قیمت تمام شده به تفکیک هزینه ها،لیست تجهیزات و ماشین آلات طرح، ارائه پیش فاکتور تجهیزات و ماشین آلات تعیین منابع تأمین مالی طرح و هزینه های مالی آن، محاسبه نقطه سر به سر، میزان فروش در نقطه سر به سر، محاسبه سود ویژه، ناویژه و سود عملیاتی، تعیین عملکرد سود و زیان طرح برای کل سرمایه گذاری،انجام بررسی های اقتصادی و ده ها پارامتر دیگر در etarh.com طرح های کشاورزی (زراعت، باغبانی و ...) طرح توجیهی باغداری و پرورش میوه طرح توجیهی کشت گیاهان گلخانه ای (خیار درختی ) طرح توجیهی تولید و پرورش موز گلخانه ای طرح توجیهی احداث باغ پسته طرح توجیهی زراعت گیاهان علوفه ای طرح توجیهی کشت یونجه و تولید علوفه ای طرح توجیهی تولید محصولات خارج از فصل در گلخانه طرح توجیهی پرورش قارچ خوراکی طرح توجیهی احداث باغ زیتون طرح توجیهی پرورش گل گیاه زینتی طرح توجیهی پرورش گل و گیاه طرح توجیهی پرورش صیفی جات طرح های علوم دامی و شیلات طرح توجیهی پرورش شترمرغ طرح توجیهی پرورش بره پرواری طرح توجیهی پرورش بلدرچین طرح توجیهی پروار بندی گوساله طرح توجیهی پرورش گاو شیری طرح توجیهی پرورش مرغ گوشتی طرح توجیهی پرورش کرم ابریشم طرح توجیهی پرورش اردک مادر طرح توجیهی پرورش گاو شیری اصیل طرح توجیهی پرورش گاومیش طرح توجیهی پرورش شتر طرح توجیهی پرورش اسب طرح توجیهی پرورش مرغ تخمگذار طرح توجیهی پرورش مرغ مادر گوشتی طرح توجیهی پرورش مرغ مادر تخمگذار طرح توجیهی پرورش بوقلمون طرح توجیهی پرورش ماهی قزل آلا طرح توجیهی پرورش کپور ماهیان طرح توجیهی پرورش میگو طرح توجیهی پرورش و نگهداری زنبور عسل.
برگرفته از سایت:niaz24
طرح تجاری به عنوان یک راهنما برای تصمیم گیری در طول زندگی کاری تان همراهتان خواهد بود. اولین سوال این است که آیا باید در اولین فرصت شروع به کار کرد یا نه. دومین مزیت طرح تجاری این است که وام دهندگان و سرمایه گذاران و تمام کسانی را که قبل از تخصیص سرمایه یا تصویب وام طرح تجاری طلب می کنند را راضی نگه می دارد. طرح شما به عنوان پلی ارتباطی میان شما و همکاران، هم پیمانان ، فروشندگان، کارمندان و حتی مشتریانتان در خدمتتان خواهدبود.
گام اول – قبل از شروع به نوشتن، ابزارها و منابعی را که می توانند یاری رسان باشند بیابید.
علاوه بر کتابها، برنامه های نرم افزاری نیز می توانند از عهده این مسئولیت برآیند. شما می توانید از مرکز توسعه صنایع کوچک، دانشگاهها، دانشکده ها، کلاسهای خصوصی و کنفرانس ها کمک بگیرید. نباید تمامی کارها را بر دوش مشاورین بیاندازید. البته حقوق مشاوران با تجربه از ساعتی سیصد دلار به پایین است و عموما کیفیت کاری آنها در ارتباط مستقیم با حقوق دریافتی شان است. پنسیون می افزاید که استخدام یک مشاور هزینه ای در حدود 5 الی 10 هزار دلار در پی خواهد داشت.
گام دوم – اندیشه هایتان را با اعداد و ارقام پشتیبانی کنید.
به یاد داشته باشید که یک طرح تجاری همزمان باید کیفی و کمی باشد. پنسیون براین عقیده است که :" یک طرح تجاری فقط شامل نگارش تصورات و دیدگاههایتان از کارتان نیست. بلکه تفسیر آن با شرایط مالی قابل محاسبه، اهمیت دارد." و این به آن معناست که شما در کنار نیاز به توضیحاتی در مورد طرحتان به اعداد و ارقامی نیاز دارید که تا حد امکان دقیق باشند. با نگارش بخش نظری و مفهومی طرح شروع کرده و بعد به بخش های مالی برسید. پنسیون می گوید:" مفاهیم را با واحد پول بیان کنید." به طور مثال با موضوع تبلیغات شروع کنید، اینکه هرچند وقت یکبار، در چه اندازه هایی و در چه مکانهایی تبلیغات خواهید داشت. اینگونه می توانید هزینه تبلیغاتتان را محاسبه کنید و حاصل یک عدد خواهد بود که شما می توانید برای هزینه های تبلیغات از آن بهره بگیرید." بخش نظری و مفهومی طرحتان بدون بخش مالی فاقد ارزش و کاربری است.
گام سوم – هنگام برآورد و پیش بینی هزینه ها واقع بین باشید.
پنسیون می گوید:" اشتباه متداول هنگام نگارش یک طرح تجاری، تخمین خلاف واقع درآمدها و هزینه هاست." بازار هدف خود را به یک موقعیت خوشایند و مناسب محدود کرده و هزینه ها و درآمدهای خود را طبق این بازار تخمین بزنید. با شناسایی خریداران مستعد شروع کنید و سپس این افراد را از لیستتان حذف کنید: افرادی که برای خرید آمادگی ندارند، سوددهی لازم را ندارند، نمی توانند راه حل های شمارا پشتیبانی کنند و یا خدمات شما را به عنوان یک نیاز تلقی نمی کنند."
گام چهارم – دست کم جریان نقدینگی ماهیانه را برای سال اول برآورد کنید.
بر عقیده پنسیون:" نقدینگی بخش بحرانی و بسیار مهم طرح است." همچنین باید یک برآورد کلی از سود و زیان خود طی یک سال و یک ترازنامه تهیه کنید. نقاط احتمالی شکست و نقاطی که درآنها فروش جوابگوی هزینه ها خواهد بود، را تعیین کنید. با مراجعه به نسبت های اختصاصی صنعتی به چاپ رسیده، نسبت های مالی مختص کار خودرا جستجو کنید و مطمئن شوید که فرضیاتتان واقع بینانه بوده است. پنسیون می گوید:" اگر شغل سبزی فروشی نیم درصد سود دهی دارد و شما برای آن 28 درصد سود تخمین زده اید، احتمالا بهتر است در مورد آرزوهایتان تجدید نظر کنید."
گام پنجم – به بازاریابی توجه ویژه ای داشته باشید.
ابتدا هدف گذاری کنید: به تجزیه و تحلیل بازار، شناسایی بازارهای هدف، جستجوی رقبا و ارزیابی جهت گیری های بازار بپردازید. سپس سیاست و تدبیری برای بازاریابی بیاندیشید. که شامل دسته بندی تان به فروش، ترفیعات، تبلیغات، روابط عمومی ، فعالیت در شبکه های ارتباطی، ساخت جامعه، سرویس دهی به مشتریان و دیگر ابزارها و مسیرهای بازاریابی باشد. طرح را تهیه کنید که سیاست های بازاریابی رقبا را قابل اجرا کند. معیارهایی را در نظر بگیرید تا از وقوع صددرصد طرح هایتان آگاه شوید.
برگرفته از سایت:avacnet.com
یک طرح کسب و کار آماده سرمایه گذارى یکجا همه مراحل سرمایه گذارى را لیست مى کند. شخص این ملزومات را با ارائه نمایى جامع از طرح و با جزئیات اهداف و واقعیات کسب و کار خود فهرست مى کند .
چند بخش مهم که جنبه هاى مختلف سرمایه گذارى را در بر مى گیرد در زیر آمده است :
مدیریت :
سرمایه گذاران فقط بر روى طرحها و ایده هاى خود سرمایه گذارى مى کنند بلکه در مدیریت آن هم سهیم هستند. به بهترین نحوى که مىتوانید دانش، شور و شوق و احساس تعهد خود را به کسب و کارتان نشان دهید. قابلیت گروه شما همراه با سطح تجربه شان، شور و شوق و احساس تعهد نسبت به اهداف کسب و کار و همچنین تعهدات آنان از جمله عواملى هستند که سرمایه گذاران قبل از تصمیم گیرى مورد بررسى قرار مىدهند .
مشترى :
به سرمایه گذاران نشان دهید که نیازها و خواسته هاى مشتریان را درک مىکنید و همین طور خط مشى بازاریابى خود را به طور واضح در طرح کسب و کارتان بیان مىکنید .
توصیف کالا/ خدمت :
توضیح کاملى از کالا یا خدمت پیشنهادى را با جزئیات مطرح کنید. توصیف کوتاهى از صنعت کلى کالا یا خدمت، همراه با جزئیات مشترى آن کالا ضرورى است. سرمایه گذاران باید بدانند که براى چه نوع مشترى در دسترس تسهیلات لازم را فراهم کنند .
طرح خط مشى بازاریابى :
یکى از مهمترین بخش هاى کسب و کار، طرح خط مشى بازاریابى شماست. این بخش مزیت رقابتى بودن مداوم شما را براى سرمایه گذارانتان مطرح مىکند. با این روش به آنها اطمینان مى دهید که چرا شما موفق خواهید بود در حالى که دیگران شکست خورده اند. این بخش قسمتى است که شما تعریفى قطعى از مشتریان خود، اندازه بازار، مشخصه ها، چشم انداز رشد، روش ها و پتانسیل فروش در هر مقوله از کالا/ خدمت را در آن مى گنجانید. اینجا جایى است که خط مشى هاى قیمت و اینکه چگونه مى توانند مستقیماً روى پتانسیل رشد هر یک از کالاها یا خدمت تأثیر بگذارد شرح داده مى شود. همچنین مهم است که طرح شامل سهم بازار و تأثیرات توسعه در روند کار باشد .
سدهاى ورودى :
همراه با دادن جزئیات اینکه کالا / خدمت شما چیست و مشتریان چیست و مشتریان شما چه کسانى هستند شما همچنین باید به سرمایه گذارانتان اطلاع دهید که چگونه متنع از ربودن مشتریان خود توسط رقبا خواهید شد. این سدهاى ورودى ضرورتاً استراتژى کسب و کار شما براى ناکام گذاشتن رقیبانتان و رشد در بازار را توضیح مىدهد. سرمایه گذاران باید قبل از سرمایه گذارى روى کار شما از درستى استراتژى تان مطمئن شوند .
مرکز کارآفرینی دانشگاه صنعتی امیر کبیر
برگرفته از سایت:راز دانش
اساساً طرح کسب و کار نوشته میشود تا بتواند در وهله اول راهنمای سازمان در فعالیت خود برای رسیدن به اهدافش باشد. علاوه بر این، کاربرد مهم و اصلی طرح کسب و کار هنگامی است که سازمان نیاز دارد فرد یا سازمانی برای انجام کاری قانع نماید. اگرچه معمولاً طرح کسب و کار برای تأمین سرمایه استفاده میشود ولی در مواقع دیگر نظیر فروش کسب و کار و ادغام دو شرکت (Merger & Aquisition) و قرارداد مشارکت در پروژهها (Joint Venture) نیز به کار میرود .
۱ ) اخذ وام : برای گرفتن وام چه به صورت انتشار اوراق مشارکت یا اوراق قرضه و چه به صورت دریافت پول از بانک لازم است که شرکت طرح کسب و کار خود را ارائه دهد. در صورت انتشار اوراق قرضه نیز بانک یا مؤسسه منتشرکننده بر اساس طرح کسب و کار شرکت، ارزیابی مالی اعتباری (Financial Credit Rating) به عمل میآورد و بر این مبنا نسبت به تعیین نرخ بهره و انتشار اوراق اقدام میکند .
۳ ) شرکت در مسابقات طرح کسب و کار : شرکت در مسابقات طرح کسب و کار (Business Plan Competition) یکی دیگر از انگیزههای نوشتن طرح است. چنین مسابقاتی که در سطح دانشگاهی و ملی کشورهای مختلف دنیا برگزار میشوند، هدف توسعهی کارآفرینی را دنبال میکنند. افراد جوان بهویژه دانشجویان طرح تبدیل ایدههای خود را به کسب و کارهای انتفاعی و غیرانتفاعی مینویسند و با شرکت در مسابقات از جوایز و کمکهایی برای راهاندازی کسب و کار خود بهرهمندمیشوند .
۴ ) حضور در مراکز رشد و پارکهای فنآوری : چند سالی است که مراکز رشد و پارکهای فنآوری در کشور راهاندازی شدهاند. این مراکز امکان برخورداری شرکتهای مستقر از امکاناتی نظیر دفتر کار، خدمات مشاوره، امکانات اداری، و برخی تسهیلات مالی را فراهم میآورند. متقاضیان حضور در مراکز و پارکها باید پیش از هر چیز طرح کسب و کار خود را آماده نمایند و بتوانند توجیهپذیر و فنآورانه بودن کسب و کار خود را نشان دهند .
۵ ) ورود به بورس : شرکتهایی که قصد عرضه سهام خود را به عموم دارند، لازم است جزئیات کاملی از وضع موجود شرکت، برنامههای آینده، و پیشبینیهای خود از آیندهی شرکت را به سازمان بورس و نیز خریداران اطلاع دهند . طرح کسب و کار این شرکتها باید از بخش مالی منسجم و کاملاً دقیقی شامل تحلیلهای مالی (Financial Analysis) به ویژه ارزشگذاری (Valuation) سهام باشند .
۶ ) مذاکره و دریافت امتیازات تجاری : به دلایل مختلفی ممکن است دو شرکت با یکدیگر وارد مذاکره شوند. ممکن است شرکتی قصد داشته باشد نمایندگی یک شرکت دیگر را اخذ نماید، یا آنکه به صورت مشترک با شرکتی وارد مناقصه شود، یا تحت لیسانس شرکتی به تولید بپردازد. در همهی این موارد لازم است که شرکت پیشنهاددهنده پیش از شروع مذاکره یا حین آن طرح کسب و کار خود را ارائه دهد . طبیعتاً در چنین طرحهایی عمده تمرکز بر وضع موجود شرکت و قابلیتها و پتانسیلهای موجود آن است .
برگرفته از: businessplan.ir
اگر قصد دارید فعالیت جدیدی را در دنیای تجارت آغاز کنید، قبل از هر چیز از خود در مورد چرایی آن پرسش کنید. پاسخ به این سوال که «آیا برنامهای مشخص برای این کار در نظر گرفتهاید یا خیر؟» بسیار مهم است چرا که در غیر این صورت اقدام شما چیزی جز خیالپردازی بیهوده یا گام نهادن در راهی فرسایشی که سرانجام آنرها کردن کار است نخواهد بود .
در واقع با تنظیم راهکارهای مناسب، موفقیت شرکت خود را تضمین میکنید و مطابق برنامهای مشخص گام برمیدارید; برنامهای که نقشهء عبور موفق یا منحرف از جاده در فعالیت شغلی است .
در ادامه راهکارهایی سودمند برای دستیابی به موفقیت در این راه ذکر میشود :
این خلاصهء روند فعالیت شغلی شما را به اطلاع موسسات مالی و اعتباری میرساند و در واقع مهمترین معرف شما به این مراکز است .
اگر نتوانید اهمیت شغل خود را به مامور مربوطه بقبولانید، کاری از پیش نمیبرید . این برنامه همچنین ابزار ارتباطی کارکنان و مشتریان احتمالی شما به عنوان پشتیبان فعالیتهای شماست .
تاریخچه و هدفهای شرکت
تاریخچهء فعالیت و نحوهء پیدایش شرکت را به وضوح توضیح دهید. همچنین در چند عبارت کوتاه هدفهای بلندمدت و کوتاهمدت خود را بیان کنید: فکر میکنید در چه مدت به رشد نهایی مورد نظر خود برسید؟ مشتریان احتمالی شما چه کسانی هستند؟و ...
زندگی حرفهای گروه مدیریت
در این مرحله باید نام و سوابق گروه مدیریت و مسوولیتهای این افراد را در دسترس و اطلاع عموم قرار دهید .
خدمات یا تولید احتمالی
در این بخش باید به بررسی تفاوتهای تولیدات و خدماتتان با محصولات موجود در بازار بپردازید و بتوانید مزیتهای رقابتی فعالیتخود را مشخص کنید .
پاسخ بازار با تولیدات و خدمات شرکت
به خاطر داشته باشید که شما باید موسسات مالی کارکنان و دیگران را قانع کنید که بازار تولیدات شما رشدی فراوان خواهد داشت. برای این کار تحقیق کنید .
اگر شرکت کوچکی را اداره میکنید، باید میزان استقبال مشتریان را در شعاع بینهایت برآورد کنید. اگر شرکت شما خدمات روی خط ارایه میکند یا شیوهءتجارت کهن را با این روش آمیخته است، باید با تبلیغات مناسب میزان تقاضا را افزایش دهید .
برنامهای مشخص برای بازاریابی
شما چگونه حضور خود را در عرصهء تجارت به اطلاع دنیای تجارت میرسانید؟ آیا فقط به روش بازاریابی دهان به دهان اکتفا میکنید یا در روزنامه، تلویزیون یا اینترنت هم تبلیغ میکنید؟ آیا تاکنون به این موضوع اندیشیدهاید؟ آیا بودجهای را برای بازاریابی اختصاص دادهاید؟ چه مقدار؟
پیشبینی سه یا پنج سالهء وضعیت مالی شرکت
این بخش در واقع برآورد مالی چند ساله و روش تحقق این پیشبینیهاست. همچنین باید میزان وامهای مورد نیاز شرکت در این قسمت مشخص شود .
صحت این برآورد موفقیت یا شکست مالی شرکت را تعیین میکند. اگر در انتخاب الگوی مناسب مالی شرکت دچار تردید هستید میتوانید از کارشناسان امور مالی کمک بگیرید . این کار ارزش هزینه کردن را دارد .
تنظیم برنامهای برای گریز از خطرات احتمالی
تمام شرکتهای بزرگ و موفق، روشهایی برای اجتناب از وضعیت خطر و نجات از آن در نظر میگیرند .
در این بخش باید رشد درآمد، بازدهی، موفقیت و عدم موفقیت را در بازار در نظر بگیرید و به یاد داشته باشید هر اندازه کسب و کارتان موفق و مترقی باشد، باز هم همواره این احتمال وجود دارد که دستخوش حوادث و ناملایمات پیشبینی نشده شوید .
منبع: روزنامه سرمایه
نویسنده: داوود حیدری
برگرفته از: businessplan.ir
معرفی طرح کسب و کار
اولین و شاید مهمترین دلیل نوشتن طرح کسب و کار، بررسی امکانپذیری و توجیهپذیری انجام یک کسب و کار است.
نوشتن طرح کسب و کار علاوه بر اینکه به تحلیل شرایط کمک میکند، در تصمیمگیری در خصوص نحوهی اجرا نیز میتواند بسیار مؤثر باشد. با توجه به اینکه طرح کسب و کار یک برنامهی اجرایی است، نوشتن دربارهی زوایای مختلف کسب و کار باعث میشود که مشکلات بالقوهی اجرا و ناسازگاریهای موجود مابین بخشها شناسایی شده و راهکارهای لازم برای آنها اندیشیده شود .
طرح کسب و کار یک سند رسمی است به این معنا که امکان ارائهی آن به ذینفعان درون و برونسازمانی وجود دارد. مکتوب کردن ایده به این شکل امکان انتقال آن به دیگران و متقاعد کردن آنها نسبت به ضرورت یا بازدهی مناسب کسب و کار را فراهم میآورد. تا هنگامی که یک ایده به شکل مناسبی مستند نشده باشد، امکان بررسی، تحلیل، نقد و در نهایت پذیرش یا رد آن وجود ندارد .
برگرفته از: businessplan.ir
یک طرح کسب و کار باید به سئوالات کلیدی زیر پاسخ گوید :
چه چیزی؟
چرا؟
چگونه؟
چه کسی؟
چه زمانی؟
چقدر؟
علاوه بر سئوالات کلیدی فوق میتوان با استفاده از سئوالات ریز شده به نکات اساسی که باید در طرح کسب و کار منعکس شود اشاره نمود :
چه چیزی؟
هدف سازمان شما چیست؟
خدمات، محصولات یا فرآیندهای منحصر به فرد شما جیست؟
اهداف این خدمات، محصولات و فرآیندها چیست؟
چهچیزی را میخواهید به صورت متمایز انجام دهید؟
چرا؟
چرا سازمان شما متفاوت است؟
چرا سازمان شما موفق میشود؟
چرا سازمان شما می تواند بر موانعی مانند رقبا، قیمت بالا یا بازار کوچک فائق آید؟
چرا باید سرمایهگذاران به شما اعتنا کنند؟
چرا باید شرکایی با شما همراه شوند؟
چگونه؟
چگونه شما به اهدافتان دست می یابید؟
چگونه سازمان شما فنآوری، نیروی انسانی یا سرمایههای هوشمند خود را گسترش میدهد؟
چگونه به سودآوری می رسد؟
چگونه مشتریان خود می یابید و از رقبا پیشی میگیرید؟
چه زمانی؟
چه زمانی به اهدافتان میرسید؟
چه زمانی محصولتان بازرسی میشود؟
چه زمانی محصول آماده فروش و ارایه میشود؟
چه زمانی شروع به سود دادن میکنید؟
چه زمانی سازمان خود را گسترش داده و به فکر محصول جدید میافتید؟
چه زمانی سازمان شما یک سازمان سودده میشود؟
چه کسی؟
مدیر سازمان شما کیست؟
از نظر شما افراد کلیدی برای بقا و موفقیت چه کسانی هستند؟
رقبای شما جه کسانی هستند؟
سرمایهگذاران یا شرکای شما کیستند؟
مشتریان شما چه کسانی هستند؟
چقدر؟
چقدر سود تولید می کنید (در بازههای مختلف)؟
هزینه رسیدن به نقطهی سر به سر چقدر است؟
سرمایه اولیه چه قدر است؟
هزینههای گسترش و توسعه چقدر است؟
چقدر حاضرید به سرمایهگذارانتان امتیاز بدهید؟
آمادهسازی یک طرح کسب و کار مستلزم داشتن آگاهی کافی در مورد بسیاری حیطههای کسب و کار است. مدیریت منابع انسانی، علم مالی، مدیریت داراییهای معنوی، مدیریت زنجیرهی تأمین، مدیریت عملیات، و بازاریابی مهمترین آنها هستند . میتوان طرح کسب و کار را به صورت مجموعهای از زیربخشها دانست که هریک، بخشی از موضوعات فوق را پوشش میدهد .
برگرفته از: businessplan.ir
یک برنامه تجاری سنگ بنای شروع تجارت است که همچون ابزاری مخصوص در جهت باز نگری ترقی و رشد کمپانی تان به کار می رود . در زیر به ۱۰ برهان کلیدی علت نیاز شما به یک برنامه تجاری اشاره شده است :
جذب کردن سرمایه گذاران :
بررسی میزان عملی بودن ایده های تجاری :
با برنامه ریزی تجاری یک چشم اندازی اجمالی به تمام جوانب کار آماده میکنید و می توانید قابل دسترس بودن اندیشههایتان را تعیین کنید .
تهیه خلاصه ای از رئوس هر حوزه از تجارت :
جوانب مختلف پروژه سود دهی تجارت از نظر هزینه ها و عملیات، برای هر روز میتوانید به تفصیل شرح دهید ازقبیل چه کسی ، چه چیزی ، در چه مکانی و چرا .
مشخص کردن مراحل برجسته کار :
با پیش نگری جایگاه تجارتتان در 6 ماه ، یک سال ، یا پنج سال آینده، نه تنها سرمایهگذاران بالقوه را از طرحهای تجاری تان مطلع می کنید، بلکه برای خود و همچنین کارکنان تان نیز مراحل مهم واقعی وبرجسته زندگی کاری را وضع می کنید .
فراگرفتن در مورد بازار :
تحقیق ، تحلیل و نوشتن پیرامون بازار نه تنها شما را با دید گاهی کلی در زمینه برنامه تجارتتان آماده می کند ، بلکه فراستی عمیقتر از بازار به شما می دهد .
تعیین کردن احتیاجات مالی :
فرایند نوشتن برنامه تجاری تان شما را به تحلیل تصویر مالی ملزم می کند .
جذب کردن افراد سطح بالا :
برنامه تجاری شما به افراد دارای استعداد و قریحه چشم اندازی از تجارتتان ارائه میدهد .
باز بینی تجارتتان :
یک برنامه تجاری به عنوان وسیله پیشرفت تجارت به کارمی رود تا شما بتوانید پیشرفتتان را بازنگری کنید .
تدبیر برنامه های محتمل الوقوع :
سپری کردن برنامه های تجاری اغلب شامل بعضی برنامه های محتمل الوقوع اند. با مزیت مالک بودن اسناد قابل دسترس ، می توانید بدون صرف زمان تصمیم بگیرید به چه نحوی ، کجا و چه موقع تغییرات ضروری را اتخاذ کنید
منبع: ماهنامه تدبیر، شماره ۱۷۲
نویسنده: ژولیت عزتی
برگرفته از: businessplan.ir
نوشتن یک برنامه خوب تجاری پیش نیاز انجام درست وظایف میباشد .از این رو ، صرف وقت برای تهیه آن از طریق لحاظ کردن ۱۰ مرحله مقدماتی ذیل ، مفید فایده خواهد بود :
۲ - برای شروع تجارت ابتدا اهدافتان را برای سه تا پنج سال آینده فهرست کنید .
۳ - به طور واضح مخاطب تان را معین کنید .
4 – یک جدول محتویات بنویسید تا دقیقا" بدانید که به چه بخشهایی برای تحقیق و اطلاعاتی را برای تقویت شان نیاز دارید .
۵ - از اطلاعاتی که برای تحقیق نیاز خواهید داشت لیستی تهیه کنید . به عنوان مثال ، به شاخص آمار در مورد آمارگیری نفوس مخاطبان خود ، رقیبان ، مرکز تجارت ،و از این قبیل احتیاج دارید .
۶ - منابع تحقیقی را فهرست کنید که سودمند ترین باشند ، مانند سایت های معتبر .
۷ - فهرست تیم مدیریت را بنویسید . اگر به قابلیتهای بعضی ها مطمئن نیستید ، الان وقتش است که تصمیم بگیرید که آیا در هیئت مدیره باشند یا نباشند . بیوگرافی هریک را جمع آوری کنید .
۸ - تالیف تمام کلید های اسناد مالی تان راآغاز کنید . بعدا" می توانید تصمیم بگیرید که در بر نامه تجاری تان کدامیک را مورد استفاده قرار دهید .
۹ - نمو نه برنامه های تجاری را بخوانید . از آنجا که بیشمار برنامه های تجاری پیش از برنامه شما آغاز شده اند. نیازی به ابداع مجدد این چرخه نیست . به عنوان راهنما به دنبال برنامه تجاری باشید که بیشترین شباهت را به نمونه آزمایشی خودتان دارد . همچنین می توانید با دیگر صاحبان تجارت گفت گویی داشته باشید، کسانی که برنامه هایی داشته اند ودر این اثنا تجربیاتی کسب کرده اند .
۱۰ - تعیین کنید از چه نرم افزاری برای نوشتن برنامه تجاری استفاده خواهید کرد . می توانید از برنامه ابتدایی گرفته تا نرمافزارهای برنامه تجارت، هر کدام که سطح نیاز شما را برآورده می کند مورد استفاده قرار دهید .
www.allbusiness.com
ماهنامه تدبیر، شماره ۱۷۲
برگرفته از: businessplan.ir
طرح تجاری یا طرح کسب وکار (Business Plan) گزارشی استکه یک کارآفرین طی آن فرآیندکسب وکار خود را شرح میدهد. این گزارش اغلب برای جلب نظر سرمایه گذاران یا شریکهای بالقوه آماده میشود اما یککارآفرین با آمادهکردن آن میتواند به نقاط ضعف و قوت طرح خود پی ببرد .
طرح تجاری به سوالاتی از قبیل: «هماکنون کجاییم؟»، «به کجا میرویم؟» و «چطور به آنجا برویم؟» پاسخ میدهد .
تعریف طرح تجاری از میثم عربی
یک طرح تجاری، نوشتهای توصیفی و جامع در موردکسب وکار یک موسسه، گروه یا فردکارآفرین است . این طرح حاوی بررسیهای دقیقی در خصوص تولیدات یا خدمات یک شرکت، بازار و مشتریان، رقبا، منابع انسانی، منابع تامین مالی، تکنولوژی و ابعاد فنی محصول یا خدمات و ... است. یکی از مهمترین کارکردهای طرح تجاری این است که با تدوین آن،کارآفرین میتواند عوامل داخلی و خارجی درگیر در یک کسبوکار را شناسایی و اثر آنها را بر روی فعالیت خود بررسی نماید. یکی دیگر ازکارکردهای طرح تجاری این است که قضاوت در مورد سرمایهگذاری یا عدم سرمایهگذاری بر روی یک طرح را برای سرمایهگذاران یا وامدهند گان طرح تسهیل میکند .
دلایل نوشتن طرح تجاری
اساساً طرح کسب وکار نوشته میشود تا بتواند در وهلهٔ اول راهنمای سازمان در فعالیت خود برای رسیدن به اهدافش باشد. علاوه بر این،کاربرد مهم و اصلی طرح کسب وکار هنگامی استکه سازمان نیاز دارد فرد یا سازمانی برای انجام کاری قانع نماید. اگرچه معمولاً طرح کسب وکار برای تأمین سرمایه استفاده میشود ولی در مواقع دیگر نظیر فروشکسب وکار، ادغام دو شرکت، قرارداد مشارکت در پروژهها (Joint Venture) نیز به کار میرود .
اخذ وام
برای گرفتن وام چه به صورت انتشار اوراق مشارکت یا اوراق قرضه و چه به صورت دریافت پول از بانک لازم است که شرکت طرح کسب وکار خود را ارائه دهد. در صورت انتشار اوراق قرضه نیز مؤسسهٔ منتشرکننده بر اساس طرح کسب وکار شرکت، ارزیابی مالی اعتباری (Financial Credit Rating) به عمل میآورد و بر این مبنا نسبت به تعیین نرخ بهره و انتشار اوراق اقدام میکند .
جذب سرمایهگذار
یکی از مهمترین کاربردهای طرح کسب وکار، به ویژه در موردکارآفرینانی که در مرحلهٔ راهاندازی کسب وکارشان قرار دارند، جذب سرمایه اولیه از طریق سرمایهگذاران مخاطرهپذیر (Venture Capitalist) است. این سرمایهگذاران در ازای شریک شدن در یک کسب وکار بخشی یا تمام سرمایهٔ اولیهٔ راهاندازی یا در برخی موارد طرحهای توسعهٔ یک شرکت را تأمین مینمایند .
شرکت در مسابقات طرح کسب وکار
شرکت در مسابقات طرح کسب وکار (Business Plan Competition) یکی دیگر از انگیزههای نوشتن طرح است. چنین مسابقاتی که در سطح دانشگاهی و ملی کشورهای مختلف دنیا برگزار میشوند، هدف توسعهٔ کارآفرینی را دنبال میکنند. افراد جوان بهویژه دانشجویان طرح تبدیل ایدههای خود را به کسب وکارهای انتفاعی و غیرانتفاعی مینویسند و با شرکت در مسابقات از جوایز وکمکهایی برای راهاندازی کسب وکار خود بهرهمندمیشوند .
حضور در مراکز رشد و پارکهای فنآوری
چند سالی است که مراکز رشد و پارکهای فنآوری درکشور راهاندازی شدهاند. این مراکز امکان برخورداری شرکتهای مستقر از امکاناتی نظیر دفترکار، خدمات مشاوره، امکانات اداری، و برخی تسهیلات مالی را فراهم میآورند. متقاضیان حضور در مراکز و پارکها باید پیش از هر چیز طرح کسب وکار خود را آماده نمایند و بتوانند توجیهپذیر و فنآورانه بودن کسب وکار خود را نشان دهند .
ورود به بورس
شرکتهایی که قصد عرضه سهام خود را به عموم دارند، لازم است جزئیات کاملی از وضع موجود شرکت، برنامههای آینده، و پیشبینیهای خود از آیندهٔ شرکت را به سازمان بورس و نیز خریداران اطلاع دهند. طرح کسب وکار این شرکتها باید از بخش مالی منسجم وکاملاً دقیقی شامل تحلیلهای مالی (Financial Analysis) به ویژه ارزشگذاری (Valuation) سهام باشند .
مذاکره و دریافت امتیازات تجاری
به دلایل مختلفی ممکن است دو شرکت با یکدیگر وارد مذاکره شوند. ممکن است شرکتی قصد داشته باشد نمایندگی یک شرکت دیگر را اخذ نماید، یا آن که به صورت مشترک با شرکتی وارد مناقصه شود، یا تحت لیسانس شرکتی به تولید بپردازد. در همهٔ این موارد لازم است که شرکت پیشنهاددهنده پیش از شروع مذاکره یا حین آن طرح کسب وکار خود را ارائه دهد. طبیعتاً در چنین طرحهایی عمده تمرکز بر وضع موجود شرکت و قابلیتها و پتانسیلهای موجود آن است .
سرفصلهای طرح تجاری
در طرح تجاری، سرفصلها متعددی مورد بحث و بررسی قرار میگیرد تا توانمندی کارآفرینان، بازار محصول (یا خدمت)، نحوه تولید و میزان سودآوری و موارد مشابه را بررسی نماید؛ اما الگو و فرمت مشخصی برای طرح تجاری وجود ندارد و مراجع مختلف، سرفصلهای متفاوتی را برای این منظور در نظر گرفتهاند. بهطور مثال روبرت هیس ریچ درکتاب کارآفرینی این عنوانها را برای طرح تجاری در نظر گرفته است :
معرفی
نام و نشانی فعالیت اقتصادی
نام و نشانی مدیران
ماهیت فعالیت اقتصادی
بیان مبالغ مالی مورد نیاز
بیان میزان محرمانه بودن گزارش
خلاصه مدیریتی : در این بخش، خلاصهای ازکل طرح تجاری در دو یا سه صفحه خلاصه میشود .
تحلیل صنعت
دورنما و روند آتی
تحلیل رقیبان
بخشبندی بازار
پیشبینی صنعت
شرح فعالیت کارآفرینانه
کالاها
خدمات
اندازه فعالیت اقتصادی
تجهیزات دفتری وکارکنان
پیشینه کارآفرینان
طرح تولید
فرآیند تولید
کارخانه فیزیکی
تجهیزات و ماشینآلات
نام تامینکنندگان مواد اولیه
طرح بازاریابی
قیمتگذاری
توزیع
تبلیغ
پیشبینی تولید
کنترلها
طرح سازمانی
شکل سازمانی و نوع مالکیت oooo
شناسایی شریکان یا سهامداران عمده
میزان اقتدار مدیران
پیشینه مدیریت گروه
نقش و مسوولیت اعضای سازمانی
ارزیابی ریسک
ارزیابی ضعف فعالیت اقتصادی
فناوریهای جدید
طرحهای احتمالی
طرح مالی
پیشنویس سود و زیان
برآورد جریان نقدینگی
پیشنویس ترازنامه
تحلیل نقطه سربهسر
منابع و موارد استفاده وجوه
ضمیمه
نامهها
دادههای تحقیق بازار
اجارهنامهها یا قراردادها
فهرستهای قیمت تامینکنندگان
منابع
روبرت هیس ریچ (ترجمه فیضبخش)،کارآفرینی، انتشارات دانشگاه صنعتی شریف
کمیته نانوفناوری autnano.orgdisplay_news.phpid=26
سایت www.BusinessPlan.ir [ ۳ ]
سایت www.portal.iranporoje.com [ ۴ ]
مرکز پروژه هایکارآفرینی سایت www.portal.iranporoje.com [ ۵ ]
برگرفته از: athir.blogfa.com
طرح کسب وکار شالوده یا بلکه تخته پرشى به سوى تأسیس و رشد کسب وکار یک فرد است. طرح کسب وکار براى تحقق اهداف ضرورى است و باید جهت سرمایه گذارى کاملاً آماده باشد. طرح کسب وکار آماده سرمایه گذارى یک سند استکه با سهیم کردن همه آنچه که مربوط به سرمایه گذار است فراهم شود. در طرح کسب وکار باید بتوانید به پروژه خود از دید یک سرمایه گذار بنگرید و همه سؤالات مربوط به یک سرمایه گذار را پاسخگو باشید .
سرمایه گذاران از هر دو نوع، سرمایه دار، یا سهام دار با سرمایه گذارى دست رنج خود روى کار شما به این امید ریسک مىکنندکه در طولانى مدت برابر سرمایه اصلى به ارزش آن افزوده شود .
یک طرح کسب وکار آماده سرمایه گذارى یکجا همه مراحل سرمایه گذارى را لیست مى کند. شخص این ملزومات را با ارائه نمایى جامع از طرح و با جزئیات اهداف و واقعیات کسب وکار خود فهرست مى کند .
چند بخش مهم که جنبه هاى مختلف سرمایه گذارى را در بر مى گیرد در زیر آمده است :
مدیریت :
سرمایه گذاران فقط بر روى طرحها و ایده هاى خود سرمایه گذارى مى کنند بلکه در مدیریت آن هم سهیم هستند. به بهترین نحوى که مىتوانید دانش، شور و شوق و احساس تعهد خود را به کسب وکارتان نشان دهید. قابلیت گروه شما همراه با سطح تجربه شان، شور و شوق و احساس تعهد نسبت به اهداف کسب وکار و همچنین تعهدات آنان از جمله عواملى هستندکه سرمایه گذاران قبل از تصمیم گیرى مورد بررسى قرار مىدهند .
مشترى :
به سرمایه گذاران نشان دهیدکه نیازها و خواسته هاى مشتریان را درک مىکنید و همین طور خط مشى بازاریابى خود را به طور واضح در طرح کسب وکارتان بیان مىکنید .
توصیفکالا/ خدمت :
توضیح کاملى ازکالا یا خدمت پیشنهادى را با جزئیات مطرح کنید. توصیف کوتاهى از صنعت کلى کالا یا خدمت، همراه با جزئیات مشترى آن کالا ضرورى است. سرمایه گذاران باید بدانندکه براى چه نوع مشترى در دسترس تسهیلات لازم را فراهمکنند .
طرح خط مشى بازاریابى :
یکى از مهمترین بخش هاى کسب وکار، طرح خط مشى بازاریابى شماست. این بخش مزیت رقابتى بودن مداوم شما را براى سرمایه گذارانتان مطرح مىکند. با این روش به آنها اطمینان مى دهید که چرا شما موفق خواهید بود در حالى که دیگران شکست خورده اند. این بخش قسمتى است که شما تعریفى قطعى از مشتریان خود، اندازه بازار، مشخصه ها، چشم انداز رشد، روش ها و پتانسیل فروش در هر مقوله ازکالا/ خدمت را در آن مى گنجانید. اینجا جایى استکه خط مشى هاى قیمت و این که چگونه مى توانند مستقیماً روى پتانسیل رشد هر یک ازکالاها یا خدمت تأثیر بگذارد شرح داده مى شود. همچنین مهم استکه طرح شامل سهم بازار و تأثیرات توسعه در روندکار باشد .
سدهاى ورودى :
همراه با دادن جزئیات این که کالا / خدمت شما چیست و مشتریان چیست و مشتریان شما چه کسانى هستند شما همچنین باید به سرمایه گذارانتان اطلاع دهیدکه چگونه متنع از ربودن مشتریان خود توسط رقبا خواهید شد. این سدهاى ورودى ضرورتاً استراتژى کسب وکار شما براى ناکام گذاشتن رقیبانتان و رشد در بازار را توضیح مىدهد. سرمایه گذاران باید قبل از سرمایه گذارى روىکار شما از درستى استراتژى تان مطمئن شوند .
مرجع: مجله تجربیات کاربردی کارآفرینان (مرکزکارآفرینی دانشگاه صنعتی امیرکبیر)
نویسنده: هوارد اسواردز
برگرفته از: businessplan.ir
داشتن یک تخمین کلی از حجم مطلوب یک طرحتجاری تا حد زیادی به شما در سازماندهی مطالب آن از ابتدای کارکمک میکند. هر چندکه در ابتدای کار به نظر شما نوشتن صفحات زیاد سخت و حتی غیر ممکن به نظر میرسد، اما معمولاً یکی از مشکلاتی که گریبانگیر طرحهای تجاری میشود این است که حجمشان از حجم استاندارد بیشتر میشود. تجربه نشان داده است که نوشتن یک طرح تجاری خلاصه و درعین حال موثر بسیار سختتر است. بطورکلی طرحهای تجاری را به چهار زیر مجموعه کلی میتوان تقسیمکرد :
۱ . طرحهای تجاری یک صفحهای
۲ . طرحهای تجاری خلاصه (در حدود ۱۰ صفحه)
۳ . طرحهای تجاریکامل (۴۰ تا ۵۰ صفحه)
۴ . طرحتجاری عملیاتی (بیش از ۵۰ صفحه (
طرح تجاری یک صفحهای مثل کاتالیزور برای ایدههای شما عمل میکند و ابزار قدرتمندی برای ایجاد و ادارهی فعالیتهای اقتصادی است. طرحی است کوتاه و برنامه شما را به شکلی موثر بیان میکند .
چرا طرح تجاری یک صفحهای مفید است؟
تا وقتی به طور جدی نوشتن یک طرح تجاری یک صفحهای را شروع نکنید، نمیفهمید چه اهمیتی دارد. آدمها معمولاً دوست دارند زیاد از فکرهاشان حرف بزنند و آنها را با آب و تاب جلوه بدهند. این مسئله ممکن است در مورد نوشتن هم پیش بیاید. گاهی وقتها هنگام نوشتن رشتهی کلام از دستمان در میرود. گاهی فکر نشده و متناقض مینویسیم .
اولین کار طرح تجاری یک صفحهای این استکه یک موضوع پیچیده را آسان میکند. چون یک صفحه است، خواندن و فهمیدن آن راحت است. طرح تجاری یک صفحهای به دردبخور است چون فقط روی چیزهای مهم متمرکز میشود. جای کم برای نوشتن در هر بخش باعث میشود از بهترین کلمهها و عبارات برای رساندن منظورتان استفاده کنید و این یعنی دقت، تمرکز و رک بودن با آنچه واقعاً به آن فکر میکنید .
یک طرح تجاری یک صفحهای خوب با یک بار دقیق خواندن قابل فهم است. همهی اطلاعاتی که میخواهید در پنج بخش مختصر و مفید تقسیم شده است :
چشماندازهای خیالی و آرمانی ترسیم شدهاند .
مأموریتها تأثیرگذار، محرک و مشتریگرا هستند .
اهداف دقیق، واقعگرا، و قابل اندازهگیری هستند .
استراتژیها نشان میدهندکه در موردشان حسابی فکر شده است .
برنامهها عملی و قابل اجرا هستند .
طرح تجاری یک صفحهای ابزار خوبی است برای انتقال چیزیکه در ذهن شما میگذرد . اگرکسب وکاری دارید، طرح تجاری یک صفحهای خیلی به دردکارمندها، شرکاء، سهامداران و سرمایهگذارتان میخورد. آنها با خواندنش باکار شما به خوبی آشنا میشوند و به توانایی برنامهریزی شما اعتماد میکنند .
انسجام مطالب در یک صفحه خیلی مهم است. وقتی کلمات را خودتان با دقت انتخاب میکنید، مفهوم هر بخش طرح تجاری یک صفحهای واضح و روشن است .
آیا تاکنون برای کسب وکارتان طرح تجاری نوشتهاید؟
طرح تجاری یک صفحهای عین یک نقشهی گنج است؛ نقشهای با فکر وکلمات خودتان برای رسیدن به گنج که همان هدف کسبوکار شماست. مرجع خوبی است برای تصمیمگیری، به خصوص تصمیمگیریهای مالی، ساده است و دقیق. اصلاًکپی خودِ خودتان است .
حال چگونه آنرا بنویسید؟ در ادامه اشاره کوتاهی به سرفصلهای یک طرح کسب وکار یک صفحهای خواهیم داشت :
) اول چشماندازکارتان را بنویسید . چشمانداز اولین بخش طرح کسب وکار یک صفحهای است که در آن شما باید به زبان خودتان بگویید ازکارتان چه تصوری دارید. چشماندازها باید پرمحتوا و آرمانی باشند. باید ذهن را تحریک کرده و خواننده را سر ذوق بیاورد و در عین حال تصویر واضحی ازکسبوکار شما ارائه دهد. جلوی هیچ فکری را نگیرید و از هرچه به ذهنتان میرسد استفاده کنید. بگذارید ذهنتان به دوردستها برود. دیدگاهتان وسیع باشد، جامع و ایدهآل گرایانه. تصور واضحی ازکاریکه میخواهید انجام دهید ترسیم کند. در چشمانداز جواب این سؤال را بدهید : چه چشمانداز یا دورنمایی از آینده کسب وکارتان متصور هستید؟ میخواهید چه کسب وکاری شوید و به کجا برسید؟
به عنوان مثال تبدیل شرکت الف به بزرگترین ارائه دهنده خدمات اینترنتی در سطح استانی نمونه نسبتاً خوبی از یک چشمانداز است .
۲ ) سپس ماموریت کسبوکارتان را بنویسید . در این بخش از طرح کسب وکار یک صفحهای شما باید رسالت خود را بیانکنید . بگویید چه کاره هستید؟ چه کالا یا خدمتی تولید میکنید؟ به صورت مختصر بیان کنید مشتریهای شما چهکسانی هستند؟کسب وکار شما چه نیازی را برطرف میکند؟ فلسفه وجودی کالا یا خدمت یاکسب وکارتان را توضیح دهید در چندکلمه حیطه تمرکز شرکتتان و چیزی راکه به مشتری عرضه میدارید بیانکنید .
مثلاً یافتن راهکارهایی برای افزایش بهرهوری، وکاهش هزینههای عملیاتی میتواند ماموریت مناسبی برای یک شرکت مشاوره مهندسی باشد .
۳ ) در بخش بعدی باید اهداف خود را مشخص کنید . در این قسمت از طرح باید بگویید به دنبال چه هستید؟ باید اهداف خود را به صورت مقاصد ویژه بطور دقیق و قابل اندازهگیری بیانکنید تا تاثیرگذار باشند .
اهداف، انواع مختلفی دارند؛ برای یک طرحکسب وکار یک صفحهای معمولاً بین شش تا نه هدف کافی است. اهداف میتوانند مربوط به امور مالی از قبیل فروش، سود، جریان نقدی یا موجودی کالا باشند؛ یا بازاریابی مثل سهم بازار؛ تعداد مشتریها و تبلیغات؛ یا منابع انسانی مثل حقوق و مزایا، سطح آموزش کارمندان سود، محیط کار؛ یا تحقیق و توسعه مثل محصولات جدید، قابلیت طراحی، بهبودکالا، تاریخ عرضه، میزان رضایتمندی کارمندان از شغلشان و یا مربوط به مسائل تولید از قبیل ظرفیت تولید،کیفیت تولید، موجودیکالا و . . ..
در نوشتن اهداف به این نکته توجهکنید،که اهداف نه باید خیلی راحت و قابل حصول باشند و نه خیلی دور از انتظار و دست نیافتنی .
معمولا دوره زمانی برای حصول اهداف ۲ یا ۳ ساله است .
یک هدف مؤثر، دارای نقطه پایانی کاملا تعریف شدهای با عناصر قابل اندازهگیری میباشد .
مثلاً افزایش ساعت آموزشکارمندان به ۴۰ ساعت در ماه تا پایان سال ۸۴ و یا معرفی ۶ محصول جدید به بازار تا پایان سال ۸۵ به گونهای که جمع مبلغ فروش آنها از 4 میلیارد ریال کمتر نباشد، نمونههای مناسبی از اهداف هستند .
۴ ) سپس استراتژیهای کسبوکار خود را مشخص کنید . در این بخش از طرح کسب وکار یک صفحهای پاسخگوی این سؤال باشید :
چگونه این کسب وکار راهاندازی میشود و در ادامه اداره میشود؟ چه عواملی در طول زمان سبب موفقیت این فعالیت خواهد شد؟ چگونه این کسب وکار رشد خواهدکرد؟
در بیشتر صنایع، فعالیتهای اقتصادی از چهار تا شش استراتژی پایهای پیروی میکنندکه با گذشت زمان کمتر تغییر میکنند. و فهمشان ساده است و در نهایت باعث رشد و سودآوری میشوند .
استراتژی باید هم به عوامل خارجی مؤثر برکار و هم بر عوامل داخلی مؤثر توجه داشته باشند .
برای اینکه بتوانید استراتژی مناسب بنویسید یک راهش این استکه مجلات تجاری و اقتصادی و روزنامهها را بخوانید و از مسائل مورد بحث درون صنعت در قلمرو بازاریابی، جذب سرمایه، عملیات و… آگاه شوید. به این مسائل توجه کنیدکه مشتریان شما چهکسانی هستند و در حال حاضر چگونه محصولات شما را میخرند؟ ازکدام طبقات اجتماعی هستند؟ هدف از خرید آنها چیست؟ سپس برنامههاییکه برای تبلیغکالا و یا خدمتتان برای جذب این مشتریان نیاز دارید را ذکرکنید .
میتوانید عوامل مؤثر یا عوامل ناکارآمد درکارهای شرکت را پیداکنید. مثلاً چه عاملی جلوی رشد و سوددهی یاکارآییتان را میگیرد؟ سپس علت این عوامل را ریشهیابی کنید، ببینید چی باید عوض شود یا تغییرکند و چه رویهای را باید دنبال کنید .
به فرض، "استخدام بهترینها و حفظ آنها به وسیله رضایت شغلی و مشارکت در سهام" یک نمونه استراتژی مناسب میباشد .
۵ ) در پایان در طرح کسب وکار یک صفحهای خود، باید برنامهها و دستورالعملهایی که به وسیله آنها به اهداف مورد نظرتان میرسید را بیاورید . برنامهها،کارهای مشخصی هستندکه یک شرکت (کسب وکار ) باید انجام دهد تا به اهداف خود برسد هر برنامه به طور مشخص و مستقیم باید به یک هدف و استراتژی مربوط باشد. برنامهها باید عملگرا باشند و وظایف مشخصی را بیان کنند. زمان انتهایی برای انجام داشته باشند و این که چه کسی، چگونه،کجا و با چه هزینه مالی و غیر مالی این کارها را انجام خواهد داد، مشخص نمایند .
برای اینکه از عهده فعالیتتان برایید بایدکارهایتان را خوب و جدا جدا به شکل دستورالعمل بنویسید. اینطوری میفهمید که هرکدام ازکارها چه تأثیری روی امور مالی و عملیاتی دارند و چطور میخواهید نتیجه کارتان را ارزیابی کنید .
در برنامهریزی همیشه زمانبندی و جدول هزینههای هر پروژه را باید از قبل آماده کرد. پس برنامههایتان را به دقت بنویسید و هنگام اجرای آنها به محدودیت بودجه و زمانبندی نیز توجه کنید .
مثلاً تهیه بروشور تبلیغاتی برای محصولات گروه الف در سه ماهه اول سال زیر نظر مدیر بازرگانی یک برنامه مناسب است .
طرحهای تجاری خلاصه
اینگونه طرحهاکه معمولاً حدود ۱۰ صفحه هستند؛ در سالهای اخیر بسیار متداول شدهاند. برای نوشتن آنها احتیاج کمتری به اطلاعات و تحقیقات خواهید داشت و سریعتر نوشته خواهند شد .
همچنین این طرحها برایکسب وکارهای سادهای که در مراحل اولیهی راهاندازی هستند، و یاکسبوکارهای خانگی بکار میروند چراکه این کسب وکارها پیشینه و پیچیدگی زیادی مانندکسب وکارهای بالغ ندارند .
اجزای این طرحهای تجاری مشابه طرحهای تجاری کامل است ولی با تفاوتهایی جزئیکه حاصل سادهتر شدن این نوع طرحهای تجاری است. هدف اصلی این طرحهای تجاری برنامهریزی و جهت دهی است و در برخی موارد برای تامین منابع مالی و یا دریافت مجوزکاربرد دارد. در برخی مواقع نیز خود مقدمهای برای نوشتن طرحهای تجاری کامل به حساب میآید .
همانطورکه گفته شدکاربرد اصلی این طرح برای گرفتن وامهای بانکی وکمک به برنامهریزی کسبوکارهای خانگی است. معمولاًکارآفرینان سرشناس نیز برای جذب سرمایهگذار بجای طرحهای تجاریکامل از همین طرحهای تجاری استفاده میکنند
طرحهای تجاری کامل ۱۰ تا ۴۰ صفحه
این همان طرح تجاری سنتی است که ما دربارهی آن صحبت خواهیم کرد. این طرح تمام زمینههایی که لازم هستند را به اندازهی کافی میپوشاند و بهتر استکه بیشتر از ۵۰ صفحه نباشد .
یک طرح تجاری معمولاً حدود ۳۰ تا ۴۰ صفحه است.که البته میتواند بیشتر باشد اگر شما میخواهیدکه با جزئیات بیشتری بنویسید که در این صورت جزئیات طرح باید در بخش ضمائم ذکر شود .
اما مهمتر از این حرفها, باید بدانیدکه همه چیز به شرایط شما بر میگردد . شما باید اطلاعاتی راکه خوانندگان لازم دارند را فراهمکنید. شما باید به آنها اطلاعات کافی بدهید تا بتوانند تصمیم بگیرند و عمل مناسب را انجام دهند. بعضی وقتها لازم استکه شما به آنهاکمی بیشتر از متوسط اطلاعات بدهید تا به آنها نشان دهید که طرح مناسبی را آمادهکردهاید. راهحل این است که شما همهی اطلاعات مرتبط را جمعآوری کنید و تقسیم کنید آنگاه مشخص کنید که خواننده چه اطلاعاتی را لازم دارد و چه اطلاعاتی برای طرح تجاری شما لازم هستند، آنگاه تا حد امکان آنها را خلاصه بنویسید .
مهمترین کاربرد این طرح برای تامین منابع مالی است .
طرحهای تجاری عملیاتی بیش از ۴۰ صفحه
برعکس دیگر طرحهای تجاری، طرحتجاری عملیاتی برای پاسخ گویی به یک نیاز درونی است و مخاطب بیرونی ندارد. این طرح برای برنامهریزی فعالیتهای شرکت برای یک بازه 3 تا 5 ساله تدوین میشود و هر سال به روز میشود .
با توجه به استفاده این طرح لزومی به خلاصه کردن بیش از حد آن نیست، بلکه باید تمام برنامهکاریتان را دقیق در آن بیان کنید، از اینرو در برخی مواقع حجم این طرحهای تجاری به بیش از یکصد صفحه میرسد .
این طرحتجاری خصوصاً برای شرکتهای فعال در محیطهای پر تلاطم کارآیی زیادی دارد و تا حد زیادی از ریسک فعالیت این قبیل کسبوکارها میکاهد .
منبع: مرکزکارآفرینی دانشگاه صنعتی شریف
برگرفته از: businessplan.ir
طرح تجاری به سوالاتی از قبیل: «هماکنونکجاییم؟»، «بهکجا میرویم؟» و «چطور به آنجا برویم؟» پاسخ میدهد .
یک طرح تجاری، نوشتهای توصیفی و جامع در موردکسب وکار یک موسسه، گروه یا فردکارآفرین است . این طرح حاوی بررسیهای دقیقی در خصوص تولیدات یا خدمات یک شرکت، بازار و مشتریان، رقبا، منابع انسانی، منابع تامین مالی، تکنولوژی و ابعاد فنی محصول یا خدمات و ... است. یکی از مهمترینکارکردهای طرح تجاری این است که با تدوین آن،کارآفرین میتواند عوامل داخلی و خارجی درگیر در یک کسبوکار را شناسایی و اثر آنها را بر روی فعالیت خود بررسی نماید. یکی دیگر ازکارکردهای طرح تجاری این است که قضاوت در مورد سرمایهگذاری یا عدم سرمایهگذاری بر روی یک طرح را برای سرمایهگذاران یا وامدهنگان طرح تسهیل میکند .
دلایل نوشتن طرح تجاری
اساساً طرح کسب وکار نوشته میشود تا بتواند در وهلهٔ اول راهنمای سازمان در فعالیت خود برای رسیدن به اهدافش باشد. علاوه بر این،کاربرد مهم و اصلی طرح کسب وکار هنگامی است که سازمان نیاز دارد فرد یا سازمانی برای انجامکاری قانع نماید. اگرچه معمولاً طرح کسب وکار برای تأمین سرمایه استفاده میشود ولی در مواقع دیگر نظیر فروش کسب وکار، ادغام دو شرکت، قرارداد مشارکت در پروژهها (Joint Venture) نیز به کار میرود .
اخذ وام
برای گرفتن وام چه به صورت انتشار اوراق مشارکت یا اوراق قرضه و چه به صورت دریافت پول از بانک لازم استکه شرکت طرح کسب وکار خود را ارائه دهد. در صورت انتشار اوراق قرضه نیز مؤسسهٔ منتشرکننده بر اساس طرح کسب وکار شرکت، ارزیابی مالی اعتباری (Financial Credit Rating) به عمل میآورد و بر این مبنا نسبت به تعیین نرخ بهره و انتشار اوراق اقدام میکند .
جذب سرمایهگذار
یکی از مهمترینکاربردهای طرح کسب وکار، به ویژه در موردکارآفرینانیکه در مرحلهٔ راهاندازی کسب وکارشان قرار دارند، جذب سرمایه اولیه از طریق سرمایهگذاران مخاطرهپذیر (Venture Capitalist) است. این سرمایهگذاران در ازای شریک شدن در یک کسب وکار بخشی یا تمام سرمایهٔ اولیهٔ راهاندازی یا در برخی موارد طرحهای توسعهٔ یک شرکت را تأمین مینمایند .
شرکت در مسابقات طرح کسب وکار
شرکت در مسابقات طرح کسب وکار (Business Plan Competition) یکی دیگر از انگیزههای نوشتن طرح است. چنین مسابقاتیکه در سطح دانشگاهی و ملی کشورهای مختلف دنیا برگزار میشوند، هدف توسعهٔکارآفرینی را دنبال میکنند. افراد جوان بهویژه دانشجویان طرح تبدیل ایدههای خود را به کسب وکارهای انتفاعی و غیرانتفاعی مینویسند و با شرکت در مسابقات از جوایز وکمکهایی برای راهاندازیکسب وکار خود بهرهمندمیشوند .
حضور در مراکز رشد و پارکهای فنآوری
چند سالی استکه مراکز رشد و پارکهای فنآوری درکشور راهاندازی شدهاند. این مراکز امکان برخورداری شرکتهای مستقر از امکاناتی نظیر دفترکار، خدمات مشاوره، امکانات اداری، و برخی تسهیلات مالی را فراهم میآورند. متقاضیان حضور در مراکز و پارکها باید پیش از هر چیز طرح کسب وکار خود را آماده نمایند و بتوانند توجیهپذیر و فنآورانه بودن کسب وکار خود را نشان دهند .
ورود به بورس
شرکتهاییکه قصد عرضه سهام خود را به عموم دارند، لازم است جزئیاتکاملی از وضع موجود شرکت، برنامههای آینده، و پیشبینیهای خود از آیندهٔ شرکت را به سازمان بورس و نیز خریداران اطلاع دهند. طرح کسب وکار این شرکتها باید از بخش مالی منسجم وکاملاً دقیقی شامل تحلیلهای مالی (Financial Analysis) به ویژه ارزشگذاری (Valuation) سهام باشند .
مذاکره و دریافت امتیازات تجاری
به دلایل مختلفی ممکن است دو شرکت با یکدیگر وارد مذاکره شوند. ممکن است شرکتی قصد داشته باشد نمایندگی یک شرکت دیگر را اخذ نماید، یا آنکه به صورت مشترک با شرکتی وارد مناقصه شود، یا تحت لیسانس شرکتی به تولید بپردازد. در همهٔ این موارد لازم استکه شرکت پیشنهاددهنده پیش از شروع مذاکره یا حین آن طرح کسب وکار خود را ارائه دهد. طبیعتاً در چنین طرحهایی عمده تمرکز بر وضع موجود شرکت و قابلیتها و پتانسیلهای موجود آن است .
سرفصلهای طرح تجاری
در طرح تجاری، سرفصلها متعددی مورد بحث و بررسی قرار میگیرد تا توانمندی کارآفرینان، بازار محصول (یا خدمت)، نحوه تولید و میزان سودآوری و موارد مشابه را بررسی نماید؛ اما الگو و فرمت مشخصی برای طرح تجاری وجود ندارد و مراجع مختلف، سرفصلهای متفاوتی را برای این منظور در نظر گرفتهاند. بهطور مثال روبرت هیس ریچ درکتابکارآفرینی این عنوانها را برای طرح تجاری در نظر گرفته است :
معرفی
نام و نشانی فعالیت اقتصادی
نام و نشانی مدیران
ماهیت فعالیت اقتصادی
بیان مبالغ مالی مورد نیاز
بیان میزان محرمانه بودن گزارش
خلاصه مدیریتی : در این بخش، خلاصهای ازکل طرح تجاری در دو یا سه صفحه خلاصه میشود .
تحلیل صنعت
دورنما و روند آتی
تحلیل رقیبان
بخشبندی بازار
پیشبینی صنعت
شرح فعالیتکارآفرینانه
کالاها
خدمات
اندازه فعالیت اقتصادی
تجهیزات دفتری وکارکنان
پیشینهکارآفرینان
طرح تولید
فرآیند تولید
کارخانه فیزیکی
تجهیزات و ماشینآلات
نام تامینکنندگان مواد اولیه
طرح بازاریابی
قیمتگذاری
توزیع
تبلیغ
پیشبینی تولید
کنترلها
طرح سازمانی
شکل سازمانی و نوع مالکیت oooo
شناسایی شریکان یا سهامداران عمده
میزان اقتدار مدیران
پیشینه مدیریت گروه
نقش و مسوولیت اعضای سازمانی
ارزیابی ریسک
ارزیابی ضعف فعالیت اقتصادی
فناوریهای جدید
طرحهای احتمالی
طرح مالی
پیشنویس سود و زیان
برآورد جریان نقدینگی
پیشنویس ترازنامه
تحلیل نقطه سربهسر
منابع و موارد استفاده وجوه
ضمیمه
نامهها
دادههای تحقیق بازار
اجارهنامهها یا قراردادها
فهرستهای قیمت تامینکنندگان
منابع
روبرت هیس ریچ (ترجمه فیضبخش)،کارآفرینی، انتشارات دانشگاه صنعتی شریف
کمیته نانوفناوری autnano.orgdisplay_news.phpid=26
سایت www.BusinessPlan.ir [ ۳ ]
سایت www.portal.iranporoje.com [ ۴ ]
مرکز پروژه هایکارآفرینی سایت www.portal.iranporoje.com [ ۵ ]
برگرفته از: athir.blogfa.com
مقدمه :
سالیان قبل مدیران کسب و کارهای گوناگون می کوشیده اند با بهره گیری از تکنیکهایی مانند مدیریت کیفیت جامع پیامدهای ناشی ازتغییر در فرآیند کسب وکار خود را مهار کنند. روشهایی مانند مدیریت کیفیت جامع به مدیران امکان می دهد با روشهای علمی ریسک ناشی از تغییرات را به حداقل برسانند و نوعی مدیریت تدریجی روند کسب و کار را به اجرا بگذارند.
اما پیشرفتهای اخیری که در اقتصاد دنیا به وقوع پیوسته الزامات تازه ای را با خود با خود به حوزه کسب و کار آورده است. در شرایط جدید اقتصادی لازم است شرکتها و سازمانهای مختلف از چابکی سرعت و انعطاف پذیری بیشتری برای پذیرش تغییراتی که اجتناب ناپذیر است برخوردار باشند. از این رو بسیاری از مدیران مایلند بدانند چگونه می توان در کوتاهترین زمان بیشترین تغییرات را در فرآیند کسب و کار اعمال کرد و همزمان ریسک ناشی از ایجاد تغییرات را به حداقل رساند. گاهی اوقات این تغییرات ضروری است زیرا بدون آن کسب و کار به شدت افت می کند و قابل رقابت با سایر بازیگران صحنه اقتصاد نخواهد بود.در عین حال اگر تغییرات مورد بحث با هوشمندی صورت نگیرد خطرات زیادی برای کسب و کار ایجاد خواهد کرد که ممکن است فلسفه همه این اقدامات را زیر سوال ببرد.
طرح کسب وکار :
طرح فعالیت اقتصادی Business Plan متنی است كه همانند یك نقشه راه كارآفرین را آماده میكند تا تمام عوامل داخلی و خارجی درگیر در آغاز یك كسب و كار یا فعالیت كارآفرینانه نوپا را درنظر بگیرد. برای ارائه ایده اولیه، مشورت و استفاده از نظرات دیگران معمولا یك صفحه اولیه(One Page BP ) نوشته می شود. در ادامه نگاهی كوتاه بر سر فصلهای BP یك صفحه ای خواهیم داشت.
معیارهای داوری :
1) مشخصات كلی طرح (Cover Page )
- عنوان طرح
- نام طراح / مسئول اصلی تیم طراحان
- وضعیت کسب و کار
نو و بدیع ( مشابه داخلی یا خارجی )
بومی شده طرحهای خارجی
میزان سرمایه مورد نیاز برای انجام طرح
2) فهرست مطالب (Table Of Contents )
- قسمتهای 1 و2 به همراه رعایت نظم ظاهر طرح
3) تشریح مدیریتی (Executive Summary )
- این بخش چکیده ای است از تمام بخشهای طرح که بصورت خلا صه ارائه می شود.
4) تشریح کسب وکار(Business Description )
- توصیف محصول / خدمت شامل : ایده نو آوری ، پتانسیل ها و فرصت های ایجاد کسب و کار ، قابلیت تجاری شدن
- اندازه کسب و کار
- تجهیزات اداری و پرسنل مورد نیاز
5) تحلیل بازار (Market Analysis )
- تحلیل صنعت (آینده این کسب وکار ، رقبای این کسب و کار)
- مطالعه و تحقیق بازار( بخش بندی بازار ، پتانسیل بازار ، نوع مشتری)
- برنامه ریزی بازار (استراتژی قیمت گذاری ، استراتژیهای توزیع و تبلیغات ، آینده محصول
6) ارزیابی ریسک (Risk Evaluation )
- نقاط ضعف کسب و کار
- ارزیابی ریسک در ارتباط با تکنولوژی و شرایط جدید
7) ساختار / برنامه سازمانی (Organization Plan/Chart )
- شکل مالکیت (نوع شرکت ، نحوه و میزان سرمایه گذاری شرکاء)
- معرفی شرکاء تیم کاری و حوزه اختیارات
- پیشینه مدیریتی و مسئولیت اعضاء
8) برنامه اجرایی (Implementation Plan )
- فرایند تولید محصول / ارائه خدمات
- محل اجراء
- تجهیزات و ماشین آلات مورد نیاز
- تامین کنندگان مواد اولیه
9) برنامه ریزی مالی (Financial Plan )
- پیش بینی حساب سود و زیان
- پیش بینی تراز نامه
- پیش بینی جریان نقدینگی
- تحلیل نقطه سر به سر
- منابع تامین و کاربرد سرمایه
10) سایر اطلاعات و ضمائم (Appendix )
- داده های بازار
- لیست قیمتها
- مستندات
- بروشورها
- تصاویر یا نقشه های نمونه محصول / خدمت
تعریف طراحی فرآیندهای کسب و کار:
جیمز شرت و داون پورت در سال 1990 طی مقاله ای ایده طراحی فرآیندهای کسب و کار را با چنین تعریفی ارایه کردند : " آنالیز و طراحی چرخه ها و فرآیندهای جدید سازمانی ".
طراحی فرآیندهای کسب و کار یعنی آنالیز دقیق و حساس جدی کسب و کار و طراحی فرآیندهای موجود به منظور دستیابی به بهبود قابل ملاحظه در راندمان کسب و کار. در مدیریت کیفیت جامع روند بهبود و اصلاح بیشتر متکی بر کنترل آماری وضعیت کسب و کار است در حالی که روند نوآوری و تحول در طراحی فرآیندهای کسب و کار بیشتر متکی بر نقش فناوری اطلاعات است .
پای فناوری اطلاعات از همینجا به بحث مدیریت تغییر در فرآیند کسب و کار باز می شود. در متدلوژی طراحی فرآیندهای کسب و کار صورت مساله عبارت است از ایجاد تغییرات سریع که ابزار این تغییرات فناوری اطلاعات است. گاهی اوقات خود این تغییرات برای ایجاد سازگاری با محیطی است که ابزارها و سیستمهای مبتنی بر فناوری اطلاعات پدید می آورند و گاهی نیز از فناوری اطلاعات برای پیاده سازی تغییر در فرآیند کسب و کار استفاده می شود.
ایجاد تحول به کمک فناوری اطلاعات :
کارشناسان مدیریت و نظریه پردازان طراحی فرآیندهای کسب و کار جنبه های مختلفی از به کار گیری فناوری اطلاعات را به منظور دنبال کردن ایده مهندسی مجدد فرآیندهای کسب و کار مطرح می کنند .
به اعتقاد بسیاری از نظریه پردازان فناوری اطلاعات محرک و جریان ساز اصلی تحول روند کسب و کار و مهندسی مجدد فرآیندهای کسب و کار شناخته می شود.
حوزه هایی که فناوری اطلاعات می تواند در مهندسی مجدد فرآیندهای کسب و کار موثر باشد عبارتند از :
* تغییرات گستره جغرافیایی کسب و کار
* خودکار ساری عملیات جاری سازمان
* تحلیل وضعیت کسب و کار
* روان کردن گردش اطلاعات درون سازنان
* توالی و نظم امور جاری
* انجام معاملات
* مدیریت دانش
* پیگیری و ثبت عملیات
به هر حال چه از فناوری اطلاعات برای تحقق مهندسی مجدد فرآیندهای کسب و کار استفاده کنیم و چه مهندسی مجدد فرآیندهای کسب و کار را به عنوان راهکاری برای ایجاد سازگاری محیط کسب و کار با تغییرات سریع فناوری اطلاعات در نظر بگیریم نتیجه عملی عبارت خواهد بود از الکترونیکی کردن هر چه بیشتر امور. در حال حاضر دو کاندیدای اصلی استفاده از راهکار مهندسی مجدد فرآیندهای کسب و کار در ارتباط با فناوری اطلاعات "نشر اطلاعات روی وب " و " تجارت الکترونیکی " هستند. به طور کلی می توان گفت اغلب واژگان و مفاهیمی که با پسوندالکترونیکی آغاز می شود (مانند بانکداری الکترونیکی و ....) کاندیدای اصلی این بحث هستند.
مراحل طراحی فرآیندهای کسب و کار :
مراحل طراحی فرآیندهای کسب و کار را می توان در 5 گام خلا صه کرد:
گام اول : توسعه آرمان کسب و کار و اهداف فرآیند
مهندسی مجدد فرآیندهای کسب و کار با مطرح شدن یک آرمان مشخص در کسب و کار که اهداف خاصی از قبیل کاهش هزینه ها و سرعت بخشیدن به امور را در نظر دارد شروع می شود.
گام دوم : مشخص کردن فرآیندهایی که باید از نو طراحی شوند.
بیشتر شرکتها از رهیافت اثر گذاری شدید پیروی می کنند که روی تغییر آن دسته از فرآیندها که مهم تر از بقیه به نظر می رسد متمرکز می شوند.روش اصولی انجام این کار تهیه لیست فرآیندهای سازمان و اولویت بندی فرآیندهای مذکور است.
گام سوم: به دست آوردن درک کامل ازمختصات فرآیند کنونی و اندازه کیری دقیق آن
این گام برای پرهیز از تکرار اشتباهات قبلی و فراهم آوردن یک زیربنای مناسب برای اصلاحات آینده انجام می شود.
گام چهارم : تعیین اهرم های مبتنی بر فناوری اطلاعات برای انجام تغییرات
آگاهی داشتن از تواناییهای بالقوه فناوری اطلاعات در ساماندهی یک فرآیند نه تنها می تواند روی چگونگی طراحی فرآیند جدید تاثیر گذار باشد بلکه اصولا ممکن است بعضی از ابزارها و راهکارهای الکترونیکی جایگزین تمام یا بخشی از فرایندهای قدیمی شوند.
گام پنجم : طراحی و ساختن یک نمونه آزمایشی از فرآیند جدید
طراحی و جایگزین کردن واقعی فرآیندهای کسب و کار نباید جزیی از مراحل مهندسی مجدد فرآیندهای کسب و کار باشد. زیرا در حالی که این روش هنوز امتحان خود را پس نداده است موجب به خطر انداختن کسب و کار فعلی می شود. روش مهندسی مجدد فرآیندهای کسب و کار باید به ساخت یک نمونه آزمایشی خاتمه یابد.
نتیجه گیری :
پیشرفتهای سریعی که در فناوری ایجاد شده است الزامات تازه ای را به حوزه طراحی کسب و کار آورده است که نمی توان آنها را نادیده گرفت. در این شرایط سازمانها ناگزیر به استفاده از نظریه های جدیدی مانند طراحی مجدد فرآیندهای کسب و کار برای پذیرش سریع تغییرات اجتناب ناپذیر تکنو لوژی می باشند.در طراحی فرآیندهای کسب و کار صورت مساله عبارت است از ایجاد تغییرات سریع که ابزار این تغییرات فناوری اطلاعات است. گاهی اوقات خود این تغییرات برای ایجاد سازگاری با محیطی است که ابزارها و سیستمهای مبتنی بر فناوری اطلاعات پدید می آورندو کاهی هم از فناوری اطلاعات برای پیاده سازی تغییر در فرآیند کسب و کار استفاده می شود.
منابع و مراجع :
1- دکتراعرابی، سید محمد– ایزدی ،داوود - مدیریت ارتباطات
2- الینورتر- گوردون، توماس -آدامز، لیندا - بهترین باش
3- موسوی ،محمد، تشریح کسب وکار- انجمن علمی مدیریت بازرگانی
4- متین، امین کرمی- ماهنامه مدیریتی تدبیر
مهدی یاراحمدی خراسانی
برگرفته از: athir.blogfa.com
