رهبر معظم انقلاب اسلامی در ابتدای سال ۱۳۸۸، دههی پیش رو را دههی پیشرفت و عدالت دانستند. این نامگذاری اهمیت توجه به این دو مقوله، یعنی پیشرفت و عدالت را در سطح کلان مدیریت کشور می رساند. نوشتهی پیش رو پیشرفتهای علمی بدست آمده در سال ۱۳۸۸ را به صورت اجمالی مرور می کند.
نانو کامپوزیت
تولید نانوکامپوزیت با زمینه آلومیناید آهن از دستاوردهای محققان کشور است، از این مواد می توان در صنایعی که در دمای بالا کار می کند بهره جست. این موفقیت گام موثری برای تولید کامپوزیتهای مورد نیاز برای صنایع هوافضا و خودروسازی به شمار میرود. .
حذف آلودگیهای زیست محیطی زاینده رود با فناوری نانو
پژوهشگران قطب علمی فناوری نانو در محیط زیست دانشگاه صنعتی اصفهان در پروژهای در سال ۱۳۸۸ با سنتز نانو پودر “مس” روشی را برای تصفیه پسابهای صنعتی ورودی به زایندهرود ارائه کردند.
تولید چسب برای ترمیم مینا و عاج دندان
محققان پژوهشگاه پلیمر و پتروشیمی در سال ۱۳۸۸ موفق به تولید چسبهای تقویت شده با نانو “هیدروکسی آپاتیت” شدند که از مقاومت بالایی برخوردارند و میتوان از آنها برای ترمیم مینا و عاج دندان استفاده کرد. ”هیدروکسی آپاتایت” ترکیب معدنی با ساختار دندان سازگار است از این رو میتوان از آن برای تولید چسبهای دندانی و ترمیم و ساخت مجدد عاج و مینای دندان استفاده کرد.
عرضه پانسمانهای نوین با قابلیت ترمیم سریع زخم
دانشمندان کشورمان در سال ۱۳۸۸با استفاده از فناوری نانو نقره و مواد بیو پلیمرها موفق به تولید نوعی پانسمان نوین شدند که قادر به بند آوردن خونریزی حتی در بیماران دیابتی و هموفیلی شود. این پانسمانها که با عنوان “هموستاز” (بند آوردن خونریزی) تولید شد، قادر است مانع خونریزیهای ناشی از زخمهای جراحی، تصادفات، سوختگی، زخم بستر، زخمهای عروقی و دیابتی، لهیدگیها و پارگیها شود.
تولید سیمان و کاشی نانوآنتی باکتریال هوشمند
سالنهای داروسازی و مراکز درمانی و بهداشتی برای آنتی باکتریال کردن فضای خود سالانه ۲۰ هزار میلیارد تومان هزینه میکنند ولی اخیرا پژوهشگران با استفاده از نوعی کامپوزیت موفق به تولید کاشی و سرامیک نانو آنتی باکتریال هوشمند شدند که با پر کردن شکافهای موجود در سطح محیط مورد نظر، به طور هوشمند اقدام به آنتی باکتریال کردن محیط میکند. استفاده از این نوع سیمان باعث کاهش هزینهها برای ضد عفونی کردن محیط میشود.
رنگهای ضد میکروب
با استفاده از نانو پودر نقره رنگهای آنتی میکروبیال سازگار با محیط زیست در کشور تولید شد که برای مصارف مختلف صنعتی و خانگی کاربرد دارد.
تولید قطعات نانومتری
محققان کشور با طراحی و ساخت دستگاه عملگر نانومتری هوشمند که توانایی انجام ماموریتهای مورد نظر با دقت ۵۰ نانومتر را دارد، امکان ساخت قطعات در ابعاد نانومتری را فراهم کردند. این دستگاه با عنوان “عملگر” نانومتری عرضه شدهاست و میتواند با دقت نانومتری ماموریتهای مورد نظر را انجام دهد.
نانو در حوزه داورسازی
کاربردی کردن فناوری نانو منحصر به حوزه صنعت نمیشود بلکه در حوزههای داروسازی و پزشکی کاربردهای وسیعی یافتهاست که از آن جمله میتوان به تولید ارزان نانو ذرات مغناطیسی برای تولید داروی ضد سرطان اشاره کرد. نانوذرات مغناطیسی موادی هستند که در ساخت “شاره”های مغناطیسی به کار میرود. شارههای مغناطیسی نیز در رسانش هدفمند دارو و تصویربرداری پزشکی مورد استفاده قرار میگیرند.
در این پروهش پژوهشگران موفق به تولید کم هزینه نانو ذرات مغناطیسی شدند. این ذرات در تولید دستگاههای ذخیرهکننده اطلاعات، تشخیص و درمان پزشکی و همچنین تولید داورهای هدفمند به کار میرود.
افزایش سطح آنالیز آموکسی سیلین با نانولولههای کربنی از دیگر موفقیتهای محققان کشور در این زمینه است. این محققان اخیرا طی اجرای پروژهای، با کمک نانولولههای کربنی توانستند آنالیز داروی آموکسیسیلین را تا ۱۰۰ برابر افزایش دهند. در این پروژه با روشهای ولتامتری سیکلی و به کمک نانولولههای کربنی، امکان آنالیز و شناسایی مقادیر بسیار کمتری از داروی آموکسی سیلین با حد تشخیص تقریبی ۰/۲ میکرومولار فراهم شد که نسبت به موارد مشابه حساسیت روش تا ۱۰۰ برابر ارتقا یافته است.
تلاش برای تولید نانو دارو جهت درمان بیماریهای اعصاب
اخیرا پژوهشگران کشور طی پروژهای درصدد تولید داروهایی با عنوان Nano draug dilivrey یا نانوداروهایی که برای انتقال دارو به نقاط خاص مغز از طریق “پارتیکیول” نانو عمل میکند هستند.
در صورت رسیدن به نتیجه مطلوب در این پروژه، تحول عظیمی در این حوزه ایجاد میشود چرا که این نوع داروها در زمینه معالجه بیماریهای مغزی بوده و از اثرات داروها در سایر نقاط بدن جلوگیری میکند و از آنجایی که این داروها مستقیما به هدف میرسند، اثر سویی بر روی بدن ندارند.منبع
تولید کود کلات آهن خضراء برای کاهش آلودگی هوا
این نخستین نانو کود آلی کلات در جهان است و این طرح موفق به دریافت نانونماد شده است.
فناوری تولید کود کلات ۴۰ سال سابقه دارد، اما تاکنون نانو کود کلات در هیچ نقطه از جهان تولید نشده است و این اختراع ایرانی در استرالیا نیز به ثبت رسیده است و کاربرد این کود در زمینه کشاورزی و کمک به محیط زیست است. این کود باعث افزایش کمی و کیفی محصولات میشود و از آلودگی آبهای زیرزمینی جلوگیری میکند و سبب غنی شدن محصولات کشاورزی میشود.
سمی به نام آفلاکسین در پسته وجود دارد که با استفاده از این کود این سم در پسته به نزدیک صفر میرسد و این آزمایشها در مزارع پسته رفسنجان انجام شده است.
این کود به ماندگاری بیشتر محصولات در سردخانهها و انبارها هم کمک میکند و کاملا سازگار با محیط زیست است و استفاده از این کود در فضاهای سبز، پارکها و جنگلها تولید اکسیژن را چند برابر میکند و موجب کاهش و پالایش آلایندهها میشود. راندمان فضای سبز را تا ۱۲ برابر افزایش میدهد.
با استفاده از این کود شاهد افزایش ۳۵ درصدی جذب CO2 خواهیم بود و این اولین راه حل برای کاهش گازهای گلخانهای است که از سوی محققان ارائه شده است و دولتهای جهان به طور معمول ۲ درصد از درآمد ناخالص ملی خود را به جلوگیری از تولید گازهای گلخانهای اختصاص میدهند.
این کودها با استفاده از افزایش تعرق هوا باعث افزایش بارندگی هم میشوند.
تولید اسپری زعفران با استفاده از فناوری نانو
محققان کشور با استفاده از فناوری نانو توانستند خواص مایع زعفران بین ۱۵ تا ۱۷ درصد افزایش دهند و موفق به ساخت اسپری زعفران شدند. در این اسپری یک گرم زعفران استفاده شده که مشتری پول ۲ گرم زعفران را میدهد، اما کارایی آن بیش از ۳ گرم زعفران خواهد بود. این طرح نانونماد را دریافت کرده و در مرحله تجاریسازی است و کارخانه برای تولید انبوه احداث شده و قسمتی از این تجهیزات نیز تأمین شده است.
ساخت رنگ ضد خش ترافیکی با استفاده از نانو
رنگهای ترافیکی برای جادهها و معابر مختلف شهری، فرودگاهها و پارکینگها استفاده میشوند. طول عمر این رنگ از آنجا که در آن از فناوری نانو استفاده شده، به نسبت رنگهای معمولی طولانیتر است. این رنگ در مقابل خورندگیهای شیمیایی و خراش مقاوم است
