نقش جوان مسلمان در اصلاح الگوی مصرف
بدون
تردید، جوانان، از مهمترین سرمایههای بشری در هر جامعهای
هستند و آثار
مادی و معنوی فراوانی بر جای گذاشتهاند. همواره انقلابهای مهم جهان با
پشتوانه جوانان به
وقوع پیوسته است و نقش برجسته و ماندگاری دارند
.
جوانان،
بازوی قدرتمند
سازندگی هر جامعه هستند. قدرتطلبان داخلی و خارجی برای
رسیدن به اهداف جاهطلبانه خود میكوشند نیروی بزرگ
جوانان را تسخیر كنند
.
امروز برخی تلاش میكنند ذهن جوانان را به امور واهی و پوچ مشغول سازند تا
به فكر سازندگی و
آبادانی كشور خود نباشند. در همین راستاست كه بسیاری از
افراد، كشور را با دام مصرف و خرید لباسها و كالاهای
لوكس فریفتهاند
.
جوان ایرانی اگر بخواهد، میتواند در این دام نیفتد و سرمایه كشور را به
بیگانگان تقدیم
نكند، اما راهكارهای این امر
الف) تقويت ايمان و روح پرهيزكارى
به اعتراف بسیاری از روانشناسان، در آغاز دوران جوانى، میل به پرستش به شدت فعال میشود و رشد می یابد. توجه به سخنان پيشوايان دينى، به روشنی این واقعیت را بیان میكند كه جوانان هرگاه در فقر دینی قرار گرفتهاند، بهطور وسیعی به دین گرویدهاند؛ مانند ایمانآورندگان به حضرت موسی(علیه السّلام) و عیسی(علیه السّلام) و پیامبر اعظم(صلّی الله علیه و آله و سلّم). افزون بر این، فطرت و سرشت انسان براساس دینخواهی و خداجویی است و این فطرت همراه دیگر نیروهای بشری در دوره جوانی رشد میكند و قدرت مییابد . بر اساس آموزههاي دينى، انسان از دوران نوزادی با زمینه فطری خداشناسی به دنیا میآید و ممكن است تحت تأثیر محیط در مراحل بعد گمراه شود. پیامبر اعظم(صلّی الله علیه و آله و سلّم) میفرماید : هر مولودی براساس فطرت خداشناسی به دنیا میآید، تا اینكه والدینش او را به دین یهودی یا نصرانی (تحریف شده) در میآورند تمایل فطری جوانان به مذهب آنقدر شدید است كه همه روانشناسان میگویند: بين بحران تكليف و جهشهاي مذهبى، ارتباط انكارناپذیری وجود دارد اگر ایمان و باور مذهبی در دل و جان جوان ریشه كند، آثار مفیدی بر جای میگذارد. چنین فردی به ارزشهای اخلاقی گرایش خواهد یافت. كسی كه ایمان مذهبی دارد و باورمند است كه انسان اشرف مخلوقات است و اعتقاد دارد كه انجام كارهای ارزشمند اخلاقی گرچه گاهی با محرومیت مادی همراه است نزد خداوند پاداش دارد چنین فردی در خود شادی و نورانیت احساس میكند و جهان را هدفدار میداند و از لذتهای عالی بهرهمند میشود. جوان مسلمان نعمتی را كه خداوند در اختیار او قرار داده است، به هر شكل و شیوهای كه خواست مصرف نمیكند، بلكه میداند كه یا باید آن را در راه خدا یا در راه تحصیل رضای الهی مصرف كند. خداوند فرمان داده كه از مال و ثروتی كه در اختیار دارید، به اندازه نیاز معیشت، آسایش و رفاه خود و خانواده مصرف كنید. پیامبر اعظم(صلّی الله علیه و آله و سلّم) نیز میفرماید : از ما نیست كسی كه به او توسعه مالی داده شده است، ولی او بر خانوادهاش تنگ میگیرد در روایتی نقل شده است فردی پیش از آنكه از دنیا برود، تمام اموالش را در راه خدا انفاق كرد. پس از مرگ او به رسول خدا(صلّی الله علیه و آله و سلّم ) خبر دادند كه او چنین كرده است. حضرت فرمود: پس به فرزندان او چه رسیده است؟ آیا چیزی باقی گذاشته است؟ عرض كردند: خیر یا رسولالله! حضرت فرمود : اگر پیشتر به من خبر داده بودید، اجازه نمیدادم او را در قبرستان مسلمانان دفن كنید
بنابراین، جوان مسلمان نباید تصور كند هرچه را به دست میآورد، فقط باید به دیگران بدهد و خودش را از حاصل زحمتش محروم كند. امیر مؤمنان علی(علیه السّلام) میفرماید : نافعترین مال آن است كه واجبات زندگی انسان به وسیله آن فراهم آید انسان نباید تصور كند كه تمام مال متعلق به اوست و میتواند آن را در راه هوسها و امیال خود صرف كند. امیرمؤمنان علی(علیه السّلام) میفرماید :
بدترین مال آن است كه انسان در راه خدا هیچ چیزی از آن را مصرف نكند و زكات مالش را نپردازدبدترین مال، مالی است كه حق خداوند از آن مال ادا نشده باشد قرآن كریم از مالی كه در اختیار انسان قرار میگیرد به «مالالله» تعبیر میكند و میفرماید :« آتُوهُم مِّن مَّالِ اللَّهِ الَّذِی آتَاكُمْ». حال كه اموال، همه مال خداست، باید آنگونه كه او فرمان داده و مورد رضایت اوست، مصرف شود .
ب) پرداخت صدقه
زمانی كه انسان به توصیههای اخلاقی درباره رسیدگی به نیازمندان مینگرد، به این باور میرسد كه اگر به این قوانین و توصیهها ترتیب عمل داده شود، هیچ نیازمند و فقیری در جامعه اسلامی یافت نخواهد شد. امام صادق(علیه السّلام) در اینباره میفرماید : اگر مردم زكات مال خود را ادا میكردند، هرگز در جامعه اسلامی فقیری یافت نمیشدهمچنین دقت در این دستورها روشن میكند كه فایده رسیدگی به حال نیازمندان، بیشتر و پیشتر از آنكه به فرد نیازمند برسد، به بخشنده خواهد رسید؛ زیرا او با این عمل خود به خداوند نزدیكتر میشود. پیامبر اعظم (صلّی الله علیه و آله و سلّم) میفرماید : صدقه پیش از آنكه به دست نیازمند برسد، به دست خداوند میرسد این سخن به آیه 104 سوره توبه اشاره دارد كه خداوند میفرماید : آیا نمیدانستند كه فقط خداوند توبه را از بندگانش میپذیرد و صدقات را میگیرد؟ و خداوند توبهپذیر و مهربان است . با وجود این، افرادی هستند كه بدون داشتن نیاز، به درخواست و تكدّی میپردازند و در جامعه سوءظن ایجاد میكنند. كمترین اثر این رفتار این است كه فرد بخشنده در برابر محتاجان دچار تردید شود و از كمك به آنها امتناع كند . كسی كه چنین عملی را مرتكب شود، از ناحیه پیشوایان طرد شده است؛ زیرا از رأفت و رحمت دین اسلام سوءاستفاده كرده و عزت و آبروی خود را به مال دنیا فروخته است. از همین روست كه در روایت میخوانیم دست نیاز به سمت این و آن دراز كردن، طوق ذلت و بردگی است كه مسائل به گردن خود میافكند. بنابراین، با این كار انسان عزیز، عزت خود را سلب كرده است و انسان شریف، شرافت خود رااز سوی دیگر، خداوند به توانمندان توصیه میكند كه حق نیازمندان بر آنان این است كه هرگز آنان را از خود نرانند . خداوند در قرآن به پیامبر اعظم(صلّی الله علیه و آله و سلّم) میفرماید : « آیا تو را یتیم نیافت و پناه داد؟ و تو را گمشده یافت و هدایت كرددر مقابل از او میخواهد: «و درخواستكننده را از خود مراندر حدیث قدسی آمده است كه خداوند به موسی(علیه السّلام) فرمان داد: «هرچند كم و ناچیز، بايد به سائل كمك كني و او را دست خالي برنگرداني و اگر هم نميتوانى، با لطافت و سخن نيكو او را جواب گويى حتی در روایتی از پیامبر اكرم(صلّی الله علیه و آله و سلّم) نقل شده است كه: «نیازمند را رد نكنید، هرچند با دادن نیمی از خرمادر هر صورت، انسان بخشنده از چنان جایگاهی برخوردار است كه دست عطاكننده در كنار «یدالله» ذكر شده است . رسول خدا(صلّی الله علیه و آله و سلّم) فرمود : دستها سه نوعند: دست خد كه فوق همه دستهاست؛ دست عطاكننده كه در كنار «یدالله» است و دست نیازمند كه در مرتبه پایینتر قرار داردای جوان مسلمانی كه میدانی صدقه تو، وديعه و امانت در پيشگاه پروردگار است و آن را در جايگاه مطمئني ذخيره ميكنى، بهتر است این كار را به صورت پنهانی انجام دهی و كسی از این راز آگاه نشود. امام صادق(علیه السّلام) میفرماید : فضيلت و كمال صدقه پنهانى، بیشتر از صدقه آشكار و علنی استاسحاق بن عمار از یاران امام صادق(علیه السّلام) میگوید: روزی امام به من فرمود: برای پرداخت زكات مال، چگونه عمل ميكنى؟ عرض كردم: فقرا را خبر میكنم، به خانه میآیند و حقشان را میدهم. امام فرمود : تو با این كار موجبات ذلت و خواري مؤمنان را فراهم ميكنى. اسحاق مراقب باش و از این كار بپرهیز. خداوند متعال میفرماید: كسی كه ولیّای از اولیای مرا ذلیل كند، در حقیقت به جنگ من آمده استافزون بر این، خداوند در آیه 264 سوره مباركه بقره میفرماید كه صدقات خود را با منتگذاری باطل نكنید. در حدیث آمده است : كسی كه صدقه میدهد و اعتقاد دارد كه كاری برای خودش انجام داده، معنا ندارد كه از دیگری توقع اجر و پاداش داشته باشد. نبايد انتظار داشته باشي كه ديگران به خاطر كاري كه به نفع خود انجام دادهاى، از تو شكرگزاری كنند
ج) پرداخت زكات
عنوان صدقه در شرع مقدس
اسلام، هم بر حقوق
واجب مالي مانند زكات اطلاق ميشود و هم بر انفاقها و
اعانههاي مستحبى. در بحث گذشته درباره صدقه و انفاق
مستحبی سخن گفتیم و
اكنون درباره زكات كه یكی از حقوق واجب مالی است، سخن خواهیم گفت
.
اسلام
بر پنج چیز بنیان
نهاده شده است: نماز، زكات، حج، روزه و ولایت
اهلبیت(علیه السّلام). در آیات قرآن و در روایات، هر جا
سخنی از نماز
به میان آمده، از زكات نیز یاد شده است: «أَقِیمُوا الصَّلَاةَ وَآتُوا
الزَّكَاةَ». امام
باقر(علیه السّلام) میفرماید
:
خدا زكات و نماز را قرین هم قرار
داده و كسی كه نماز بخواند و زكات مالش را ندهد، درست مانند این است كه نماز هم
نخوانده است در برخی از روایات نیز تصریح شده است فردی كه زكات مالش را نمیپردازد،
اصلاًمسلمان نیست
:
كسی كه یك قیراط از زكات را نپردازد،
نه شیعه است و نه مسلمان پرداخت زكات، موجب رونق، بركت و رحمت الهی میشود. امام
موسیكاظم(علیه السّلام) میفرماید
:
اموال
خود را بهوسیله زكات از نابود شدن حفظ كنید در سخنی از امام صادق(علیه السّلام)
آمده است
:
به
یقین، شایسته است خداوند رحمتش را از كسانی كه حقوق واجب
مالی خود را ادا
نمیكنند، دریغ كند. قسم به خدایی كه همه آفریدهها را خلق كرد و روزی
آنها را تقسیم
فرمود، هیچ مالی در خشكی و دریا از بین نمیرود، مگر اینكه
در كنارش زكات تعطیل
شده باشدنپرداختن زكات، اثر وضعی بر روی شخصی كه آن را پرداخت نمیكند، میگذارد.
از امام صادق(علیه السّلام) نقل شده است
:
كسی
كه یك درهم از حقوق
واجب الهی را نپردازد، او دو برابر آن را در غیر حق
مصرف میكند. اگر كسی یك درهم از حقوق الهی را نپردازد،
خداوند در قیامت
طوقی از آتش به گردن او میاندازداگر افراد حقوق واجب خود را
پرداخت نكنند، زمین
هم بركاتش را از بندگان برمیدارد و فقر عمومی به صورت
بلای الهی نمایان میشود؛ در حالیكه اگر زكات پرداخت
شود، همه انسانها
در خیر و سعادت زندگی میكنند
فرمت: جاوا
دانلود
- با حجم 200کیلوبایت
کپی برداری تنها با ذکر منبع مجاز است.
لطفا مقاله های جامع (یکی 80صفحه ودیگری100صفحه وديگري 35وديگري20 صفحه
) زير را كه به مناسبت سال اصلاح الگوي مصرف تهيه شده وبصورت پي دي اف ميباشد را دانلود كرده ومطالعه بفرمائيد
الگوي غذاي كودك
اصلاح الگوي مصرف
مطلب رو مطالعه کنید نظر یادتون نره منتظرم

