اسراف
یكی دیگر از مصادیق حرام است، اسراف تجاوز از حد و اگر
انسان در به
كارگیری اشیاء از حدود شایسته آن خارج شود مصداق «مسرف» خواهد بود
الگوی
مصرف اسلامی بر پایه
اصول مشخص و روشنی است كه با حركت از آنها به اصول
خاص میرسیم. اولین اصل اساسی و بدیهی، اصل مسئولیت است.
در اسلام انسان
در قبال آزادیاش مسئولیت دارد و نمیتواند خود را تافته جدا بافته تلقی
كند. در چار چوب
اسلامی، زندگی و عمل انسان باید از هر نظر با مفهوم
گسترده «عدل» مطابق باشد. ضرورت اعتدال در مصرف، از این
رو بیشتر روشن
میشود كه بدانیم، انسان موجودی است با تمایلات انحرافی و خیالهای باطل و
سركش كه اگر مهار
نشود او را از مرز بشریت و مسئولیتپذیری خارج و به
موجودی خطرناك تبدیل خواهد كرد
.
شكل و سطح مصرف كنندگان كالا و خدمات
(افراد، خانوارها، بنگاهها، دولت و ... ) است كه تحت تاثیر استاندارد
مصرف، در آمد موقعیت
اجتماعی و از همه مهمتر اعتقادات و مبانی فكری فرد
یا جامعه تغییر میكند
.
در یك دستهبندی كلی، عوامل مؤثر بر الگوی
مصرف عبارتند از،
توزیع در آمدها، الگوی تغذیه، عوامل فرهنگی، توسعه
یافتگی جامعه، تبلیغات، نوع نگرش و جهانبینی، كسب
منزلت اجتماعی الگوهای
مصرف در ایران شامل موارد ذیل است: الف) مصرف؛ یكی از دو ركن اصلی تشكیل
دهنده تابع در آمد
ملی است. ركن دیگر در این تابع، پسانداز است كه این دو
با هم رابطه معكوس دارند هر چند سرمایهگذاری بیشتر در
جامعه فراهم
میشود. نامعقول بودن الگوی مصرف در كشور به حدی است كه برخی از مصارف در
ایران رشد بالاتری
نسبت به مصرفترین كشورها دارد. رشد مصرف فرآوردههای
نفتی در ایران در سال 1375 نسبت به سال قبل 7/6 درصد
بوده در حالی كه این
رشد در خاورمیانه به طور متوسط كمتر از 6/2 درصد بوده است
ب) درآمد ملی عامل اصلی در یقین الگوی مصرف یك كشور است، اگر منابع تجهیز درآمد ملی، درعین تنوع از ثبات نسبی برخوردار باشد، میتوان الگوی مصرف مناسب و برنامهریزی شده برای آن كشور تدارك دید. در ایران درآمد ملی متكی بر درآمد نفت است و قیمت جهانی نفت تحت تأثیر عوامل گوناگون به ویژه سیاسی است. افزایش قیمت نفت، درآمد سالانه را بالا میبرد و در پی آن مصرف و پسانداز افزایش مییابد و تقاضا برای كالاهای مصرفی داخلی و خارجی بالا میرود و در نتیجه الگوی مصرف تغییر میكند . در ناحیه پسانداز تقاضا برای كالاهای سرمایهای زیاد میشود و توهم درآمدهای ارزی دائمی به دلیل صادراتی بودن كالا به وارد كردن فناوری پیشرفته میانجامد. صنعت ارز بر و وابسته به خارج میشود و الگوی تولید نیز تغییر میكند، بنابراین شكل دیگر دلاریزه شده دلار است . . و ...
