آموزه هاي قرآني و تبيين عوامل رشد اقتصادي (4)
نويسنده:
علي سعادت پناه
عامل پاي بندي به آموزه هاي وحياني: پاي بندي و عمل به آموزه وحياني الهي از اسباب بهره مندي از توسعه اقتصادي و دست يابي به شكوفايي و رشد اقتصادي دانسته شده است. بنابراين اگر جامعه اي به قوانين و تعاليم وحياني مانند تعاليم و آموزه هاي قرآن عمل نكند نمي تواند انتظار داشته باشد كه به رشد و شكوفايي اقتصادي درست و واقعي دست يابد. در تحليل قرآن عمل به آموزه هاي وحياني (تورات و انجيل و قرآن) عاملي مهم براي دست يابي به توسعه اقتصادي دانسته شده و در آيه 66 سوره مائده به اين مهم اشاره و تاكيد شده است.
نويسنده:
علي سعادت پناه عوامل معنوي شكوفايي اقتصادي: قرآن دست كم از 7 عامل معنوي در حوزه رشد اقتصادي و شكوفايي آن سخن به ميان آورده است. به نظر مي رسد كه اين عوامل مي تواند به عنوان عوامل كلي و اصلي قلمداد شوند و يا مي تواند (در برخي موارد) به عنوان عامل مصداقي و جزيي از يك عامل اصلي به شمار آيد. با اين همه براي روشن شدن مطلب و ديدگاه و نگرش قرآن به اين مسئله همان گونه كه قرآن تاكيد ورزيده است به اين عوامل به صورت جداگانه پرداخته مي شود.
نويسنده:
علي سعادت پناه هنگامي كه از عوامل اقتصادي سخن گفته مي شود مي بايست به دو دسته عوامل مادي و معنوي اشاره كرد. بنابراين در اين جا بر پايه اين بينش و نگرش به تحليل عوامل پرداخته شده و هر دو دسته را به طور جداگانه مورد تحليل و بررسي قرارمي دهيم.
عوامل مادي رشد اقتصادي: قرآن به سه مسئله به عنوان عوامل اصلي در حوزه عوامل مادي رشد اقتصادي توجه مي دهد كه دو امر آن بيرون از حوزه انسان و مرتبط به عوامل بيروني است و تنها يكي از اين عوامل به حوزه انساني به شكل مستقيم ارتباط پيدا مي كند.
نويسنده:
علي سعادت پناه اقتصاد در نگرش اسلامي به گونه اي تعريف و تبيين مي شود كه ارتباط تنگاتنگ و استواري با معنويت مي يابد. از اين رو، اقتصاد اسلامي داراي هويت خاص مي شود و تفاوت محسوسي با شيوه ها و روش ها و حتي اهداف اقتصاد غيراسلامي پيدا مي كند. بنابراين سخن گفتن از اقتصاد اسلامي نه تنها معنا و مفهوم مي يابد بلكه تفاوت هايي را سبب مي شود كه مي بايست در حوزه عمل اقتصادي و فعاليت هاي اقتصادي خود را نشان دهد.
نويسنده:
علي سعادت پناه اين كتاب با تاكيد بر نظريات شهيد صدر، به بررسي مكاتب اقتصادي از منظر اخلاق ميپردازد و با دلايل وحياني، روايي و عقلايي، استدلالهاي علمي و تجربي را در اين باره به اثبات ميرساند. اين كتاب ميكوشد اثبات كند كه اقتصاد علاوه بر رعايت قوانين اجتماعي، سياسي، حقوقي و حتي ديني بر ارزشها و فضايل اخلاقي نيز استوار است و توسعه اقتصادي پايدار بدون تاثيرپذيري از اخلاق ـ با گرايش ديني آن ـ دست نيافتني است.
نويسنده:
علي سعادت پناه ادلّه تغيير قيمتها گروه دوم، بر تغيير قيمتها، به نقلهاي روايي، وجود احتکار، قحطي و خشکسالي در آن زمان استناد کردهاند. 1. نقلهاي روايي بر افزايش قيمتها 1. انس بن مالک نقل ميکند: قيمتها در زمان رسولالله افزايش يافت. مردم گفتند: اي رسول خدا! قيمت کالاها بالا است آن را براي ما قيمتگذاري کن حضرت فرمود: ان الله هو المسعر القابض الرازق و اني لارجو ان القي الله و ليس احد منکم يطالبني بمظلمة في دم و لامال (سنن ابيداوود: ج 2، ص 135). خداوند قيمتگذار، کاهش و افزايشدهنده است و من دوست دارم در حالي خداوند را ملاقات کنم که کسي از شما در خون يا مال از من طلبي نداشته باشد.
نويسنده:
علي سعادت پناه اقتصاد اسلامي که دانشي نوپا است، ريشهاي عميق در دوران مبارک حضرت پيامبر اکرم دارد و بنيانهاي فکري آن، در زمان حضرت پيريزي شده؛ به همين جهت، مطالعه اقتصاد آن زمان بهرغم تفاوتهاي فراواني که با زمان حاضر دارد، در تبيين چارچوب کلّي اقتصاد اسلامي مؤثر است. ب ديهي است که در اين مطالعه لازم است اقدامهايي که حضرت در جايگاه رئيس نظام براي زمان خاص خود انجام داده، از قوانيني که بهصورت تشريع کلّي براي همه زمانها وضع کرده است، تفکيک شود. همانگونه که شناخت قوانين ثابت براي طراحي چارچوبهاي نظام لازم است آشنايي با اقدامهاي مقطعي پيامبر نيز براي کشف اصول سياستگذاري و برخورد با پديدههاي متغير مفيد است.
نويسنده:
علي سعادت پناه از خطوط ممتاز و متمايز «اقتصاد اسلامي» و «اقتصاد سرمايهداري» موضوع مالكيت است. مالكيت از جمله بحثهاي پرسابقه در تنازعات اقتصادي و سياسي در تاريخ ظهور مفاهيم مدرن است. حاكميت سرمايه با تكيه بر مفروضات انسانشناسي غربي و تئوري هايي با روش شناسي فرد گرايانه، توانست تعريفي جديد از مالكيت ارائه دهد كه در آن انسان با استناد به حريم خصوصي به برهمافزايي، سود و لذت فكر ميكند. كلاسيكهاي اقتصاد بر همين باور حكم كردند كه سود افراد ميتواند به رفاه كل جامعه منتهي شود. اما اين نگاه از مالكيت و اين گفتمان از انسان و حريم خصوصي طي چند سده تجربه، نتوانست آرمان كلاسيكهاي اقتصاد را محقق كند.
آموزه هاي قرآني و تبيين عوامل رشد اقتصادي (3)
آموزه هاي قرآني و تبيين عوامل رشد اقتصادي (2)
¤عوامل رشد اقتصادي در قرآن:
آموزه هاي قرآني و تبيين عوامل رشد اقتصادي (1)
گستره دامنه و تاثيرات اخلاق در اقتصاد
بررسي تاثير ارزشهاي اخلاقي در اقتصاد در كتابي با عنوان «اخلاق در اقتصاد» نوشته رحمتالله عليرحيمي از سوي انتشارات پرشكوه منتشر شد.
آموزه هاي اقتصادي پيامبر اعظم (ص) (2)
آموزه هاي اقتصادي پيامبر اعظم (ص) (1)
«مالکیت» و محدودیت های آن در اسلام
مالكيت از منظر شهید بهشتی، شهید مطهری و علامه حکیمی؛
