اسلام و لیبرالیسم (9)
نويسنده:
علي سعادت پناه
3. «زیست بوم» ستیزی آثار زیست محیطی عملکرد نظام لیبرال - سرمایهداری، موجب برهم زدن تعادل و توازن در طبیعت و منابع حیاتی آن است. این موضوع روشن ساخته است که ظلم سرمایهداری نه تنها متوجه جامعه انسانی است، بلکه گونههای حیاتی و نباتی و آبها و کانیها حتی هوا و لایة اوزن را نیز سالم و متعادل باقی نگذاشته است بگونهای که: «در دهه هشتاد همة شاخصهای حیاتی در حال سقوط بودهاند، و در مجموع قابلیت سکونت کره زمین کاهش یافته است»(72). بهپارهای دیگر از علل نابسامانیهای جامعه سرمایهداری در بخشهای گذشته اشاره شد. اکنون علل سقوط سرمایهداری را چنین میتوان خلاصه کرد:
نويسنده:
علي سعادت پناه 2. انحصار طلبی و تبعیض طبقاتی انحصارطلبی و توزیع غیر عادلانه اموال، ریشه در حس زیادهطلبی و افزونخواهی ثروتمندان دارد که آنان را بهبیدادگری، حقکشی، ظلم و استثمار سوق میدهد و همین یکی از عوامل اصلی نابودی نظام سرمایهداری است: امام علی«ع»: من یستأثر من الاموال یهلک(65) هرکس در اموال، انحصار طلب باشد، هلاک گردد. ویژهسازی اموال و منابع طبیعی، از عوامل مهم تقسیم نابرابر و غیر عادلانة ثروت و پیدایش جامعة تبعیضآمیز طبقاتی است.
نويسنده:
علي سعادت پناه اکنون با نگاهی بینشگرا در تمدن صنعتی و جامعه سرمایهداری کنونی، روشن میگردد که دارد از درون میپوسد و رو بهزوال و نیستی میگذارد. نظام "سرمایهداری"، افراد انسانی را از درون پوچ و بیانگاره ساخته است و هستة اصلی کیان اجتماعی را تباه کرده و از جوهر مقاومت، سختکوشی، شکیبایی، باورمندی، ارزشگرایی و فداکاری، تهی ساخته است. افزونطلبی و زیادهخواهیهای مرزنشناس نظام لیبرال - سرمایهداری، نخست، موضوعی انسانی است که در اندیشه و درون انسانها نفوذ میکند و انسانها را از باطن، بهگرایشهای ماده پرستانه دچار میسازد.
نويسنده:
علي سعادت پناه محیط زیست و بیماریهای آن، و زیانها و ویرانگریهای تمدن صنعتی نسبت به"زیست بوم"، براندیشمندی پوشیده نیست؛ بگونهای که متخصصان، کره زمین را چون بیماری میدانند که دچار بیماریهای فراوان گشته است.(46) بیماریهایی که در کالبد آن نفوذ کرده و ژرفای آن را بیمار ساخته و حتی فضا و هوای شناور بر سطح آن را آلوده کرده است. منابع آبی زیر زمینی، آلوده گشته و ریه زمین، یعنی جنگلها و اکسیژن سازان را بهنابودی کشیده است. منابع و ذخائر نهفته در درون آنرا بهپایان نزدیک کرده و بسیاری از گونههای گیاهی و حیوانی را بهدست نابودی سپرده است.
نويسنده:
علي سعادت پناه ابرقدرتهای لیبرال - سرمایهداری بینالملل، دریافتند که با قدرت نظامی و جنگ نمیتوان بر کشورها، بازارها و منابع ثروت مسلط شد؛ بلکه نیاز به سلاح جدیدی است که بهظاهر، صورت اسلحه ندارد و موجب جبههگیری تودهها نمیگردد. این سلاح، سلاح اقتصادی است که با این ابزار میتوان بهجنگی نامرئی و به ظاهر صلح جویانه و خیر خواهانه دست یازید و همة ارض مسکون را زیر نفوذ و سلطه درآورد. دستیابی بهاین سلطه و بهکارگیری این ابزار، در محیطهای آرام و قانونمند و با فرهنگهایی پیشرفته و انسانی، امکان ندارد؛ چه در اینگونه اجتماعات، مردمان آگاهی دارند.
نويسنده:
علي سعادت پناه سودهای نامحدود در مبادلات و آزادی در نرخگذاری با روشهای انحصاراتی و واسطهگریهای اقتصادی، از مشکلات اصولی اقتصاد امروز جامعة بشری و از راه کارهای سرمایهداری است. سرمایهداران با هزینه کردن نقدینههای سرگردان و فراوان خویش، یا بهواسطه گری میپردازند و یا با نرخگذاری آزاد و سودهای ناعادلانه، ثروتهای کلانی بهجیب میزنند. نرخ گذاری آزاد و بیکنترل که در نظامهای سرمایهداری، معمول است و یا واسطهگریهای گسترده میان صاحبان کالا و مصرف کنندگان، در گرانی قیمتها تأثیر زیاد دارد و بیشتر رشد قیمت و نرخهای روزافزون، از این دو جریان فاسدپدید میآید، یعنی نبود کنترل و محدودیت، و تحمیل نرخهای دلخواه بر تودههای مصرف کننده.
نويسنده:
علي سعادت پناه استثمار و بهرهکشی از کارمحرومان، از نا انسانیترین روشهای سرمایهداری است. تردید نیست که سرمایههای کلان، جز از راههای ظالمانه و استثماری و نادیده گرفتن حقوق دیگران، گرد نیاید و درآمدهای عادلانه و مشروع، بهثروتهای زیاد نمیانجامد. امام علی «ع»: الا فتوقعوامن اِدبارامورکم ... ذاک حیث تکون ضربة السیف علی المؤمن اهون من الرزق من حله(21) هان منتظر روزی باشید که نظام اجتماعی شما از هم بپاشد ... و این بههنگامی است که فرود آمدن شمشیر بر سر مؤمن آسانتر است از دستیابی بهدرهمی حلال.
نويسنده:
علي سعادت پناه تعادل جامعه و توازن میان منافع و حقوق افراد، و ارتباط معقول میان "حق" و "تکلیف"، در پرتو قانون، صورت میپذیرد و بدون حاکمیت قانون اجتماعی سالم و منسجم و متوازن، پدید نخواهد آمد. قانون است که باید حس افزونخواهی و آزمندی گروههایی را محدود کند، و ابزار قدرت افرادی را که مایه تجاوز و سلطه است، در هم بشکند و انواع تجاوزگریها را مهار کند، و همه را به انجام وظیفه و تکلیف خویش در جامعه تشویق کند و یا ملزم سازد و بدین گونهها همگان را بهحق خویش برساند.
اسلام و لیبرالیسم (8)
اسلام و لیبرالیسم (7)
معیارها در جامعه کنونی و وضعیت جامعههای "سرمایهداری"
اسلام و لیبرالیسم (6)
7. نظام "لیبرال - سرمایهداری" و محیط زیست
اسلام و لیبرالیسم (5)
6. فرهنگ "سرمایهداری" فتنههای اجتماعی و تهاجم فرهنگی
اسلام و لیبرالیسم (4)
5. واسطهگری و سودهای نامحدود بازرگانی
اسلام و لیبرالیسم (3)
4. استثمار
اسلام و لیبرالیسم (2)
2. سرمایهداری و قوانین اجتماعی
