جريان الگوپذيري جوانان
در ادامه، به بررسي جريان الگوپذيري جوانان از رادیو، تلویزیون، سینما، ماهواره و اینترنت میپردازیم
1) رادیو، تلویزیون و سینما
امروزه
رسانهها بهعنوان يكي از ابزار سمعي و بصرى، به صورت
مستقیم با روح و جان
انسان در ارتباط است. رسانهها در كنار نهادهای دیگری كه طرز تفكر جامعه
را میسازند، نقش
مهمی بر عهده دارند. بررسيهاي روانشناسي اجتماعي نشان
ميدهد رسانههاي گروهى، دارای چنان قدرتی هستند كه میتوانند
نسلی تازه
در تاریخ انسان پدید آورند
.
رسانهها از راه ارائه هنجارهاي خاص
اجتماعى، به افراد
القا میكنند كه رفتار ارائهشده در رسانهها، رفتار
مناسب اجتماعی است. به این ترتیب، رسانهها با ارائه
الگوها و هنجارهای
خاص، سبب ایجاد همنوایی در افراد میگردند. شركتهاي بزرگ جهان با
استفاده از وسايل
ارتباط جمعي مانند تلویزیون و رادیو در كشورهاي مختلف،
میكوشند فرهنگ مصرفی را در جامعه رواج دهندرسانهها از
راه پخش
آگهيهاي تجاري در تلویزیون، رادیو و سینما و پخش سريالهاي داستاني و
مانند آن ميتوانند
بيش از نظام آموزشي بر ذهن مخاطب خود تأثير
بگذارنددر كتاب سیطره جهانی از پروفسور اوانجلینا
گارسیا، استاد
ارتباطات اجتماعي نقل ميكند كه آهنگ موزيك و شعارهايي كه در فاصله هر چند
دقيقه از رادیو و
تلویزیون پخش ميشود، بهویژه در منازلی كه ارتباط افراد
با دنیای خارج كمتر است، اثر مهمی را در ذهن شنونده به
وجود میآورد كه
او از آن به قالبهای فكری تعبیر میكند
.
او معتقد است تبليغات تجارى،
نوعی اتكای روانی در افراد پدیدار میسازد و احترام،
شخصیت و ارزش افراد
براساس آنچه میخرند و مصرف میكنند، معنا میشودبرنامههای صدا
و سیما، فيلمهاي
سینمايي و تئاترها و انواع آگهيهاي تبليغي تجاري
ميتواند مردم را به سمت الگوی مصرفي مثبت يا منفي سوق
دهد. چهبسا افرادی
كه از این راه به سمت مصرف كالاهای لوكس و تجملی هدایت میشوندهمانگونه
كه بیان شد، يكي از
مهمترين ويژگيهاي دوران جوانى، حس الگوپذیری است
.
جوانان برای تكوین شخصیت روحی و فكری و اجتماعی خود،
همواره میكوشند
بهترین افراد را الگوی خود قرار دهند؛ گرچه گاه اشتباه میكنند و افراد
ناشایست را الگوی
خود میدانند
.
دنیای غرب
با سوءاستفاده از این ویژگی
جوانان، ميكوشد هنرپيشههاي فاسد سینما، ورزشكاران بیبندوبار
و
خوانندگان
بیشخصیت را در مقام الگوی كاذب به جوان معرفی كند. امروزه،
وضعیت ارتباطات
رسانهها در كشور به گونهای است كه ایمان و هویت جوانان
به تاراج میرود. اگر به خوبی بنگریم، میبینیم كه در
دورهاى،
هنرپیشههایی مانند اوشین الگو بودند و اكنون یانگوم و جومونگ؛ و حتی در
برخی از خانوادهها
سبك غذای كُرهای جای خود را باز كرده است
.
استفاده
از نامهای غربی و نامأنوس بر روی فرزندان، تابلوها و
شركتها، مد، تبليغ
كالاهاي لوكس خارجى، تجملگرایی و...، از دیگر مصداقهای الگوپذیری از
رسانههاست
.
رسانههای عمومی به
دنبال عرضه كالاهایی هستند كه موردپسند
مردم و برای رسانهها از نظر اقتصادی سودمند است. اساس
كار رسانهها را
محورهایی تشكیل میدهد كه از راه آن به پول و سرمایه بیشتری برسند و یكی
از این محورها،
تبلیغ آگهیهای گوناگون تجاری و تبلیغاتی است. برخی عنوان
میكنند كه آگهیهای
تجاری به نفع مصرفكننده تمام میشود؛ چون از این
راه، فروش انبوه كالاها آسان میشود و فروش انبوه، تولید
انبوه را به
همراه دارد. اما اقتصاددانان معتقدند آگهی انبوه به جای كاهش قیمتها، سبب
تورم قیمت كالاها میشود.
افزون بر این، رسانهها در تبلیغ، هیچگونه
مسئولیت و نظارتی بر كیفیت كالاها ندارند و هركه پول
بیشتری بپردازد، در
اولویت قرار میگیردهمچنين در بيشتر فيلمهاي سینمايي و
سريالهاي ايراني،
به هنرپیشهها تازهترین لباسهای مُدشده را میپوشانند
و در هر صحنه از فیلم، لباسها و زیورآلات جدیدی جایگزین
میشود. در كشور
ما، بیشتر فیلمها در خانههای بزرگ و بسیار زیبا ساخته میشوند. وسایل
خانه مانند مبلمان،
سرويس غذاخورى، آشپزخانه و وسایل آن، آخرین مُدهایی
هستند كه به كار میروند
.
تقليدهاي شگفتآور از انواع آرايش مو و لباس
وحركات هنرپيشگان
فيلمهاي غربى، بلافاصله پس از نمایش آن فیلمها در
خیابانهای تهران، آنچنان به چشم میخورند كه میتوان
گفت یك شبه مانند
قارچ پا به عرصه وجود مینهند. دنبالهروي تماشاگران از قهرمانان فيلمها
به قدري آشكار است
كه صاحبان مؤسسات و شركتهاي تجارى، در سال، صدها
میلیون دلار به سازندگان فیلمها و هنرپیشگان برای مد
كردن و تبلیغ
پارهای از كالاهای خود میپردازند؛ هرچند كالاهای بیارزش و نامرغوبی
باشند بيشتر فيلمهاي
ايرانى، خانوادههای طبقه بالا را به نمایش
میگذارند كه تقلید طبقه متوسط و پایین را از آنان در پی
دارد. به بیننده
طوری القا میشود كه هركس ماشین، مبلمان، تلفن همراه، رایانه و مانند آن
نداشته باشد، بیچاره
است. حتی در برنامههای خانوادگی و تركیبی نیز چنین
روندی را شاهد هستیم در برنامه آموزش آشپزی «بهونه» كه
با اجرای سامان
گلریز پخش میشود، گرچه ادعای سازندگان برنامه این است كه غذاهای ساده و
كمخرج را آموزش میدهند،
ولی انتخاب نوع وسایل آشپزی مانند همزن و
مخلوطكن، تابه و دیگ كه همگی ماركهای خارجی دارند،
چیدمان آشپزخانه،گاز
فر صفحهای ومانند آن ترویج فرهنگ مصرفگرایی است. حتی در این برنامه،
مارك ظروف آشپزخانه
Dessini
معرفی میگردد كه از
شبكههای ماهوارهای نیز
تبلیغ میشود
.
در برنامه «به خانه برمیگردیم» كه هر روز عصر از شبكه
تهران پخش میشود،
در يكي از بخشهاي كارشناسى، دكوراسیونخانه آموزش داده
میشود. در حالیكه بسیاری از خانوادههای جوان ایرانی
اجارهنشین هستند و
در آپارتمانهای با متراژ كم زندگی میكنند، خانم كارشناس درباره نحوه
قرار گرفتن میز
كنسول در راهروی خانه و وسایل لازم برای تزیین آن صحبت
میكنند
.
در حقیقت، رسانه ملی در سالیان اخیر، عامل اصلی ترویج
مصرفگرایی در میان
خانوادهها و جوانان بوده است؛ چراكه رسانه ملی كالا
را تبلیغ نمیكند، بلكه مصرف را تبلیغ میكند
2) ماهواره و اینترنت
پیشرفت روزافزون فنآوری و در نتیجه، به وجود آمدن شبكههای ارتباطی و ماهوارهای بر تمام زوایای پنهان و آشكار زندگی تأثیرگذار بوده است. رسانههاي گروهى، فاصله میان سطوح گوناگون را از بین میبرد و با كمك تبلیغات میكوشد تا با رواج مُدهای جدید، امیال جدیدی را در افراد به وجود آورد. به عبارت دیگر، تولیدكنندگان با تبلیغ و تلفیق اینگونه نیازهای كاذب و با تغییر جایگاه نیازها و تقاضاها، سعی در فراهم آوردن شرایطی دارند تا فرد بر اساس آن، نیازهای كاذب ایجادشده، مانند لباس با طرح نو و مُد جدید را جایگزین نیازهای اساسی خود كند . در این میان، ماهواره و اینترنت نقش مهمی در ترویج و جهانی شدن مصرف یك كالا بازی میكنند؛ زیرا مُد جدید، نیازمند تقاضا و بازاریابی است. بنابراین، اینگونه وسایل، نقش بارزی در اشاعه فرهنگ مصرفی در جوامع دارند؛ زيرا بسياري از مدلهاي رايج آرايشى، پوششی و...، از سوی تولیدكنندگان و مصرفكنندگان از مدلهای ماهوارهای و اینترنتی الگوبرداری میشود . در برنامههاي ماهوارهاى، جدیدترین لباسهای فَشِن از معروفترین طراحان لباس جهان نمایش داده میشود. از زنان برای تبلیغ خمیردندان، وسایل آرایشی و ظروف آشپزخانه بهره برده میشود و بیشتر تبلیغات در مورد رژ لب، كرمپودر، قرصهاي لاغرى، نوشیدنیهای انرژیزا و... است كه به سرعت در جامعه رواج مییابند . در كشور ما دسترسی به شبكههای ماهوارهای به دلیل امكان تهیه آسان و ارزان تجهیزات دریافت برنامههای ماهواره، بسیار آسان است و بیشتر جوانان به دیدن برنامههایی تمایل دارند كه آنها را در برنامههای داخل كشور نمییابند و در واقع به خاطر برنامههای مبتذل از ماهواره استفاده میكننداین روند سبب شده كه بسیاری از جوانان و بهویژه دختران به آرایش چهره و خرید لوازم آرایشی روی آورند. به گزارش ذیل دقت كنید : گرایش روزافزون زنان، دختران و دختران كم سن و سال به استفاده بيرويه از لوازم آرايشى، به مرز بحران رسيده و نگرانيهاي عميقي را برانگيخته است و موج فزاينده استفاده از لوازم آرايشى، چنان سرسامآور است كه مهار این بحران دشوار به نظر میرسد . چشمروشنها، لنز تیره میخواهند؛ چشمتیرهها، لنز روشن. اگر پوست دختری برق بزند، ماتكننده ارهكار است؛ در این صورت ديگر برق نميزند. گاهی به علت نوع پوست یا هزینه بالای جراحی با لیزر، ترمیم آسیبهای صورت ممكن نیست. در این هنگام است كه انواع پودرها و لوازم آرایشی سفیدكننده به كار میرود. در بیشتر اوقات، زنان و دختران جوانی كه عارضهای در صورت ندارند وشادابی و طراوت پوست آنها، در حالت معمولی است، به طور بیوقفه، از لوازم زیباكننده استفاده میكنند. این افراد، شبها كه به منزل بازمیگردند، با شیرپاككنهای مختلف و صابونهای رنگی متفاوت، شلوغي و آرايش چهرههايشان را كه در اثر استفاده بيرويه مواد آرايشى، حالتی زمخت و مكدّر پیدا كرده، مرتب میكنند. همچنین تبلیغات ماهوارهای سبب شده است كه بسیاری از افراد به سمت جراحیهای زیبایی بروند. استفاده از ژلهاي غيردايم نيز بسيار روايج يافته است و از آن براي گونهگذارى، افزایش حجم لب و برطرف كردن چین و چروك پوست استفاده میكنند . استفاده از این ژلها در كشورهای اروپایی و امریكایی برای افراد با سنین بالاست، ولی در ایران، افراد زیر هیجده سال برای این كار اقدام میكنند . درباره اینترنت نیز وضع همینگونه است. امروزه سهم رسانههايي مانند تلویزیون و رادیو در پُر كردن اوقات فراغت جوانان بسيار كاهش يافته است و سهم ضبط صوت و رسانههايي مانند اینترنت بيشتر شده تا بتوانند از راه فعاليتهاي آنلاين و غير آنلاين، مانند به اشتراك گذاشتن موسيقى، گوش دادن به موسيقى، بازیهای رایانهای و.. اوقات خود را بگذرانند. به همین نسبت، تمایل افراد برای یاد گرفتن سازهای موسیقی افزایش یافته است .
) مُد و مُدگرايى
اگر
به چهره افرادی كه در خیابانها میبینیم، دقت كنیم،
بارها افرادی را با
ابروهای تیغزده، موهاي سيخسيخى، شلوارهای تنگی كه تا دیروز آنقدر گشاد
بود كه به زور به
كمر بسته میشد، بلوزهای تنگ با ماركها و شكلهای عجیب،
شالهایی كه فقط وسط سر را میپوشانند، میبینیم. سخنی
كه آنها میگویند
این است كه «مُد است
».
شاید بتوان ریشه تاریخی مُدگرایی را
به زمان
قاجار رساند. از اوایل سلطنت فتحعلی شاه قاجار كه پای مستشاران خارجی به
ایران باز شد، پدیدههای
نوظهور غربی نیز به تدریج به ایرانیان شناسانده
شد و آداب و رسوم فرنگی كه ابتدا از سوی خاندان سلطنتی
تقلید شده بود، به
مرور در طبقات زیرین اجتماع نیز نفوذ پیدا كرد
.
ناصرالدین
شاه، نخستین
شاه ایران بود كه به طور رسمی به فرنگ سفر كرده و توانسته بود مظاهر نوپای
تمدن غربی را از
نزدیك ببیند. او با هدیههایی كه از سفر اروپا برای
حرمسرای خود آورد، تغییری در پوشش بانوان طبقات بالای
جامعه داد. سلطنت
پنجاهساله این شاه مستبد، سرآغاز آشنایی ایرانیان با تمدن غربی بود
.
فرستادن افرادی به
فرنگ برای تحصیل از سوی عباس میرزا و بازگشت آنها پس از
اتمام تحصیل به ایران، آشنايي ايرانيان و بهويژه دربار
با ماشينآلات
صنعتي و غربى، آمدن سینما توگراف، تأسیس مدرسه جدید دارالفنون و
روزنامهها، همه و
همه مؤلفههای این آشنایی بودند
این جریان تا زمان
سلطنت دیكتاتوری رضاشاه ادامه یافت. رضاشاه كه با كمك
انگلیس توانسته بود
نظام حاكم را در دست گیرد، در تنها سفر خود به تركیه، تحتتأثیر مظاهر و
فرهنگ غربی قرار
گرفت و به این نتیجه رسید كه تنها راه پیشرفت ایران، ملبس
شدن و متظاهر شدن به
تمامی ظواهر فرنگی است. رضاشاه با فرمان كشف حجاب و
متحدالشكل شدن لباس، نخستین گام را در راه مبارزه با سنت
ایرانی و اسلامی
برداشت. روند تحول به تدريج در ظاهريترين شئون فرهنگى و اجتماعى، یعنی
نوع پوشش مردان و
زنان اثر همهجانبهای گذاشت كه یكی از پیآمدهای آن،
شیوع مد و مدگرایی در ایران است مدها، الگوهایی فرهنگی
هستند كه
از سوی بخشی از جامعه پذیرفته میشوند و دوره زمانی نسبتاً كوتاه دارند و
سپس فراموش میگردند
بنابراین، مدگرایی آن است كه فرد، سبك لباس
پوشیدن و شیوه زندگی و رفتار خود را براساس آخرین الگوها
تنظیم كند و به
محض آنكه الگوی جدیدی در جامعه رواج یافت، از آن پیروی كند امروزه،
پیروی از مد نه
تنها در نوع پوشش جوانان، بلكه در بخشهای مختلف زندگی
افراد تأثیر دارد. از سبك لباس و آرایشهای ظاهری گرفته،
تا وسایل منزل و
حتی گرایشها و علاقههای خاصی كه در قشری از جامعه ناگهان بیش از دیگر
علایق مورد پسند
قرار میگیرد، مانند روي آوردن به ورزش يوگا و ايروبيك
تقاضا براي جراحيهاي پلاستيك و سفر به دبى
.
مُد به خودی خود بد نیست،
ولی آنجا كه شكل افراطی به خود میگیرد، خطرناك است.
مدگرايى افراطى،
نشاندهنده تزلزل و بحران هویت افراد جامعه است. در این وضعیت، جامعه دچار
انحراف شده است و
افراد میكوشند خود را به یك نوع مدل و گرایش خاصی نسبت
دهند. مدگرايى افراطى، سبب از بین رفتن اراده مدگرایان
میگردد؛ آنگاه كه
آنان در انتخاب نوع پوشش از خود اختیاری ندارند و مطیع مد میشوند
.
جوانی
كه شیفته مد و فرهنگ كشور دیگر میشود، حاضر نیست در
مقابل آن كشور بایستد
و از خاك خود دفاع كند. حتی گاهی اوقات دیده میشود كه جوانان، لباسهایی
به تن میكنند كه
پرچم كشور بیگانه یا نام آن كشور بر آن نقش بسته است
.
مُد و مدگرایی مظاهری در جامعه داشته است
فرمت: جاوا
دانلود
- با حجم 200کیلوبایت
کپی برداری تنها با ذکر منبع مجاز است.
لطفا مقاله های جامع (یکی 80صفحه ودیگری100صفحه وديگري 35وديگري20 صفحه
) زير را كه به مناسبت سال اصلاح الگوي مصرف تهيه شده وبصورت پي دي اف ميباشد را دانلود كرده ومطالعه بفرمائيد
الگوي غذاي كودك
اصلاح الگوي مصرف
مطلب رو مطالعه کنید نظر یادتون نره منتظرم

