يكي از مهمترين مسائل غرب بويژه در سالهاي اخير مساله نگرش انسان مدرن به جسم و بدن خود است. در محافل علمي چه علوم طبيعي و پزشكي و علوم اجتماعي اين بحث مطرح است كه در فرايند مدرنيت چه بر سر جسم ما آمده است؟ با چه تئوري مي توان به تحليل تغييراتي كه در نگرش آدمي به جسم خود دارد پرداخت؟ دو مساله مرتبط با جسم ظهور Anorexia و Bulimia است. اينها از جمله پديده هاي جهان مدرن بويژه در دهه هاي اخيرند كه در كنار فرهنگ سوپر ماركتي و مصرفي و اعتياد و وسواس و غيره قرار مي گيرد. اين دو پديده به لحاظ پزشكي مربوطند به نامنظم شدن رفتارهاي غذايي و خوردن كه مكانيسم بقاء آدمي هستند. اختلال و نامنظم شدن خوردن آدمي از اين لحاظ مانند اعتياد به الكل تلقي مي شود كه شخصي كه خورد و خوراكش نامنظم شود مانند فرد الكلي كه با الكل زندگي مي كند او هم با نامنظم بودن خورد و خوراكش مي تواند ادامه زندگي دهد يعني اعتياد به نخوردن پيدا مي كند. اين نوع اختلال به صورت هاي مختلف ظاهر مي شوند.
اساسا مساله اعتياد مربوط به مدرنيت است . در قرون گذشته اين مساله به اين صورت نبوده است. واكنش اجتماعي به اعتياد در قرن 20 متفاوت از قرنهاي گذشته است. در گذشته تنها به الكلي ها بعنوان كساني كه نظم عمومي را مختل مي كردند يا آدمهاي مست نگاه مي كردند نه معتاد و تنها منحصر به نوشيدن افراطي بود. اعتياد در همه زمينه ها مربوط به دنياي مدرن است. البته اعتياد نخست با اعتياد به الكل معروف و شناخته شد اما اينك اعتياد در تمامي زمينه ها مطرح است. اعتياد به كار ، اعتياد جنسي و اعتياد به خوردن يا نخوردن (اخلال در خوردن ) از ويژگيهاي جهان مدرن و نحوه نگرش ما به بدنمان است .


غير از دو بيماري مربوط به اخلال در خوردن يعني آنركسيا و بوليميا بيماري ديگري نيز است كه مربوط به بدن و همچنين خوردن مي شود كه همان وسواس obsession است كه هم مربوط به خوردن مي شود و هم وسواس ها ديگر.

براي بررسي پديده اعتياد بايد به بررسي ”خود” self پرداخت. ظهور اين پديده شايد بيشتر به خاطر تغييرات در سبك زندگي ، آداب و رسوم باشد. سنت زدايي از جامعه تغييرات زيادي بر نگرش ما به همه چيز از جمله بر بدن و جسممان دارد. همچنين مي توان رد پاي فرهنگ سرمايه داري را نيز در اينجا مشاهده كرد.

اما در مورد تغيير نگرش آدمي به بدن خود كه متفاوت از قرون گذشته مي توان گفت كه در انسان مدرن بشدت از چربي متنفر شده است و در نظرش چربي پديده اي كشنده است. تمامي دستگاه هاي ارتباط جمعي فرهنگ لاغري را توصيه مي كنند. لاغر زيباست ؛ لاغري مد است. اينطور وانمود مي شود كه گويي ما در حال غرق شدن در چربي و چاقي هستيم.

يكي از پيامدهاي اين فرهنگ لاغري ظهور برخوردهاي غير عاقلانه و وسواسي با آن شده است. گويي اين برخورده يعني اين فرهنگ بيشتر زنان را در بر مي گيرد. در امريكا بيش از 60 ميليون مبتلا به بيماريهاي آنركسيا و بوليما هستند. همه اينها از تنفر از چاقي و وسواس وحشت از چربي پديد آمده است.


ادامه مطلب

 

تكنولوژي هاي جديد در دو دهه اخير تاثيرات بسياري بر زندگي ما داشته اند و تا حد زيادي سبك زندگي را تغيير داده اند. این کالاهای اقتصادی پدیده های مدرنیت متاخر هستند به این معنی که درجه باز اندیشی شان بالا است. ( باز اندیشی اجتماعی به جامعه ای اشاره دارد که شرایط زندگی ما در آن به نحو روز افزون محصول کنش های خود ماست و متقابلا کنش های ما به نحو روز افزونی معطوف به مدیریت یا چالش با خطرات و فرصتهایی است که خود خلق کرده ایم.در این مرد در دو بحث نظریه ساخت یابی و نیز مولفه های جهانی شدن بحث مبسوط می کنیم) . از جمله این کالاها تلفن موبايل است كه تقريبا به همه جا راه يافته ، انواع مختلف يافته و اينك بازار منتظر ورود نوع ” نسل سوم“ (Third Generation) آن است كه سمعي و بصري است و ممكن است تاثير آن از ورود تلويزبون به زندگي ما هم بيشتر باشد.


در سال 1985 كه ارني وايز اولين مكالمه را با تلفن موبايل در بريتانيا انجام داد كسي فكر نمي كرد كه اين پديده چقدر بر زندگي و طرز و سبك رفتار ما بعد از دو دهه تاثير بگذارد. الان در دنيا ازهر6 نفر يك نفر تلفن موبايل دارد و در بريتانيا تقريبا همه تلفن موبايل دارند. آيا اين نوع ارتباط انساني كه بشدت رشد كرده است يك نوع ارتباط ضروري بود؟

ظهور این کالا موجب نمایان شدن گروهی شد که به نام تازه بدوران رسیده yapee که نوعا جوان ، عضو طبقه متوسط شهری هستند . بعد این کالا همه گیر شد و به مصرف انبوه رسید . یعنی همان پروسه ای که کالاها نخست اول توسط طبقه متوسط تولید می شود بعد توده ای میشود و همان کالا با نوع جدیدی به بازار می آید که باز نخست طبقه متوط مصرف کننده اولش است. ( این فرایند را در بحث مصرف دنبال کنید )

ما همگي روزانه شاهد اين تغييرات هستيم. به كرات مي بينيم كه در صف قطار يا اتوبوس زنان يا مردان با تلفن موبايل بدون توجه به ديگران بلند صحبت مي كنند . بقيه هم ناخواسته به مكالمه آنها گوش مي دهند.بعضي وقتها صدايشان آنقدر بلند است كه گويي مي خواهند براي جمعي سخنراني كنند. اگر قرار بود با دوست بغل دستشان صحبت كنند قطعا آهسته تر حرف مي زدند. برخي آنقدر غرق حرف زدن مي شوند كه فراموش مي كنند كه در ميان مردم هستند. آيا اين نوع ارتباطات و مكالمه ها بي پايه نيستند؟ بيشتر مكالمه هاي بعد از ظهرها تنها به چند كلمه ختم نمي شود. كجايي؟ توي ترن هستم . نزديك فلان ايستگاه و ... چند دقيقه ديگر مي رسم.
برخی آنقدر در مورد خود جزییات می دهند که می توانید بیوگرافی شان را بنویسید.

برخي موقع ها كه در اتوبوس و ترن توي حال خودتان هستيد اين زنگ هاي تلفن موبايل چقدر آزار دهنده است. تا صداي تلفن موبايل در مي آيد همه دست به جيب و كيف مي برند. شايد نا خوداگاه مي خواهند بگويند كه ماهم داريم! اگر تا اخر مسير زنگ تلفن موبايل كسي بصدا در نيايد چقدر احساس بدبختي به او دست مي دهد كه كسي به ياد او نيست. يا كسي را ندارد كه منتظرش باشد.

حالا در جهان خيلي ها تلفن موبايل دارند. نزديك يك ميليارد و 400 هزار تلفن موبايل در جهان است. اين تقريبا ارتباطات تازه اي را ايجاد كرده است. حتي در كشورهاي افريقايي . مثلا در اتيوپي كه تنها 20 هزار خط تلفن ثابت دارد 150 هزار نفر تلفن موبايل دارند.


ادامه مطلب

 

قبل از تاسیس فروشگاه های بزرگ:
خرید االزامی : تنها نگاه کردن ممکن نيست
تخصیصی شدن زیاد: هر فروشگاه تنها یک قلم یا چندقلم می فروشد
خرده فروشی تحت نظارت نظام صنفی؛ تعداد محدود کالا در هرصنف
عدم رقابتی در اعضا صنف بین فروشگاه ها رقابت است
عدم قیمت ثابت: چانه زنی الزامی است
نیاز محوری: کالا نه آگهی می شود و نه نمایش داده می شود
گردش خرید غیر ممکن
تنها کالا فروش بفروش گذاشته می شود
تعویض یا پس دادن جنس غیر ممکن


خريد بعد از تاسيس فروشگاه هاب بزرگ
خرید اختیاری: نگاه کردن به تنهایی ممکن است
عمومی شدن زیاد: هر فروشگاه تعداد زیادی اقلام می فروشد
خرده فروشی در فروشگاه پاسخ تولیدات فراوان در دسترس است
قیمتهای ثابت: چانه زنی غیر ممکن است
سلیقه محوری :نمایش کالا و آگهی برای خرده فروشی حیاتی است
گردش خرید ممکن است
تعویض یا پس دادن اجناس ممکن است

 

منبع:www.aa-saeidi.com


 


 مهم ترین موضوع: مصرف کنندگان و اشیا موقعیت ها را در جهان اجتماعی بهم مرتبط می کند
 Douglas and Isherwood : مصرف کنندگان، کالاها را برای ساختن یک دنیای هوشمند و ایجاد و نگهداری روابط اجتماعی استفاده می کنند
 Baudrillard: مصرف هم با فرد و هم با نظام اقتصادی مرتبط است. مصرف بخشی از یک نظام ارتباطی است نه چیزی تنها مرتبط به افراد
 تمرکز بر حوزه خاصی از ارتباط یعنی کوشش در نشان دادن تمایز اجتماعی از طریق استفاده از کالاها ( نمونه کارهای وبلن ، بوردیو)


خلاصه نظر وبلن
 اساس شهرت قدرت پول است
 هرچه فرد ریشه دار تر باشد ثروتش بیشتر است. لذا ثروت به ارث رسیده اثرش بیشتر از ثروت رسیده از کار است
 فرد از دو راه موقعیت مالی و پولی را نشان می دهد:
 اوقات فراغت تظاهری conspicuous leisure
 مصرف تظاهری conspicuous
 مصرف تظاهری مربوط به شهر بزرگ است . geselschaft شهری که کمتر افراد همدیگر را می شناسند. مصرف راه ایده آلی برای جلوه گر ساختن قدرت پولی شخص به کسانی است که غیر از آنچه می بینند چیزی از او نمی دانند
 اوقات فراغت تظاهری مربوط به gemeinschaft است. افراد بهتر همدیگر را می شناسند.
 نظریه وبلن بیشتر cynical است یعنی همه چیز را به خودپرستی نسبت می دهد


بوردیو
Bourdieu
 کالاها اشیایی هستند که چیزی را بیان می کنند.
 طبقات مختلف کالاهای مختلف می خرند تا جایگاه خود را در ساخت اجتماعی نشان دهند
 طبقات در رقابت اند و کالاها اسلحه این رقابت است
 لذا تنشی دائمی بین استفاده از کالاهای خاص، و عمومی شدن استفاده از آن که موقعیت تمایز یافته آنان را به خطر می اندازد وجود دارد
 لذا کالاها درگیر بی پایان تعریف و باز تعریف موقعیت اجتماعی اند
ماری دوگلاس و بارون ایش وود

 برای چه مصرف می کنیم؟
 بر خلاف مدل مصرفی اقتصادی، کالاها برای مشخص کردن مقولات فرهنگی لازمند. لذا کالاها تنها برای ارضا نیازها نیستند
 کالاها می توانند نشان دهند که :
 یک مقوله اجتماعی به یک فرهنگ خاص مرتبط شده
 کالاها بطور مشخص این مقولات را تثبیت می کنند
 تمام مواد مصرفی معنای اجتماعی را با خود حمل می کنند
 کالاها هم رابطه اجتماعی درست می کنند و هم آن را حفظ می کنند
 کالا ها برای ارضا نیازها نیست بلکه برای مفهوم سازی و معنا سازی است
 کالا برای خوردن نیست برای فکر کردن است
 نخوردن برخی کالاها نیز برای عدم سود مصرفی شان نیست بلکه نخوردن آن حاوی پیامی است ( نمونه : تحریم ها)
 مصرف فرایندی است که مفهوم سازی کارکرد اصلی اش است. طبقات مختلف هم با کنترل مصرف کالاهای خاص مفهوم و معنی طبقه خود را دارند


ادامه مطلب

 


صفحات وبلاگ
تعداد صفحات :29   20 21 22 23 24 25 26 27 28 29