سلطان کربلا

جلسه بیست و یكم، (چگونه فرهنگ معاویه ای می میرد)

بسم‌الله‌الرحمن‌‌الرحیم

﴿ اَلسَّلامُ عَلَیكَ یا اباعبدالله وَعَلَی الْاَرْواحِ الَّتی حَلَّتْ بِفِنائِكَ ﴾

﴿ عَلَیْكَ مِنّی سَلامُ اللّهِ اَبَدًا ما بَقیتُ وَ بَقِی اللَّیْلُ وَ النَّهارُ ﴾

﴿ وَلاجَعَلَهُ اللّهُ اخِرَ الْعَهْدِ مِنّی لِزِیارَتِكُمْ ﴾

شهادتِ «تابلوی تمام نمای ایثار» را آنگاه كه اسلام برای بقاء خود جز با خونی كه باید ایثار شود، نمی ماند به همه عزیزان تبریك و تعزیت عرض می نمایم.

بحمدالله همه شما از حادثه كربلا و وقایع تاریخی مسئله آگاه هستید، خوب است كه من و شما روی این موضوع كه «چرا كربلا به این شكل واقع شد؟» دقت و فكر كنیم حادثة كربلا این ارزش را دارد كه وقت بگذاریم و بفهمیم حضرت اباعبدالله(ع) در تلاش خود چه چیزی را برای ما گذاشت، تا ما از این به بعد بتوانیم از آن خوب استفاده كنیم.

فرهنگی كه در مقابل فرهنگ حسین (ع) ایستاد فرهنگ بسیار پیچیده ای است. اگر خواستید امام‌حسین(ع) را بشناسید. باید فرهنگ پیچیده ای را كه روبه‌روی امام‌حسین (ع) است بشناسید تا بفهمید كه حسین(ع) در مقابل این فرهنگ چگونه قهرمانی كرده است، اگر میان دو نفر درگیری به وجود آید و یكی، دیگری را بزند، می گوییم آن یكی خیلی پهلوان است كه دیگری را با قدرت بدنی اش مغلوب خود كرده است. حالا به فرهنگ معاویه ای و چهل سال حكومت معاویه نظری بیندازید، قهرمانی حسین(ع) را هنگامی متوجّه می شوید كه بفهمید معاویه چه كار كرده است.

جلسه بیستم، (ملاك شناخت حقّ و باطل، موجب رهایی از پوچی)

بسم‌الله‌الرحمن‌‌الرحیم

﴿ اَلسَّلامُ عَلَیكَ یا اباعبدالله وَعَلَی الْاَرْواحِ الَّتی حَلَّتْ بِفِنائِكَ ﴾

﴿ عَلَیْكَ مِنّی سَلامُ اللّهِ اَبَدًا ما بَقیتُ وَ بَقِی اللَّیْلُ وَ النَّهارُ ﴾

﴿ وَلاجَعَلَهُ اللّهُ اخِرَ الْعَهْدِ مِنّی لِزِیارَتِكُمْ ﴾

كربلا؛ بزرگترین سبقت‌های اخلاقی

این حقیقت را می دانیم كه نهضت اباعبدالله(ع)، دارای گوهرهای ارزشمندی است كه باید تلاش كنیم، آرام‌آرام، آن‌ها را به‌دست آوریم و این معنای همان مطلب قبلی است كه نهضت ابا‌عبدالله(ع) بطن ها و بطونی دارد، و یاران اباعبدالله(ع) هم متوجّه این موضوع بودند، و همین كشف و شهودی كه یاران اباعبدالله (ع) نسبت به نهضت حضرت داشتند كمك كرد تا نهضت حسینی به خوبی و درستی محقق شود. آنچه مقدمتاً خدمت عزیزان عرض می كنم و تأكید هم دارم این است كه بالاخره باید تلاش كرد تا به وسع خودمان به گوهرها و بطون كربلا دست پیدا كنیم و این كار شدنی است. البته نیاز به نوری دارد مثل نوری كه شما به عنوان مثال در سخنان شهید مطهری(ره) می بینید، نگاه شهید مطهری(ره) به نهضت كربلا با نگاه بعضی ها به این نهضت خیلی متفاوت است.

جلسه نوزدهم، (نظم معاویه ای و نظم حسینی )

بسم‌الله‌الرحمن‌‌الرحیم

﴿ اَلسَّلامُ عَلَیكَ یا اباعبدالله وَعَلَی الْاَرْواحِ الَّتی حَلَّتْ بِفِنائِكَ ﴾

﴿ عَلَیْكَ مِنّی سَلامُ اللّهِ اَبَدًا ما بَقیتُ وَ بَقِی اللَّیْلُ وَ النَّهارُ ﴾

﴿ وَلاجَعَلَهُ اللّهُ اخِرَ الْعَهْدِ مِنّی لِزِیارَتِكُمْ ﴾

از این نكته هرگز نباید غافل بود كه ائمه اطهار(ع) فرموده اند؛ امور ما بطن ها دارد. یعنی سخنان و حركات آن‌ها معناها دارد كه ما به اندازة تدبّرمان با معنای عمیق تری از آن حركات و سخنان روبه‌رو می شویم كه عقل آن را می فهمد. وقتی بیشتر تدبر كردیم به معنایی می رسیم كه دیگر عقل‌مان توان فهم آن را ندارد بلكه قلبمان می فهمد و وقتی جلوتر رفتیم معنایی هست كه آن را سرّ وجودمان می فهمد نه عقل و قلبمان، یعنی همان طور كه حسّ ما اصلاً معنا را نمی ‌فهمد عقلمان هم آنچه را قلب ادراك می كند نمی یابد، سرّمان نیز چیزی را درك می كند كه در حد عقل و قلب نیست بنابراین ما نباید خود را از مراحل عمیق تر و عالی تر سخنان و حركات ائمه(ع) محروم كنیم.

جلسه هجدهم، (انسانِ هیچ كاره )

بسم‌الله‌الرحمن‌‌الرحیم

﴿ اَلسَّلامُ عَلَیكَ یا اباعبدالله وَعَلَی الْاَرْواحِ الَّتی حَلَّتْ بِفِنائِكَ ﴾

﴿ عَلَیْكَ مِنّی سَلامُ اللّهِ اَبَدًا ما بَقیتُ وَ بَقِی اللَّیْلُ وَ النَّهارُ ﴾

﴿ وَلاجَعَلَهُ اللّهُ اخِرَ الْعَهْدِ مِنّی لِزِیارَتِكُمْ ﴾

اگر به این نتیجه رسیدیم كه بودن و نبودن شریعت برای سعادت انسان یكسان نیست و انسان نمی تواند بدون شریعت از پوچی ها رها شود، و هر كس كه آخرین شریعت را ندارد معنی روی زمین بودنش لغو و پوچ است.

و اگر متوجّه شدیم كه اباعبدالله(ع) واقعاً برای نجات بشریّت، پا به عرصه مسئولیت بزرگ خویش گذاشتند، چراكه پیام «حُسَینُ مِنّی وَ اَنَا مِنْ حُسَین» پیام رسول شریعت است، یعنی همان رسولی كه مبعوث شده تا كلّ زمینیان را از خطراتی كه زندگانی‌شان را بی‌ثمر می كند نجات بخشد، حسین(ع) را سخت به خود گره می زند و می گوید: نهضت حسین(ع) جزء رسالت من است و رسالت من جزء نهضت حسین(ع) است و از طریق این دو عنصر انفكاك ناپذیر ثمردهی انسان ممكن می گردد.

و اگر بر اساس پیام رسول خدا متوجّه شدیم بدون حسین(ع) شریعت كامل نیست و «حُسَینُ مِنّی وَ اَنَا مِنْ حُسَین» بدان معناست كه این شریعت و امامت از هم جدا نیستند.

جلسه هفدهم، (امام‌حسین(ع)؛ پوچ شناس بزرگ )

بسم‌الله‌الرحمن‌‌الرحیم

﴿ اَلسَّلامُ عَلَیكَ یا اباعبدالله وَعَلَی الْاَرْواحِ الَّتی حَلَّتْ بِفِنائِكَ ﴾

﴿ عَلَیْكَ مِنّی سَلامُ اللّهِ اَبَدًا ما بَقیتُ وَ بَقِی اللَّیْلُ وَ النَّهارُ ﴾

﴿ وَلاجَعَلَهُ اللّهُ اخِرَ الْعَهْدِ مِنّی لِزِیارَتِكُمْ ﴾

خطر غفلت از ابعاد روحانی دین

هنر شیعه از همان ابتداء كه با اسلام روبه‌رو شده، این بود كه نخواسته تنها به ظاهر اسلام بسنده كند و خود را بفریبد بلكه تلاش كرده حقیقت اسلام را بفهمد و خود را نجات دهد. گاهی انسان ها با یك حقیقت بزرگ، آن‌قدر سطحی برخورد می كنند كه در واقع از آن بهره ای نمی گیرند. دغدغه انسان مگر غیر از این است كه می كوشد تا آسمانی گردد و لایق بهشت برین شود؟ و به همین جهت باید از ابزاری كه خداوند برای آسمانی و بهشتی شدن او فراهم نموده است، استفاده لازم را ببرد. سؤال این است كه ما باید چگونه به اسلام و نهضت اباعبدالله(ع) نگاه كنیم تا بهشتی شویم و روحمان، روح ملائكه برین شود؟ اگر از این نكته غافل شویم، همان بلایی را بر سر اسلام می آوریم كه خلیفه اوّل، دوّم و سوّم دانسته و ندانسته بر سر اسلام آوردند. به روانكاوی موضوع دقّت بفرمایید، ما اگر از یك نكته مهم غافل شویم دیگر از اسلام و حسین(ع) نمی توانیم استفاده كنیم و آن این‌كه، ما بناست الهی شویم و بُعد روحانیِ ما بر جنبه جسمانی ما غلبه كند، و اصلاً برای همین روی زمین آمده ایم، آمده ایم تا شایسته بهشت شویم، چه با اشك، چه با خون، چه با مناجات شبانه و چه در صحنه مبارزه و شكافتن فرق دشمن و یا شهید شدن. وقتی فقط دین مطرح است، دین می گوید: نیمه شب از خواب بیدار شو، إن‌شاءالله بیدار می شویم، و نیز می گوید: سینه سپر كن و سینه دشمن خدا را بشكاف كه إن‌شاءالله می شكافیم. عمده فراموش نكردن این نكته است كه با حاكمیّت دین بر جان و اراده و فعل ما، روحانیت و معنویّت بر ما غالب خواهد شد.

جلسه شانزدهم، (امام؛ حافظ قداست ها)

بسم‌الله‌الرحمن‌‌الرحیم

﴿ اَلسَّلامُ عَلَیكَ یا اباعبدالله وَعَلَی الْاَرْواحِ الَّتی حَلَّتْ بِفِنائِكَ ﴾

﴿ عَلَیْكَ مِنّی سَلامُ اللّهِ اَبَدًا ما بَقیتُ وَ بَقِی اللَّیْلُ وَ النَّهارُ ﴾

﴿ وَلاجَعَلَهُ اللّهُ اخِرَ الْعَهْدِ مِنّی لِزِیارَتِكُمْ ﴾

یكی از شیوه های سلوك كه شریعت محمدی(ص) را برای ما قابل فهم و قابل عمل می كند، شیوة سلوكی امام‌حسین(ع) است. از این قاعده غافل نباشید كه اجرای دین باید یك تجسّم و تعیّن خارجی داشته باشد كه اصطلاحاً به آن سبك و شیوه سلوك در آن دین می گویند. مشرب بسیاری از عُرفا به قنبر، غلام حضرت علی(ع) ختم می شود، یعنی قنبر به كمك مولایش امیرالمومنین (ع) روشی را در پیش گرفته كه این روش به قدری مفید است و قدرت رساندن دارد كه عرفا به كمك آن به مقصود خود می رسند. متأسفانه گاهی از این نكته غافل می شویم كه روش خودِ اباعبدالله(ع) در رساندن ما به مقصدمان خیلی مهم است، و بر همه ما واجب است تا با تدبّر در حركات حضرت اباعبدالله(ع) و تحلیل نهضت كربلا راه نجات را پیدا كنیم.

جلسه پانزدهم، (مكتب حسین (ع)، فرهنگ نجات از حقیقت كُشی )

بسم‌الله‌الرحمن‌‌الرحیم

﴿ اَلسَّلامُ عَلَیكَ یا اباعبدالله وَعَلَی الْاَرْواحِ الَّتی حَلَّتْ بِفِنائِكَ ﴾

﴿ عَلَیْكَ مِنّی سَلامُ اللّهِ اَبَدًا ما بَقیتُ وَ بَقِی اللَّیْلُ وَ النَّهارُ ﴾

﴿ وَلاجَعَلَهُ اللّهُ اخِرَ الْعَهْدِ مِنّی لِزِیارَتِكُمْ ﴾

مطلب عمده ای كه در خصوص كربلا همواره باید متوجّه باشیم و در هر جلسه متذكر آن شویم، این است كه كربلا اسرار و عمقی دارد كه نباید آن اسرار را نادیده گرفت. همین طور كه قرآن باطنی دارد و حیف است كه فقط در حدّ ظاهرِ قرآن از قرآن استفاده كنیم، كربلا هم باطنی دارد و نوری است برای حیات كلی انسان و حیف است كه شرایطی فراهم نشود تا به باطن این واقعه بزرگ الهی نزدیك شویم، و اساساً هر قدر جامعه سطحی شد، به سطح واقعه كربلا مشغول می شود و اگر خیلی به سطح واقعه كربلا نزدیك شد این دُرّ گرانمایه را آهسته آهسته زمین می گذارد و لذا از بهترین درجه هدایت محروم می شود. كربلا سرُّالله است، باید آماده شد تا خداوند سرّ الهی را آرام آرام به قلب ما برساند. اگر سرّ در كلام آمد، سرّ نیست و اگر سرّ است دیدة سرّبین باید آهسته آهسته گشوده شود.