منتخب مردم

محقق: احمد راهبر

استاد راهنما: دكتر حقاني

استاد مشاور: دكتر مهنوش عبداله ميلاني

چكيده: يكي از مهمترين اهداف علم اقتصاد بررسي و ارزيابي رفتار انسانها در بازارهاي مختلف مي باشد. در اين پايان نامه پژوهشگر تلاش مي كند تا به يكي از مهمترين جنبه هاي اقتصاد سلامت كه بررسي رفتار مصرف كننده خدمات درماني خصوصاً دارو در ايران مي باشد بپردازد. خدمات درماني داراي چندين شاخه مي باشد و هر يك از آنها تابع مخصوص به خود را دارند. در اين پژوهش تلاش خواهد شد تا تابع تقاضاي دارو از طريق بودجه خانوار در مناطق شهري و روستايي برآورد گردد. در ابتدا در ابتدا ضرورت توجه به جنبه هاي اقتصادي بخش سلامت كه منجر به پيدايش علم اقتصاد سلامت گرديده است مورد بحث قرار مي گيرد و پس از آن از طريق تابع مطلوبيت تقاضا براي خدمات درماني و دارو استخراج مي گردد. در مرحله بعدي اثرات درآمد خانوار و قيمت دارو(شاخص قيمت دارو) و بيمه هاي سلامت بر روي منحني تقاضا مورد بررسي قرار مي گيرد و سپس ضرايب پارامترهاي تابع تقاضاي دارو در ايران برآورد خواهد گرديد. براي اين كار از داده هاي آماري مركز آمار ايران استفاده گرديد. در اين مطالعه ابتدا مصرف دارو بين سالهاي 81-1362 و خصوصاً بين سالهاي 81-1375 مورد بحث قرار گرفته و سپس تابع تقاضا دارو را در مناطق شهري و روستايي بطور جداگانه برآورد مي نماييم. پس از جمع آوري داده ها با نرم افزار e-views تجزيه و تحليل شده و از روش رگرسيون كمترين مربعات معمولي(OLS) استفاده گرديد. در اين پژوهش ما به دو مدل براي مناطق شهري و روستايي دسترسي پيدا كرديم. براي مناطق شهري كشش قيمتي تقاضا51/0 و كشش درآمدي تقاضا 45/0 و كشش تعرفه پزشكان 14/0 برآورد گرديد. در مناطق روستايي كشش قيمتي تقاضا42/0 و كشش درآمدي تقاضا59/0 به دست آمد. در انتها پژوهشگر دريافت كه در مناطق شهري و روستايي ايران كشش قيمتي و درآمدي تقاضا بي كشش مي باشند. به عبارت ديگر كشش بين صفر و يك مي باشد و اين بدان معناست كه مقدار تقاضا براي دارو به تغيير قيمت دارو و درآمد خانوار حساس نمي باشد.

نگارنده : امير ويا نچی

استاد راهنما : دکتر ايرج کريمی

استاد مشاور : دکتر عليرضا ظهور

چكيده : پژوهش توصيفي- تحلیلی حاضر تحت عنوان"مقایسه هزینه – اثربخشی روش دیالیز مزمن با پیوند کلیه در بیمارستان شهید هاشمی نژاد" با روش مطالعه توصیفی مقایسه ای با استفاده از شاخص دالی نشان می دهد که با توجه به کمبود امکانات و منابع موجود، برای درمان بيماران دچار "نارسائی کلیوی در مرحله آخر" در گروههای سنی وجنسی مختلف، کدام اقدام درمانی مناسبتر است. اهداف ويژه پژوهش فوق عبارت ار تعداد نفرات تحت درمان، میانگین هزینه درمان ، میانگین اثربخشی و بالاخره تعیین و مقایسه هزینه-اثربخشی روش دیالیز مزمن با پیوند کلیه، درگروههای سنی وجنسی بیماران در بیمارستان شهید هاشمی نژاد تهران که برای اولین بار برای درمان" نارسائی کلیوی در مرحله آخر" در سال 1378مراجعه کرده بودند، مي‌باشند. ابزار گردآوري داده‌ها در اين پژوهش برگه پرسشنامه شامل سئوالات مشخصات فردی، میزان هزینه ها و وضعیت سلامتی درابعاد شهودی، جسمی، روحی و اجتماعی بوده است كه پس از تعيين اعتبار و اعتماد علمي در اختيار واحدهاي مورد پژوهش يعني بایگانی بیمارستان ، اداره آمار مرکز مدیریت پیوندو بیماریهای خاص و بيماران تحت مطالعه قرار گرفتند. داده های جمع‌آوري شده، پس از انجام محاسبات و پردازش در13 جدول و13 نمودار دسته‌بندي و تنظيم شدند. بطور خلاصه، نتايج بدست آمده از تجزيه و تحليل اطلاعات 153بيمار تحت درمان با همودياليزمزمن و پیوند کلیه حاكي از آن است كه، تعداد بیماران مرد 6/2 درصد و بیماران زن 3/8 درصد در روش پیوند کلیه بیش از دیالیز مزمن بوده است. در روش دیالیز مزمن کمتراز5/36 درصد بيماران در گروه سني 74-65 سال و در روش پیوند کلیه بیش از 24 درصد بیماران در گروه سنی44-35 سال قرار داشتند. در روش پیوند کلیه هزینه بیماران مرد 6/22 درصد، و بیماران زن حدود 5/18 درصد روش دیالیز مزمن بود بیشترین فاصله میانگین هزینه دو روش درمان در گروه سنی 34- 25 سال مشاهده شد که پیوند کلیه حدود 5 درصد دیالیز مزمن هزینه دوره درمان دارد. اثر بخشی روش پیوند کلیه در همین گروه سنی بیش از 7 برابر روش دیالیز مزمن درمقیاس دالی است. و هزینه- اثربخشی روش پیوند کلیه نیز در این گروه سنی حدود 14 برابر روش دیالیز مزمن است. روش پیوند کلیه در مردان 6/7 و در زنان7/6 بار هزینه اثربخشتر از روش دیالیز مزمن بوده است. از دیگر نتایج بدست آمده ضرورت پرداختهای دولت برای کمک به این بیماران خاص است چرا که نشان داده شده است که پرداخت هزینه های درمان بیماران "نارسائی کلیوی در مرحله آخر" تقریبا" از توان همه خانواده های ایرانی خارج است.لازم به ذکر است که انجام پیوند کلیه حتی با افزایش هزینه های آن تا 7/6 برابر قیمت سال 1378 نیز با سطح در آمد سرانه همان سال باز هم مقرون به صرفه است.

كليد واژه ها: هزینه- اثربخشی، دالی، دیالیز مزمن، پیوند کلیه

محقق: عزيز رضاپور

استاد راهنما: دكتر فربد عبادي فرد آذ ر

استاد مشاور: دكتر حسن انصاري

چكيده:

مقدمه : تخصيص منابع و كنترل هزينه ها و تحليل هزينه و عملكرد و اتخاذ سياستهاي مناسب به منظور افزايش كارآيي و اثر بخشي و ارتقاي بهره وري در سازمانها از اهميت خاصي بر خوردار هستند . لذا توسعه و گسترش انديشه و تفكر اقتصادي در مديريت سازمانهاي بهداشتي و درماني اهميت خاصي دارد . در اين پژوهش وضعيت هزينه تخت روز و شاخصهاي عملكردي در بيمارستانهاي منتخب دانشگاه علوم پزشكي و خدمات بهداشتي و درماني ايران مورد تجزيه و تحليل قرار مي گيرد

. روش كار : اين پژوهش يك مطالعه توصيفي –تطبيقي و از نوع كاربردي و گذشته نگر مي باشد و به صورت مقطعي انجام گرفت . زمان پژوهش سال 1381 بود و جامعه پژوهشي شامل بيمارستانهاي فيروزگر ، فيروز آبادي ، شهداي هفتم تير وعلي اصغر ( ع) مي باشد . داده هاي مورد نياز براساس فرمهاي اطلاعاتي از واحدهاي مختلف بيمارستانها جمع آوري گرديده است . اين داده ها با استفاده از فرمهاي مناسب تبديل به شاخصهاي گرديد و پس از ترسيم نمودارها و جداول مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت

 يافته ها : بر اساس يافته هاي پژوهشي شاخصهاي عملكردي از عملكردهاي تعيين شده در برنامه سوم توسعه وزارت بهداشت و درمان فاصله چشمگيري دارند و هزينه تخت روز ، متوسط اقامت بيماران و متوسط چرخش اشغال تخت داراي رقم بالا هستند و گردش تخت و درصد اشغال تخت پايين است كه تمام اين موارد نشان دهنده عدم كارايي و اثر بخشي و نهايتا استفاده نامطلوب از منابع در بيمارستانها مي باشد . در اين بيمارستانهاي مورد مطالعه از لحاظ شاخصهاي عملكردي بيمارستان فيروز آبادي بهتر از ساير بيمارستانها و از لحاظ هزينه تخت روز بيمارستان فيروز گر از ساير بيمارستانهاي مورد مطالعه بهتر است

. نتيجه گيري : با توجه به بالا بودن ميزان هزينه تخت روز و پايين بودن شاخصهاي عملكردي و بهره وري لازم است مسئولين و مديران و روسا نسبت به شناسايي عوامل موثر بر افزايش سر سام آور هزينه ها و كاهش بهره وري در بيمارستانها تلاش بيشتري نمايند.

واژه هاي كليدي : هزينه تخت روز بستري ، درصد اشغال تخت ، متوسط اقامت بيمار ، گردش تخت و متوسط وقفه در چرخش اشغال تخت .