حاکميت مصرف کننده يا توليد کننده؟

 فرهنگ مصرفي پديده مهمي است
 محور اين فرهنگ فرد Self است.
 پيروزي "خود" بيان نهايي دموکراسي است. چرا؟
 چون در دموکراسي قدرت در نهايت به مردم داده مي شود.
 آیا واقعا مردم در قدرت هستند؟

خود self و مصرف


 تاريخ تطور "خود" = داستان رشد مصرف توده اي
 اما اين مصرف تمام عيار توسط "خود" چطور ايجاد شد؟
 به دست چه کسي ايجاد شد؟
 و به نفع چه کسي بود ؟
 به نفع مصرف کننده است یا تولید کننده؟
 دوران حاکمیت مصرف کننده یا تولید کننده؟
 حق مصرف کننده حق واقعی است که ادا می شود یا حقه تولید کننده است؟


فروید و مصرف

 زيگموند فرويد و نظریه ضمیر ناخودآگاه انسان
 اين ذهن ناخودآگاه چگونه تحريک می شود؟
 تحریک ضمیر ناخود آگاه راز تمايلات توده هاست
 فرويد: پيگيري رضايتمندي و سعادت فرد نهايت هدف اوست.
 تحریک ناخوآگاه حرفه هايي مانند مشاورين سياستمداران، بازارياب ها و ... را رونق داد.
 شعار آنان : باید بتوان تمایلات افراد را ترغيب، تحريک و دستکاري کرد. هدف از این کار؟
 افراد حس می کنند به نهايت هدف خود رسيده اند.

تحریک مصرف کننده یا تشویق مصرف کننده


 نوه فرويد ادوارد برنايز(Edward Bernays) در دهه 1920 و موسسه روابط عمومي حرفه اي
 بر قرار کردن ارتباط سيستماتيک کالاهاي با توليد انبوه با خواسته هاي نا خوداگاه
 معمار اصلي تکنيک هاي مدرن یا تکنیک ترغيب مصرف توده اي
 مثال : ارتباط سيگار کشيدن زنان با رشد استقلال آنان از طریق آگهی و فیلم.
 استفاده سیاستمداران و تجار و صاحبان صنايع و سازمان جاسوسي (CIA) از اين تکنيک ها
 رد ايده هاي فرويد بوسيله روانکاوان راديکالِ طرفدار ويلهم رايچ (Wilhelm Reich)
 رایچ: درون فرد نبايد مورد سرکوب و کنترل قرار گيرد.
 رایچ: بايد تشويق کرد فرد خود را بيان کند.


حق مصرف کننده یا حقه تولیدکننده

 چه بر فرهنگ مصرفی حاکم است؟


 تحریک مصرف کننده یا آزادی مصرف کننده (برای بیان خود از طریق مصرف)؟ یا ترکیبی از این دو


 آیا دنیای مصرفی جدید به طرف ارضاء تمايلات فرد گرايانه معطوف است؟


 آیا ماهیت کالاهای جدید قدرت انتخاب مصرف کننده را بالا برده است؟


 آیا مصرف کننده توسط توليد کننده دستکاري می شود؟


 يا مصرف کننده است که نحوه و ماهيت توليد را تعيين مي کند


 کدام حاکم بر فرهنگ مصرفی اند؟ مصرف کننده یا تولید کننده


 

 

در جامعه شناسي اقتصادي در مورد ارزش مانند حوزه اقتصاد نظريه هاي مختلفي مطرح شده است. اولين نظريه مهم شايد مربوط به مارکس باشد. اولین بررسی و تحلیل جامعه شناختی کاراکتر اجتماعی اشیا توسط مارکس در کتاب سرمایه مطرح شده است ک
 مارکس و بحث fetishism of commodities یعنی بت کالاها
 بت کالاها یعنی چه ؟
 کالاها به مثابه بتواره : کالاها به نحو منحصر بفردی با یکدیگر رابطه دارند .
 اشیا این واقعیت را مخفی می کنند که آنها در واقع محصول کار انسانی هستند و لذا انسان را در یک مورد بهم مرتبط می سازد

تفاوت اشیا و کالاها در شیوه های مختلف تولیدی

 در فئودالیسم روابط شخصی زیر شکل روابط اجتماعی بین محصولات کار ( یا نیروی کارگر) مخفی نمی شود
 اما در سرمایه داری روابط اجتماعی شکل رابطه بین چیزها را بخود می گیرد.
 چیزها را می توان در بازار مبادله کرد چون تمامی آنها مظاهر مختلفی از یک چیز هستند یعنی جلوه های مختلف قدرت نیروی کار هستند.

ارزش

 از نظر مارکس "واقعیت" یک شی در ارزش مبادله exchange – value است
 ارزش مبادله بر اساس قدرت نیروی کار است.
 تاکید بر ارزش مبادله چه پیش می آورد؟
 کمی توجهی به ارزش استفاده use- value یک شی
 از نظر مصرف چه نوع ارزشی مهم تر است؟
 از نقطه نظر مصرف ارزش – استفاده خاص یک کالا مورد علاقه است
 تاکید مارکسیستها بر ارزش مبادله توسعه جامعه شناسی مصرف را کند می سازد.

 مارکسیستها : اشیا قدرت انتزاعی نیروی کارند که آن را در خود پنهان کرده اند
 Corrigan : کالاهااغلب در بازار هستند اما بعد از مبادله به حوزه های مختلفی وارد می شوند
 Kopytoff: ویژگی همه کالاها در بازار بودن و قدرت مبادله است لذا کالاها برابرند و بنابر این
 هیچ کالای برتر و مقدس وجود ندارد
 اما برخی کالاها بعد از مبادله از حوزه مبادله مجددشان محدود می شود ماند پاتینا
 مک کراکن : همیشه در کالاها نیروی کار پنهان نیست . نمونه: پاتینا یعنی خانواده های که انبار و خانه شان پر از اشیای نمایشی است که با تاریخ خانواده و تاریخ فامیل گره خورده اند
 مک کراکن : پاتینا مربوط به گذشته و قبل از خلق بازارها بوده و اینک افراد بجای آنکه اقلام را به ارث ببرند در بازار می خرند.


ادامه مطلب

 

بخشي زيادي از وقت ما روزانه صرف تماشاي آگهي هاي تجاري مي شود. چه بخواهيم چه نخواهيم در جامعه مصرفي آگهي هاي نقش مهمي بازي مي كنند. برخي توليدكنندگان جامعه نگرش درستي به اگهي ندارند. آنها گمان مي كنند بايد با هر وسيله اجناس خود را بفروش برسانند. اين انديشه مربوط به گذشته بود. اما اينك اگهي در جماعه مدرن كاركرد ديگري دارد كه اگر توليدكنندگان به آن توجه نكنند منافعشان در بلند مدت تامين نمي شود.
در دنیای جدید یکی از ابزارهایی که به رشد جامعه مصرفی کمک رسانده است تولید آگهی است . یکی از هدف های تولید اگهی که با آگهی های سنتی متمایز است ایجاد مصرف کننده کاراست. منظور از مصرف کننده کارا مصرف کننده ای است که برای مصرف کالای الف با دوام و قابل اتکای است. اگر به روش شركتهاي بزرگ و نام اوري كه نام آنها در مصرف كنند توليد اعتماد مي كند نگاه كنيد بخوبي اهميت اين ويژگي آگهي را متوجه مي شويم. تا بحال از خود پرسيده ايم كه چرا اين شركتها با توجه به شناخته بودن خود و كالاهايشان باز هم آگهي توليد مي كنند؟ يكي از جوابهاي اين سوال اين است: ايجاد مصرف كننده بادوام. براي همين نيز شما با مصرف كننده روبرو هستيذد كه به طور مثال تولد بچه اش را با خريد تلويزيون الف تداعي ميكند. كالاي الف مانند فرزندش يك هويت خاص برايش پيدا كرده است. توليد اگهي به اين امر بسيار كمك كرده است.

بنابر این اگهی مدرن تلقی می شود که به مصرف کننده قول دهد که مصرف کالای الف فقدان و کمبودی را که او دارد از بین می برد. بنابر این می توان گفت که کمبود از کالا نیست بلکه از مصرف کننده است که چیزی را ندارد که آن همان کالای الف است که تبلیغ می شود.
هدف دیگر اگهی مدرن متمرکز شدن بر مصرف کننده به عنوان یک فرد نیست بلکه به عنوان یک موجود اجتماعی است که بوسیله مصرف همان کالا در فرایند تعامل اجتماعی قرار می گیرد. بدین سبب آگهی ها در جامعه مدرن باید به افراد به عنوان یک موجود اجتماعی نگاه کند. به طور مثال اگر شما در گذشته اگهی خمیر دندان را با این مضون می دیديد که نیاز بهداشتی ولذا فردی شما را بر طرف می کرد در آگهی مدرن خمیر دندان الف به شما به عنوان یک موجود اجتماعی و در تعامل با بقیه نگاه می کند . بنابر این تبليغ به شما مي گويد : "مصرف خمیر دندان الف با بوی مطبوع اش رابطه شما محكم تر مي كند".
آگهی های مدرن در پی تغییر یک جامعه طبقاتی class society به جامعه توده ای mass society اند. کالا توده ها را مورد خطاب قرار می دهد. هدف دیگر تبلیغ تبدیل "خود" self به خود کالایی commodity self است به نحوی که فرد با کالاها منطبق شود. بنابر این اگر بودلیلارد جامعه شناس فرانسوی این بحث را مطرح می کرد که انسان مصرفی جدید با ریتم اشیاء و کالاها زندگی می کند آگهی نقش مهمی در این نظام سازی بازی می کند.

آدرس دنبالک: http://www.aa-saeidi.com/cgi-bin/mt/mt-tb.cgi/31
لینک ثابت: http://www.aa-saeidi.com/course/archives/000065.php

 

در بحث آگهي مناقشه هاي زيادي در گرفته است. بطور مثال آيا آگهي براي نجات توليد کننده و سرمايه داري است؟ آيا آگهي براي نجات سرمايه داري و توليد صنعتي است. اما بهرحال سوالات زير هنوز مطرح هستند:
 توليد انبوه چطور به مصرف انبوه مبدل مي شود؟
 چطور خواننده آگهي با آگهي ساخته مي شود؟
 چطور از اجتماع مي توان استفاده كرد
 چطور از جنبش هاي اجتماعي مي توان استفاده كرد
 گلدمن مي گويد: از جنبش زنان براي تبديل به مصرف كننده هاي توده اي مي توان سود جست كه به آن “ فمينيسم كالائي commodity feminisim مي گوييم.
اما سوال اصلي ما اين است:

هدف تولید آگهی در جامعه مصرفی چيست؟
 ایجاد یک مصرف کننده کارا – مصرف کننده ای با دوام و قابل اتکای
 قول دادن به مصرف کننده که مصرف کالای x یک فقدان و کمبودی را که مصرف کننده دارد از بین می برد. بنابر این می توان گفت که کمبود از کالا نیست بلکه از مصرف کننده است که چیزی ندارد که آن همان کالای x است که تبلیغ می شود.
 هدف آگهی متمرکز شدن بر مصرف کننده به عنوان یک فرد نیست بلکه به عنوان یک موجود اجتماعی است که بوسیله مصرف همان کالا در فرایند تعامل اجتماعی قرار می گیرد.

 هدف آگهی انتقال یا تغییر یک جامعه طبقاتی class society به جامعه توده ای mass society است
 هدف تبلیغ تبدیل فرد self به خود کالایی commodity self است
 هدف تبلیغ تجاری منطبق کردن فرد با کالاهاست

اما تفاوت آگهي مدرن و آگهي سنتي در چيست؟

 آگهي قديم تنها به فكر نياز شما است
 بطور مثال: استفاده از خمير دندان الف دندان هاي شما را سالم تر نگاه مي دارد.
 آگهي مدرن: به مصرف كننده مي گوييد در رابطه با ديگران فاقد چيزي است و مصرف آن كالا آن را بر طرف مي كند. بطور مثال : كالاي الف براي مردان با شخصيت رابطه اجتماعي يا خانوادگي شان را بهتر و شيرين تر مي كند.
 جامعه مدرن: در پي ايجاد و تقويت رابطه اجتماعي است
 به فرد به عنوان موجود اجتماعي نگاه مي كند


 


صفحات وبلاگ
تعداد صفحات :29   20 21 22 23 24 25 26 27 28 29