اظهار سرمايه هاى ساليانه
نويسنده:
علي سعادت پناه
اظهار سرمايه هاى ساليانه به امام على عليه السلام اطّلاع دادند كه طلحه و زبير در ميان مردم مى گويند: على فقير است و چيزى ندارد. حضرت اميرالمؤمنين على عليه السلام به كارگران و سركارگر خود فرمود: ميوه ها و در آمد امسال از غلاّت را جمع آورى كنيد و بفروشيد، و طلا و نقره ها را در جاى مخصوصى انباشته و به من خبر دهيد.
نويسنده:
علي سعادت پناه هشدار از سوء استفاده ها امام على عليه السلام در مصرف بيت المال بسيار احتياط كرده، هم خود از اسراف و زياده روى پرهيز داشت و هم كارگزاران دولتى را از اسراف در بيت المال پرهيز مى داد،همواره در نامه ها و رهنمودها به فرمانداران خود سفارش به قناعت و صرفه جوئى مى فرمود و از خيانت به بيت المال هشدار مى داد. هشدار به اشعث بن قيس حضرت اميرالمؤمنين على عليه السلام به فرماندار خود "اشعث بن قيس" در آذربايجان مى نويسد: وَإِنَّ عَمَلَكَ لَيْسَ لَكَ بِطُعْمَةٍ وَلكِنَّهُ فِي عُنُقِكَ أَمَانَةٌ، وَأَنْتَ مُسْتَرْعى لِمَنْ فَوْقَكَ. لَيْسَ لَكَ أَنْ تَفْتَاتَ فِي رَعِيَّةٍ، وَلَا تُخَاطِرَ إِلَّا بِوَثِيقَةٍ، وَفِي يَدَيْكَ مَالٌ مِنْ مَالِ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ، وَأَنْتَ مِنْ خُزَّانِهِ حَتَّى تُسَلِّمَهُ إِلَيَّ، وَلَعَلِّي أَلَّا أَكُونَ شَرَّ وُلَاتِكَ لَكَ، وَالسَّلَامُ.
نويسنده:
علي سعادت پناه وظائف مأموران دارائى و اخذ ماليات از نظر روانى هيچ كس از پرداخت ماليات حالت شادابى و خرسندى نداشته و با كراهت ماليات مى پردازد. اگر مأموران دارائى و اخذ ماليات، اخلاق اسلامى را رعايت كنند، و ماليات را به عنوان يك وظيفه الهى بشناسانند و با تواضع و فروتنى با ماليات دهندگان برخورد كنند، اثرات چشمگيرى در روابط مردم و دولت خواهد داشت. حضرت اميرالمؤمنين على عليه السلام با توجّه به اين نكته اساسى در نامه 26 نهج البلاغه خطاب به يكى از مأموران مالياتى مى نويسد:
نويسنده:
علي سعادت پناه امام على عليه السلام در نامه 25 خطاب به مأموران مالياتى ارزش هاى اخلاقى و دستورات دينى لازم جهت برخورد با مردم را تذكّر مى دهد كه: اخلاق اجتماعى كارگزاران اقتصادى با ترس از خدائى كه يكتاست و همتائى ندارد، حركت كن، در سر راه هيچ مسلمانى را نترسان، يا با زور از زمين او نگذر، و افزون تر از حقوق الهى از او مگير، هرگاه به آبادى رسيدى، در كنار آب فرود آى، و وارد خانه كسى مشو، سپس با آرامش و وقار به سوى آنان حركت كن، تا در ميانشان قرار گيرى، به آنها سلام كن، و در سلام و تعارف و مهربانى كوتاهى نكن سپس مى گوئى:
نويسنده:
علي سعادت پناه حكومت و تعيين ماليات براى اداره جامعه اسلامى، راه هاى مختلفى در دنيا وجود دارد، و دولت ها و كارشناسان اقتصادى از راه هاى گوناگون براى تأمين هزينه هاى دولت خود استفاده مى كنند. بر خانه ها، مغازه ها، درآمدها، كارخانه ها و ماشين ها مالياتى متناسب با مخارج كشور تعيين مى كنند، كه در دوران حكومت حضرت اميرالمؤمنين على عليه السلام از راه ماليات عمومى، زكات، خمس، جزيه طرفداران ديگر اديان، جامعه اداره مى شد.
نويسنده:
علي سعادت پناه تقسيم عادلانه غنائم جنگى در بصره در جنگ ها و فتح شهرها همواره غارتگران تاريخ با ظلم و ستم برخورد مى كردند،و هر كس و هرچه مى يافتند از آن خود مى دانستند، و فاتحان مغرور به لشگريان خود اجازه غارت كردن مى دادند، و خود هرچه مى خواستند برمى داشتند. عدالت را نه نسبت به مردم و نه لشگريان خود رعايت مى كردند.
نويسنده:
علي سعادت پناه پرداخت قيمت هداياى مردم در تداوم حركت ارتش امام على عليه السلام به سوى صفّين، وقتى نزديك شهر انبار رسيدند مشاهده كردند كه: مردم با هداياى فراوان، با اسب ها و علوفه ها، و پول ها و ساير مواد غذائى به استقبال آمدند كه هرچه دارند به حضرت على عليه السلام و لشگريان او ببخشند. امام على عليه السلام پرسيد:چرا مردم انبار اينگونه به استقبال آمدند؟
نويسنده:
علي سعادت پناه روش خريد كردن از بازار امام على عليه السلام سعى داشت تا از آشنايان خريدارى نكند، زيرا ممكن بود امتيازى قائل شده قيمت واقعى را از حضرت اميرالمؤمنين على عليه السلام نگيرند. روزى به بازار پارچه فروشان رفت، به پيرمرد فروشنده فرمود: پيراهنى به سه درهم مى خواهم، چون پيرمرد امام على عليه السلام را شناخت، امام از او خريدارى نكرد، و به سراغ فروشنده ديگرى رفت.
هشدار از سوء استفاده ها
وظائف مأموران دارائى و اخذ ماليات
اخلاق مأموران مالياتى
حكو مت و ماليات
تقسيم عادلانه غنائم جنگى
شناخت جايگاه هداياى مردمى
روش خريد و فروش
