آفتی عجیب و ناشناخته به جان ذرتهای دهکده شیوانا افتاده بود و
محصولات تعداد زیادی از کشاورزان را از بین برده بود. شیوانا شاگردان
مدرسه را فراخواند و گفت: "دوست کشاورزی دارم در یکی از روستاهای
دوردست که حتما روش دفع این آفت را میداند. میخواستم یکی از شما را
انتخاب کنم و همراه با نمونه محصولات آفتزده نزد او بفرستم تا روش
پیشنهادی او برای درست کردن سم و دفع آفت از مزارع ذرت را یاد بگیرد.
چه کسی پیشقدم میشود؟"
یکی از شاگردان شیوانا که حافظهای بسیار قوی داشت و در جمع شاگردان
به زیرکی و زرنگی معروف بود قدم پیش گذاشت و گفت:
"من آنقدر دانش و اطلاعات دارم که به محض اینکه دوست شما اصول
درست کردن سم را یاد بدهد سریع یاد میگیرم. من میروم!"
شیوانا با تبسم موافقت کرد و
گفت: "اجازه بده یکی از شاگردان معمولی و تازهکار را هم همراه تو بفرستم
تا تنها نباشی.
فقط چون این شاگرد خیلی ساده است
از زرنگی و هشیاریت علیه او استفاده نکن!"
همه به این جمله خندیدند و
آن دو نفر صبح روز بعد راهی دهکده دوردست شدند.
چند هفته بعد آنها برگشتند و همه با شوق و علاقه
منتظر بودند تا روش دفع آفت را از زبان آنها بشنوند.
شاگرد زرنگ با غرور گفت: "چند ماده ساده را اگر با هم مخلوط کنیم
میتوانیم ضد آفت را بسازیم و در عرض یک هفته مرض را از محصولات ذرت
دور سازیم. اصلا نیازی به این مسافرت نبود."
او به سرعت مواد مورد نظر خودش را مخلوط کرد و
روی بعضی از مزارع آفتزده پاشید.
اما بعد از دو هفته هیچ تغییری حاصل نشد و اوضاع از قبل هم بدتر شد.
شیوانا شاگرد ساده و معمولی را احضار کرد و از او خواست هر چه را یاد
گرفته برای بقیه نقل کند. آن شاگرد با جزيیاتی وصفناپذیر تکتک مراحل را از
تمیز کردن ظروف سم تا میزان دقیق مواد ترکیبی و نحوه استفاده از سم و
آب ندادن مزارع قبل از سمپاشی به مدت مشخص و سپس مخلوط کردن آب
و سم با هم و استفاده از آن را توضیح داد. وقتی طبق دستورات شاگرد
معمولی سم ساخته و استفاده شد بلافاصله در عرض کمترین مدت قابل
تصور آفتها از مزارع محو شدند و همه چیز درست شد."
شاگردان با تعجب نزد شیوانا رفتند و از او پرسیدند:
"آن شاگرد زرنگ اطلاعات بسیار زیادی داشت و
هوش و حافظه او در بین جمع بینظیر بود. در حالی که
این همراه دوم یک شاگرد معمولی است. چگونه آن فرد زرنگ نتوانست
جزيیات دقیق را به خاطر بسپارد و یاد بگیرد و این شاگرد معمولی توانست
به این خوبی همه چیز را یاد بگیرد."
شیوانا پاسخ داد: "آن شاگرد زرنگ و باهوش فریب هوش و زرنگی خودش را
خورد و به همین خاطر موقع یاد گرفتن درسها از استاد، حواسش به
خودش و غرور خودش و دانش خودش بود. برای همین دانش او تبدیل به
پردهای شد بین او و درسی که میگرفت و به همین خاطر به جای حرفها و
درسهای استاد فقط صدای دانش خود را میشنید. اما این شاگرد ساده و
معمولی با ذهنی پاک و خالی و صاف و با فروتنی و تواضع یک جوینده واقعی
دانش، درسها را فرا گرفت و به همین خاطر همه جزيیات را با دقتی
وصفناپذیر درک کرده بود. برای یاد گرفتن چیزهای جدید اغلب لازم است
انسان دانش قبلی خود را برای مدتی به طور موقت فراموش کند تا بتواند در
فضای یادگیری موضوع تازه قرار گیرد.
دوست زرنگ و باهوش شما با وجود زیرکی و هوشمندی بالایی که داشت
اما هنر فراموش کردن خودش و کنار گذاشتن دانش قبلی و غرور دانستنش،
موقع یادگیری دانش جدید را بلد نبود. اما این دوست معمولی شما چون در
مقابل درسی که داده میشد مثل یک فرد تازهکار و مشتاق ظاهر شد
توانست همه چیز را جذب کند. در حقیقت به همین دلیل است که در زندگی
افراد معمولی بسیاری اوقات بسیار بهتر و قدرتمندتر از افراد باهوش ظاهر
میشوند. یادگیری آنها در موضوع کاریشان عمیق و دقیق و جامع است. به
همین خاطر موثر و کارآمد هستند. به همین سادگی."
