای الف با دوام و قابل اتکای است. اگر به روش شركتهاي بزرگ و نام اوري كه نام آنها در مصرف كنند توليد اعتماد مي كند نگاه كنيد بخوبي اهميت اين ويژگي آگهي را متوجه مي شويم. تا بحال از خود پرسيده ايم كه چرا اين شركتها با توجه به شناخته بودن خود و كالاهايشان باز هم آگهي توليد مي كنند؟ يكي از جوابهاي اين سوال اين است: ايجاد مصرف كننده بادوام. براي همين نيز شما با مصرف كننده روبرو هستيذد كه به طور مثال تولد بچه اش را با خريد تلويزيون الف تداعي ميكند. كالاي الف مانند فرزندش يك هويت خاص برايش پيدا كرده است. توليد اگهي به اين امر بسيار كمك كرده است.

بنابر این اگهی مدرن تلقی می شود که به مصرف کننده قول دهد که مصرف کالای الف فقدان و کمبودی را که او دارد از بین می برد. بنابر این می توان گفت که کمبود از کالا نیست بلکه از مصرف کننده است که چیزی را ندارد که آن همان کالای الف است که تبلیغ می شود.
هدف دیگر اگهی مدرن متمرکز شدن بر مصرف کننده به عنوان یک فرد نیست بلکه به عنوان یک موجود اجتماعی است که بوسیله مصرف همان کالا در فرایند تعامل اجتماعی قرار می گیرد. بدین سبب آگهی ها در جامعه مدرن باید به افراد به عنوان یک موجود اجتماعی نگاه کند. به طور مثال اگر شما در گذشته اگهی خمیر دندان را با این مضون می دیديد که نیاز بهداشتی ولذا فردی شما را بر طرف می کرد در آگهی مدرن خمیر دندان الف به شما به عنوان یک موجود اجتماعی و در تعامل با بقیه نگاه می کند . بنابر این تبليغ به شما مي گويد : "مصرف خمیر دندان الف با بوی مطبوع اش رابطه شما محكم تر مي كند".
آگهی های مدرن در پی تغییر یک جامعه طبقاتی class society به جامعه توده ای mass society اند. کالا توده ها را مورد خطاب قرار می دهد. هدف دیگر تبلیغ تبدیل "خود" self به خود کالایی commodity self است به نحوی که فرد با کالاها منطبق شود. بنابر این اگر بودلیلارد جامعه شناس فرانسوی این بحث را مطرح می کرد که انسان مصرفی جدید با ریتم اشیاء و کالاها زندگی می کند آگهی نقش مهمی در این نظام سازی بازی می کند.

آدرس دنبالک: http://www.aa-saeidi.com/cgi-bin/mt/mt-tb.cgi/31
لینک ثابت: http://www.aa-saeidi.com/course/archives/000065.php

 

در بحث آگهي مناقشه هاي زيادي در گرفته است. بطور مثال آيا آگهي براي نجات توليد کننده و سرمايه داري است؟ آيا آگهي براي نجات سرمايه داري و توليد صنعتي است. اما بهرحال سوالات زير هنوز مطرح هستند:
 توليد انبوه چطور به مصرف انبوه مبدل مي شود؟
 چطور خواننده آگهي با آگهي ساخته مي شود؟
 چطور از اجتماع مي توان استفاده كرد
 چطور از جنبش هاي اجتماعي مي توان استفاده كرد
 گلدمن مي گويد: از جنبش زنان براي تبديل به مصرف كننده هاي توده اي مي توان سود جست كه به آن “ فمينيسم كالائي commodity feminisim مي گوييم.
اما سوال اصلي ما اين است:

هدف تولید آگهی در جامعه مصرفی چيست؟
 ایجاد یک مصرف کننده کارا – مصرف کننده ای با دوام و قابل اتکای
 قول دادن به مصرف کننده که مصرف کالای x یک فقدان و کمبودی را که مصرف کننده دارد از بین می برد. بنابر این می توان گفت که کمبود از کالا نیست بلکه از مصرف کننده است که چیزی ندارد که آن همان کالای x است که تبلیغ می شود.
 هدف آگهی متمرکز شدن بر مصرف کننده به عنوان یک فرد نیست بلکه به عنوان یک موجود اجتماعی است که بوسیله مصرف همان کالا در فرایند تعامل اجتماعی قرار می گیرد.

 هدف آگهی انتقال یا تغییر یک جامعه طبقاتی class society به جامعه توده ای mass society است
 هدف تبلیغ تبدیل فرد self به خود کالایی commodity self است
 هدف تبلیغ تجاری منطبق کردن فرد با کالاهاست

اما تفاوت آگهي مدرن و آگهي سنتي در چيست؟

 آگهي قديم تنها به فكر نياز شما است
 بطور مثال: استفاده از خمير دندان الف دندان هاي شما را سالم تر نگاه مي دارد.
 آگهي مدرن: به مصرف كننده مي گوييد در رابطه با ديگران فاقد چيزي است و مصرف آن كالا آن را بر طرف مي كند. بطور مثال : كالاي الف براي مردان با شخصيت رابطه اجتماعي يا خانوادگي شان را بهتر و شيرين تر مي كند.
 جامعه مدرن: در پي ايجاد و تقويت رابطه اجتماعي است
 به فرد به عنوان موجود اجتماعي نگاه مي كند


 

 

خرید و خرید کردن در دنیای مدرن و کهن تفاوت هاي ماهوي دارند. اين تفاوت ها را مي توان در محل هاي خريد مشاهده کرد. در دنياي جديد فروشگاه هاي بزرگ خريد کردن مدرن را نشان مي دهند. فروشگاه ها بزرگ در قرن 19 تاسیس شده اند. اما تحولات زیادی بعد از ان در آنها رخ داده است. تاسیس این فروشگاه ها را در تغییر تعریف خرید کردن نیز می توان مشاهده کرد. اینک تعریف خرید کردن این است که : دیدار از یک فروشگاه برای خرید کالا یا کالاهایی یا دیدن یا پرسیدن ( آزمایش) محتوی آنها." در حالکیه در خرید کردن سنتی تعریف کردن به این معنی بود: "دیدار از فروشگاه برای خرید." روشن است که از این تعریف آزادی در خرید بیرون نمی آید. در حالیکه بر اساس تعریف اول یکی از حقوق مصرف کننده جدید ورود آزادانه به فروشگاه بدون الزام به خرید است.
جامعه شناسان رشد فرهنگ مصرفی را با تاسیس و رشد فروشگاه های بزرگ همزمان می دانند. ریچارد سنت (Richard Sennett) می گوید: "رشد تولید مسبب اصلی رشد این فروشگاه هاست.". اما بطور کلی خصوصیات مهم این فروشگاه ها یعنی ورود آزاد بدون الزام به خرید نوعی دموکراتیزه شدن خرید در زندگی اجتماعی به بار آورده است. در چنین فضایی تمام طبقات به یک نحو رفتار می شوند. به عبارت دیگر ارزش اجتماعی پول همه برابر با هم است و تمام فروشنده ها همه را برابر می بینند.
خرید کردن در دنیای مدرن هم یک امر لذت بخش تلقی می شود و هم یک امر کسل کننده.
در زیر برخی از ویژگیهای مهم جامعه شناختی دو نوع خرید سنتی و مدرن آمده است.
شرح هر کدام بطور مفصل در کلاس قبلا بحث شده است.


قبل از تاسیس فروشگاه های بزرگ

خرید االزامی است یعنی نمی توان تنها به اقلام نگاه کرد.
تخصیصی شدن زیاد: هر فروشگاه تنها یک قلم یا چندقلم می فروشد.
کالا در هرصنف
خرده فروشی تحت نظارت نظام صنفی؛ تعداد محدود
عدم رقابتی در اعضا صنف
عدم قیمت ثابت: چانه زنی الزامی است
نیاز محوری: کالا نه آگهی می شود و نه نمایش داده می شود
گردش خرید غیر ممکن است
تعویض یا پس دادن جنس غیر ممکن است
تولید – محوری
خرید کردن محدود به یک منطقه محلی است که در آن خریداران و فروشندگان بطور شخصی شناخته شده اند
ویژگی شخصی فروشنده نسبتا غیر مهم است
فضای عمومی عموما مردانه است
خرید به تنهایی برای طبقه متوسط هویت فرهنگی نمی تواند فراهم کند


ادامه مطلب

 


صفحات وبلاگ
تعداد صفحات :94   1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 >