بررسی علل عقبماندگی و فقر مسلمانان(4)
نويسنده:
علي سعادت پناه
بهطور كلی دربارهی حوادث جهان سهگونه میتوان نظر داد: 1. حوادث با گذشتهی خود هیچ ارتباطی ندارند.نه اصل وجود حوادث نهخصوصیات زمانی و مكانی و اندازه و حدود آنها، هیچ یك به گذشته ارتباطندارد. این نظر بر انكار اصل قطعی علّیت مبتنی است و بر اساس آن سرنوشتمعنا ندارد. 2. اصل علّیت درست است؛ ولی نظام اسباب و مسبّبات و اینكه هر علّتیمعلولی خاص و هر معلولی علّتی معین دارد، درست نیست. هر حادثهییبهطور مستقیم و بیواسطه از خداوند صادر میشود.... علم حق در ازل چنانتعلّق گرفته كه فلان حادثه در فلان وقت بهوجود آید و هیچ چیزی هم دروجود آن دخالت ندارد. این همان مفهوم سرنوشت جبری است كه اگر در فردیا قومی پیدا شود، زندگی آنها را تباه میكند.
تبیین فلسفی قضا و قدر
نويسنده:
علي سعادت پناه قضا وقدر از مسائل ریشهداری است كه پیش از اسلام نیز مطرح بوده استو در صدر اسلام هم یكی از بحثهای حاّد شمرده میشد. بنابراین، اصلمسئله یك مجهول فلسفی و فكری است و هر فردی كه استعداد اندیشیدن درمسائل كلی داشته باشد، خواه ناخواه بدان میاندیشد؛ ولی عواملی موجببرداشت انحرافی از آن شده است. یكی ازاین عوامل، استفادهی سیاسیسیاستمداران و حكومتهای ستمپیشه است. آنها با نسبت دادن كارهاشانبه خدا و سرنوشت، ستمهای فراوان خود را توجیه میكردند. تاریخ نشانمیدهد این مسئله ابزاری در جهت تداوم سیاستهای بنیامیه بوده است.آنها به طور جدّی از مسلك جبر حمایت میكردند و طرفداران اختیار را، بهعنوان مخالفان عقاید، دینی میكشتند یا به زندان میافكندند.
نويسنده:
علي سعادت پناه بعد از اطلاع داشتن از چنین گذشتهی درخشانی، بهطور طبیعی این پرسشپیش میآید كه چطور شد مسلمانان، پس از آن همه پیشروی در علوم ومعارف و صنایع، به قهقرا باز گشتند؟ مسئول این انحطاط كیست؟ استاد مطهری علل عقبماندگی را در سه بخش كلّی (اسلام ـ مسلمانان وعوامل بیگانه) قابل بررسی میداند كه هر یك از این بخشها نیز مشتمل برمسائلی متعدد است. در بخش اسلام، ممكن است كسانی بعضی از افكار وباورهای اسلامی را در انحطاط مسلمانان مؤثّر بدانند؛ گروهی سیستم اخلاقیاسلام را ضعیف و انحطاطآور بدانند و دستهیی نیز قوانین اجتماعی اسلام راعامل انحطاط بهشمار آورند. در میان باورهای اسلامی، مسائل زیر در معرض اتّهام قرار گرفته، عاملانحطاط معرفی شدهاند: 1. اعتقاد به سرنوشت و قضا و قدر؛ 2. اعتقاد به آخرت و تحقیر زندگی دنیا؛ 3. شفاعت؛ 4. تقیه؛ 5. انتظار فرج.
نويسنده:
علي سعادت پناه چرا مسلمانان فقیرند؟ زمینههای این فقر در كجاست؟ آیا تعالیم و مقررات اسلام موجب پیدایش این فقر شده است یا خودمسلمانان مقصرند و یا عوامل دیگری در این موضوع دخالت دارد؟ چرا گناهكاران و كافران در رفاه ونعمت به سرمیبرند و مؤمنان وپرهیزگاران با سختی زندگی میكنند؟ متأسفانه پرسشهایی چنین در اندیشهی انسانها، به ویژه نسل جوان،بیپاسخ مانده است؛ پرسشهایی كه بسیاری میكوشند از آن بهره گیرند و باتبلیغات گسترده اسلام را سبب این تلخكامی معرفی كنند. سان كلیفمیگوید: واژهی اسلام در زبان عربی به معنای تسلیم است. او با ذكر آیاتی ازقرآن كه مؤمنان را به پیروی كامل از خدا و پیامبرش فرا میخواند، نتیجهمیگیرد كه مسلمانان از خود ارادهیی ندارند و همین مانعی در برابر توسعهاست. او همچنین اعتقاد مسلمانان به قضا و قدر را سبب عقب ماندگی پیروانآیین وحی به شمار میآورد.
نويسنده:
علي سعادت پناه برخی از موانع توسعه عبارت است از: 1. ستم قران كریم، ستم را علت هلاكت بسیاری از اقوام گذشته شمرده، در مواردمتعدد، مسلمانان را به مطالعهی سرگذشت پیشینیان سفارش كرده است: فتلك بیوتهم خاویه بما ظلموا. این خانههای خالی آنها است به سبب بیدادی كه كردهاند. علی(ع) نیز میفرماید: هیچ چیز سریعتر از ستم سبب تغییر نعمت خداوندو نزول عذاب نیست.
نويسنده:
علي سعادت پناه آیات الاهی و كلام معصومان:، علاوه بر تبیین اهداف و مبانی توسعه،راههای رسیدن به این اهداف را نیز برای ما روشن میسازد. بخشی ازراهبردهای ارائه شده در اسلام، عبارت است از: 1. یاری جستن از خداوند بر اساس بینش الاهی، مهمترین و اساسیترین كار در جهت تحقق اهدافتوسعه، متكی بودن به نصرت پروردگار است. خداوند نیز به مؤمنان وعدهییاری داده است. انا لننصر رسلنا و الذین امنوا فی الحیوه الدنیا و یوم یقوم الاشهاد. مارسولان خود ومؤمنان را در زندگی دنیا و در روز قیامت یاری خواهیمكرد.
نويسنده:
علي سعادت پناه در الگوی توسعهی اسلامی، حركت بهسمت اهدافی كه ذكر كردیم باید درچارچوب اصولی كه از جهانبینی این مكتب بهدست میآید، تحقق یابد؛برای مثال رسیدن به رفاه عمومی (هدف) از راههای مختلفی ممكن است؛ولی در این نظام فقط باید راهی را پیمود كه با مبانی دین ناسازگاری نداشتهباشد. بخشی از این مبانی عبارت است از: 1. آخرتطلبی چنانكه گفته شد هدف اصلی خلقت انسان تقرب به خداوند است.بیتردید اندكی از كمال انسان در این دنیا تحقق مییابد و بیشتر آن در دنیایدیگر. بنابر این، برنامهریزی جهت تحقق اهداف توسعه و رسیدن به آبادانیدنیا و آسایش همگانی باید با توجه به این هدف انجام شود.
نويسنده:
علي سعادت پناه از آنجا كه توسعه در اسلام تنها به معنای افزایش فیزیكی نیست وجنبههای معنوی و ارزشی نیز اهمیت بسیار دارد، جهتگیری سیاستهایتوسعه در اسلام بهسمت اهداف خاصی است كه این اهداف در راستای مقاصدنظام اقتصادی اسلام و در مجموع تأمینكنندهی هدف اصلی خلقت انساناست. این اهداف عبارت است از: 1. فزونی ایمان و تقوا نزدیكی به خداوند متعال، هدف اصلی آفرینش انسان است و كمال او جزدر این مسیر تحقق نمییابد. تمام برنامههای شریعت، در جنبههای مختلفاعتقادی و حقوقی و اخلاقی برای رسیدن به این مقصود طراحی شده است.بنابراین، هدف اصلی توسعه در نظام اقتصادی اسلام رساندن انسان به جوارقرب الاهی است.
علي سعادت پناه
بررسی علل عقبماندگی و فقر مسلمانان(3)
عوامل پیدایش تفكّر منفی درباره قضا و قدر
بررسی علل عقبماندگی و فقر مسلمانان(2)
بررسی علل عقبماندگی
بررسی علل عقبماندگی و فقر مسلمانان(1)
الگوی توسعه در نظام اقتصادی اسلام(8)
موانع توسعه
الگوی توسعه در نظام اقتصادی اسلام(7)
راهبردهای توسعه
الگوی توسعه در نظام اقتصادی اسلام(6)
مبانی توسعه
الگوی توسعه در نظام اقتصادی اسلام(5)
اهداف توسعه
عناوين مطالب
اقتصاد سياسي و بین الملل
اقتصاد کشاورزی
اقتصاد صنعتی
اقتصاد منابع طبیعی
اقتصاد محیط زیست
اقتصاد انرژی
اقتصاد شهری
اقتصاد بخش عمومی
اقتصاد مدیریت
اقتصاد خرد
اقتصاد کلان
اقتصاد نظری
اقتصاد بازرگانی
اقتصاد حمل و نقل
اقتصاد رسانه
اقتصاد سلامت
بودجه ریزی و برنامه ريزي اقتصاد
اقتصاد پولی و مالی
فرهنگ و اقتصاد
جهاد اقتصادي
اقتصاد اسلامي
مكاتب اقتصادي جهان
انديشمندان اقتصادي
بررسي انديشه هاي اقتصادي امام خميني ( ره)
بررسي انديشه هاي اقتصادي امام موسي صدر
احاديث اقتصادي اهل بيت در كتب اصلي و معتبر شيعه
اقتصاد و حكومت داري حضرت علي (ع) در نهج البلاغه
معرفي ابواب فقهي مبتني بر انديشه هاي اقتصاد اسلامي
بررسي جايگاه تبليغات ( رسانه اي و فردي)در اقتصاد
نگاه معاد محورانه اهل بيت به اقتصاد و پول
عدالت در قرآن و حكومت رسول الله وحضرت علي (ع)...
بيان داستانهاي زندگي اهل بيت(ع) در باب ...
اقتصاد اسلامي در مباني ومنابع اصلي اسلامي
بررسي علل رشد و ترقي و يا شكست و ضعف كشورهاي ...
تبيين جايگاه كنوني اقتصاد ايران اسلامي نسبت به
تبيين جايگاه كنوني اقتصاد جهاني نسبت به...
معرفي كتب، نرم افزارها، پايان نامه ها، و منابع اصل
اخبار اقتصاد اسلامي
آرشيو مطالب
درباره وبلاگ
لينكستان
آمار