چند سال پیش یکی از دوستان و همکاران دانشگاهی مقاله ای در رثای زنده یاد دکتر حسین عظیمی نوشته و در آن او را با «آمارتیا سن» مقایسه کرده بود. مطلب را به من داد تا برای انتشار به مجله ی «اطلاعات سیاسی ـ اقتصادی» بدهم. پیش از ارسال مطلب، به آن دوست گقتم چنین مقایسه ای موجه نیست و از آن می توان این گونه برداشت کرد که نویسنده اش نه «سن» را به خوبی شناخته و نه عظیمی را. امیدوارم آن چه در این مطلب کوتاه می آید خود مصداقی از نقد من بر آن دوست نباشد. واقع بینی به دور از شیفتگی و ارادت مریدوار شرط لازم برای ارایه ی تصویری صحیح از چنین اندیشمندانی است. و اما، آن چه می توان بر مبنای تجربه ی عظیمی در حوزه ی رشته ی اقتصاد آموخت:

▪ اول، عظیمی در سطح ایران و جامعه ی علمی اقتصادی ایران اقتصاددان برجسته و قابلی بود. در این تردیدی نیست؛ به لحاظ حرفه ای اقتصاددانی موفق و به لحاظ اجتماعی نظریه پردازی محبوب و پر طرفدار بود. شاخص موفقیت علمی او، میزان فروش آثار مکتوب اش به ویژه کتاب «مدارهای توسعه نیافتگی در اقتصاد ایران» است که به چاپ هشتم نیز رسیده است. چنین فروشی آن هم در آشفته بازار کنونی کتاب و برای اثری که کتاب درسی دانشجویی محسوب نمی شود و مولف آن نیز در قید حیات نیست موفقیت قابل توجهی محسوب می شود. شاخص محبوبیت او نیز شکوه و عظمت مراسم های ترحیم او در سال ۱۳۸۲ و همین طور حضور پیوسته ی تعداد قابل توجهی از علاقه مندانش در مراسم های سالانه ی درگذشت او در دانشکده ی اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی است. عظیمی چه آن هنگام که در قید حیات بود و چه اینک که جای و یادش سرسبز و زنده است حلقه ی وصل بود و هست. چنین جایگاهی برای اقتصاددانی که با نگاهی انتقادی مسایل را تجزیه و تحلیل می کرد و در ساخت قدرت اجرایی حضوری نداشت جز چند صباح آخر عمرش که در مقام ریاست علمی موسسه پژوهش و برنامه ریزی ظاهر شد، حایز اهمیت است؛ این جایگاه نشان می دهد عظیمی مانند دیگر اندیشمندان و فرزانگان قائم به ذات بود؛ و بنابراین، می توان از راه عشق به یادگیری و علم نیز به جایگاه قابل توجهی که ماندنی و اثرگذارتر است رسید و مصداقی از کلام زیبای حافظ شد:

هرگز نمیرد آن که دلش زنده شد به عشق

ثبت است بر جریده ی عالم دوام ما