بنام خدا
نقش زنان در نهضت حسيني - بخش اول
يكي از شگفتي هايي كه در حادثة كربلا به وضوح مشاهده مي شود، و چهرة حماسي حادثة عاشورا را برجسته تر مي سازد، حضور فعال همة اقشار اجتماع در تولد آن تحوّل عظيم بوده است .
كارواني كه از شهر مكّه و از لابه لاي مناسك حج راه خويش را يافته وراهي سرزمين حماسه و عشق كربلا مي شود، كارواني است متشكل از زن ، مرد، پير، جوان ،نوجوان ، خردسال و حتي كودك شيرخوار و غلام و برده .
بررسي داستان كربلا و نقش اقشار مختلف اجتماعي در اين حركت پيام آور نكات قابل توجهي است كه از آن جمله مي توان به موارد زير اشاره كرد:
الف ) ايجاد تحول هاي اجتماعي ، تنها با تحوّل در كلية اقشار اجتماع متصوروممكن است .
ب )(اِن َّ اللّ'ه ل'ايُغَيِّرُ ما بِقَوْم ٍ حَتّ'ي يُغَيِّرُوا م'ا بِاَنْفُسِهِم ْ)
برخلاف قوم حضرت موسي (ع) كه او را در برابر صحنة نبرد با دشمنان تنها گذارده و رها مي كردند و مي گفتند:(اءِذْهَب ْ اَنْت َ وَ رَبُّك َ فَق'اتِلا' اءِنّ'ا ه'هُنا ق'اعِدُون َ)؛ موسي ' تو وخدايت به جنگ برويد ما همين جا مي نشينيم و منتظر نتيجة نبرد مي شويم .
در كربلا امام حسين (ع) همراهاني داشت كه اگرچه اندك بودند، اما در برابرتوصيه هاي اكيد آن حضرت به ترك نمودن صحنة نبرد هرگز او را تنها نگذاردند. در اين ميان ، سهم بانوان ، گاه سنگين تر از سهم مردان كاروان بود، به ويژه كه پس از عصرعاشورا و شهادت امام حسين (ع) با تحمل اسارت و آزار همواره بر اهداف حسيني پاي فشردند و مكتب عاشورا را زنده نگهداشتند.
ج ) امامان معصوم و رهبران اجتماعي مي بايست با همة اقشار اجتماع مرتبط بوده و چون پدري مهربان كه با همة اعضاي خانواده مرتبط است ، از حضور و نقش همة اقشاراجتماعي در عرصة تحولات اجتماع استقبال نمايند. آنچه اين مجموعه در صدد بيان آن است بررسي حضور و نقش بانوان در حادثة كربلاست . بر خلاف تصور مألوف ، حادثة كربلايك جريان حماسي و عرفاني ويژة مردان نيست ، بلكه نقش بانوان در اين راستا چنان مشهود و واضح است كه به جرأت مي توان گفت : اگر فداكاري ها و از خود گذشتگي هاي بانوان و به ويژه حضرت زينب كبري '(س) نبود،
هرگز خون امام حسين (ع) در مجراي صحيحي كه بنيان يك انقلاب بود و به جاودانگي انجاميد، جريان نمي يافت . اگر روشن گري هاي بانوان كاروان كربلا نبود، هرگز خبر حادثة كربلا به رغم تصور دشمنان با اين سرعت و صراحت در اقصي نقاط كشور پهناور اسلامي آن زمان منتشر نمي شد و يا چنان كه در بعضي حوادث اجتماعي ديگر ديده مي شود، دست خوش تحريف يا تغيير و ابهام مي شد.
هدف از بررسي نقش بانوان در عرصة حادثة كربلا، بيان شگفتي هايي است كه زن ِ مسلمان مي تواند در عين حفظ حجاب و عفّت و در عين برخورداري از ارزش هاي يك زن مسلمان لرزش هاي اجتماعي و فرهنگي بيافريند. او مي تواند با وفاداري به مقام ولايت و امام معصوم و رهبر و مقتداي خويش مثمر ثمرات بنيادين اجتماعي باشد و بدون نياز به طرح پيش فرض هايي چون فمنيسم و تساوي حقوق زن و مرد در عين حفظ جاي گاه شخصيتي و اجتماعي خويش در ايجاد تحولات اجتماعي ، چنان موثر باشد كه همه جا نامش و يادش و حماسة اش تلألؤ نام امام معصوم (ع) قرار گيرد و همچون چراغ روشني فرا راه آيندگان باشد.
گفتني است كه نقش بانوان در كربلا تنها ويژة كساني نبود كه قافله را همراهي مي كردند. گاه بانواني در اين حركت صاحب نقش و اثر بوده اند كه اصلاً موفق به حضور دركربلا نگرديدند، ولي نقش مؤثر آنان غير قابل انكار است . از اين دسته مي توان به نقش بانوي پيراسته و مهذّبي ، چون ام البنين همسر حضرت اميرمؤمنان (ع) اشاره كرد، با آن كه در كربلا حاضر نبود، ولي چهار گل به آستان حسيني تقديم داشت و پرچمدار سپاه سيدالشهدا از دامان وي بود. او هم چنين با سوگواري پيوستة خود در شهرمدينه همواره ياد شهيدان كربلا را زنده مي داشت و حوادث دلخراش و مصايب كربلا رايادآور مي شد.
به اين ترتيب در اين مجموعه كوشش مي شود، تا نقش بانوان را در ده بخش مجزّا تقسيم و بررسي نموده . اگر چه به يقين اين مختصر نمي تواند انعكاس كامل همة حقايق باشد كه گفته اند: آب دريا را اگر نتوان كشيد، هم به قدر تشنگي بايد چشيد. بدان اميد كه اسوة نيكو و الگوي شايستة همة كساني باشد كه مي كوشند تا با متابعت از اولياي دين ، راه صحيح هدايت را بپيمايند.
منابع : مجمع جهانی اهل البیت ، پایگاه جامع عاشورا
