جايگاه فلسفي نيروي انساني در رابطه با طبيعت(سلطه انسان بر جهان طبيعت)
نويسنده:
علي سعادت پناه
در تدبير تكويني و اداره واقعي جهان ماده، انسان جايگاهي فعال واثرگذار دارد. طبيعت با انسان و نيازهايش بيگانه نيست. آنچه نياز انسان رابرميآورد، در طبيعت و قدرت چيرگي بر طبيعت در انسان به وديعت نهادهشده است. امام علي(ع) درباره اين قدرت انسان ميفرمايد: واِنَّ الارضَ الّتي تحملكم والسماء الّتي تظِلُّكم مطيعتان لربكم و ماأصبحتاتجودان لكم ببركتهما تَوَجُّعاً لكم ولا'زلفه اليكم ولالخير ترجونه منكم ولكنأمرتا بمنافِعكم فاطاعتا وأقيمتا علي حدود مصالحِكم فقامتا؛ بدانيد زمينيكه شما را بر پشت خود ميبرد و آسماني كه بر شما سايه ميگسترد،پروردگار شما را فرمان بردارند؛ و بركت آن دو بر شما نه از راهدلسوزي است و نه به خاطر جستن نزديكي و نه به اميد خيري است كهاز شما دارند؛ بلكه به سود شما مأمور شدند و گردن نهادند و برايمصلحت شما برپاشان داشتند و ايستادند.
نويسنده:
علي سعادت پناه اشاره:
نويسنده:
علي سعادت پناه اميرمؤمنان علي عليهِالسَّلام در دوران حکومتش براي نظارت و مراقبت ، زياد به بازار ميرفت و بازاريان را از کارهاي ناروا برحذر ميداشت و آنان را موظف مينمود با خريداران و عرضهکنندگان کالا به خوبي معامله کنند و در همه حال راست بگويند. روزي آن حضرت وارد بازار بصره شد ديد مردم سرگرم خريد و فروش هستند ، همين که غفلت آنها از ياد خدا و آخرت ديد ، گريه شديد کرد و خطاب به بازاريان فرمود : يا عبيد الدنيا و عمّال اهلها اذا کنتم بالنهار تحلفون و بالليل في فراشکم تنامون و في خلال ذلك عن الآخرة تغفلون فمتي تجهزون الزاد و تفکرون في المعاد "سفينة البحار، ج1، ص 674." (1)
نويسنده:
علي سعادت پناه خدمات امام على در زمينه فرهنگى امام على عليه السلام اوّلين مدرسه اسلامى را در 'صفّه' ساخت و خود در آنجا تدريس فرمود. به دانشگاه جندى شاپور "در خوزستان" براى تدريس ادبيّات و طبّ و علوم ديگر دعوت شد، امّا به علّت پيش آمدن جنگ، انجام آن صورت نگرفت. در تحقّق معالجات پزشكى مانند: "جُذام - ضدّ عفونى - امراض داخلى" موفّق بود. در تدوين قرآن "اساسنامه مكتب الهى و فرهنگ اصيل انسانى" نقش أساسى داشت. تجويد قرآن "نيكو خواندن قرآن، براى نيكو فهميدن، و نيكو فهماندن" را به مسلمين آموخت. علم نحو را "براى درست خواندن قرآن، و اسناد دينى، در ميان غير عرب زبان" به شاگردانش آموزش داد. ستاره شناسى و جهت يابى در شب "اوّلين مرحله، در راه جلولا و نهاوند، براى لشگر، مورد بهره بردارى قرار گرفت". استفاده از روشنائى جيوه براى كاركردن در شب "اوّلين بار، براى ساخت كشتى ها در شب، بهره گيرى شد". تدريس زبان خارجى "زبان پارسى ساسانى - زبان سريانى" مجاز شمرده شد. فلز شناسى مطرح شد. تعليم مديريّت به كارگزاران جهت اداره جامعه اسلامى تحقّق پذيرفت.
نويسنده:
علي سعادت پناه حفاظت از حريم جادّه ها امام على عليه السلام سخت به حقوق فردى و اجتماعى انسان ها توجّه داشت، امامى كه مى فرمايد: "اگر اقليم هاى هفتگانه را به من بدهند تا پوست جوى را از دهن مورچه اى به ظلم بيرون بياورم، هرگز چنين نخواهم كرد." [ خطبه 224 نهج البلاغه معجم المفهرس مؤلّف. ] براى استيفاى حقوق اجتماعى، حفظ حريم جادّه ها و معابر عمومى، با متجاوزان به حريم كوچه ها و راه ها سخت برخورد مى فرمود.
نويسنده:
علي سعادت پناه اسكله سازى امام على عليه السلام براى رفع نيازهاى مسلمانان در سفرهاى دريائى به مهندسين ايرانى دستور داد تا از در آمد ملّى كشور، اسكله اى در شهر بندرى 'جدّه' ساختند تا رفت و آمدهاى دريائى به سهولت انجام گيرد. كارخانه كشتى سازى حضرت اميرالمؤمنين على عليه السلام براى رونق سفرهاى دريائى دستور ساختن، كارگاه كشتى سازى را صادر فرمود، تا از درآمد عمومى، مخارج آن تأمين و به خطّ توليد برسد، و پس از اتمام كارگاه كشتى سازى شخصاً آن را افتتاح فرمود. [ خداوند علم وشمشير ص 85. ] منبع:تبیان موضوع:حكومت داري حضرت علي (ع) در تاريخ و نهج البلاغه با رويكرد اقتصادي
نويسنده:
علي سعادت پناه كندن چاه براى تامين آب آشاميدنى حضرت اميرالمؤمنين على عليه السلام درتمام دوران زندگى پربارخود به عمران و آبادانى، و توليد و سازندگى توجّه فراوانى داشت،منتظر نمى ماند كه ديگرى نيازمندى هاى او را برطرف سازد، بلكه خود باكار و تلاش مداوم، و توليد مناسب، هم نيازهاى خود را و هم نيازهاى ديگران را بر طرف مى ساخت، با: باغ هاى فراوانى كه احداث كرد. چاه هاى پُر آبى كه حفر نمود. هنوز هم پس از گذشت چهارده قرن درمدينه واطراف مدينه، تابلوهائى از چاه هاى برجاى مانده از امام على عليه السلام به چشم مى خورد 'آبار على'.
نويسنده:
علي سعادت پناه بخشش طلا و نقره از قيمت باغات حضرت اميرالمؤمنين على عليه السلام فراوان كارمى كرد، و توليد داشت، و باغات زيادى به وجود مى آورد، و سپس آنها را مى فروخت و پول آن را بين مستمندان تقسيم مى كرد. شعبى مى گويد: روزى كه امام على عليه السلام يكى از باغات را فروخت و طلا و نقره را روى هم انباشت، مستمندان زيادى را ديدم كه اجتماع كرده بودند.
اقتصاد سالم و راههای مبارزه با آفات آن
جامعه ی پویا، پرتلاش و سالم مرهون رسیدگی و توجه به تمام ابعاد و زوایای زندگی افراد آن است. اقتصاد نیز یکی از شالودههای اساسی اجتماع است. مروری گذرا بر سیرهی عملی معصومین(علیهم السلام) به ویژه دوره حکومتی حضرت علی(علیه السلام) راهکارهای اساسی و تأثیرگذار بر زندگی فردی و اجتماعی است. هشدارهای آن حضرت که در قالب نامه به کارگزاران صادر شده است، برای تحقق جامعهی سالم، زنده و متحرّک که شریانهای اقتصاد آن موجب رونقِ لازم است؛ توجه فرد فرد جامعه را به مضامین بلند آن میطلبد تا با عمل نمودن به آنها، در تحقق جامعه سالم قدمها برداشته شود.
یکی از مسایل مهم هر کشور، اقتصاد آن است. به دنبال اقتصاد ناسالم فقر عدهی بیشماری از افراد اجتماع و انباشته شدن ثروت نزد عدهی قلیل را باید انتظار داشت که زمینهای برای ایجاد ناامنیهای بسیار در جامعه است. از نظر اسلام ثروت و مال در حیات مادی و معنوی انسانها، نقش اساسی دارد و در برخی روایات، از تنگدستی به روسیاهی دردنیا و آخرت([1]) و مرگ بزرگ([2]) تعبیر شده است.
هشدار امير مومنان به پيشه وران و بازرگانان
خدمات عمومى
مسكن و شهرسازى
تلاشهاى صنعتى
آبيارى و تامين آب آشاميدنى
انفاق و ايثارگرى (بخشش اموال به مستمندان )
