راهكار پيشنهادي در سال همت و كار مضاعف در حوزه فرهنگي

داشتن برخوردي واقع گرايانه و پرهيز از برنامه ريزي و اجراي برنامه هاي احساسي، غير منطقي و برداشت هاي جناحي و خطي و محدود و معدود سازي آن به مباحث و كارهاي كم ارزش و سطحي از اين عنوان، در صورت ملحوظ نداشتن و جدي نگرفتن اين مهم، شاهد وارد آمدن آسيب هاي جدي به اصل موضوع و اهداف مهم ترسيم شده براي آن خواهيم بود .

يكي از سنت هاي نيكو و پسنديده اي كه در چند سال اخير هم زمان با آغاز سال جديد در كشور به جريان مي يابد. نامگذاري سال جديد با عنوان و موضوعي خاص مي باشد .

به گونه اي كه اين عنوان و موضوع از يك سو نشان دهنده دغدغه هاي مسئولان نظام در سال جديد نسبت به موضوع تعيين شده و از سوي ديگر ترسيم كننده و نقشه راه حركت هاي اجرايي و نيز استراتژي و راهبردهاي كلان در دستيابي به اهداف عاليه هدف گذاري شده مي باشد . در اين راستا، امسال هم چون سنوات گذشته و در ادامه سريان اين سنت حسنه، از سوي رهبرمعظم انقلاب اسلامي سال كار مضاعف و همت مضاعف تعيين شده است. اگر نگاهي دقيق و موشكافانه در چرايي انتخاب اين عنوان از سوي معظم له داشته باشيم در خواهيم يافت كه چنين راهبردي با توجه به وضعيت و شرايط موجود (به خصوص بعد از انتخابات رياست جمهوري سال گذشته) بسيار پر معنا،لازم و ضروري به نظر مي رسد و حاكي از تدقيق و ظرافت نظر به همراه بودن با دلايلي كاملاً منطقي در انتخاب اين عنوان براي سال جديد بوده است . با اين مقدمه، در اين مقال بر آنيم تا 22 راهكار و شيوه هاي عملياتي و اجرايي كردن اين عنوان را در حد توان و وسع فكري با هدف توسيع و بسط اين نگاه در تمامي حوزه ها به خصوص حوزه فرهنگي و تبيين دقيق تر و علمي تر موضوع، پيشنهاد نموده و گامي هرچند كوچك را در اين مسير تعيين شده در سال جاري برداريم :

احياي فرهنگ غني كار و تلاش و همت :

بهره گيري هوشمندانه از ظرافت ها و ارزش هاي فرهنگ عمومي جامعه كه ريشه اي عميق و دراز در فرهنگ مردم دارد، استفاده از اين موقعيت طلايي مي تواند روزنه و دريچه اي به سوي جامعه اي پويا و پيشرفته را در پيش روي ما قرار دهد. اگر نگاهي به فرهنگ عمومي جامعه ما از دير باز داشته باشيم كار، تلاش و همت، هم واره درميان ايرانيان از ايران باستان گرفته تا به حال از جايگاه ويژه و والايي برخوردار بوده است. وجود تمدن بزرگ ايران با سبقه اي طولاني و با غناي بسيار بالاي فرهنگي، تاريخي و علمي حكايت از كار و تلاش اجداد و گذشتگان پر افتخار اين مرزو بوم دارد. قائل شدن جايگاه ويژه براي اين امر مهم حيات بشري موجب شده است تا فرهنگ كار و همت بلند مردان و زنان ايران زمين، خميرمايه بسياري از عناصر ادبي همچون شعر، ضرب المثل و حكايت و ... بزرگان علم و ادب و حكمت ميهن عزيز ما از دوران گذشته تا به حال گردد و بسياري از گفتارهاي ادبي به كار رفته نشان و نماد شأن و جايگاه ويژه كار و همت بوده است :

الف- در ارتباط با همت :

همت بلند دار كه مردان روزگار از همت بلند به جايي رسيده اند

مرغ را پر مي برد تا آشيان پر مردم همت است اين را بدان (مولانا)

مرد همت نه مرد تهمت باش چو پيمبر نه اي زامت باش (ناصر خسرو)

هر كه همت او از دنيا قاصر باشد حسرت او به وقت مفارقت اندك بود(كليله ودمنه)

هر كه راه يك ذره همت داد دست كرد او خورشيد را ز آن ذره پست (عطار)

قدر همت باشد آن جهد دعا ليس الانسان الا ما سعي (مولوي)

چو همت است چه حاجت به گرز مغفر كوب چو دولت است چه حاجت به تير جوشن خاي؟(سعدي)

همت عالي زفلك بگذرد مرد به همت ز ملك بگذرد ( خواجوي كرماني (

ب- در خصوص كار :

برو كار مي كن مگو چيست كار كه سرمايه جاوداني است كار

نابرده رنج گنچ ميسر نمي شود مزد آن گرفت جان برادر كه كار كرد

علم با كار سودمند بود علم بي كار پاي بند بود (سنايي)

كار امروز تو چو ساخته نيست كار فردا چگونه خواهي ساخت (اديب صابر)

گفت پر كرد پادشاه اين كار كار پر كرده كي بود دشوار (نظامي گنجوي)

كار در مملكت حسن فروشان به زر است (كاتبي)

حكم خدا چو شوي كار بند فتح بيابي نشود كار بند (محمد پاشاه)

نشان داري كه گل از خار خيزد بكن كاري كه كار از كار خيزد (ناصر خسرو)

كار امروز را به فردا افكندن از كاهلي تن است (تاريخ بيهقي)

كار جوهر مرد را زياد ميكند كار جهان بگذرد فسانه بماند (رفيع الدين لذباني)

بحث احياي فرهنگ كار به عنوان راه كار جدي با هدف به روز رساني و نهادينه سازي توأم با و نيز ترويج و بسط آموزه هاي ناب فرهنگي و كهن اين مرزو بوم در حال حاضر به معناي ناديده انگاشتن و خلاء حضور اين فرهنگ در بين جامعه فعلي نمي باشدبلكه تنها هدف از طرح بحث غنابخشي و استحكام و پرمغز نمودن مطالب و محتواهاي نوين و نو ارائه شده به جامعه براي پذيرش و مقبوليت بيشتر در بين تمام لايه ها و سطوح فعلي جامعه ما مي باشد. پر واضح است كه در ارائه بحث و تهيه مطالب هر چه از سبقه ديرينه و پيشينه دانش و اطلاعات گذشتگان و ادوار گذشته بهره گيري شود زمينه غناي فكري و قوام و بسط بيش از

پيش آن فراهم تر و مقبوليت عام آن افزونتر خواهد شد .

2- هم آهنگي سازي تمامي حوزه هاي دخيل در امر عملياتي نمودن كار و همت مضاعف :

موضوع وحدت رويه در بين آحاد جامعه از اهميت زيادي برخوردار بوده و عدم توجه جدي به آن مي تواند آسيب هاي جدي براي جامعه وارد سازد. هم آهنگي موجب تسريع، سرعت بخشي و مضاعف شدن حركت و تلاش در مسير توسعه كشور شده و به همين دليل ايجاد وحدت رويه در حوزه هاي ذيل الذكر مي تواند بسيار مؤثر و كارساز باشد :

الف- هماهنگي در حوزه سخت افزاري :

همچون پشتيباني مناسب در منابع مالي، تجهيزاتي و لجستيك كه اين امر تسريع در اجراي اين جريان در سال جديد را به همراه خواهد داشت همچنين دقت نظر بيش تر و تأمل عميق تر در تخصيص اعتبار و منابع مالي، برنامه ريزي اصولي در تهيه اقلام و تجهيزاتي كه زمينه ساز و تقويت كننده ابزار و لوازم انجام كار مضاعف و همت مضاعف مي باشند .

ب- نرم افزاري :

  (برنامه ريزي و برنامه سازي و فعاليت هاي تبليغي، بهره گيري از رسانه هاي ارتباط جمعي، ابزار چند رسانه اي و كليه حوزه هاي نرم افزاري كه امكان فعاليت و كار در آن امكان پذير مي باشد .

ج- منابع انساني (كارآمد سازي نيروهاي دخيل در اين امر)

بهره مندي از محققان، كارشناسان و اقشار و افراد تأثير گذار جامعه در بهتر و علمي تر
اجرايي نمودن برنامه هاي تدارك شده در سال جاري .

3- زمينه سازي براي ايجاد وحدت و همدلي بين تمام نيروهاي وفادار به انقلاب اسلامي حول محوررهبرمعظم انقلاب :

اين امر در جلو گيري از بخشي نگري در برنامه ريزي و اجرايي نمودن موضوع بسيار حائز اهميت مي باشد . بحث فراهم سازي زمينه هاي ايجاد بستر فراگير براي انجام كار و همت مضاعف لازمه مشاركت فعالانه تمام لايه ها و سطوح مختلف جامعه از هر عقيده، نظر و نگرشي مي باشد و ضرورت دارد تمام آحاد جامعه را در بر اين موضوع درگير شده و مضافاً اينكه انجام بعضي از امور نياز به ايجاد وحدت رويه بين تمام افراد جامعه دارد اين مهم نيازمند همدلي و هماهنگي فكري و ذهني بين تمامي افراد آن دارد. پس بسيار شايسته خواهد بود كه در سال جديد وحدت و اخوت بين تمام نيروهاي وفاداربه انقلاب و نظام حول محور رهبري ايجاد شود كه اين امر لازمه اجراي مناسب و شايسته عنوان كار وهمت مضاعف در جامعه اسلامي ما خواهد بود .

4- برنامه ريزي جهت ايجاد انگيزه براي عموم جامعه :

اتخاذ سازو كاري مناسب جهت ايجاد انگيزه براي عموم جامعه به ويژه براي كارمندان و كاركنان و اساتيد روحانيون دانشجويان طلاب، دانش آموزان و تمام فعالان و تلاشگران محققان و پژوهشگران عرصه فرهنگ، علم، دانش در تمامي بخش هاي اقتصادي، سياسي، اجتماعي و فرهنگي در دو بُعد مشروحه ذيل مي تواند ثمر بخش باشد :

الف- انگيزه معنوي :

با توجه به اينكه جامعه ما يك جامعه دين مدار و مذهبي است. بهره گيري از آيات و روايات و نيز آموزه هاي ديني كه براي كار و همت جايگاه ويژه اي قايل بوده و براي آن پاداش و اجر اخروي در نظر مي گيرد. بيان اين مهم به شيوه اي بليغ و رسا به وي‍ژه از سوي اقشار معنوي تأثير گذار جامعه ميتواند در ايحاد انگيزه براي افراد جامعه بسيار مؤثر باشد .

ب- انگيزه مادي :

پاداش معنوي بحثي است اخروي و در اين دنيا ملموس و قابل مشهود نيست در كنار فراهم سازي بستر ارايه انگيزه معنوي توجه جدي به پرداختن پاداش مادي براي كساني كه به نحوي با اين موضوع درگير خواهند بود. موجب مضاعف شدن زمينه ترغيب و تشويق براي كار و تلاش بيشتر خواهد شد و با جديت بيشتر با موضوع برخورد خواهند نمود .

5- اطلاع رساني و ارائه گزارش عملكرد از روند اجرايي و مجموعه كارها و برنامه هاي انجام
شده در ارتباط با عناوين نامگذاري شده سالهاي قبل :

اين كار موجب خواهد شد تا از نگاه شعارگونه صرف نسبت به آن خودداري گردد و فعاليت هاي مثبت و مناسب صورت گرفته در اين خصوص در سنوات قبل، زمينه هاي داشتن نگاه صوري و شعاري را در سال جديد از بين ببرد .

6 ايجاد سامانه برنامه ريزي ، هم آهنگي، هدايت، كنترل و نظارت :

با هدف دسترسي آسانتر و سهل الوصول نمودن مسيرهاي اهداف تعيين شده و هدف گذاري شده، ايجاد اين سامانه موجب خواهد شد تا از رهاشدگي موضوع خودداري شده و روند اجرايي كار به صورت منسجم، هماهنگ، كاناليزه شده و كارآمد پي گيري شود .

7- شناسايي موانع و راه بندهاي احتمالي :

اجراي هر برنامه و فعاليتي معمولا با يك سري مشكلات و موانعي خواسته و يا ناخواسته مواجه مي باشد. شناسايي دقيق و كارشناسي شده اين مشكلات احتمالي و چاره انديشي جدي براي آن توأم با ارايه راهكار و برخورد عقلاني و خردگرايي ضمن رفع موانع، موجب تسريع و سرعت بخشيدن به حركت تعيين شده در مسير توسعه نيز خواهد شد .

8- برنامه ريزي اصولي بر اساس نوع اقدام وعمليات هاي تدارك شده (كوتاه مدت، ميان
مدت، بلند مدت)

برنامه ريزي داراي دو ركن اساسي مي باشد: الف – تعيين هدف ب- پيش بيني. هدف و راهبرد در سال جاري با پيام نوروزي رهبرفرزانه انقلاب اسلامي(مدظله العالي) به روشني مشخص شده . اقدام بعدي انجام پيش بيني هاي لازم براي اجراي دقيق و شايسته موضوع مي باشد براي اجراي مناسب و بهره گيري بهينه نيازمند برنامه ريزي مدون، اصولي و كارامد به صورت كوتاه مدت، ميان مدت و بلند مدت خواهيم بود .

9- بسط ارزش ها و هنجارهاي اجتماعي و آموزه هاي معنوي در بين تمام سطوح و طبقات اجتماعي جامعه :

جامعه ما ارزش مدار و هنجارهاي حاكم بر آن داراي نكات مثبت فراوان مي باشد. كار و همت از موضوعات ارزشي از دير باز تا كنون بوده است. يكي از راه هاي عملياتي نمودن پيام نوزي تكيه و بهره گيري از اين ظرفيت بالا در سطح جامعه مي باشد كه اگر به درستي و نحو مطلوب از آن استفاده گردد شاهد بالارفتن ميزان كارايي و كارآمد سازي در اجراي صحيح موضوع تعيين شده در سال جاري حواهيم بود .

10- بهره گيري از آموزش هاي عمومي از طريق رسانه هاي ارتباط جمعي :

به كارگيري هدفمند از رسانه هاي ديداري و شييداري و ارتباط جمعي به خصوص صدا و سيما، در كنارآموزش هاي تخصصي مديران و متوليان ذيربط. از اهميت زيادي برخوردار مي باشد. همانگونه كه حضرت امام خميني(ره) فرمودند. صدا و سيما به مثابه دانشگاه عمومي است. پس بايسته است در سال جاري شاهد ضبط و پخش برنامه هايي هدفمند و تأثير گذار جهت گسترش اين مهم در بين تمام سطوح جامعه كه از اين دانشگاه عمومي بهره مند هستند باشيم .

11- پايش مستمر، ارزشيابي و ارزش گذاري بر مجموعه فعاليت ها و تلاش هاي انجام شده :

بازكاوي و پايش مستمر و در صورت نياز، اصلاح و بازنگري فعاليت هاي تدارك ديده شده در طول سال ضمن نظارت پايدار بر فعاليت هاي تدارك شده موجب ارتقاء سطح كارايي و افزايش توان مضاعف و جلوگيري از هدر رفت زحمات كشيده شده در اين خصوص خواهد شد. در اين ارتباط مي توان از افرادي كه به نحوي از انحاء در برنامه ريزي، طراحي وعملياتي نمودن اين عنوان تلاش و كوششي مضاعف نموده اند.قدرداني به عمل آيد. (اگر در آغاز سال جاري چنين مراسم قدرداني براي افراد شاخص و فعال سال گذشته صورت پذيرد در ترغيب و تشويق افراد در جديت بخشي به اين مهم در سال جديد بسيار مثمر ثمر و پر فايده خواهد بود . )

12- تشكيل اتاق فكر، جلسات مشورتي براي تصميم سازي و تصميم گيري با هدف بهبود بخشي به روند اجرايي موضوع :

بهره گيري خردمندانه و عقلايي از نظرات حاحب نظران و كارشناسان موجب كارايي بيش تر برنامه ها و فعاليت هاي تدارك ديده شده در اين خصوص در سال جديد را فراهم خواهد ساخت .

13- تلاش جدي در ريل گذاري و تعيين دقيق مسيرهاي دستيابي به نقاط هدف گذاري شده :

اتخاذ سازوكاري هدفمند در تدوين لوايح، طرح ها، قوانين و آيين نامه هاي لازم در جهت تعيين چارچوب و حدود ثغور و ضوابط قانوني مراحل برنامه ريزي، طراحي و اجرايي موضوع از لوازم ريل گذاري و تعيين دقيق مسير برنامه ريزي شده مي بلاشد. يكي از اشكالات و نواقصي كه معمولا در اجرايي نمودن بعضي نظرات و دستورات در بين جامعه به ويژه در بين دستگاه هاي اجرايي كشور بوجود مي آيد، خلاء و فقدان راهكار قانوني وآيين نامه هاي اداري مي باشد كه اين امر كندي كم تحركي را در مراحل اجرايي در پي دارد. به همين دليل چاره انديشي در اين خصوص متضمن پويايي و تحرك فعالانه دستگاهها و اشخاص حقيقي و حقوقي در اين خصوص خواهد شد .

14- بهره گيري از آيات و روايات و سخنان بزرگان و انديشمندان و ...:

استفاده ازآيات الهي قرآن كريم (... فاذا فرغت فانصب...قرآن كريم سوره الشرح، آيه 7. ترجمه: پس هنگامي كه از كار مهمي فارغ مي شوي به مهم ديگري پرداز...) و احاديث قدسي، روايات و احاديث نبوي (پيامبر گرامي اسلام(ص): الكادّ لعياله كالمجاهد في سبيل الله.ترجمه: كار و تلاش براي خانواده مانند كسي است كه در راه خدا جهاد مي كند.) و ائمه اطهارسخنان بزرگان و فرزانگان براي نهادينه سازي بحث كار و همت در بين بسيار مؤثر خواهد بود.اگر رجوعي مدبرانه و با تامل در آموزه هاي ديني و نيز اشعار،منظومات و حكايات و امثال و.. بزرگان داشته باشيم در خواهيم يافت كه مطالب و اطلاعات ذي قيمت بسياري در ارتباط با كار و تلاش و همت وارد شده است. بهره گيري از آنها مي تواند ما را در جامعه اي كه دين مدار و حق محور بوده و از ميزان پذيرش والايي اين گونه آموزه ها در ميان مردم برخوردار است به درستي به سوي دستيابي اهداف تعيين شده رهنمون خواهد ساخت و از طرفي ديگر اين آموزه ها به فرهنگ سازي موضوعات فوق كمك شايان توجهي خواهد نمود .

15- اولويت بندي براي طرح ها، برنامه ها و پروژه هاي اجرايي :

براي طرح ها و پروژه هايي كه امكان و ظرفيت لازم براي افزايش و رشد توليدات و فعاليت را بدون افزايش بودجه در سال جاري دارند بايسته است تعيين اولويت شوند. با توجه به اينكه بودجه سالانه قبل از عنوان گذاري اين سال بسته شده است امكان تغيير و يا افزايش بودجه مضاعف براي بعضي از طرحها و كارها و بسيار سخت و يا غير ممكن است لازم است در اين خصوص با اولويت بندي بعضي از طرح ها و پروژه ها طوري كه به ديگر طرحها آسيب وارد نشود. مي توان گام اساسي در اين زمينه برداشت .

16- بهره گيري حداكثري و مضاعف از پايگاه ها، مراكز و تشكل هاي فعال ديني :

مساجد، حسينه ها، هيئات مذهبي، انجمن هاي اسلامي، كه داراي مخاطبان زيادي بوده و از جايگاه ويژ ه اي بر سطح جامعه برخوردار مي باشند از پايگاه هايي هستند كه مي توانند نقش مهمي در ترويج و بسط انديشه كار و همت مضاعف را در جامعه به عهده گيرند كه اين امر نياز به برنامه ريزي مضاعف و جدي در خصوص دارد .

17- ايجاد نگاهي جامع و فراگير نسبت به موضوع در هنگام عملياتي نمودن :

داشتن نگاهي جامع الاطراف همراه با توسعه و گسترش اين موضوعات به تمام عرصه هاي اجتماعي، اقتصادي، سياسي و فرهنگي و پرهيز از بخشي نگري و جزء انديشي در برنامه ريزي و طراحي امور براي اجراي مناسب آن در سال جاري امري ضروري مي باشد( همت و كار مضاعف تنها در امور خدماتي و اداري و اقتصادي خلاصه و محدود نگردد. لازم است اين تفكر در تمام حوزه هايي كه جامعه با آن درگير مي باشند به خصوص در عرصه هايي كه با قشر نوجوان وجوان سروكار دارند مثل ميادين ورزشي، مراكز علمي و پژوهشي و... توسعه ياب (

18- داشتن نگاهي واقع گرايانه و منطقي :

داشتن برخوردي واقع گرايانه و پرهيز از برنامه ريزي و اجراي برنامه هاي احساسي، غير منطقي و برداشت هاي جناحي و خطي و محدود و معدود سازي آن به مباحث و كارهاي كم ارزش و سطحي از اين عنوان، در صورت ملحوظ نداشتن و جدي نگرفتن اين مهم، شاهد وارد آمدن آسيب هاي جدي به اصل موضوع و اهداف مهم ترسيم شده براي آن خواهيم بود .

19- ارايه الگوها و مستندات :

ارايه الگو و مستندات قابل ارايه اعم از توليدات و برونداد و خروجي هادر زمينه هاي مختلف (فرهنگي، اقتصادي، اجتماعي و...) كه در سنوات گذشته حاصل و نتيجه كار و همت مضاعف مديران و كاركنان و دست اندركاران (اشخاص حقيقي و حقوقي ) بوده است بايد توجه داشت كه طرح مباحث صرفا توصيفي و انتزاعي و عدم ارايه الگوي عملي از تأثيرگذاري زيادي برخوردار نبوده و بعضي مواقع موجب عدم جدي گرفتن موضوع در سطح جامعه خواهد شد .

همچنين معرفي تعدادي از افراد نخبه ساعي و همت بلند كه در زمينه ها و عرصه هاي مختلف، داراي موفقيت بوده و موفقيت آن ها نيز نتيجه و حاصل تلاش و كار مضاعف بوده است. اين امر مي تواند در انتقال تجربه و الگوسازي عملي و قابل مشهود براي جامعه و نيز استفاده بهينه و درست از فرصت و زمان در انجام اين مهم مثمر ثمر و پر فايده باشد. (مصاحبه مستقيم با اين افراد و نشان دادن آثار آنان و پخش آن در رسانه ها به خصوص صدا و سيما)

20- بهره گيري از ابزار و تكنولوژي چند رسانه اي :

در ترويج فرهنگ كار و نهادينه سازي آن در سطح جامعه، استفاده معدود از يك رسانه و محدود سازي در يك ابزار رسانه اي ديداري و يا شنيداري موجب خواهد شد تا از تمام پتانسيل و ظرفيت هاي موجود به درستي و كامل استفاده نگردد . و در نتيجه انتظار دسترسي تمام وكمال وسهل الوصول به سيبل هدف گذاري شده عملا ميسور نخواهد بود .

21- بهره گيري از فضاي مجازي وسايبري :

استفاده از فضاي مجازي و شبكه سايبر مي تواند حوزه فعاليت و ميدان عمليات اين پيام را بسيار گسترده تر و وسيع تر نمايد. امروزه نقش شبكه اينترنت و فضاي مجازي در ايجاد محيطي فراگير براي بسط و شيوع انديشه و موضوعات هدفمند بر كسي پوشيده نيست به خصوص اين كه غالب بهره مندان اين فضا را نيز جوانان و نوجوانان تشكيل مي دهند. به همين دليل خلاء حضور جدي در اين فضا و عدم طرح و بسط موضوع در آن مي تواند تا اندازه اي ما را در دستيابي به اهداف متصور شده دچار نقصان كند .

22- فضاسازي تبليغاتي در محيط شهري و اماكن و ميادين عمومي و خدماتي و ...:

استفاده از محيط هاي تبليغي سطح شهرها (ميادين، چهار راه ها، نقاط پر رفت و آمد، خيابان هاي اصلي)، اماكن عمومي، وسايل حمل ونقل عمومي مثل: ايستگاه هاي متر، قطارهاي شهري، اتوبوس شهري، تاكسي و نيز تبليغات جهت داردر ميادين ورزشي، ترمينال هاي مسافربري، بوستان ها و پارك ها مجتمع هاي فرهنگي و تجاري و اقتصادي و خدماتي و... در ترويج فرهنگ كار و همت مضاعف تأثير گذار بوده و شايسته است از اين فضاهاي تبليغي به نحو احسن و مطلوب بهره گيري شود

.

دولت بايد در اداره مساجد نقش مؤثري ايفا کند

حمدعلي نظام زاده متولد 1332 در اژيه در نزديکي شهر اصفهان، دوازده سالگي را زمان حضور در حوزه علميه قم انتخاب کرد. از محضر اساتيدي چون آيت الله قدوسي، جنتي، وحيد خراساني، مرتضي انصاري، صانعي کسب فيض کرد و خارج از فقه، تفسير و فلسفه را گذراند. 1351در سال توسط ساواک دستگير و با اتهام اقدام عليه امنيت ملي به 6 ماه حبس محکوم شد. پس از حبس مبارزات انقلابي خود را تا پيروزي انقلاب ادامه داد. پس از پيروزي انقلاب اسلامي با دستور آيت الله قدوسي در دادستاني انقلاب مشغول به خدمت شد و سپس به عنوان اولين امام جمعه "مسجد سليمان" انتخاب شد. در سال 1359 با دستور امام خميني (ره) به همراه حجت الاسلام امام جماراني به عنوان نماينده امام (ره) در سازمان اوقاف و امور خيريه منصوب شد. علاوه بر اين از موسسان بنياد 15 خرداد، دانشکده هاي علوم قرآني و بنياد پژوهش و توسعه فرهنگ وقف و صندوق عمران موقوفات کشور محسوب مي شود. در سال 1376 با حکم رهبر معظم انقلاب به سمت سرپرستي سازمان اوقاف و امور خيريه کشور منصوب شد. دغدغه کار در حوزه دين و عمران مادي و معنوي مساجد از ويژگيهاي حجت الاسلام والمسلمين نظام زاده است، همين تلاش دليل شکل گيري اين گفتگو در هفته جهاني مسجد شد. از چه زماني ضرورت تشکيل ستاد پشتيباني و هماهنگي مساجد کشور احساس شد و چه افرادي در اين ستاد عضو خواهند بود؟ يکي از مسائلي که از مشکلات هميشگي مساجد بود و ما همواره با آن مواجه بوديم، پاسخگو نبودن يک دستگاه معين نسبت به فعاليتهاي مسجد بود. مردم نمي دانستند اگر بخواهند درمسجد محل خودشان فعاليتي را آغاز کنند بايد از چه ارگاني مجوز بگيرند و يا اينکه چه مرجعي اين اختيار را دارد که آنها را از انجام فعاليتشان نهي کند.

از آن جا که ارگانهاي مختلفي در امر مساجد حضور داشتند از ائمه جماعت تا هيات امناي مساجد، کانونهاي فرهنگي هنري مساجد کشور و نيروي مقاومت بسيج و ... همواره يک ناهماهنگي براي پيشبرد امور مربوط به مساجد وجود داشت و موانعي در راه توسعه فعاليتهاي فرهنگي، مذهبي و گاهاً ساخت و ساز مساجد احساس مي شد. تصميم مسئوليني که بر فعاليت مساجد نظارت مي کنند بر آن شد تا تمامي ارگانهايي که مستقيم يا غيرمستقيم در مساجد سهمي دارند، حتي گاهي حضور فيزيکي در مساجد ندارند ولي از صاحبنظران محسوب مي شوند مانند ستاد احياي امر به معروف و نهي از منکر در اين ستاد عضو داشته باشند و وقتي رئوس يا مرکزيت اين ارگانها در ستاد مصوبه اي را به تصويب رساندند، نمايندگان ارگانها در مساجد ملزم به رعايت آن مصوبه باشند.

چقدر به عملياتي شدن مصوبات اين ستاد معتقديد؟

در اين ستاد حدود وظايف هر ارگاني مشخص مي شود و هر ارگان موظف به ابلاغ آن دستورالعمل به نمايندگان خود خواهد بود. به همين دليل با تصويب حدود وظايف هر ارگاني پيش بيني مي شود تداخلي در فعاليتهاي ارگانهاي مختلف پيش نيايد و مرزبنديها کاملا مشخص شود، نحوه تعامل و ارتباط دستگاهها با يکديگر تعيين شود و به جاي اينکه همه اين ارگانها فعاليتهاي يکديگر را خنثي کنند و در بين آنها اختلاف به وجود آيد که از آسيب پذيري هاي مساجد کشور محسوب مي شود يکديگر را پوشش دهند و تعامل ايجاد کنند تا ديگر تنشي در ميان ارگانهاي دخيل در امور مساجد پيش نيايد بلکه با هماهنگي بيشتر و تعامل گسترده فعاليتهايشان را دنبال کنند.

ستاد در حال حاضر چه مرحله اي را طي مي کند، آيا فعاليتهاي اين ستاد آغاز شده است؟

برابر مصوبه شوراي عالي انقلاب فرهنگي مقرر شد تا تشکيل اين ستاد مرکب از 13 نفر حقيقي و حقوقي فعاليت خود را آغاز کند و دبيرخانه ستاد در سازمان اوقاف و امور خيريه مستقر باشد. بنا بود از ارگانهاي مختلفي که در اين ستاد نماينده دارند، افرادي به شوراي عالي انقلاب فرهنگي معرفي شوند و احکام آن افراد توسط رييس جمهور صادر شود. علي رغم اينکه اين اسامي مدتي است به شوراي عالي انقلاب فرهنگي اعلام شد متاسفانه تاکنون احکام عضويت اعضاي حقيقي و حقوقي آماده نشده است و تا زماني که وظايف هر فردي ابلاغ نشده است ستاد هيچ رسميتي براي شروع فعاليت خود ندارد. اگرچه مقدمات فعاليت ستاد فراهم است.

و شما در اين مدت چه کرده ايد؟ دبيرخانه اي را براي اين ستاد در نظر گرفته ايم. امکانات و تجهيزاتي آماده شده است اما همچنان منتظر صدور احکام اعضا هستيم که اميدواريم هر چه سريعتر احکام اين افراد نيز ابلاغ شود تا ستاد هر چه زودتر فعاليت خود را آغاز کند. از بحث ستاد جدا مي شويم و اميدواريم هر چه زودتر نتايجي مطلوب از آن حاصل شود. برمي گرديم به بحث اصلي مان بي مهري که هم اکنون تمامي مساجد کشور به آن دچار شده اند ناشي از چيست؟ آيا حضور دولت در امورمسجد را موثر مي دانيد؟

مساجد پايگاههاي مردمي هستند که به لحاظ بافت فکري و مذهبي که در ايران وجود دارد، پيوسته توسط مردم و بعضاً دولتمردان به وجود آمده است و به عنوان پايگاههاي ديني و مذهبي مورد بهره برداري قرار گرفته اند تاکنون هم اين سنت حفظ شده و حضور دولتها در احداث و حمايت از مساجد در برخي از موارد تاريخي پررنگ بوده و در بسياري از مقاطع تاريخ بسيار کمرنگ شد و بعضاً در برخي حکومت ها مورد بي مهري شديد واقع شده است. لذا وقتي ارتباط مساجد با حکومتها را ملاحظه کنيد، مي بينيد به لحاظ بافت نحوه برخورد هر حکومتي بامساجد متفاوت بود.در اين شکي نيست که قابليت هاي مساجد بايد حفظ شود از حيث بهره برداري از مساجد و اينکه درب مساجد بايد باز باشد و چراغشان همواره روشن تا مومنان هر زمان که خواستند بتوانند در مساجد حضور پيدا کنند و آنجا محل تجمعشان باشد و اين آزادي را داشته باشند که از اين مکان بهره مند شوند. اما اينکه دولت بگويد ما هيچ کاري به مساجد نداريم علي رغم اينکه اعتبارات دولتي در ساير اماکن و تاسيسات که عام المنفعه است و مورد استفاده مردم قرار مي گيرد، مي تواند در مساجد هم سهيم باشد، اين حرف مناسبي نيست. اما به طور کلي در حال حاضر يک بي مهري و حتي ظلمي نسبت به مساجد صورت مي گيرد. در حال حاضر که ما با خيل عظيمي از مومنيني مواجه هستيم که توانايي هاي مادي براي حمايت از مساجد ندارند اگر در زماني زندگي مي کرديم که مردم و کمکهاي مردمي براي پاسخگويي به نيازهاي مساجد کافي بود مطمئنا ترجيح بر اين است که کمکها توسط مردم صورت گيرد. در حال حاضر هم نمي خواهيم مردم را به حاشيه بکشيم و اينکه مردم در احداث و پشتيباني از مساجد نقشي نداشته باشند اما حضور مردم در احداث و پشتيباني از مساجد سقفي دارد و آن سقف توانايي هاي مردم است. مردم هم تا آن جا که توانايي دارند در امور مسجد همکاري مي کنند و در برخي موارد که از پشتيباني از مساجد ناتوانند چون خللي احساس مي شود و در طول سالهاي طولاني بي مهري به مساجد متراکم شده است، مساجد سخت نيازمند دولت هستند.دولت براي حضور و پشتيباني از مساجد بايد حضور پررنگي داشته باشد و اين فقر متراکم چندين ساله را به نحوي جبران کند تا مساجد در جايگاه قابل قبولي از نظر ساختمان، فضا، امکانات و تجهيزات قرار بگيرند که اگر بعداً به مردم سپرده شود، ممکن است مردم خودشان حمايت کنند و ديگر نيازي به حضور دولت احساس نشود، اما در حال حاضر ضعف حضور دولت در حمايت از مساجد کاملا مشهود است.

آيا دولت براي رفع اين کاستيها تاکنون مصوبه اي داشته و يا اعتباري را تخصيص داده است؟

خوشبختانه اولين گام امسال برداشته شد و در مجلس مبلغي - که زياد هم نيست - 2 ميليارد و ششصد ميليون تومان براي مساجد کشور به جز تهران در نظر گرفته شد که به همراه مساجد تهران 5 ميليارد و يکصد ميليون تومان مي شود. البته اين مبلغ در مقابل سيل تقاضاهاي مردم براي ساخت و توسعه مساجد بسيار اندک است و به هيچ وجه پاسخگوي نياز مساجد نيست. زيرا ما بيش از 60 هزار باب مسجد در کشور داريم که حدود 60 درصد از اين مساجد در روستاهاي کشور پراکنده هستند و 30 درصد از آنها در مناطق بسيار محروم قرار دارند.در اين مناطق ديگر توقعي براي حمايت و پشتيباني مردم از مساجد وجود ندارد. تنها 40 درصد از مساجد در مناطق شهري هستند که البته در بسياري از مناطق شهري هم مشکلات مادي مردم برطرف نشده است و تنها درصد کمي از مساجدي كه توسط شخص يا اشخاص خاصي ساخته مي شوند، حمايت مي شود و تعدادي از مساجد هم مستقلاً توسط دولت ساخته مي شود مانند مساجد بين راهي. البته قبلاً اعتباري براي ساخت مساجد بين راهي وجود داشت و برنامه سازمان اوقاف بر اين بود که يکصد مسجد در شهرهاي کشور و راههاي پرتردد احداث کند که متاسفانه اعتبار مساجد بين راهي قطع شد و تنها 30 باب مسجد احداث شد و در اختيار مسافران قرار گرفت. به نظر شما حضور مستقيم دولت در حمايت از مساجد وجه مردمي بودن مسجد را کمرنگ نمي کند؟

مساجد تنها پايگاه هاي مستقل مردمي هستند که سابقه و پيشينه تاريخي بسيار مهمي حتي در بروز انقلاب و مقابله با مفاسد و کمک به افراد ضعيف و ناتوان در حل مشکلات اجتماعي مردم داشتند. اين خاصيت مساجد بايد همچنان حفظ شود و از ناحيه مردم پشتيباني، حفظ و حمايت شود استقلال روحانيت در مساجد بايد حفظ شود و اگر مي گوييم دولت بايد از مساجد حمايت مادي انجام دهد به اين معنا نيست که مساجد در اختيار دولت قرار بگيرد. دولت تنها بايد حمايت کند و همچنان که مديريت مساجد در اختيار امام جماعت است و امام جماعت خود از يک نهاد حوزوي مستقل از دولت، مسجد را اداره مي کند حمايت دولت در کنار مديريت مساجد با حضور امام جماعت و هيات امناي مساجد که منتخبين محل هستند جز حمايت از مردمي بودن مسجد، نقش ديگري نخواهد داشت. هم و غم دولت بايد بر اين باشد که مساجد هميشه براي رفع مشکلات عمومي مردم و انجام فرائض ديني و حضور مردم فعال باشد و چراغش هم براي مردم روشن.

سازمان اوقاف و امور خيريه در اداره مسجد چه نقشي دارد؟

سازمان اوقاف در مسائل داخلي و نرم افزاري مساجد نقشي ندارد بلکه تنها مسجدي که به عنوان يک رقبه وقفي براي بهره برداري عموم در محدوده فعاليتهاي اوقاف قرار مي گيرد سازمان اوقاف به عنوان يک رقبه وقفي از مساجد حمايت مي کند. موقوفات مساجد هم اگر چنانچه در وقف نامه متولي داشته باشد، توسط متولي اداره مي شود و اگر چنانچه مجهول التوليه باشد و يا اصلاً متولي براي آن انتخاب نشده باشد يا از ناحيه خود اوقاف موارد وقفي براي مساجد و رقبات ساخته شده باشد، اداره آن به عهده سازمان اوقاف و امور خيريه خواهد بود.

نظر مقام معظم رهبري در خصوص نحوه دخالت دولت در اداره مسجد چيست؟

مقام معظم رهبري نظر صريح و روشني درباره مسائل حقوقي مساجد بيان نفرمودند و تنها نظر ايشان حفظ مردمي بودن مساجد است و اينکه مردم احساس کنند در پيدايش، ترميم و حمايت از مساجد نقش کليدي بر عهده دارند و اين فرهنگ بايد درجامعه ما حفظ شود و اتصال اين پايگاه با مردم دليلي براي كمرنگ شدن نگاه دولت به مساجد نشود و اهتمام مسئولين بر جذب کمکهاي مردمي براي مسجد کمرنگ و تمامي نيازهاي مسجد از سوي حکومت تامين نشود. ايشان صريحاً با اين دو موضوع مخالف هستند، حذف مردم از مساجد و جايگزيني حکومت به جاي نقشي که مردم در مساجد دارند که البته اين وظيفه مسئولان در حوزه مساجد را سنگين تر مي کند.

طرح توسعه فضاهاي مذهبي و مساجد در حال حاضر به کجا رسيده است؟

از سوي سازمان اوقاف و امور خيريه و سازمان تبليغات اسلامي سندي در حال تدوين است که برابر برنامه 5 ساله چهارم توسعه است. اين طرح در حال حاضر نهايي و براي ارسال به دفتر مقام معظم رهبري آماده است تا نظرات ايشان پيرامون طرح هم دريافت شود. در اين طرح وظايف سازمان اوقاف و سازمان تبليغات تفکيک شده است. نقش مردم، روحانيت، ائمه جماعات، ائمه جمعه و دولت در اداره مساجد و توسعه اين فضاهاي مذهبي در مناطق شهري و روستايي نيز مشخص شده است که با تصويب اين طرح نقش ارگانهايي که در اداره مساجد هم سهيم هستند، مشخص خواهد شد.

وظايف سازمان اوقاف و امور خيريه در اين طرح چگونه تعريف شده است؟

در طرح توسعه فضاهاي مذهبي و مساجد سراسر کشور مسائل ساختماني و مربوط به فيزيک مساجد و مساله حفظ و حراست از آنها در اختيار سازمان اوقاف است و جايگاه حقوقي مساجد، توسعه مساجد، مجوز تخريب يا احداث مسجد، از وظايف سازمان اوقاف است، در کنار آن نظارت بر مسائل فرهنگي و اجرايي، برنامه هاي مذهبي، برپايي نماز جماعت، کتابخانه هاي مساجد و فعاليتهاي فرهنگي بر عهده سازمان تبليغات گذاشته شده است.

کمي هم در مورد در آمد حاصل از موقوفات و ارتباط آن با مساجد بگوييد؟

هر ساله از طريق درآمد موقوفات، موسسه عمران مساجد کشور و کمکهاي مردمي و منابع دولتي که به مساجد سراسر کشور کمک مي شود، در يک آمار فشرده و کوتاه مدت از سال 72 تا 80، مبلغ 3 ميليارد و 300 ميليون تومان به 12 هزار و 604 مسجد روستايي مساعدت شده است و 3 هزار و 135 مسجد شهري مبلغ يک ميليارد و 600 ميليون تومان مساعد دريافت کرده اند. 36 باب مسجد بين راهي نيز مبلغ 5 ميليارد و 500 ميليون تومان اعتبار دريافت کرده اند که جمعاً به 15 هزار و 775 مسجد ميانگيني در حدود 350 هزار تومان مساعدت شده است. در سال 81 به 5 هزار و 877 مسجد مساعدت شده و در سال 82، شش هزار و 122 مسجد از کمک هاي مالي سازمان اوقاف و امور خيريه استفاده کرده اند. در سال 83 نيز هنوز آمار دقيقي در دست نيست اما مطمئناً با همين سير صعودي مواجه بوده ايم.

معيار سازمان اوقاف براي کمکهاي مالي بر چه اصولي پايه ريزي شده آيا صرف درخواست مساجد اقدام مي شود يا خير؟

عمدتاً تقاضا از سوي مردم، هيات امنا يا ادارت اوقاف محل منعکس مي شود البته ما تنها به اعلام درخواست اکتفا نمي کنيم بلکه به محض دريافت درخواست مساعد مالي فرمي که حاوي سئوالاتي پيرامون مسجد است به اداره اوقاف محل ارسال مي شود و توسط ماموران اوقاف اين فرم تنظيم مي شود، از مسجد بازديدي صورت مي گيرد و ما برحسب اطلاعات تکميل شده در فرم براي مساعدت مالي مسجد تصميم مي گيريم.

همه مردم از منافع وقف بهره مند مي شوند

از منافع وقف و موقوفات براساس نيات واقف همه مردم و آحاد جامعه بهره مند مي شوند .

آن مقداري که اين حکم الهي و اين سيره و سنت نبوي اقتضا مي کند ترويج و تبليغ براي آن صورت نگرفته است . در اين زمينه از علما ، روحانيت ، رسانه ها و دستگاه هاي فرهنگي و تبليغي درخواست داريم که در ترويج اين حکم الهي ما را ياري دهند .  وقف از پيشرفته ترين و مترقي ترين حکم الهي و اسلامي است و اسلام که ديني جاودانه است نياز به يک سرمايه و پشتوانه جاودانه اي مثل وقف دارد که هيچ گاه زايل نمي شود و نابود شدني نيست براساس روايات وقف قابل بخشش ، فروش و ارث بردن نيست و هميشه به حال وقفيت باقي است براساس آمار موجود از سرمايه وقف هم اکنون 110 هزار موقوفات عام المنفعه داريم که آحاد مردم مي توانند از منافع آن بهره مند شوند   همچنين 23 هزار موقوفات خاص داريم که واقفان براي اولاد ذکور و اناث خود وقف کرده اند و در مجموع اين موقوفات از 1 ميليون رقبه در سراسر کشور برخوردار است مديريت وبلاگ با اشاره به تنوع موقوفات و جلوه هاي نوين وقف گفت : برخي از واقفان در دوره اخير سهام بورس و اوراق بهادار خود را خريده و وقف کرده اند که جزو جلوه هاي نوين وقف است .   وي راه اندازي دفاتر مشاوره در ادارات اوقاف و نظر سنجي از مردم به ويژه از قشر روشنفکر و تحصيل کرده در جهت تبيين نيازهاي روز وقف را از جمله فعاليت هاي جديد سازمان اوقاف دانست

همت مضاعف و کار مضاعف شالوده بقای مراکز تحقیقاتی و اسلامی است

مدیرعامل مرکز علمی تحقیقاتی دارالعرفان شیعی؛ همت مضاعف و کار مضاعف شالوده بقای مراکز تحقیقاتی و اسلامی است ایسکانیوز : مدیر عامل مرکز علمی تحقیقاتی دارالعرفان گفت: همت مضاعف و کار مضاعف خمیر مایه و شالوده بقای مراکز پژوهشی، تحقیقاتی و اسلامی است . به گزارش خبرنگار باشگاه خبرنگاران دانشجویی ایران"ایسکانیوز" آیت پیمان روز یکشنبه در جمع اصحاب رسانه ضمن معرفی مرکز علمی تحقیقاتی دارالعرفان شیعی افزود: این مرکز علمی یکی از فعال ترین مراکز علمی تحقیقاتی جهان اسلام و شیعیان در حوزه امور دینی و فرهنگی است . پیمان با بیان اینکه مرکز علمی تحقیقاتی دارالعرفان شیعی در سال 1377 به همت و تحت اشراف اندیشمند فرزانه استاد حسین انصاریان فعالیت خود را آغاز نموده است، ادامه داد: این مؤسسه فرهنگی و دینی با هدف پاسداری از مرزهای عقیدتی مکتب آل ا... بنیان نهاده شده است . مدیرعامل مرکز علمی تحقیقاتی دارالعرفان شیعی اظهار داشت: تلاش جهت شناساندن فرهنگ ناب اهل بیت عصمت و طهارت(ع) در داخل و خارجی، گردآوری و تألیف و تدوین مقالات، متون. کتب دینی و ترجمه به زبانهای خارجی و بالعکس، برپایی نمایشگاه ها و جشنواره های فرهنگی و هنری با محوریت دین از دیگر اهداف تاسیس این موسسه است . پیمان انجام مبادلات فرهنگی و هنری از طریق ارائه خدمات و کالاهای فرهنگی و هنری از قبیل، کتاب، مطبوعات، نوارهای صوتی و تصویری و نرم افزارهای رایانه ای و تلاش در جهت گردآوری آثار فرهنگی به منظور کمک به حفظ و حراست میراث فرهنگی و دینی را از دیگر اهداف این مرکز برشمرد و بیان داشت : طراحی و تأسیس کتابخانه عمومی و تخصصی و ایجاد مرکز تهیه و تکثیر آثار صوتی و تصویری مذهبی از دیگر اهداف این مرکز است . وی در بخش دیگری از گفت وگوی خود خاطرنشان کرد: ایجاد پایگاههای اطلاع رسانی اینترنتی جهت ارائه خدمات علمی پژوهشی و اطلاع رسانی در زمینه علوم و معارف اسلامی، ایجاد مراکز پاسخگوئی به سئوالات و شبهات عقیدتی، اخلاقی و خانوادگی و اجتماعی بصورت اینترنتی، تلفنی، حضوری و مکاتبه ای از دیگر برنامه های این مرکز است . مدیر عامل مرکز تحقیقاتی دارالعرفان ایجاد مرکز تخصصی تربیت مبلغ و واعظ برای تبلیغ دین در داخل و خارج کشور، جمع آوری و تنظیم و نشر آثار استاد حسین‌ انصاریان که این مهم تاکنون به بیش از 80 جلد کتاب در قالب 50 عنوان همچنین تکثیر بیش از 5 هزار ساعت سخنرانی مضبوط در قالب 480 عنوان از دیگر فعالیت های این مرکز است . پیمان سخنان و تالیفات استاد انصاریان را موضوعات اساسی علوم و معارف اسلامی بخصوص در حوزه عقاید، سیره، اخلاق، تفسیر و عرفان اسلامی و کلام و امور اجتماعی معرفی کرد . وی تصریح کرد: بحمدالله پایگاه اطلاع رسانی عرفان (.irwww.ansarian و www.erfan.ir) که امروز با 3 زبان زنده دنیا در حال فعالیت می باشد. بخش اعظم آثار مکتوب و قریب 3 هزار سخنرانی موضوع گذاری شده استاد انصاریان را در اختیار عموم قرار داده است . وی تاکید کرد: در حال حاضر مجموعه ای از علوم و معارف و سیرة اهل بیت(ع) و مقالات و ویژه نامه های مذهبی و هزاران مورد پرسش و پاسخ عقیدتی، اخلاقی، کلامی و فقهی را در کنار متن قرآن، نهج البلاغه، صحیفة سجادیه با ترجمه روان و دقیق استاد انصاریان در فضای مجازی به صورت رایگان در اختیار علاقه مندان و تشنگان معارف الهی عرضه نموده است . وی افزود : در سال 88 به همت مدیران اجرایی این مرکز سایت اسلام شیعه با 22 زبان زنده دنیا با موضوعات مختلف اسلامی راه اندازی و بحمدالله امروز یکی از مهمترین منابع کلامی، تاریخی، فقهی، عرفانی شیعی محسوب می شود .

بخشی از بیانات مقام معظم رهبری در نخستین روز سال 1389 در جوار حرم مطهر حضرت امام رضا (ع) امسال سى و دومین سالى است که نظام جمهورى اسلامى تشکیل شده است؛ یعنى دومین سال از دهه‌اى است که اعلام شد دهه‌ى پیشرفت و عدالت است. شعار پیشرفت و عدالت، یک شعار محورى است؛ یک مطلب اساسى است؛ یک نیاز است. در این مرحله، هدف کلان ملت عزیز ما و مسئولان باید پیشرفت و عدالت باشد. «پیشرفت» و «عدالت» دو خواسته‌اى است که انسانها به آن نیازمندند. پیشرفت، یعنى از لحاظ علم و عمل و آنچه که در دنیا براى یک جامعه لازم است، به نتائج مطلوب برسد. عدالت هم یعنى میان انسانها تبعیض وجود نداشته باشد، بى‌عدالتى نباشد، ظلم نباشد. هر دو خواسته، جزو خواسته‌هاى اساسى و اصلى و دیرین بشریت است، که تا تاریخ بشر وجود داشته است، این دو خواسته، خواسته‌ى اصلى انسانها بوده است: پیشرفت و عدالت. این شعارها را میشود داد؛ مهم این است که کِى میشود به این شعارها عمل کرد. ما در نظام جمهورى اسلامى، این دهه‌ى چهارم را هنگام مناسب براى عمل در جهت رسیدن به این دو شعار یافتیم. پیشرفت را میشود به معناى حقیقى کلمه به دست آورد؛ عدالت را هم با رشدى که در جامعه‌ى ما هست، با آگاهى و بصیرتى که مردم ما بحمداللَّه پیدا کرده‌اند، موانع را شناخته‌اند، اهداف را تشخیص داده‌اند، دوست و دشمن را امروز جوانهاى ما تشخیص میدهند، اگر مسئولى در پى عدالت باشد، میتواند در جامعه‌ى ما مقدمات استقرار عدالت کامل را فراهم کند. کشور آمادگى‌هاى زیادى دارد. عزیزان من! در این سى سال، ملت و کشور در همه‌ى زمینه‌ها پیشرفت کرده است. زمینه براى یک حرکت عظیم و بنیانى، یک حرکت محسوس که اثر آن را در زندگى مردم بشود ملاحظه کرد، فراهم است. ما هم در زمینه‌ى زیرساختهاى اقتصادى پیشرفتهاى زیادى کرده‌ایم. در زمینه‌ى زیرساختهاى ارتباطى و مواصلاتى کارهاى بزرگى انجام گرفته است. در زمینه‌ى پیشرفت علمى و فناورى، یک روند پرشتابى از چندى قبل تاکنون آغاز شده است. ملاحظه میکنید؛ در زمینه‌هاى علمى، جوانان ما، دانشگاهیان ما، برجستگان و نخبگان ما به یک مراحلى دست پیدا میکنند که براى یک کشورى که از مرحله‌ى دانش و تحقیق و فناورى و ابتکار علمى بسیار دور بوده است و فاصله داشته است، بسیار چیزهاى عجیبى است. جوانان عزیز! امروز در کشور شما چیزهائى که ایران را در ردیف ده کشور اول دنیا قرار میدهد، یا در ردیف هشت کشور اول دنیا قرار میدهد، کم نیست. در بخشهاى مختلف، در بخشهاى علوم زیستى، علوم نانو، علوم فضائى، علوم گوناگون، شما مى‌بینید دانشمندان کشور - که عمدتاً هم همین جوانان پرشور و پرشوق و پرنشاط هستند - توانسته‌اند کشور را به اینجا برسانند که بگویند در این مقوله، ایران جزو هشت کشور دنیاست؛ در این مقوله، ایران جزو ده کشور اول دنیاست؛ یعنى این پیشرفت عظیمى است، این یک جایگاه مهمى است براى کشور. در زمینه‌ى اعتبار و اقتدار منطقه‌اى و بین‌المللى، امروز نظام جمهورى اسلامى و دستگاه اسلامى در کشور ما، آنچنان از ابهت و اهمیتى در چشم کشورها برخوردار است که دشمنان ما هم اعتراف میکنند که اعتبار بین‌المللى جمهورى اسلامى جزو برترینِ کشورهاى همسطح خود و کشورهائى است که میتوانند اثرگذار باشند. میتوان گفت جمهورى اسلامى از لحاظ اعتبار بین‌المللى و سیاسى در منطقه، در درجه‌ى اول قرار دارد. افرادى که بهترین تعبیر درباره‌ى آنها این است که انسان بگوید کوته‌بینند و دقت نظر ندارند، میشنوید از آنها که گاهى از اینکه فلان رئیس کشورِ مستکبر غربى یا فلان وزیر خارجه یا فلان مأمور بین‌المللى درباره‌ى ایران بدگوئى‌اى کرده است، این را دلیل بى‌اعتبارى نظام جمهورى اسلامى میشمارند؛ این خطاست. جمهورى اسلامى امروز در چشم ملتها، در چشم دولتها، حتّى در چشم دشمنانِ خودش داراى اعتبار و اقتدار است؛ یک دولت اثرگذار است. در مسائل جهانى، حضور نظام جمهورى اسلامى، یک حضور محسوس است؛ قابل مقایسه نیست با یک کشورى که از لحاظ وضع اقتصادى و وضع ثروت عمومى، در حد ایران است. یعنى ایران از همه‌ى کشورهائى که از لحاظ اوضاع اقتصادى از او جلوترند یا در سطح او هستند، از لحاظ تأثیر در سیاستهاى منطقه‌اى، بالاتر است. اینها همه زمینه‌هاست؛ سى سال تجربه‌ى خدمتگزارى و مدیریت هم امروز متراکم، در اختیار مسئولان نظام جمهورى اسلامى است. استمرار حرکت این نظام و استقرار و ثبات نظام جمهورى اسلامى، این اهمیت را داشته است، این اثر بزرگ را گذاشته است که یک تجربه‌ى متراکمِ ذى‌قیمتى در برخورد با مسائل جهانى و منطقه‌اى و مسائل داخلى در کشور جمع شده است؛ این خودش یک زمینه‌ى بسیار مهمى است، یک زیرساخت قابل توجهى است. چشم‌انداز روشنى تعیین شده است - یعنى سند چشم‌انداز بیست ساله‌ى جمهورى اسلامى - این سند باارزشى است. دولتهائى که پشت سر یکدیگر با انتخاب مردم بر سر کار مى‌آیند، میتوانند بر اساس این سند چشم‌انداز، اهداف را مشخص کنند؛ هر کدام بخشى از راه را بروند و دنباله‌ى کار را به دولت بعدى بسپارند. وجود سند چشم‌انداز، یکى از امکانات باارزش نظام جمهورى اسلامى است. یکى از امکانات بزرگ نظام، این نسل جوانِ تحصیلکرده‌ى پرانرژىِ پرانگیزه‌اى است که در کشور ما وجود دارد. اینها تحصیل کرده‌اند، درس خوانده‌اند، باانگیزه‌اند، در راه فهم و درک مسائل گوناگون در بخشهاى مختلف تلاش میکنند، داراى اعتماد به نفس‌اند. ما امروز در جوانهایمان احساس میکنیم یک اعتماد به نفسى وجود دارد که در گذشته وجود نداشته است، و در کمتر ملتى هم این را مشاهده میکنیم. هر کدام از این مسائل گوناگون اقتصادى و فنى و سیاسى و اجتماعى و مسائلى که احتیاج به دانش و تخصص دارد، اینها را وقتى انسان با مجموعه‌هاى جوان و اهل تحقیق مطرح میکند، مى‌بیند اینها با اعتماد به نفس، میگویند میتوانیم. احساس نمیکنند که عاجزند، ناتوانند؛ احساس میکنند میتوانند. این اعتماد به نفس خیلى ارزش دارد براى یک ملت که احساس کند میتواند؛ چون سالهاى متمادى به ما تلقین میشد که شما نمیتوانید. به ملت ما گفته میشد شما عُرضه ندارید. سیاستمداران کشور، حکام جائرى که بر کشور ما مسلط بودند و غالباً با دشمنان این ملت دستشان در یک جیب و در یک کیسه بود، اینها غالباً به کشور ما، به مردم ما، به جوانهاى ما تلقین میکردند که نمیتوانید؛ زحمت بیهوده نکشید. یعنى باید ما بنشینیم، دیگران تحقیق کنند، پیشرفت پیدا کنند، ما برویم از آنها دریوزگى کنیم، گدائى کنیم، از آنها بگیریم؛ خودمان نمیتوانیم از درون خود بجوشیم. این به ملت ما و جوانهاى ما و نسل ما تلقین میشد و جزو باورهاى این ملت بود. در دوران جوانى ما، آنطورى که در جامعه واضح بود، این احساس وجود داشت که ایرانى نمیتواند؛ فرنگى‌ها، اروپائى‌ها، آمریکائى‌ها باید پیش بروند، ما باید دنبال آنها حرکت کنیم و از آنها یاد بگیریم. اینکه ما هم میتوانیم یک راهى را باز کنیم، یک حرکتى را شروع کنیم، یک قلمروى را از قلمروهاى مهم زندگى فتح کنیم، این براى ملت ما یک امر باور نکردنى بود. امروز درست بعکس شده است. جوان ایرانى، هیچ مقوله‌اى از مقوله‌هاى مهم نیست که برایش مطرح بشود و احساس کند که نمیتواند. عرض کردم؛ در مسائل علمى، در مسائل فنى، در مسائل سیاسى، آنچه که براى مجامع اهل تحقیق و پژوهش ما - که عمدتاً هم جوانهاى کشورمان هستند - مطرح میشود، کارها و پیشرفتهاى گوناگونى که مطرح میشود، جوان ایرانى احساس میکند که میتواند. این اعتماد به نفس، چیز بسیار مهمى است. این اعتماد به نفس در مجامع علمى پشتوانه‌اى دارد از اعتماد به نفس ملى؛ آن چیزى که من در چند سال قبل از این مطرح کردم که باید ملت به اعتماد به نفس ملى برسد؛ یعنى احساس کند که همه‌ى کارهاى بزرگ را میشود با اراده، با خواست، با حرکت انجام داد. در هیچ کارى ما عاجز نیستیم. اینها زمینه‌هاى پیشرفت است

.