در اين بحث، چگونگي توزيع ثروت‌هاي طبيعي مورد توجه است. ثروت‌هاي طبيعي به ثروت‌هايي گفته مي‌شود كه در توليد آنها هيچ‌گونه كار و تلاشي از ناحيه بشر انجام نگرفته و خداي متعالی آنها را براي بهره‌مندي بشر و قوام زندگي او آفريده است. منابع طبيعي عبارتند از: زمين که اعم از زمين موات و آباد، كوه‌ها و دره‌ها، سواحل درياها و رودخانه‌ها، جنگل و صحراها؛ معادن: شامل معادن ظاهري و باطني؛ آب‌هاي طبيعي: شامل آب‌هاي جاري در سطح زمين همانند آب درياها، رودخانه‌ها، چشمه‌ها و نيز آب‌هايي كه در عمق زمين بوده و دسترسي به آنها نيازمند كار و تلاش است؛ مباحات عمومي: شامل حيوانات وحشي اعم از پرندگان و غيرپرندگان و همچنين ثروت‌هاي درياها و اقيانوس‌ها[i].
نظام‌هاي اقتصادي در توزيع اين ثروت‌ها بين افراد جامعه با توجه به اختلاف مباني فلسفي و اعتقادي، ديدگاه‌هاي گوناگوني دارند. نظام سرمايه‌داري ليبرال برپايه اصالت فرد، تفسير مادي از مفهوم سعادت فرد و جامعه، تشويق مردم به حداكثر كردن سود مادي شخصي از طريق مكانيسم رقابت آزاد، دور نگه‌داشتن مردم از ارزش‌هاي اخلاقي ، روش خاصی در مالكيت و توزيع ثروت‌هاي طبيعي ارائه داده است.همان‌گونه كه افراد مي‌توانند با به چنگ‌آوردن محصولات توليدي، مالك آنها شوند، درخصوص ثروت‌هاي طبيعي همين قاعده قابل تعميم است. برپايه نظام بازار رقابت، افراد در تصاحب منابع طبيعي مي‌توانند با هم رقابت كنند و مالك منابع طبيعي شوند. در اين تصاحب هركس از توان جسمي، استعداد و ساير امتيازات تصاحب، بيشتر برخوردار باشد، ثروت‌هاي طبيعي را بيشتر به خود اختصاص خواهد داد. نتيجه چنين سيستمي، شكاف طبقاتي عميق و ايجاد نابرابري و عدم توازن در ثروت و دارايي است.
برپايه آموزه‌هاي نظام اقتصادی اسلام، انسان موجودي است كه خداي متعالی او را خلق كرد و جانشين خود در زمين قرار داد:
«هو الذي جعلكم خلائف في الارض...»[ii]
او [خداي متعالی] شما را در زمين جانشين خود قرار داد...
انسان به مقتضاي جانشيني خود بايد روي زمين رفتار داشته باشد. او در منابع طبيعي بايد به نحوي تصرف كند كه خداي متعال دستور داده است. مالك حقيقي منابع طبيعي خدا است.اين منابع امانتي است كه در اختيار انسان قرار داده شده است. اگر در تصرفاتش از چارچوب امانت خارج شود، با خسارت مواجه خواهد شد. اين اموال براي بهره‌برداري همه انسان‌ها آفريده شده است:
«هو الذي خلق لكم ما في الارض جميعاً...»[iii]
او[خداي متعالی] كسي است كه تمام آن‌چه را در زمين است، براي شما خلق كرده است... .
همچنين خداي متعالی مي‌خواهد انسان به‌گونه‌اي از اين منابع بهره‌مند گردد تا مايه قوام زندگي همه مردم شود:
«... اموالكم التي جعل الله لكم قياماً...[iv]
... اموالتان را كه خداي متعالی مايه قوام و پايداري شما قرار داده است... .
پس انسان در تصرف منابع طبيعي مسئوليت دارد. اين منابع بايد به‌گونه‌اي بهره‌برداري شود كه همه انسان‌ها از آن بهره‌مند شوند و علاوه بر آن، اين بهره‌مندي مايه قوام زندگي جامعه اسلامي شود.
