نویسنده : حمید رضا ترکمندی - کارشناس ارشد مدیریت

         آثار پر خیر و برکت نامگذاری سالهای پیش توسط رهبر معظم انقلاب ، از جمله ؛ جهش قابل توجه و ارتقای رتبه ایران در زمینه تولید دانش در سطح جهانی ، توجه آحاد مردم و مسئولین به پرهیز از اسراف و حرکت به سوی اصلاح الگوی مصرف و استفاده  بهینه از منابع و امکانات ، اکنون در سطح جامعه آشکار و نتایج آن مشهود می گردد. این توجهات و تلاشهای مردم و مسئولین در راستای نوآوری و شکوفایی ، تولید و کار و اصلاح الگوی مصرف، قابل تقدیر می باشد اما کافی نیست. رهبر معظم انقلاب با نامگذاری سال 1389 به نام سال همت مضاعف و کار مضاعف، تاکید فرمودند:

" اين تلاشها در حد خود، تلاشهاى با ارزشى است؛ موجب تقدير است."  

" آنچه كه از ملاحظه‏ى وضعيت موجود كشور و ظرفيتهاى عظيمى كه در دل اين كشور و ملت بزرگ نهفته است، ميشود به دست آورد، اين است كه آنچه ما انجام داده‏ايم، آنچه مسئولين و مردم انجام داده‏اند، در مقابل آنچه كه ظرفيت عظيم اين كشور براى پيشرفت و رسيدن به عدالت است، كار بزرگى نيست. بايد تلاشها را بيش از آنچه كه در گذشته انجام داده‏ايم، همه انجام بدهند و خود را موظف بدانند . " (1)

 با استماع کلمه "کار مضاعف" ، نباید صرفاً تولید و امور اقتصادی در اذهان تداعی گردد و همت مضاعف  فقط در راستای کار تولیدی، فنی و اقتصادی به کار برده شود، بلکه به فرموده معظم له، در همه عرصه های صنعتی و در فعالیتهای اجتماعی و سیاست خارجی و در بخشهای مختلف باید کار مضاعف صورت گیرد.

" آنچه مسئولين و مردم انجام داده‏اند، در مقابل آنچه كه ظرفيت عظيم اين كشور براى پيشرفت و رسيدن به عدالت است، كار بزرگى نيست."  

بنابراین باید این نگرش ابتدا در بین کلیه مسئولین نظام در تمامی سطوح، تقویت گردد که امروزه مردم کشور اسلامی ایران نیازمند همت بلندتر با کار بیشتر و متراکمتر هستند تا راههای نرفته را بپیمایند و به هدفهای بزرگ خود نزدیکتر شوند.

        یکی از موضوعات مهم در بیانات رهبر معظم انقلاب در پیام نوروزی سال 89، تاکید بر نظارت و بازخوردگیری مسئولین در فعالیتها و تلاش ها برای عمران و آبادانی و پیشرفت کشور و تقدیر از آن است ؛

" بر همه‏ى ناظران منصف فرض است كه از اين تلاشها، از اين زحمات و كار و كوششى كه براى عمران و آبادانى و پيشرفت كشور در عرصه‏هاى مختلف انجام گرفت، قدردانى كنند."

کلیه مدیران موظفند با نگاه سیستماتیک به سازمان خود، از خروجی های سازمان، فیدبک گرفته و در جهت اثر بخشی فعالیتها، ضمن تشویق کارکنان کارا، نقاط ضعف احتمالی را شناسایی و اقدامات مضاعف برای رفع کاستی ها را در نظر بگیرند. تشویق و قدر دانی از منابع انسانی متعهد، یکی از رموز موفقیت کلیه مدیران در راستای اثر بخشی مضاعف فعالیتهای سازمانی است و از روزمرگی ها در اثر حجم بالای کارها و به فراموشی سپردن یا بی توجهی به کار مضاعف زیر مجموعه، جلوگیری خواهد کرد و موجب برانگیختگی کارکنان و به حداقل رساندن خستگی آنان خواهد شد.

         نامگذاری سال 89 13 با دقت و ظرافت خاصی صورت گرفته و محدود به یک بعد از ابعاد توسعه نیست و حضرت آیت الله خامنه ای کلیه آحاد مردم و مسئولان را در هر پست و رده سازمانی، مورد خطاب قرار داده و همه را موظف به حرکت برای رسیدن به بهترین روزها، بهترین حالات و بهترین وضعیتها نموده اند. بی شک جامعه بزرگ فرهنگیان، یکی از تاثیر گذارترین اقشاردرهر کشور محسوب می شود که جایگاه ویژه آنان از هزاره های گذشته تا کنون مورد تاکید فلاسفه و اندیشمندان مشهور بوده و هست و به نوعی آموزش و پرورش و معلمان را زیر بنای اصلی توسعه و سرمایه گذاری مطمئن برای آینده هر کشوری، معرفی کرده اند. توسعه اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی، نظامی و... درهر مملکتی در گرو بهره گیری از منابع انسانی متعهد و کارآست و این منابع انسانی کارا (دانش آموزان) ابتدا باید در نظام آموزشی حاکم، در فرایند تربیت و آموزش شرکت داده شوند و با همراهی خانواده ها، جریان جامعه پذیری آنان تداوم یابد تا در سایه تربیت و آموزش نیروهای متعهد، فعال و با همت مضاعف، شاهد سرمایه گذاری مطمئن برای آینده باشیم. موفقیت نظام آموزشی کشور در گرو تقویت مضاعف علم و ایمان دانش آموزان به عنوان والدین و جمعیت مولد و فعال آینده می باشد و این میسر نیست مگر با همت و کار مضاعف معلمان و کارکنان مدارس به عنوان فعالان خط مقدم تعلیم و تربیت و این هم مقدور نخواهد بود جز توجه و پشتیبانی کافی مسئولان آموزش و پرورش برای شناسایی و معرفی فرهنگیان، معلمان و مدیران فعال با همت و کار مضاعف و تقویت انگیزه فعالیت بیش از پیش آنان.

        کار مضاعف در آموزش و پرورش به چه معناست ؟ هیچ تعریفی از کار، کاملاً رضایت بخش نیست و منظور نگارنده از این نوشته صرفاً کار اقتصادی و درآمدزا، نیست؛

_" کار (Occupation) یا شغل فعالیتی است که شخص مرتباً برای دریافت پول انجام می دهد"(2)

_ " کار انسانی شامل آفرینش امر فایده بخش است، برگسن"(3)

_" کار عمل هوشیارانه انسان است بر روی ماده. کار آنچیزی است که از دیدگاه دانشمند اقتصاد، انسان را از حیوان متمایز می سازد، "(پرودن)(4)

   

          از نقطه نظر اجتماعی، کار بیش از آنکه از جهت افزایش ثروت آنانی که به انجام دادن آن فرمان می دهند، مد نظر قرار گیرد، از دیدگاه ارتباطش با انسان که بدان دست میزند، مورد توجه است. شرایط اجتماعی کار به نظام اقتصادی، میزان توسعه نیروهای مولد، میزان تشکل و سازمان یافتگی کارگران و قوانین و مقررات وابسته است. باید توجه داد که در تمدن صنعتی و فنی، جدایی بین کار یدی و فکری(عقلانی) کاهش می یابد، چه، بسیاری کارهای واسط بین این دو موجودند، از جمله کنترل وسایل و شیوه های مبتنی بر خودکاری، وجود کارکنان ماهر، ناظران در کارهای اداری، کارکنان مشاغل علمی و غیره

          توجه به تعریف " کار اجتماعی (Social Action) " که از آن، به عنوان " کار یک عده از مردم که به صورت گروهی انجام می گردد یا کوشش منظم برای تغییر نهادها، آداب و رسوم یا روابط گروهی " (5)، یاد شده، می تواند مکمل تعریف کار باشد. بنابرتعاریف فوق، مجددا" متذکر می شود که استفاده از کلمه کار در این نوشته صرفا" به معنای کار درآمد زا نیست و گاهی از آن به عنوان کارکرد و حتی تکلیف نقش هم استفاده می گردد.

        آموزش و پرورش به عنوان بزرگترین وزارتخانه کشور با بهره گیری از جمعیت عظیم فرهنگیان و سر و کار داشتن با انبوهی از جمعیت دانش آموزان و والدین آنها، می تواند یکی از اهرم های اصلی ترویج همت مضاعف و کار مضاعف در سطح کشور باشد که علاوه بر آموزش مستقیم به دانش آموزان می تواند از توان خود برای اثر گذاری بر والدین در قالب آموزش خانواده، نظر شهروندان را به کار مضاعف جلب نماید و در اجرای دستورات مقام معظم رهبری، بسیار تاثیر گذار باشد.

        از سوی دیگر، برای اینکه نظام آموزش و پرورش در انجام وظایف محوله خود بیش از پیش موفق باشد، نیازمند توجه و همت مضاعف مسئولان در دولت و سایر قوا برای یاری رساندن خود میباشد و مهمتر از همه اینکه حذف نگاه " مصرفی بودن آموزش و پرورش " نیازمند کار مضاعف می باشد و زمانیکه به آموزش و پرورش به عنوان یک " نظام سرمایه گذاری مطمئن" نگریسته شود، می توان  به آینده کشور، صد چندان امیدوار بود.

       اینکه چه بخش ها و زیر مجموعه های آن، بیش از سایر بخش ها به کار مضاعف نیاز دارند، موضوع مهم دیگری است، طبیعی می باشد که در اثر فشار کاری مدیران، حجم زیاد امور، روزمرگیها، توطئه های بیگانگان، کمبود منابع، توجه ویژه به برخی موضوعات روز  و غیره، ناخودآگاه  ممکن است اشکالات موجود در یک بخش، موقتا" از توجهات پنهان شود و یا اقدامات جدی برای رفع آن صورت نگیرد در این حال لازم است ضمن مطالعه دقیق کاستی ها توسط کارشناسان خبره داخل و خارج سیستم ، ابتدا نقاط ضعف شناسایی شوند و سپس برای بر طرف کردن نقاط ضعف ، راهکارهایی ارائه گردد و این میسر نخواهد بود مگر اینکه کلیه مسئولان و مدیران در بخشهای مختلف " نقد پذیری " خود را تقویت کرده و میزان پذیرش انتقادهای سازنده از خود یا سازمان خود را افزایش دهند و ضمن عدم کتمان حقایق و کاستی های موجود، خود و زیر مجموعه را برای کار مضاعف آماده نمایند و از همه مهمتر اینکه  شناسایی نقاط ضعف سازمان خود را صرفا" منسوب به شخص مدیر ننمایند، بلکه با احساس مسئولیت نسبت به اهداف سازمانی، این دسته از مطالعات و تلاشها را در جهت اثربخشی سازمان ، مفید و لازم تلقی نمایند .

       در این میان کارکنان مجموعه نظام آموزشی  به عنوان یکی از نقد پذیرترین اقشار جامعه ، در طی سه دهه از انقلاب در همه صحنه های دفاع مقدس ، مقابله با تهاجم و شبیخون فرهنگی ، مقابله با ناتوی فرهنگی و جنگ سرد دشمن ، احساس مسئولیت خود را نشان داده و یکی از ارکان موثر مقابله با توطئه های بیگانگان به شمار می روند . اما در سطوح مقدم فعالیت تربیتی و آموزشی من جمله در کلاسهای درس ، همچنان باید حساسیت آنها به آسیب های اجتماعی نوپدید ، موجود بوده و کار مضاعفی برای  اطلاع رسانی و آموزش مهارتهای مختلف به دانش آموزان ، داشته باشند و بدیهی است اگر بدانند کوچکترین اقدامات آنها ، نتایج بزرگی در پی خواهد داشت ، انگیزه شان برای همت و کار مضاعف ، بیشتر خواهد شد . لازم است مسئولین ذیربط در سطوح عالی آموزش و پرورش ، انواع توطئه های دشمن در ایجاد خدشه در عزم فرهنگیان برای تلاش و فعالیت بیشتر را شناسایی کرده و به انحاء مقتضی، این ترفندها را برایشان تشریح نمایند ، اینکه میزان توطئه های دشمن برعلیه یک قشر ، سازمان ، وزارتخانه ، یا نهاد بیشتر باشد ، نشان از اهمیت و تاثیر بالای آنها دارد و مبرهن است که قشر فرهنگیان ، دانش آموزان و خانواده ها از مهمترین اهداف توطئه های دشمن می باشند تا ضمن وارد آوردن ضربه ، آنان را از انجام کار ، وظیفه و کار کرد مطلوب، دلسرد نمایند تا به مقاصد شوم خود برای  " بر اندازی از درون" دست یابند . بجاست ضمن هوشیاری کامل ، نظر امام (ره) در رابطه با توطئه های دشمن درمتن وصیت نامه سیاسی الهی ، آورده شود ." و ملت ما بلكه ملتهای اسلامی و مستضعفان جهان مفتخرند به اینكه دشمنان آنان كه دشمنان خدای بزرگ و قرآن كریم و اسلام عزیزند، درندگانی هستند كه از هیچ جنایت و خیانتی برای مقاصد شوم جنایتكارانه خود دست نمی كشند وبرای رسیدن به ریاست و مطامع پست خود دوست و دشمن را نمی شناسند."(6)

          هم اکنون مختصری در مورد این سه دسته جامعه هدف دشمن ، که نیازمند همت مضاعف و کار مضاعف هستند ، مطالبی آورده می شود ، امید است سایر نویسندگان ، محققان و صاحبنظران توجه ویژه ای به موضوع داشته باشند :

            الف :  فرهنگیان

         ترویج دلسردی، بی انگیزگی ، عدم رغبت به کار و شغل، نداشتن اثر بخشی و کارایی، نارضایتی شغلی، اعتصابات ، خود کم بینی، احساس عدم اهمیت شغل و دون بودن شغل، تضعیف اخلاق و معنویات و غیره از موضوعاتی است که برای دشمنان اسلام و ایران جزو مهمترین اهداف جنگ سرد و ناتوی فرهنگی دشمن در رابطه با کارکنان دولت و بالاخص فرهنگیان است . اینکه بدون هزینه های گزاف جنگ گرم و فیزیکی، بتوانند طی برنامه ریزیهای پیچیده برای دهه های آینده جهت غلبه بر ملتها، اقدام موثری داشته باشند ، میسر نیست مگر حمله به همت و کار فرهنگیان و قشرکودک و نوجوان . در این حالت مسئولیت فرهنگیان مضاعف گشته و شایسته است بیش از پیش با کار مضاعف و به روز رسانی خود در خنثی سازی توطئه ها ، فعالیتهایی داشته و به عنوان الگو های موثر برای دانش آموزان در ترویج اخلاق و معنویات ، گامهای بلندتری بردارند . فراموش نکنیم که فرهنگیان ایران با جمعیتی قریب به 15 میلیون نفر به صورت مستقیم سر و کار داشته ، بعلاوه اینکه با جمعیت حدود 30 میلیونی پدران و مادران دانش آموزان هم، به صورت غیر مستقیم ارتباط دارند ، بنابراین ، نتیجه تلاش و همت مضاعف آنها ، حداقل در نیمی از جمعیت کشور ، موثر و مشهود خواهد بود . این تاثیر گذاری ، مستلزم وجود منابع انسانی قوی ، فعال و با انگیزه فرهنگی است که لازم است هر چند وقت یکبار مجددا" در آنان انگیزه لازم برای کار مضاعف، به انحاء مختلف تقویت گردد .

         ب: دانش آموزان

     جمعیت عظیم دانش آموزی یکی از سوژه های مهم در توطئه های بیگانگان، علیه ایران اسلامی می باشد و دشمنان سعی دارند با ترویج مدها ، فرقه ها ، انحرافات اخلاقی ، آسیب های اجتماعی، با استفاده از ابزار و رسانه هایی چون اینترنت ، موبایل، ماهواره و غیره نسبت به تضعیف اخلاق و معنویات آنها اقدام، و زمینه دین گریزی آنان را فراهم نمایند تا به اهداف پلید خود در مورد "براندازی از درون" دست یابند . با تبلیغ انواع جذبه های کذایی، مشغولیات و لهو و لعب ، میزان علاقه و رغبت کودکان و نوجوانان  به درس ، مدرسه و فراگیری علوم و عمل به فرایض را در آنان کاهش دهند تا به اهداف دراز مدت خود دست یابند . در این میان نقش معلمان و کلیه کارکنان مدارس در اطلاع رسانی به دانش آموزان در مورد توطئه ها ی دشمن بسیار حائز اهمیت بوده و نیازمند کار بیشتر و متراکم تر برای جلوگیری از غفلت احتمالی سازمانهای ذیربط و خانواده ها ، می باشد و پس از رسیدگی به نیازهایشان ، استماع  نظرات دانش آموزان ، اهمیت قایل شدن بیش از پیش برای آنان ، تقویت معنویات و تشویق به انجام فرایض، در اولویت کار مدارس قرار گیرد . جهت ایجاد انگیزه بیشتر به تحصیل و رعایت هنجارهای اجتماعی، اقناع آنان موثر است، در غیر اینصورت ، احساس اجبار برای تحصیل در مدرسه یا رعایت آداب ، سودی جز پرخاشگری ، ناهنجاریها در محیط جامعه ، خانواده و مدارس ، مقاومت و تخریب ، دلزدگی از کلاس و درس ، عدم احترام لازم به مربیان و والدین ، مورد طعمه قرار گرفتن توسط بیگانگان و غیره نخواهند داشت . در مقابله با آسیب های اجتماعی نوظهور باید خاطر نشان ساخت که میانگین سطح آگاهی دانش آموزان ، امروزه بالاتر از معلمان و والدین می باشد به عبارت ساده تر آنها در استفاده فنی از رسانه های جدید ، از معلمان و والدین خود، پیشی گرفته اند ، پس ضروری است که مربیان گرامی با علاقه و همت مضاعف در این موارد اطلاعات جدیدی از طریق مطالعات خود یا شرکت در دوره های آموزش ضمن خدمت و غیره کسب کنند تا بهتر برای پیشگیری از آسیب ها اقدام نمایند .

   

     ج: خانواده ها

        خانواده به عنوان یکی از مهمترین نظام های اجتماعی، همچنان جایگاه خود را حفظ کرده است ، بدون همراهی خانواده ، تلاش های طاقت فرسای فرهنگیان در آموزش و تربیت ، به طور کامل اثر بخش و مفید نخواهد بود . شکی نداریم که اگر نظام خانواده در هر کشوری مورد حمله قرار گیرد ، آسایش و امنیت آن جامعه به خطر افتاده و امید کاملی به کارایی برنامه های مختلف نظام آموزشی و حتی نظام اجتماعی کل ، نمی توان داشت ، مانند  دو دسته قبلی یعنی فرهنگیان و دانش آموزان ، خانواده هم به میزان بیشتری مورد حمله و تهاجم فرهنگی قرار گرفته است ، استفاده کامل از اینترنت توسط بیگانگان ، شبکه های متعدد ماهواره ای در تضعیف اخلاقیات در خانواده ، ترویج روحیه مصرف گرایی و مدگرایی، اباهه گری، لاابالیگری، ناهنجاریهای اجتماعی، فساد اخلاقی، کم رنگ کردن سنتهای کارکردی مطلوب خانواده، تضعیف جایگاه والدین در خانواده، ارائه الگوهای غربی در روابط و مناسبات خانوادگی به کشورهای اسلامی به عنوان الگوی نوین و برتر، از جمله این حملات به نظام خانواده ایرانی اسلامی است. (7)

         ایجاد شکاف میان نظام خانواده با مدارس و معلمان از دیگر تلاشهای دشمن برای خنثی کردن اقدامات فرهنگیان است به نحوی که تاکید مدارس به آموزش و رعایت هنجارهای اجتماعی اسلامی به دانش آموزان ، گاهی با مقاومت یا اعتراض برخی خانواده ها روبرو شود و یااقدامات مدارس را در آموزش اخلاقیات و انجام فرایض دینی مغایر با تجدد گرایی و مدرنیسم تبلیغ شده در رسانه های غربی معرفی نمایند .

         یکی از کارکردهای بسیار موثر مدارس ، بهره گیری از انجمن اولیا و مربیان است ، بی مناسبت نیست که اگرفعالیت آموزش خانواده انجمن اولیا و مربیان مدارس را به عنوان " دانشگاه سوم خانواده " معرفی کرد ، که این روزها  تحت نام جلسات آموزش خانواده ، نقش موثر انجمن بیش از پیش احیا گشته و  بنا به تایید کارشناسان ، میزان تاثیر پذیری برنامه ها ، توصیه ها ، اطلاع رسانی کارشناسان و سخنرانان ماهر در آن ، بسیار بالا بوده و پدافند بسیار موثری در مقابله با آسیب های اجتماعی بویژه آسیب های نوظهور مربوط به دانش آموزان می باشد.(8) جا دارد آموزش ها با استفاده از برترین سخنرانان به روز به صورت منظم و با بهره گیری از وسایل کمک آموزشی و با تلاش مضاعف مدیران مدارس و روسای انجمن اولیاو مربیان به صورت منظم با تاکید بر تربیت اسلامی و پیشگیری از آسیب ها ی اجتماعی و انحرافات اخلاقی برگزار گردد .

        تجربه نشان داده است که والدین با هر شغل و سطح تحصیلاتی، اگر بدانند در جلسات انجمن اولیا و مربیان و آموزش خانواده ، مطالب جدید و مفید در رابطه با تربیت فرزندان ، پیشگیری از بیماریهای جسمی و اجتماعی ، رفع مشکلات مختلف فرزندان و غیره ارائه می شود ، با رغبت کامل و بدون اجبار  در این جلسات شرکت فعال خواهند داشت . به نظر نگارنده یکی از سهل الوصول ترین روشها برای ایجاد هماهنگی بین والدین و مربیان ، همین جلسات آموزش خانواده مدارس می باشد که یک پدافند قوی و مطمئن برای نقش بر آب ساختن حیله ها و توطئه های دشمن در به انحراف کشاندن نسل کودک و نوجوان امروزی ؛  پدران و مادران فردای ایران اسلامی است و هر نوع هزینه و کار متراکمتر و تلاش مضاعف برای برگزاری با کیفیت این جلسات نه تنها غیر منظقی نیست ، بلکه یک سرمایه گذاری مطمئن و زود بازده برای نظام اجتماعی کل خواهد بود و باید نگاه " هزینه بری " ، "اتلاف وقت" ، "بی ثمر بودن " ، " تکراری بودن " ، "کهنه شدن " و غیره بدان ، هر چه سریعتر حذف گردد. با استماع نظرات والدین شرکت کننده در جلسات آموزش خانواده به این نکته پی می بریم که در اثر مشغله کاری و زندگی ، خیلی از والدین توان و زمان کافی برای مطالعه در مورد آسیب های نوظهور را ندارند ، از سوی دیگر رسانه ها به دلیل مقررات خاص خود ، نمی توانند خیلی از مشکلات اجتماعی را به صورت مبسوط و بی پرده ، تشریح و برای اطلاع رسانی به خانواده ها برنامه های تصویری کاملا" مستند پخش نمایند ، بنابراین یکی از بهترین محل ها که تقریبا" بدون پرده های محدود کننده ای می توان به تشریح ناهنجاریهای اجتماعی پرداخت ، همین جلسات آموزش خانواده و انجمن اولیا و مربیان است که مجددا" متذکر می شود ، پربار کردن و اثر بخش نمودن این جلسات نیازمند همت مضاعف و کار مضاعف برنامه ریزان و مسئولان سطوح عالی وزارت آموزش و پرورش ، مدیران مدارس ، کارشناسی انجمن اولیا و مربیان مناطق ومشاوران و مربیان مدارس می باشد .

         ذکر این نکته حائز اهمیت است که برخی روشهای تربیتی امروزی خانواده ها دقیقاً در تضاد با اهداف آموزشی و تربیتی مدارس ، معلمان و مربیان است ، به عبارت دیگر ناهماهنگی دو نهاد خانواده و مدرسه در روش و شیوه های کنترل و نظارت برفرزندان، لطمات جبران ناپذیری بر جامعه بزرگ دانش آموزی کشور وارد می سازد و راه را برای شکار آنان توسط ایادی مبلغ انحرافات اخلاقی و اجتماعی هموار می سازد . به عنوان مثال اتخاذ شیوه محبت افراطی به فرزند در محیط خانواده از موضوعات پنهانی است که در اثر غفلت احتمالی نظام اجتماعی کل ، تقریبا در همه خانواده ها با هر سطح درآمد و تحصیلاتی مرسوم شده و زمینه ساز خیلی از ناهنجاریهای اجتماعی میباشد و متاسفانه در صورت تداوم این رویه ، در آینده شاهد مشکلات متعددی باید بود ، ایضا" در برخی خانواده ها نیز کمبود محبت به فرزندان ، زمینه ساز مشکلات اجتماعی من جمله گرایش به اعتیاد ، فرار از منزل ، خودکشی وسایر ناهنجاریها و انحرافات دیگر خواهد بود.(9)

 اینجاست که اهمیت همت مضاعف برای تغییر نگرش خانواده ها در بکارگیری روشهای تربیتی و نیز اقناع آنان برای عدم افراط و تفریط در محبت روشن می شود .امروزه ضرورت دارد که والدین به انحاء مختلف با تاثیرات سوء تربیت آسیب زا آشنا گردند تا با تغییر در اصول و رویه های تربیتی خود ، فرزندان با نشاط ، مسئولیت پذیر ، دارای سلامت روان ، مقاوم و صبور ، کوشا ، متعهد و متدین به جامعه اسلامی تحویل دهند.

       خلاصه اینکه اگر مسئولین نظام در قوای سه گانه در تلاش برای برنامه ریزی جهت پیمودن راههای نرفته ، کار بیشتر و متراکمتر ، گامهای بلند برای رسیدن به اهداف بزرگ در همه بخشهای اقتصادی ، اجتماعی ، فرهنگی ، سیاسی و در همه عرصه ها  باشند، باید ابتدا با توجه ویژه به آموزش و پرورش ، مدارس و معلمان در صدد زمینه سازی برای این تلاش ها بوده و با استفاده از منابع عظیم انسانی موجود در نظام آموزشی نسبت به اطاعت از دستورات ارزشمند مقام مقام رهبری و به کار گیری رهنمودهای روشن معظم له اقدامات مضاعف و موثر را بنمایند .

  در راستای مطالب مزبور پیشنهاداتی به شرح زیر اعلام می گردد:

1- تشکیل اتاق های فکر در ادارات آموزش وپرورش با بهره گیری از کارشناسان رشته های مختلف برای بررسی روشهای تقویت انگیزه معلمان بویژه برانگیختگی درونی برای همت و کار مضاعف در عرصه تعلیم و تربیت.

2- تشکیل جلسات تخصصی برای بررسی علل خستگی نیروی انسانی و موانع کار مضاعف و تلاش برای رفع موانع احتمالی.

3- تشکیل ستادی در مدیریت های آموزش و پرورش برای شناسایی فرهنگیان فعال با همت و کار مضاعف و تقدیر شایسته از آنان به عنوان الگوهایی برای دیگران.

4-تشکیل اتاق های فکر در مدیریت آموزش و پرورش برای شناسایی توطئه های دشمنان  مرتبط  با هدف شکست درونی مرتبط با نظام آموزشی و ارائه راهکارهایی برای مقابله آموزش وپرورش با این توطئه ها طبق فرمایشات مقام معظم رهبری در پیام نوروزی سال همت مضاعف و کار مضاعف.

5- بررسی نقش فرهنگیان مطابق اقتضائات کشور در جلسات تخصصی .

6-تاکید بر اهمیت نامگذاری سال 89 با بهره گیری از سخنرانان توانا در جلسات انجمن اولیا و مربیان و آموزش خانواده هر آموزشگاه برای جلب توجه والدین به حساسیت و اهمیت  موضوع.

7- اختصاص ساعاتی از آموزش مهارتهای زندگی دبیرستان به آموزش مهارتهای کلی کار و الگوهای آن و ایجاد رغبت برای کار مضاعف در آتی برای نوجوانان.

8-برگزاری دوره های تخصصی آموزش ضمن خدمت در رابطه با آشنایی با آسیب های اجتماعی و انواع انحرافات گریبانگیر دانش آموزان ، برای کارکنان مدارس جهت پیشگیری از شیوع انحرافات اجتماعی در بین دانش آموزان متناسب هر دوره تحصیلی ، مطابق با اقتضائات کشور.

9- برگزاری دوره های مختلف آموزش خانواده والدین با جدیدت بیشتر، با هدف آگاه سازی آنان از انواع آسیب های اجتماعی نوظهور معتنی به دانش آموزان و جلب همکاری بیشتر خانواده با مدرسه برای مقابله با آسیب های اجتماعی.

10- برگزاری تخصصی جلسات پرسش و پاسخ با حضور کارشناسان خبره در مدارس با هدف اقناع و تغییر نگرش دانش آموزان در مورد مسایل مذهبی ، اجتماعی و فرهنگی روز در تلاش مضاعف برای مقابله با تبلیغات رسانه ای و اقدامات وسیع بیگانگان .

11- برگزاری جسلات گفتمان دینی و پرسش و پاسخ توسط کارشناسان ماهر و به روز برای دوره های تحصیلی راهنمایی و دبیرستان که بسیار موثر و مفید می باشد و کار مضاعفی است برای رفع انواع شبهات نوجوانان.

12-برگزاری همایش های ساده و پرمحتوا در موضوع نامگذاری سال برای فرهنگیان و کارکنان آموزش و پرورش مناطق، جهت ایجاد انگیزه بیشتر به فعالیت و تبیین جایگاه فرهنگیان به عنوان قشر تاثیر گذار.

13-برگزاری مسابقات مختلف با موضوع کار مضاعف برای دانش آموزان در کلیه دوره های تحصیلی جهت تمرکز توجه آنان برای  اهمیت همت و کار مضاعف در موقعیت آتی آنان.

14- برگزاری کلاس های ارتقای منابع انسانی برای کلیه مدیران در رابطه با تئوریهای جالب کار و مدیریت و نحوه ایجاد انگیزه کاری در کارکنان زیر مجموعه و نحوه کاهش عوامل خستگی زا در محل کار. لطفا از  مطلب فوق  با درج این لینک و منبع استفاده نمایید :حمید رضا ترکمندی ، زیباوب

ماخذ:

(1) قسمتهایی از پیام نورورزی، عینا" از سایت دفتر مقام معظم رهبری آورده شده است : www.leader.ir

(2) شعاری نژاد،علی اکبر(1364).فرهنگ علوم رفتاری.تهران:انتشارات امیرکبیر. ص 279

(3)و(4)  بیرو،آلن(1966).فرهنگ علوم اجتماعی{ترجمه دکتر باقر ساروخانی(1366)}.تهران:انتشارات کیهان. ص 452

(5) شعاری نژاد،علی اکبر(1364).فرهنگ علوم رفتاری.تهران:انتشارات امیرکبیر. ص 410

(6) سایت اینترنتی زیباوب :                 /Imam Khomaini Leader.htm www.zibaweb.com

(7)و (8) سایت اینترنتی زیباوب :          www.zibaweb.com

(9) ماسن،پاول هنری.رشد و شخصیت کودک{ترجمه مهشید یاسایی(1368)}.تهران:نشرمرکز.

 

منبع: www.zibaweb.com

لغتنامه دهخدا :

- همت : || شجاعت ودلیری . || زور و قوت و نیرو و طاقت . (ناظم الاطباء). رجوع به همة شود. || فال    نیک . (ناظم الاطباء). || وسعت نظر. بلندنظری . بلندطبعی :

- توانگرهمت ؛ آنکه همتش قوی باشد. که نفس گرم و مؤثر دارد : مقربان درگاه حق سبحانه و تعالی توانگرانند درویش سیرت و درویشانند توانگرهمت . (گلستان ).

- دون همت ؛ دارای طبع پست .کوتاه اندیشه :

- عالی همت ؛ بلندنظر. دارای طبع بلند :

- قاصرهمت ؛ کوتاه همت . دون همت . نظرپست : طایفه ای هستند بر این صفت که بیان کردی ،  قاصرهمت و کافرنعمت . (گلستان ).

- ناچیزهمت ؛ قاصرهمت . دون همت :

- همت خواستن ؛ مدد خواستن از روح پیر یا مرشد برای سوق به سوی کمال . رجوع به همت خواستن شود.

- بی همت : بی همت . [ هَِ م ْ م َ ] (ص مرکب ) (از: بی + همت ) که همت ندارد. فاقد همت . کاهل . (ناظم الاطباء). رجوع به همت شود. || آنکه ثابت قدم نباشد...

- علو همت : عُلوّ همّت. بلندی همت. رجوع شود به علو و همت. مثال: "حال علو همت و کمال بسطت مُلک او از آن شایع تر است که در شرح آن به اِشباع حاجت اُفتد." (کلیله و دم...

- زحل همت : زحل همت . [ زُ ح َ هَِ م ْ م َ ] (ص مرکب ) دارای همت بلند. آنکه بلندی همت او به بلندی زحلست : وزیر هفتم که زحل همت و مشتری سعادت بود، ...

- سبک همت : سبک همت . [ س َ ب ُ هَِ م ْ م َ ] (ص مرکب ) کم همت . (آنندراج ). بی همت . (ناظم الاطباء) : دست تنها زین جهان برداشتن دون همتی است پشت پایی بر...

- ملک همت : ملک همت . [ م َ ل َ هَِ م ْ م َ ] (ص مرکب ) که اراده و عزم فرشتگان دارد. که طبعی بلند چون فرشتگان دارد : ملک نهاد و ملک همت و ملک طلعت چنو ک...

- فلک همت : فلک همت . [ ف َ ل َ هَِ م ْ م َ ](ص مرکب ) بلندهمت . (فرهنگ فارسی معین ) : بهرام اسدهیبتی ارچه که به بخشش خورشید فلک همت و برجیس حیائی .خاقان..

- نگون همت : نگون همت . [ ن ِ هَِ م ْ م َ ] (ص مركب ) كنايه از دون همت . (آنندراج ) : نگون همتان را ز تو نور نيست .اميرخسرو (از آنندراج ).

- بزرگ همت : بزرگ همت . [ ب ُ زُ هَِ م ْ م َ ] (ص مركب ) بلندهمت . بلندآرزو. (ناظم الاطباء). آنكه طبع بلند دارد.بعيدالهمة. همام . (يادداشت بخط دهخدا) : خجسته ط...

- شگرف همت : شگرف همت . [ ش َ / ش ِ گ َ هَِم ْ م َ ] (ص مركب ) كه همت بزرگ و بلند دارد.

- عظيم همت : خاقاني ازين مختصران دست بداردر كار شگرف همتان دست برآ...

- صاحب همت : صاحب همت . [ ح ِ هَِ م ْ م َ ] (ص مركب ) صاحب عزم . داراي اراده : و صاحب همت روشن رأي را گفت معاني كم نيايد. (كليله و دمنه ). و رجوع به ه...

- عالي همت : عالي همت . [ هَِ م ْ م َ ] (ص مركب ) آنكه همت عالي دارد. بلندهمت و شريف . بزرگوار. كريم و سخي . جوانمرد. (ناظم الاطباء) : گر از شمشير برگردي ن...

- همت پرست : همت پرست . [ هَِ م ْ م َ پ َ رَ ] (نف مركب ) باهمت . بلندهمت : من غلام آن مس همت پرست كه به غير از كيميا نارد شكست . مولوي .رجوع به همت شو...

http://www.loghatnaameh.com/dehkhodaworddetail-0d4fab98751c4329aa8eeeec5b0a8f42-fa.h

مهارت یعنی به كارگیری دانش و ضرورت به كارگیری مدیریت زمان وتنظیم منطقی اوقات دراختیارمدیران وكاركنان چه دربعد سازمانی ویا خصوصی به درستی نشانگراین است كه"زمان منتظر كسی نمی ماند."

مدیریت بروقت، مدیریت بركار و مدیریت برخود، سه امرلاینفك وتجزیه ناپذیر هستند.

ومی توان به جرأت گفت كه مدیریت زمان درواقع همان مدیریت برخود است. اگرسیستم مدیریت زمان با نیازها متناسب باشد، می تواند انسان را درمدت كمتری مواجه باموفقیت های بزرگتری نماید.

بر اساس این نوشته، هرانسان دقیقا ١٤٤٠ دقیقه درشبانه روز در اختیار دارد و اصول مدیریت بهره وری از زمان حكم می كند كه نسبت «ستاده به داده »را از طریق صرفه جویی دركمیت وقت كه درصورت كسرقرار دارد منبع یا داده ویا افزایش كیفیت وقت كه درمخرج كسر قرار گرفته خروجی یا ستاده بهبود بخشیم. با رعایت نكاتی درمورد انجام كارهای روزانه جهت دستیابی به نتایج بهتربه شرح زیرمی توان درطول عمربرداشت بیشتری به دست آورد:

- اولویت بندی كارها: كارهای مهم وفوری، كارهای مهم وغیرفوری، كارهای غیرمهم وفوری، كارهای غیرمهم وغیرفوری، كارهای بیهوده و وقت گیر.

- برنامه ریزی زمان: اهداف زندگی و فعالیت هایی را كه مد نظردارید در زمینه های كار وحرفه ، اجتماعی، فرهنگی ،خانوادگی، شخصی و…طبق این لیست زیر زمان بندی ومكتوب نمایید: تهیه فهرستی از اهداف استراتژیك ، بلند مدت ، میان مدت ، كوتاه مدت ، اقتضائی وبحرانی؛ اولویت بندی اهداف وتعیین اهداف اولویت دار؛ تهیه فهرستی ازكارهای لازم برای دستیابی به اهداف اولویت دار؛ تهیه برنامه ی زمانی انجام كارهای اولویت داربا استفاده ازجدول مدیریت زمان.

- نمونه های راهزنی زمان: دیرآمدن و زود رفتن، طولانی نمودن وقت نهار، استراحت وچای، تمارض، تلفن های خصوصی زیاد، كارها را به اضافه كاری كشاندن، گفت وگوهای خصوصی زیاد با همكاران، مطالعه ی روزنامه وكتاب نا مرتبط با كار، انجام كارهای خصوصی، وقت گذرانی های بیهوده، خستگی وكسالت، ازاین شاخه به آن شاخه پریدن ، عادت به بی برنامه گی، فقدان قاطعیت درتصمیم گیری.

بيست گام براي مديريت موفق زمان

1- اهداف خود رامشخص ساخته وآنهارامكتوب كنيد. سپس اولويت خود را مشخص سازيد.

2- براهداف تأكيد كنيد، نه برفعاليت ها .

3- هرروز، حداقل يك هدف عمده براي خود قائل شده وبكوشيدتاآن را متحقق سازيد.

4- نحوه استفاده ازوقت خود رادرجدول زماني به شكل نويه اي يادداشت كنيد وباتجزيه وحليل آن مشخص سازيد كه ازوقت خودچگونه استفاده كنيد.

5- آنچه راكه براساس اهداف پيش بيني شده انجام مي دهيدتجزيه وتحليل كنيد.

6- هرهفته، حداقل يك چيزراكه پيش ازسايرموارد وقت شماراتلف مي كند، اززندگي خودحذف كنيد.

7- وقت خودرابرنامه ريزي كنيد. براي هرهفته يك طرح تهيه كنيد.نتايجي راكه اميدواريدتاپايان هفته بدست آوريد وآنچه راكه براي دستيابي يه اين نتايج بايدصورت دهيد، مشخص سازيد.

8- هرروز(براساس برنامه هفتگي )فهرستي ازآنچه بايدانجام دهيد، تهيه نماييد. اين فهرست بايد شامل روزانه اولويت هاوتخمين هاي زماني باشد.

9- هرروزوقت خودراچنان زمان بندي كنيدكه ابتدا مهم ترين كارهاراانجام دهيد.

10- اطمينان حاصل كنيدكه اولين ساعت روزكاري شماسودمندباشد.

11- براي هركاري كه انجام مي دهيد، يك محدوديت زماني قائل شويد.

12- سعي كنيدباتوجه به زمان بندي قائل شده ، كارخودرا دراولين آزمايش نيزبه خوبي انجام دهيد.

13- ازوقوع بحران درزندگي خودجلوگيري كنيد. سعي كنيددليل غلط انجام شدن اموررابيابيد. بياموزيدكه درعوض برخوردانفعالي ، برخوردپوياوفعال داشته باشيم.

14- دركاردوزانه خود، ساعتي رابراي استراحت پيش بيني كنيد.

15- عادت كنيدآنچه راشروع مي كنيد، به پايان رسانيد.

16- باتعلل ومسامحه كاري مبارزه كنيد.

17- مديريت بهتروقت رابه يك عادت روزمره تبديل كند.

18- تازماني كه ميتوانيد وقت خودراصرف مسايل مهم كنيدازصرف كردن آن براي كارهاي كم اهميت تراجتناب ورزيد.

19- براي انجام دادن كارهاي مختلف ، خوابيدن، استرتحت كردن، كاروتلاش نمودن ،زمان تعيين كنيد.

20- دررابطه بازمان براي خوديكوظيفه شخصي داشته داشته باشيد.

     دستيابي به موفقيت درزندگي منوط به اجراي اصل «حذف وانتخاب» است ، انتخاب بين اعمال باارزش وفعاليتهاي بي ارزش .

      طبق قانون20/80 پارتو، ازده كاري كه بايدانجام دهيد،دوتاي آن 80درصدازنتيجه مطلوبتان راعايدمي كند، آن دوكاررامشخص كنيدوبه آنهااولويت يك بدهيدوبايك برنامه ريزي صحيح فورا"به انجام آنهااحتمام ورزيد.

http://www.iran20.ir/view_print.asp?id=50120160363100001

تاکنون چندین مرتبه یک چنین اتفاقی برای شما روی داده است؟

شب وقتیکه به خواب می رفتید به خودتان قول می دهید که فردا صبح زودتر از خواب بیدار شوید و به باشگاه ورزشی بروید. 8 ساعت بعد هنوز در تخت خواب هستید و اصلاً دوست ندارید که ورزش و نرمش را شروع کنید.

در حقیقت این سناریو همه روزه برای تعداد زیادی به وقوع می پیوندد، اما این بدان معنا نیست که شما باید همه چیز را رها کنید و قید تناسب اندام را به کلی بزنید. همیشه باید به خاطر داشته باشید که سلامت طولانی مدت، مستلزم پیروی از یک شیوه زندگی سالم است. از قدیم همیشه گفته اند: "پیشگیری به از درمان است"

هر کس راه و روش طبیعی زندگی خود را بهتر از هر فرد دیگری می شناسد. اگر عادات غذایی و نرمش و ورزش روزانه خود را طوری تنظیم کنید که با شیوه زندگیتان هم خوانی داشته باشد، در این صورت می توانید به بهترین نتایج دست پیدا کنید. همانطورکه مطلع هستید با ورزش می توانید سوخت اضافی بدن را بسوزانید. هر چقدر چربی بیشتری در بدن سوخته شود، انرژی فرد افزایش پیدا می کند.

به عبارت دیگر عادات سالم غذایی به همراه ورزش و نرمش، متابولیسم (سوخت و ساز) بدن را تسریع می بخشد. این امر میانگین انرژی بدن فرد را افزایش داده و سبب می شود که شخص بتواند در مدت زمان کوتاهتر، کارهای بیشتری را با مصرف انرژی کمتری انجام دهد.

ورزش سیگنالهایی به تمام قسمت های بدن می فرستد که به واسطه آن متابولیسم ارگانهای بدن سریعتر شده، تنفس اندام ها ارتقا پیدا می کند، و سلامت و تناسب کلی بدن تضمین می شود. هر مرتبه که شروع به ورزش کردن می کنید، بدن شما آماده سوزاندن چربی می شود. البته منظور ما از ورزش، تمرین های سخت و شدید نیست، فقط کافی است که تمرین های سبک را به طور مداوم انجام دهید.

نرمش های مکرر قلب-عروقی بهتر است هفته ای 4 مرتبه آن هم به مدت 20 تا 30 دقیقه انجام شوند. تمرین های استقامتی نیز 4 مرتبه هر بار به مدت 20 تا 25 دقیقه انجا داده می شوند. برای رعایت تعادل مقداری حرکات ایروبیک نیز به تمرین های بالا اضافه می کنند تا هم چری بیشتری سوزانده شود و هم اکسیژن بیشتری به بافت های بدن برسد. حرکات استقامتی نیز موجب سوزاندن کالری بیشتری شده و بافت های ماهیچه ای بدن را افزایش می دهند.

در این قسمت یک برنامه ورزشی ارائه شده که شاید برایتان مفید باشد:

1-  گرم کردن - برای 7 تا 8 دقیقه تمرین های آرام ایروبیک انجام دهید. این امر جریان خون را در رگ ها سرعت می بخشد و منجر به گرم شدن مفاصل و وتر ها می شود.

2-  حرکات استقامتی - هر حرکت را برای 1 تا 2 ست انجام دهید و پس از آن 45 ثانیه استراحت کنید. این امر موجب تحرک تمام ماهیچه های مهم بدن می شود.

3- تمرین های هوازی (ایروبیک) - دو ورزش مختلف را می توانید انتخاب کنید به عنوان مثال کوهنوردی، قایقرانی، دوچرخه سواری، اسکی و یا هر ورزش دیگری که با شیوه زندگیتان همخوانی دارد. اولین فعالیت را برای 12 تا 15 دقیقه انجام دهید و دومی را به مدت 10 دقیقه انجام دهید. سعی کند در طول 5 دقیقه آخر بدن خودتان را به آرامی خنک کنید.

4-  حرکات کششی - با انجام حرکات کششی بدن خود را مجدداً گرم کنید. در حین انجام این حرکات باید نفس عمیق بکشید و بدن را رها کنید.

زمانیکه یک برنامه ورزشی را شروع می کنید، باید انتظارات واقع بینانه ای داشته باشید. بر اساس تناسب اندام اولیه بدنتان، می توانید انتظارات زیر را داشته باشید:

1- از یک تا هشت هفته - احساس بهتری پیدا می کنید و میزان انرژیتان افزایش پیدا می کند.

2- از دو تا شش ماه - کمی لاغرتر و جمع و جور تر می شوید. لباس هایتان برایتان اندکی آزادتر می ایستند. بدنتان عضله ای شده و چربی هایتان می سوزند.

3- پس از شش ماه - کاهش وزن به سرعت رخ می دهد.

برای برخورداری از یک زندگی سالم تنها کفایت کردن به ورزش کافی نیست. شما باید آداب غذایی خود را نیز تغییر دهید. حساب کردن میزان چربی و کالری مواد غذایی، برای افرادی که مشغله های زیادی دارند، شاید کمی غیر عملی باشد. به جای آن چند پیشنهاد دیگر برایتان داریم:

1- وعده های غذایی کوچکتری میل کنید. برای بدست آوردن بهترین نتیجه 4 وعده کوچک کافی است. همچنین می توانید از چند میان وعده نیز استفاده کنید.

2- با دست های خود میزان غذا را اندازه گیری کنید. می توانید یک کف دست از گوشت، ماهی، سفیده تخم مرغ، و یا فراورده های لبنی استفاده کنید. یک مشت موادی که حاوی کربوهیدرات هستند نیز مفید خواهند بود؛ مانند: گندم، ماکارونی، برنج و سیب زمینی. میوه و سبزیجات را نیز در این میان نباید از قلم انداخت.

3- میزان چربی مصرفی را محدود کنید. فقط برای طعم بهتر می توانید گاهی مقدار کمی از آن را مصرف نمایید.

4- آب بنوشید. سعی کنید در طول روز حداقل 8 لیوان آب بنوشید.

5- هر روز مولتی ویتامین مصرف کنید. با این کار مطمئن می شوید که تمام ویتامین ها و مواد معدنی مورد نیاز بدن را به آن می رسانید.

قبل از اینکه هر گونه رژیم غذایی و یا ورزشی را شروع کنید باید با پزشک متخصص خود مشورت کنید.

از زندگی لذت ببرید؛ شما استحقاقش را دارید!

http://www.mardoman.net/?id=1304&pt=full&sn=articles

تنبلی ، سستی و تن پروری ، یکی دیگر از عوامل ترک نماز است که در برخی افراد دیده می شود که به صورت همیشگی ویا گاهی اوقات ، آنان را از نماز باز می دارد،زیرا وقتی از تارکان نماز پرسیده می شود که چرا نسبت به نماز بی توجه هستید پاسخ خاصی نمی دهند و چنین وانمود می کنند که بی حالند و با خواندن نماز ، خسته و کسل می شوند .

اساسا افراد تنبل و تن پرور ، اراده قوی نسبت به انجام امور معنوی ندارند و لذا همواره در مسیر زندگی خود با مشکل مواجهند و چون عبادت کردن نیز از اموری است که نیازمند روح آزاد و اراده محکم و قوی است ، بنابراین افرادی که تنبل و تن پرور باشند نمی توانند به انجام آن موفق گردند .

از آنجایی که در عبادت ، روح ، تن را وادار به عبادت می کند ؛ لذا باید روح ، بزرگ باشد تا بدن به دنبال او حرکت کند . اساسا انسانهایی که دارای روح بزرگ هستند ، جسمشان به زحمت می افتد و هر گاه اراده ای کنند ، جسم در اختیارشان قرار می گیرد .

متنبی ، شاعر معروف عرب می گوید :

و اذا کانت النفوس کبارا تعبت فی مرادها الاجسام

« وقتی روح بزرگ شد ، جسم به دنبالش می رود و به زحمت می افتد . »

بدین جهت است که آدمهای بزرگ ، اسیر خواسته های تن نیستند و برای انجام امور معنوی ، مخصوصا نماز مشکلی ندارند ؛ لذا نه تنها از عبادت خسته نمی شوند ، بلکه چه بسا با بهترین حال معنوی و حتی بدون کسالت جسمی ، لحظات زیادی را ، به عبادت مشغول باشند ، اما افرادی که دارای روح کوچک هستند ، همواره در بند خوهشهای تن هستند و به خواسته های جسم توجه می کنند و چون خواهشهای تن کوچک و ناچیزند ، روح نیز بدانها عادت می کند ؛ مثلا به شکم پرستی ، شهوترانی و ... که از خواسته های جسم است عادت می کند و در این راستا به تملق و چاپلوسی ، دزدی و خیانت ، تن می دهد و نیز به دلیل زندانی بودن روح در بدن ، انجام امور معنوی مخصوصا نماز برایش مشکل به نظر می آید ؛ لذا چنین افرادی یا به طور کلی نماز نمی خوانند و یا گاهی می خوانند و گاهی نمی خوانند .

درمان

رفع تنبلی و تن پروری

الف) ترک پرخوری و پرخوابی :

از علل سستی ، بی حالی ، افسردگی ، پرخوابی و پرخوری است ، چرا که بر اثر افراط در خوردن و خوابیدن ، جسم معتاد می شود به گونه ای که جزء طبیعت ثانویه در می آید که در این صورت ترک آن مشکل می گردد .

وقتی جسمشان عادت به پرخوری و پرخوابی کرد ، اولا : احساس کسالت و افسردگی می کند . ثانیا : اراده اش ضعیف می شود ؛ لذا برای عبادت و نماز و انجام امور معنوی ، شوق و اشتیاقی باقی نمی ماند . بنابراین باید اولا : آثار و آفات پرخوری را به ضمیر باطن القاء کرد تا بدانیم که خواب آلودی و پرخوری سرچشمه امراض است و تمام شخصیت آدمی را لگد مال می کند و موجب سست شدن انسان در انجام امور معنوی و بی توجه شدن او نسبت به ارزشهای الهی و انسانی ، می گردد . باید پذیرفت تا زمانی که عادت به پرخوری و پرخوابی وجود دارد ، رسیدن به مقامات بالای روحی ، عبادی ، نیز ممکن نخواهد بود ، چنان که امیرالمومنین (ع) می فرماید :

« غیر مدرک الدرجات من اطاع العادات؛ بنده و اسیر عادات نمی تواند مقامات و برتریها را درک کند . » پس باید در صدد ترک عادت پرخوری و پرخوابی بر آمد تا روح بتواند برای نیازهای خود پاسخی مثبت دریافت کند . به همین جهت است که امیرالمومنین (ع) می فرماید :

« غیر العادات تسهل علیکم الطاعات؛ عادتهای خود را تغییر دهید تا طاعتها و بندگیها برایتان آسان شود .»

ثانیا : برای ترک عادتهای ناپسند از خدای متعال کمک بگیریم و از او بخواهیم که ما را در این امر یاری فرماید ، چرا که بدون استعانت او مشکل ، حل نخواهد شد ، چنان که امام سجاد (ع) در دعای خود می فرماید :

« اللهم انی کلما قلت قد تهیات و تعبات قمت للصلوه بین یدیک و ناجیتک القیت علی نعاسا اذا صلیت و سلبتنی مناجاتک اذا انا ناجیت؛ خدایا هر وقت گفتم که برای عبادت آماده شدم و برای نماز در برابرت ایستادم و تو را راز گفتم ، بر من چرتی در وقت نماز افکندی و وقت مناجات از دلم حال مناجات را ربودی . »

ثالثا : در این راستا ، از ورزش و نرمش جسمی ، برای رفع بی حالی و سستی استفاده کنیم و برای ورزیدگی جسم ، خود را مؤظف به ورزش نماییم .

ب) از علل دیگر تنبلی ، شهوترانی و بزهکاری و اسیر کارهای پست غیر انسانی بودن ، است ، زیرا افراد شهوتران دارای اراده ای ضعیف هستند ، چون روح آنان اسیر جسمشان شده ، و استقلالی ندارد و آزاد نیست ، تا اراده از آن ناشی شود .

از آنجایی که پرستش و عبادت ، خواسته و نیاز روح آدمی است ، لذا انسان شهوتران و بزهکار به دلیل اسیر و گرفتار جسم بودن ، نمی تواند به خواسته های روح پاسخ مثبت دهد و به همین دلیل ، اکثر کسانی که به شهوترانی و چشم چرانی و بزهکاری مشغول هستند،تارک الصلوه هستند و یا در انجام همیشگی آن ، سستی می ورزند و در نتیجه برای آن که آدمی به راحتی به عبادت برخیزد ، باید از شهوترانی و دیگر اسارتهای روحی و روانی ، دوری کرده و خود را از بند آن اسارتها خارج کند . بهترین وسیله برای ترک شهوترانی القای زوال خوشیهای آن به قلب است که دایما به ضمیر باطن بفهماند که خوشیهای مادی و جسمانی می روند و آثار زیانبار آن می مانند و هر لذتی ، زوال پذیر و هر نعمت مادی انتقال پذیر است و از طرف دیگر لذت و خوشیهای معنوی عبادت و نماز را به باطن تفهیم کند ؛ همچنین برای ترک گناه و شهوترانی راههای دیگر ، است که در مباحث گذشته بدانها اشاره گردید .

پ) القا و تفهیم اهمیت نماز به قلب

با تفهیم و القای این مطلب به قلب که ارتباط با خدا و خواندن نماز دارای لذت است ، می توان انگیزه ، شوق و علاقه به عبادت را در خود زنده کرد ؛ همین عشق و علاقه است که موجب آسانی عبادت می گردد

http://city01.ir/web/?q=http://namaz.blogtak.com/post-2184.html