منتخب مردم

جهان پس از جنگ جهانی در آغاز راهی قرار گرفت که از آن به جهانی شدن (Globalization) یاد می شود . امضای موافقت نامه عمومی تعرفه و تجارت (Geneval Agreementon TariFFS Tradeorganization) معروف به گات (GATT) در 1326ش/ . 1947 م . و تولد سازمان تجارت جهانی (WorldTrade organization) یا WTO در 1375 ش/ . 1996 م . بخشی از فرایند جهانی شدن است که در عرصه اقتصاد جهان خودنمایی می کند . در دهه 70 ش/ . 90 م . به علت پدید آمدن بازارهای جدید ناشی از فروپاشی بلوک شرق، نابودی نظام های اقتصادی منطقه ای، رشد فناوری (تکنولوژی) و گسترش تجارت به حوزه خدمات، جهان گرایی اقتصادی سرعت بیشتری یافته و همه کشورهای جهان را مجبور ساخته است به این روند ملحق شوند و یا درباره آن بیندیشند . مقاله حاضر نیز بخشی از این فرایند را با تاکید بر موضوع ایران، برمی رسد .

GATT و WTO هدف ها و ساختارها

جنگ جهانی دوم به اقتصاد کشورهای جهان لطمه زد، و اغلب آن ها را با مشکلات جدی در عرصه تولید و بازرگانی مواجه ساخت . برای رفع این مشکلات و به منظور نظم بخشیدن به قواعد و مقررات تجارت جهانی، تاسیس یک سازمان بین المللی بازرگانی اجتناب ناپذیر می نمود . پس از آن در این باره اقداماتی از سوی کشورهای مختلف جهان صورت گرفت که سرانجام نمایندگان 56 کشور جهان در هاوانا پایتخت کوبا، اساس نامه سازمان تجارت جهانی را در 106 ماده و 16 ضمیمه در 1326 ش/ . 1947 م . به امضا رساندند; ولی مخالفت آمریکا و برخی از کشورهای دیگر موجب شد که تنها بخشی از آن از سوی 23 کشور جهان به مرحله اجرا در آید که این همان موافقت نامه عمومی تعرفه و تجارت یا گات است . GATT در گذشته و اینک که به سازمان تجارت جهانی تغییر نام داده است، تنها نهاد بین المللی در تهیه و اجرای قواعد و مقررات تجارت بین المللی است که به عنوان یک مؤسسه مستقل و در عین حال مرتبط به سازمان ملل متحد شناخته می شود . ⁽¹⁾ هدف عمده گات، ارتقای سطح زندگی برای کشورهای عضو، فراهم آوردن امکانات اشتغال کامل، افزایش درآمدهای واقعی، افزایش سطح تقاضا، بهره برداری مؤثرتر از منابع جهانی و گسترش تولید و تجارت بین المللی است . نیل به این اهداف از طرق ذیل امکان پذیر است:

1 . جلوگیری از اعمال تبعیض آمیز تجاری بین کشورهای متعاهد در تجارت بین المللی که در طی آن، کشورهای عضو، متعهد می شود مقررات یکسانی را در زمینه واردات و صادرات به اجرا در آورند .

2 . منع اعمال محدودیت در صادرات و واردات; یعنی کشورهای عضو مجاز به اجرای محدودیت هایی چون سهمیه بندی در روابط تجاری داخلی و خارجی خود نیستند .

3 . کاهش تثبیت و محدودیت تعرفه های گمرکی . این اقدام به لغو یا کم اثر شدن عوارض گمرکی به عنوان مهم ترین مانع در تجارت جهانی منجر می گردد .

4 . حل و فصل اختلافات ناشی از روابط تجاری . تحقق این مسئله در گرو مذاکره، مشاوره، تن دادن به داوری و دستیابی به راه حل مرضی الطرفین است . ⁽²⁾

برای دستیابی به این اهداف، اعضا تاکنون 8 دور مذاکرات را پشت سر گذاشته اند . در آخرین دور مذاکرات - معروف به دور اروگوئه که از 1365 تا 1373 ش/ . 1986 م . تا 1994م . به طول انجامید - تصمیم گرفتند که در گات اصلاحاتی را صورت دهند که حاصل آن تغییر نام سازمان و گسترش فعالیتش بوده است . برای مثال مقررات گات تنها مربوط به کالاها و هم اینک علاوه بر آن شامل خدمات نیز می شود . با این وصف، تفاوت اساسی بین وظایف و اهداف گات و وتو به چشم نمی خورد .

سازمان تجارت جهانی برای انجام وظایف فوق و نیز به منظور عمل به وظایف دیگری که پس از دور اروگوئه بر عهده گرفته است، تشکیلات زیر را در خود فراهم آورده است:

الف . کنفرانس وزیران: که بالاترین رکن سازمان به شمار می رود . کنفرانس مرکب از نمایندگان کلیه اعضا است و با برگزاری همایش های مستمر، تاسیس کمیته ها، تعیین دبیر کل و پذیرش اعضای جدید در جهت اجرای وظایف سازمان گام بر می دارد .

ب . شورای عمومی: هدایت کلی و نظارت بر فعالیت های سازمان و نیز حل اختلافات بین اعضا، تعیین خط مشی تجاری کشورهای عضو، ارتباط و همکاری با سایر سازمان ها و تصویب مقررات مالی و بودجه سالانه وتو را بر عهده دارد .

ج . رکن حل اختلافات: این رکن به منظور مشورت و حل اختلافات اعضا تشکیل می شود، و بر اجرای احکام و توصیه های وتو نظارت می کند . از این رو، کشورهای عضو ملزم به رعایت تصمیمات رکن حل اختلاف هستند .

د . رکن بررسی خط مشی تجاری: از مهم ترین وظایف این رکن بررسی خط مشی ها و رویه های تجاری همه اعضا از لحاظ تاثیر آنها بر نظام چندجانبه تجاری است . همچنین تاثیر تحولات محیط تجاری بر نظام بازرگانی را بررسی می کند .

ه . شوراهای تخصصی: شورای تجاری کالا، شورای تجارت خدمات، شورای تجارت حقوق مالکیت معنوی، مجموع شوراهایی هستند که در کنار کمیته های تخصصی، وصول به انجام وظایف سازمان را تسهیل می بخشند .

و . کمیته های تخصصی: کنفرانس وزیران در اجرای وظایف خود، کمیته های تجارت و توسعه و محدودیت های تراز پرداخت های بودجه مالی و تشکیلاتی را تاسیس کرده اند .

فنلاند از نظر اقتصادی سالم ترین و پاک ترین کشور جهان است . به گزارش سرویس بین الملل «بازتاب » ، سازمان بین المللی شفافیت (Transparency international) اعلام کرد، شاخص فساد (Corruption Perception Indem) CPI در فنلاند، در پایین ترین میزان قرار دارد، شاخص فساد از نظر این سازمان بین المللی، بسترهای مختلف اقتصادی و میزان تقاضای انجام تخلف است که در فنلاند، کم ترین مقدار و در بنگلادش، در بالاترین میزان آن قرار دارد .

کشورهای سوئد، کانادا، سنگاپور، اتریش و هلند از نظر سلامت اقتصادی، پس از فنلاند قرار دارند، و روسیه، چین و نیجریه نیز جزو فاسدترین کشورها، معرفی شده اند . اما در طبقه بندی شاخص های فساد در میان کشورها، نام ایران مشاهده نمی شود .

به عنوان جانشین برای CPI به کار می رود که کشورها را بر پایه درجه آزادی اقتصادی رتبه بندی می کند و بیان می دارد که هر چه آزادی اقتصادی کمتر و مقررات دست و پا گیر اقتصادی در کشور بیشتر باشد، درجه فساد اقتصادی بیشتر خواهد بود . بر پایه این شاخص، در میان 155 کشور مورد مطالعه، ایران در رتبه 151، هنگ کنگ در رتبه اول و کره شمالی در انتهای این جدول قرار دارد .

بانک جهانی از رشد اقتصادی کشورهای دنیا خبر داد

بانک جهانی گزارش داد، اقتصاد جهان به آرامی رو به بهبودی پیش می رود، اما مخاطرات کسری بودجه و کسری تراز تجاری امریکا، ممکن است به رشد تازه آغاز شده آسیب برساند .

بانک جهانی براساس گزارش دورنمای اقتصاد جهانی خود، انتظار دارد رشد اقتصاد جهانی عمدتا متاثر از فعالیت اقتصادی در امریکا و ژاپن از سطح دو درصد سال جاری به سه درصد در سال 2004 میلادی برسد .

«هانس تیمر» رئیس گروه روندها در بانک جهانی گفت: هنوز در رشد اقتصادی قطب های مهم اقتصادی جهان عدم هماهنگی وجود دارد، اما روند جاری نمایانگر آن است که وضعیت اقتصادی جهان در سال 2004 بهتر خواهد شد . وی افزود: هر چند که کندی رشد اقتصادی در اروپا، رکود اقتصادی در ژاپن و مشکلات ساختار اقتصادی بیشتر کشورهای پیشرفته و نیز ابهام درباره بهبود سرمایه گذاری نگران کننده است، اما اقتصاد کشورهای جهان در حال رشد است .

همچنین مشکلات ساختاری مزمن در کشورهای ثروتمند، از جمله کسری بودجه و حساب جاری در امریکا، و عملکرد ضعیف بانک های ژاپن و اروپایی، و نیز تنزل ارزش دلار امریکا، میزان سرمایه گذاری را در آینده کاهش می دهد .

بانک جهانی انتظار دارد، اقتصاد امریکا در سال جاری 2/3 درصد و در سال آینده 4/3 درصد رشد داشته باشد .

بانک جهانی اعلام کرد: اقتصاد منطقه اروپا در سال جاری 7 درصد و در سال آینده 7/1 درصد رشد نشان خواهد داد، اما افزایش ارزش یورو در برابر دلار، برای منطقه اروپا نگران کننده است .

در خصوص مسائل اقتصادی ژاپن، بانک جهانی تداوم وخامت وضعیت مالی ژاپن را همچنان نگران کننده می داند و بانک مرکزی ژاپن در تلاش برای ایجاد تحرک اقتصادی، با اعتراضات نگران کننده ای مواجه است .

براساس پیش بینی این بانک، اقتصاد ژاپن اندکی سریع تر از اروپا رشد می کند و نرخ رشد آن در سال جاری به 8/ . درصد و در سال 2004 به سطح 2/1 درصد می رسد .

هر چند گزارش بانک جهانی شاهد بهبود عرضه و تقاضای اقتصاد کشورهای در حال توسعه است، اما مسیر حرکت آنها را پر از خطرات احتمالی می داند .

دستور تعطیلی الجزیره صادر شد

منابع خبری، از سلسله نشست های کمیته اطلاعات امنیت، وابسته به نمایندگان پارلمان امریکا خبر داده اند .

به گزارش ایلنا، کمیته اطلاعات و امنیت وابسته به پارلمان امریکا، طی سه هفته گذشته، سلسله نشست هایی را در خصوص موضوع بررسی روابط آمریکا و قطر برگزار کرده اند . این نشست ها در حالی برگزار شد که برگزار کنندگان، شبکه ماهواره ای الجزیره قطر را خطری بزرگ علیه امریکا به حساب می آورند و این شبکه را سخنگوی سازمان القاعده، رژیم صدام حسین و همچنین بیان کننده افکار گروه های تندرو می دانند .

در این نشست ها که اعضای برجسته مجلس نمایندگان (سنا)، نمایندگانی از وزارت دفاع (پنتاگون)، وزارت امور خارجه، دستگاه اطلاعات و امنیت (سیا) و همچنین نمایندگانی از پلیس فدرال (اف . بی . آی) امریکا حضور داشتند، به این نتیجه رسیدند که از جورج بوش بخواهند، به دولت قطر هشدار دهد، تا فورا تدابیری اتخاذ کند که منجر به بسته شدن «شبکه الجزیره » قطر شود، یا اینکه شالوده و اساس این شبکه با تغییر مسئولانش تغییر یابد، همچنین همه برنامه ها و اخبارش کاملا ضبط شود . در غیر این صورت، واشنگتن در روابط با قطر تجدید نظر خواهد کرد .

گشایش شعب بانک های خارجی در ایران

رئیس کل بانک مرکزی ایران، از گشایش شعب بانک های خارجی در ایران، در آینده خبر داد . قدس به نقل از شیبانی نوشت، از لحاظ قواعد بانکداری اسلامی، منعی در این باره وجود ندارد و کارشناسان، سرگرم تهیه و تنظیم قوانین تسهیل کننده آن هستند .

دانشگاه تهران، سیاسی ترین دانشگاه جهان است

مجله «مادر جونز» در تحقیقی از ده دانشگاه برجسته دنیا، در زمینه فعالیت های سیاسی، رتبه اول را به دانشگاه تهران داد .

به گزارش خبرگزاری مهر، نشریه مادر جونز (Mother Jones) طی مقاله ای تحلیلی، ده دانشگاه برجسته دنیا در زمینه فعالیت های سیاسی را مورد مطالعه قرار داده است .

این مقاله ضمن اشاره به تظاهرات دانشجویان امریکایی علیه جنگ عراق در فوریه سال 2003، ده دانشگاه فعال جهان را به ترتیب گستردگی فعالیت های سیاسی تقسیم بندی کرده است . فعالیت های دانشگاهی در امریکا، اکثرا در برگیرنده تظاهرات دانشجویی در زمینه اموری چون افزایش شهریه، مخالفت با جنگ عراق، حقوق مدنی، مواد مخدر، مسائل دانشجویی، وضعیت غذا و ... است .

در این تحلیل، دانشگاه تهران در مقایسه با تظاهرات گوناگونی که در سطح دانشگاهی در سراسر دنیا انجام می گیرد، فعال ترین دانشگاه جهان ارزیابی شده و رتبه نخست را به خود اختصاص داده است .

در این گزارش آمده است، دانشجویان دانشگاه تهران از زمان پیروزی انقلاب اسلامی در سال 1979، همچنان انگیزه های سیاسی خود را در زمینه های مختلف حفظ کرده اند .

مقاله تحلیلی مذکور، ده دانشگاه جهان را بر حسب میزان فعالیت های سیاسی، بدین صورت رتبه بندی کرده است: دانشگاه تهران، کالج کالیفرنیا، دانشگاه های نیویورک، هاروارد، میشیگان، جیمز مدیسن، شیکاگو سنت جوزف، یوسی برکلی، و بیل .

منبع: سایت حوزه

6 - 2 - توطئه گران و کشاورزان

تاریخ انقلاب در طی دوران تلاش برای احیای کشاورزی ایران، و بازگردانیدن جایگاه و حقوق دهقان ها، شاهد آشوب گریهای داخلی از سوی کسانی بوده است که خود را مدافع حقوق زحمت کشان شهر و روستان می نمایاندند . هرچند تقابل این گروه های سیاسی و فریب خورده با جهادگران سازندگی به سود آنان تمام نشد، باید نگاهی به کارنامه شرم آور آنان افکند . بنیان گذار جمهوری اسلامی . کشاورزان را در این رابطه مخاطب ساخته و آنان را از اثرپذیری و بی تفاوتی در عرصه سازندگی کشور دور می دارد .

["شما کشاورزان] این مسوولیت [سازندگی] را به عهده بگیرید و گوش به حرف کسانی که می خواهند نگذارند که این چرخ ها به راه بیفتد، ندهید . آنها به شما علاقه ندارند، اسلام عزیز است که برای شما ارج قائل است و برای شما حق قائل است . "38

واکنش سیاسی اخلال گران در امر احیای کشاورزی نمی تواند حاکی از تمایل ملی و ارادت به کشاورزان ایرانی باشد; چرا که اکنون تمامی کوشش ها و دیده ها متوجه خود اتکایی و استقلال است . کسانی که خرمن ها را آتش زده و محصول وارداتی را - که از وابستگی اقتصادی و سیاسی به قدرت های سلطه گر حکایت دارد - جایگزین آن می سازند، چگونه تحلیل می کرده اند؟ درست به دلیل همین نارسایی هایی که در مواضع و تحلیل های این جمعیت ها و کسان وجود داشت، روند احیاگرانه جهادگران و کشاورزان استمرار یافت .

"چطور شد که این آقایانی که طرفدار ملت هستند، مخالفت کردند؟ کشاورزی مخالفت با مصالح مملکت ما و ملت ماست؟ اگر کشاورزی نشود، نفعش به جیب کی می رود؟ ... خدمت این است که ما محتاج باشیم که گندم و جو و برنج و عدس و همه چیزمان از امریکا بیاید؟ "39

7 - 2 - کارگران و کشاورزان

بدون تردید، کشور برای نیل به خوداتکایی در تمامی عرصه ها، محتاج دو گروه کارگران و کشاورزان می باشد . در حقیقت، کشاورزی و صنعت، به منزله دوبال است که می بایست به همراه یک دیگر داشت . اما واقعیت های موجود نشان می دهد که باید اولویت را به کشاورزی داد; چرا که به دلیل منابع طبیعی فراوانی که در ایران نهفته است، بهره گیری از سرمایه گذاری در آن ممکن است . و از طرفی مواد غذایی را باید از دستان خویش جست تا بتوان با فراغت بال به کار صنعت و تولید در آن پرداخت . رهبر فقید انقلاب، ضمن تجلیل از کارگران و کشاورزان، سیاست گزاری در عرصه کشت زار را مقدم می شمرد و بر توسعه و تعاون در آن اصرار می ورزید .

"توجه به بازسازی مراکز صنعتی، نباید کوچک ترین خللی بر ضرورت رسیدن به امور خودکفایی کشاورزی وارد آورد، بلکه اولویت و تقدم این امر باید محفوظ بماند و مسوولین بیش تر از گذشته، خود را مکلف به اجرای آن سازند و در امر احیای اراضی و مهار آبها و ایجاد سدها و تشویق کشاورزان و دامداران و استفاده هرچه بیش تر از نعمت های بیکران الاهی تلاش نمایند که مطمئنا خودکفایی در کشاورزی، مقدمه ای است برای استقلال و خودکفایی در زمینه های دیگر . "40

با نگاهی کلی به سخن و شیوه رهبری امام خمینی در دشواریهای دوران گذار و ایام نوسازی جامعه و نظام سیاسی ایران استبداد زده، می توان این نتیجه را گرفت که سلوک ملت در طریق استقلال سرانجام به بار نشست . کشاورزان ایرانی به رغم موانع بسیاری که بر سر راه خوداتکایی داشته و در چنبره تبلیغات رسانه ای دنیای استبکاری گرفتار آمده بودند، در پرتو روشنگری امام پیش رفتند . گفتنی است که در این روند، زنان را دوشادوش مردان در کارخانه ها و کشت زارهای میهن دیدیم; چرا که در منظر اسلام و امام خمینی، آنان برخوردار از حقوق انسانی بوده و سزاوار تکریم اند .

"اسلام ... برای همه زنها و مردهای کارگر، برای همه زنها و مردهای دهقان، حق قایل است . "41

3 - 2 - مجلس و کشاورزان

در کنار دولت و خدمات گوناگون آن به کشاورزان در روند احیای کشاورزی ایران، می توان مجلس شورای اسلامی را نگریست - که از رهگذر پژوهشها و بررسیها و دیدارهایی که نمایندگان هر منطقه با روستا و کشت کاران دارند - سعی در قانون گذاری متناسب با ضرورتهای راهبرد احیای کشاورزی و کشاورزان کشور دارد . از آنچه گفته شد، به روشنی جایگاه و نقش تعیین کننده مصوبات مجلس را در بهینه سازی امور کشاورزان درمی یابیم . شکی نیست که پاره ای از قوانین و مقررات پیشین، مانع دست یابی آنان به حقوق و حرمت شان می باشد . قانون گذاری نوین براساس شناخت مقتضیات حاضر، می تواند دولت و کارگزاران آن را در استانها یاری دهد، تا از عهده مسئولیتهایی که در جهت خوداتکایی دارد برآید .

"حل مسایل کشاورزی که از مهمات امور کشور است [که] به عهده دولت با پشتیبانی مجلس است و [باید] در تمام این امور، آنچه لازم است بدون مسامحه عمل شود . موافق بودن قوانین مربوط به این امور و سایر امور کشور، با قوانین مقدس اسلام; اعم از احکام اولیه یا احکام ثانویه است; که اگر جزئی انحرافی - خدای نخواسته - در این مجلس از شرع اسلام پیدا شود، سنت سیئه ای خواهد شد که دنبال آن سنتهای سئیه دیگر خواهد آمد ... فعالیتهای نمایندگان محترم در جانب هرچه بهتر کردن کشور [از جمله مساله کشاورزی و خودکفایی آن] و رفاه حال محرومین [در تطبیق] با موازین اسلامی [باید] باشد . "30

رهبر فقید انقلاب ، در عین حال که احیای کشاورزی و نیز دست یافتن کشاورزان را به جایگاه رفیع خویش خواهان است، ولی این همه را در هماهنگی مصوبات مجلس; از جمله مسایل کشاورزی با اسلام و احکام و اجتهاد کارشناسان دینی می طلبد . از آنجا که دین هرگز با منافع و مصالح فرودستان و زحمت کشان جامعه، سر ناسازگاری نداشته و از زمین خواران و استثمارگران جانب داری نکرده است، می توان دغدغه امام را در این رابطه درک کرد . او در حقیقت می خواست که قانونهایی که از مجلس می گذرد، در پیوند با اعتقاد و تقوا پیشگی قرار گیرد و در پرتو احکام دینی، حقوق کشاورزان تامین و تضمین شود .

4 - 2 - روحانیت و کشاورزان

روحانیون در نظام سیاسی جمهوری اسلامی، مدار و محور هدایت گری و تصمیم سازی بوده و در قوای سه گانه کشور، و همچنین شورای نگهبان و مجمع تشخیص مصلحت نظام، حضور تاثیرگذار داشته اند . از این رو، باید ارتباط میان روحانیت و سامان یابی کشاورزی و کشاورزان را بررسی نمود . امام، از همان نخست می کوشید تا روحانیون با حضور در عرصه های عینی و اجتماعی، از سویی به مردم خدمت کنند و از سویی دیگر اسلام و احکام و مصلحتهای آن را به تناسب زمان و مکان حاضر پاس دارند . پیوند تنگاتنگ جامعه و روحانی در طی تاریخ دین و مذهب، به ویژه در دورانهای سرنوشت ساز - که کشور دچار کشمکشهای سیاسی و فرهنگی و اقتصادی گشته است - مقوله ای از کارناپذیر است . اگر بافت جامعه روستایی و فرهنگ و سنتهای دیرینه و حاکم بر آن را - که با باورهای مذهبی سخت گره خورده است - در نظر آوریم، می توان این پیوند را به طور ژرف تر و نزدیکتری پذیرفت . به هر حال با توجه به قبول اجتماعی و تاریخی سازمان روحانیت، در جامعه مذهبی ایران، نمی توان در تحلیل روند احیای کشاورزی از تاثیرگذاری آن غفلت جست . در گفتار زیر، رهبری فلسفه حضور کارشناسانه روحانیون در شورای اقتصاد و برنامه ریزی را بیان می دارد .

"اینکه روحانیون در شورای اقتصاد و برنامه ها نظارت می کنند، از باب این است که آنها به امور شرعی توجه دارند و نظارت آنها باعث می شود که طرحی که شما می دهید و برای تصویب به مجلس شورای اسلامی و شورای نگهبان می رود، رد نشود و در نتیجه کارها آسان شود . "31

در جای دیگر، امام خمینی در مصاحبه با خبرنگار خارجی، روحانیت را نهادی طرفدار مستضعفان و کشاورزان تلقی کرده و روحانیون را از این اتهام که در دوران پهلوی و حتی پیش از آن، در شمار فئودالها و زمین داران بزرگ بوده اند، تبرئه می کند . در رابطه با تقسیم اراضی میان دهقانها - که از سوی شاه صورت گرفت - رهبری مالکیت زمینهای بخشیده شده را همچنان معتبر می شمارد; چراکه اربابان در روستاها از پرداختن مالیاتهای اسلامی بر زمین و محصولات آن خودداری ورزیده اند . بدین گونه، روحانیت منافع کشاورزان را مورد توجه قرار داده و از آنان دفاع می کند . امام در این جا هم از خود و علمای دینی در شهرهای بزرگ یاد می کند که شاه ستیزی شان به خاطر لطمه زدن حاکمیت به منافع اربابها و صاحبان زمینها و مزارع بزرگ نبوده است . بدین سان می توان گفت که روحانیت پس از انقلاب، در هر پست و موقعیت اجتماعی و سیاسی و اقتصادی; اعم از قانون گذاری و نظارت و اجرای مصوبات مجلس، به مدد دهقانها خواهد شتافت و امکان نیل به پیشرفت و آسایش آنان را فراهم خواهد آورد .

"به طور کلی، هیچ یک از روحانیون مخالف شاه از زمین داران بزرگ نبوده اند تا اصلاحات ارضی شامل زمینهای آنها بشود . و من اعلام کرده ام که چون زمین داران بزرگ مالیتهای اسلامی خود را نپرداخته اند، ما زمینها را از رعایا پس نخواهیم گرفت، و مخالفت من و سایر روحانیون با شاه هرگز بدین خاطر نبوده است . و این [اتهام] هم از تبلیغات سؤ شاه است که دیگر رنگ خود را باخته است . "32

5 - 2 - جهادسازندگی و کشاورزان

اینکه یکی از نهادهای انقلابی کشور، به کشاورزی و عمران آن اختصاص یافته است; به روشنی از تشخیص ضرورتهای تحول اجتماعی و اقتصادی دوران گذار حکایت دارد که در بامداد انقلاب انجام گرفت . استمرار جهاد سازندگی و گستردن آن در جای جای میهن بزرگ مان در طی دهه های اخیر، نشان می دهد که به راستی جهادگران سازندگی به رسالت پیامبرانه خویش پی برده اند و خلق و خوی کریمانه یافته اند . چنان که پیشتر گفته شد; این کشاورزان اند که می بایست گام نخست را بردارند و به آبادانی کشور همت گمارند . به سخنی دیگر، مسئولیت بنیادی اصلاحات در این عرصه دشوار بر دوش آنان نهاده شده است . خودجوشی و حرکت صادقانه مردم پاک دل روستا، بستر ساز دگرگونی هایی تعیین کننده در سیاست و اقتصاد کشور می باشد . جهاد سازندگی مدد کار آنان بوده و کاستی ها را برطرف نموده ولی در حقیقت، کشاورزان و خودباوری و همت بلند شان، تاثیرگذار است .

"باید آباد کنید و از شماست که آباد کنید و برای خود شماست که آباد کنید . باید [شما کشاورزان] این مسئولیت را آن طور که می دانید، آن طور که می خواهید، [انجام دهید . "] 33

مسئولیت پذیری و هم یاری روستایی ها در این دو دهه گذشته نشان داد که آنان به جایگاه خویش در عرصه خودکفایی و احیای کشاورزی آشنا بوده و در جهت آن کوشیده اند . جهادسازندگی هم هرچند یک نهاد بالیده در انقلاب به شمار می آمد; با مشاهده عناصر فعال و خواستار تحول و عمران، از هیچ گونه کمک مادی و معنوی دریغ نورزیده است .

"هیچ کس نمی تواند پاداشی را که حق شماست، به شما بدهد جز خداوند تبارک و تعالی . "34

"کوشش کنید که این خدمت در راه خدا باشد; خدمت به بندگان خدا، خدمت به بندگان مستضعف خدا که مورد عنایت حق تعالی هستند . "35

از کلام امام بر می آید که جهادگران سازندگی در روستاها - که سپاهیانی مردمی و گمنام بوده و بجز خشنودی خرسندی خلق او، انگیزه ای نپرورده اند - به جایگاهی در خور تجلیل دست یافته اند که کمتر می توان برای آن نظیری به دست داد . امام، خدمت به کشاورزان را خدمت الهی تلقی کرده است که مفهوم و مقصود آن همانا مراقبت از نفس و عزم خالصانه برای جهاد احیاگرانه در کشاورزی می باشد . با این همه این نگرانی را نمی توان نادیده انگاشت که بسا شیوه ها و عملکردهایی در حوزه جهاد سازندگی با سیاستها و هدفهای دولت خدمت گزار مغایر باشد . البته شکی نیست که گاه غرض ورزی و کارشکنی در کار نیست، بلکه به فراموشی سپردن وظیفه پاسداری از حریم قانون و مسئولیت هاست . در این رابطه رهبر فقید انقلاب از باب عنایتی که به آنان داشت ، تذکرهایی می داد تا روند احیای کشاورزی به کمال خود نزدیک شود و ننگ وابستگی به بیگانه در حوزه تغذیه از دامان کشور و نظام زدوده گردد .

["جهادگران] خیلی هم زحمت می کشند و خیلی هم اجر می برند، اما در بین همین [اعضای] جهاد سازندگی ... افرادی پیدا می شوند که برخلاف موازین قانونی اسلامی، برخلاف مقررات دولتی ... کارهایی انجام می دهند که مردم صدایشان بلند شود . "36

امام خمینی، فلسفه تاسیس جهاد سازندگی را، محرومیت زدایی از روستاها و روستانشین ها می داند . در این فضای مساعد، به دلیل فعالیت خودباورانه کشاورزان و نیز کوشش بی دریغ جوانان جهادگر، انتظار تحول در اقتصاد کشور، واقع بینانه است . البته این همه در حقیقت حاکی از تعاون اجتماعی و انقلابی مردم شهر و روستاست، که فراخوانی رهبر فقید انقلاب را با جان و دل پذیرفته و در دشت و صحرای دور و نزدیک کشور بذر مهر و عزت را پاشیده اند .

"زحمات جهاد در سراسر ایران، چشم گیر و مورد تصدیق همه ما بوده است . توجه کنید که کارهایتان برای خدا باشد . شما از خدا پاداش بخواهید نه از دولت و ملت ... اگر پشتوانه مردم [در جهاد سازندگی] نبود، دولت توان رسیدگی به تمام روستاها را پیدا نمی کرد . امروز بحمدلله با همت جوان ها [ی جهادگر سازندگی] وضع روستاها رو به بهبود است ... ان شاالله جهاد سازندگی بتواند محرومیت هایی را که روستاییان دارند به تدریج رفع نماید . "37