اقتصاد كلان با ابزارهاى اسلامى
نويسنده:
علي سعادت پناه
رشد و توسعه مباحث اقتصاد اسلامى، ارائه نظريه هاى علمى و كاربردى مختلف از ناحيه انديشمندان مسلمان، گرايش محافل علمى بين المللى به آموزههاى اقتصادى اسلام و به رسميت شناخته شدن برخى از آنها در مجامع رسمى اقتصادى و موفقيت عملى آنها در عرصههاى واقعى، اين عقيده صد ساله را كه نظام سرمايه دارى تنها راه رشد اقتصادى است، به چالش جدى فراخواند . فقهايى كه تا چندى پيش از باب اضطرار و ضرورت به جريان برخى از ابزارهاى مالى خلاف شرع تن مىدادند، امروزه توجيهى براى اين كار نمىبينند .
نوشته حاضر يكى از نمونه هاى اين تحول است . فقهاى پاكستان كه تا سال 2000 ميلادى از باب ضرورت و به حكم ثانوى ربا را تجويز مىكردند، طى نشستى با استناد به يافتههاى علمى اقتصادانان مسلمان و ابزارهاى مالى ارائه شده توسط آنان، ضرورت ربا را منتفى دانسته، حكم به لزوم تغيير نظام مالى دادهاند و مسئولان اقتصادى را موظف كردهاند تا ژوئن 2002، نظام مالى اسلامى را جايگزين نظام ربوى كنند .
نويسنده:
علي سعادت پناه صنعت بانكداری در ایران دارای سابقه ای طولانی است كه عملكرد آنها به میزان زیادی اقتصاد ایران را تحت تاثیر قرار داده است .بانكها به عنوان محلی مناسب برای سپرده گذاری افراد و نهادها می بایست با برنامه ریزی و نوآوری در ابزارها و خدمات خود بهترین اقدامات در بازار پولی را انجام داده و در مقابل برخی محدودیت ها از قبیل تعیین نرخ های دستوری ، سقف های سود و ... بهترین نقش آفرینی را داشته باشند . اما سیستم مذكور دارای نقاط ضعفی بوده كه در صورت تقویت ، میتواند به افزایش كارایی سیستم فوق منتهی گردد لذا به برخی از مشكلات فوق اشاره می گردد.
پیش بسوی ابزارهای مالی اسلامی
اقتصاد هر كشوری متشكل از بازارهای پولی ، مالی ، سرمایه و ... میباشد كه تعامل موارد فوق بر رشد اقتصاد اثر گذار خواهد بود در بسیاری از جوامع نقش یك یا تعدادی از بازارهای مذكور در اقتصاد بیش از سایرین بوده و لذا اهمیت و اولویت آن بخش بیشتر است بسیاری از اقتصاد دانان، اقتصاد ایران را اقتصادی بانك محور میدانند و معتقدند كه بازار پول بر بسیاری از متغیر های كلیدی ، اثر گذار می باشد.
